22 May, 2019
Home / Περιβαλλον (Page 5)

Θα διαβάζατε ποτέ κάποιο ebook στο κινητό σας τηλέφωνο; Κάποιοι ίσως απαντούσαν κατευθείαν «όχι», αν και ούτως ή άλλως περνούν αρκετή ώρα κάθε μέρα πάνω από την οθόνη του smartphone διαβάζοντας
πράγματα.

Πιστεύουμε ότι η ανάγνωση ebook σε ένα κινητό ή σε έναν υπολογιστή έχει ενδιαφέρον για κάθε αναγνώστη, λόγω των πλεονεκτημάτων που προσφέρει. Το διάβασμα σε μια οθόνη (μάλλον ποτέ) δεν θα αντικαταστήσει το έντυπο βιβλίο, όμως είναι μια εναλλακτική που εξυπηρετεί τις ανάγκες μας σε διάφορες περιστάσεις. Συγκεντρώσαμε ορισμένα πλεονεκτήματα της ανάγνωσης ebook σε κινητό τηλέφωνο και για να σας βοηθήσουμε, συμπεριλάβαμε και ό,τι χρειάζεστε για να δοκιμάσετε δωρεάν. Και ακόμα-ακόμα αποφασίσαμε να διοργανώσουμε έναν μεγάλο διαγωνισμό!

1. Το πρώτο πλεονέκτημα είναι προφανές: Αν διαβάζεις βιβλία στο κινητό σου, κουβαλάς πάντα μαζί σου μια τεράστια βιβλιοθήκη που δεν ζυγίζει τίποτα και μπορεί να περιλαμβάνει χιλιάδες τίτλους. Καθώς ξοδεύουμε πολύ χρόνο καθημερινά σε μέσα μαζικής μεταφοράς, σε ουρές ή περιμένοντας κάποιον φίλο μας που έχει αργήσει, μπορούμε πολύ εύκολα να ανοίξουμε ένα βιβλίο στο κινητό μας και να διαβάσουμε μερικές ακόμα σελίδες.

2. Συχνά έχουμε την ανάγκη να διαβάσουμε κάτι, αλλά δεν έχουμε εύκολη πρόσβαση σε ένα βιβλιοπωλείο. Είτε γιατί είναι Κυριακή βράδυ, είτε γιατί είμαστε διακοπές σε ένα απομονωμένο νησί, μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα μπορούμε να κατεβάσουμε στο κινητό μας οποιονδήποτε τίτλο και να τον απολαύσουμε χωρίς να περιμένουμε.

3. Υπάρχουν πλέον οθόνες κινητών που προσφέρουν πραγματικά ξεκούραστη ανάγνωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η οθόνη του HONOR 8, που έχει ειδική, πιστοποιημένη λειτουργία «Eye Comfort» για να μην κουράζει τα μάτια.

4. Αν χρειάζεστε μεγαλύτερη γραμματοσειρά, κανένα πρόβλημα! Στο κινητό σας μπορείτε πολύ εύκολα να την προσαρμόσετε όπως σας βολεύει.

5. Το διάβασμα στο κινητό θα σας γλιτώσει χρήματα. Υπάρχουν κλασικά και σύγχρονα βιβλία που μπορείτε να κατεβάσετε δωρεάν (για παράδειγμα μέσω του OpenBook.gr), ενώ πολύ πρόσφατα έχει ξεκινήσει η λειτουργία δανειστικής βιβλιοθήκης ebook από την Εθνική Βιβλιοθήκη. Μπορείτε από οποιοδήποτε σημείο της Ελλάδας να δανειστείτε μέχρι και τρία βιβλία ταυτόχρονα και να τα διαβάσετε στο κινητό σας απολύτως δωρεάν!

Η ανάγνωση ebooks στο κινητό σας τηλέφωνο μπορεί να σας βοηθήσει να διαβάσετε περισσότερα βιβλία κάθε χρόνο. Σημειώστε ότι μπορείτε να ενημερώνεστε για τις εξελίξεις στον χώρο στη σελίδα eAnagnostis, ενώ θα βρείτε αναλυτικά τη διαδικασία του δανεισμού από την Εθνική Βιβλιοθήκη σε αυτό το αναλυτικό βίντεο.

Διόπτρα

Πηγή Θα διαβάζατε ένα βιβλίο στο κινητό σας;

Θα διαβάζατε ποτέ κάποιο ebook στο κινητό σας τηλέφωνο; Κάποιοι ίσως απαντούσαν κατευθείαν «όχι», αν και ούτως ή άλλως περνούν αρκετή ώρα κάθε μέρα πάνω από την οθόνη του smartphone διαβάζοντας
πράγματα.

Πιστεύουμε ότι η ανάγνωση ebook σε ένα κινητό ή σε έναν υπολογιστή έχει ενδιαφέρον για κάθε αναγνώστη, λόγω των πλεονεκτημάτων που προσφέρει. Το διάβασμα σε μια οθόνη (μάλλον ποτέ) δεν θα αντικαταστήσει το έντυπο βιβλίο, όμως είναι μια εναλλακτική που εξυπηρετεί τις ανάγκες μας σε διάφορες περιστάσεις. Συγκεντρώσαμε ορισμένα πλεονεκτήματα της ανάγνωσης ebook σε κινητό τηλέφωνο και για να σας βοηθήσουμε, συμπεριλάβαμε και ό,τι χρειάζεστε για να δοκιμάσετε δωρεάν. Και ακόμα-ακόμα αποφασίσαμε να διοργανώσουμε έναν μεγάλο διαγωνισμό!

1. Το πρώτο πλεονέκτημα είναι προφανές: Αν διαβάζεις βιβλία στο κινητό σου, κουβαλάς πάντα μαζί σου μια τεράστια βιβλιοθήκη που δεν ζυγίζει τίποτα και μπορεί να περιλαμβάνει χιλιάδες τίτλους. Καθώς ξοδεύουμε πολύ χρόνο καθημερινά σε μέσα μαζικής μεταφοράς, σε ουρές ή περιμένοντας κάποιον φίλο μας που έχει αργήσει, μπορούμε πολύ εύκολα να ανοίξουμε ένα βιβλίο στο κινητό μας και να διαβάσουμε μερικές ακόμα σελίδες.

2. Συχνά έχουμε την ανάγκη να διαβάσουμε κάτι, αλλά δεν έχουμε εύκολη πρόσβαση σε ένα βιβλιοπωλείο. Είτε γιατί είναι Κυριακή βράδυ, είτε γιατί είμαστε διακοπές σε ένα απομονωμένο νησί, μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα μπορούμε να κατεβάσουμε στο κινητό μας οποιονδήποτε τίτλο και να τον απολαύσουμε χωρίς να περιμένουμε.

3. Υπάρχουν πλέον οθόνες κινητών που προσφέρουν πραγματικά ξεκούραστη ανάγνωση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η οθόνη του HONOR 8, που έχει ειδική, πιστοποιημένη λειτουργία «Eye Comfort» για να μην κουράζει τα μάτια.

4. Αν χρειάζεστε μεγαλύτερη γραμματοσειρά, κανένα πρόβλημα! Στο κινητό σας μπορείτε πολύ εύκολα να την προσαρμόσετε όπως σας βολεύει.

5. Το διάβασμα στο κινητό θα σας γλιτώσει χρήματα. Υπάρχουν κλασικά και σύγχρονα βιβλία που μπορείτε να κατεβάσετε δωρεάν (για παράδειγμα μέσω του OpenBook.gr), ενώ πολύ πρόσφατα έχει ξεκινήσει η λειτουργία δανειστικής βιβλιοθήκης ebook από την Εθνική Βιβλιοθήκη. Μπορείτε από οποιοδήποτε σημείο της Ελλάδας να δανειστείτε μέχρι και τρία βιβλία ταυτόχρονα και να τα διαβάσετε στο κινητό σας απολύτως δωρεάν!

Η ανάγνωση ebooks στο κινητό σας τηλέφωνο μπορεί να σας βοηθήσει να διαβάσετε περισσότερα βιβλία κάθε χρόνο. Σημειώστε ότι μπορείτε να ενημερώνεστε για τις εξελίξεις στον χώρο στη σελίδα eAnagnostis, ενώ θα βρείτε αναλυτικά τη διαδικασία του δανεισμού από την Εθνική Βιβλιοθήκη σε αυτό το αναλυτικό βίντεο.

Διόπτρα

Πηγή Θα διαβάζατε ένα βιβλίο στο κινητό σας;

Οικονομολόγοι-ζογκλέρ, που κάνουν ταχυδακτυλουργίες τρισεκατομμυρίων, χωρίς να κατέχουν καν την προπαίδεια του πολλαπλασιασμού. Πολιτικοί που μετρούν πάντα ψήφους και ποτέ επιχειρήματα. Πυροβολημένοι θρησκόληπτοι, που επιστρατεύουν ένα υπερσύγχρονο οπλοστάσιο, μόνο και μόνο να μας ξαναγυρίσουν στον Μεσαίωνα: Πίσω από την παγκόσμια εξαθλίωση, κρύβεται μόνο αυτό: μια ανεπανάληπτη, μια θηριώδης βλακεία που αγκαλιάζει ολόκληρη την οικουμένη και γίνεται ενδημική. Αυτό υποστηρίζει ο Μίχαελ Σμιτ-Σάλομον στο συναρπαστικό μανιφέστο του: Όχι άλλοι βλάκες στην εξουσία.

Η κρατούσα βλακεία είναι πάντα η βλακεία των κρατούντων

Το βιβλίο το έχει γράψει ένας σύγχρονος πολιτικός φιλόσοφος ο Σάλομον- Σμιτ, και εκπρόσωπος του Ιδρύματος Τζορντάνο Μπρούνο, απηυδισμένος από την διαχρονική μικρόνοια των απανταχού της γης ηγεσιών. Με συγκεκριμένα μάλιστα καταστροφικά αποτελέσματα.

Kατά τον Μπέρτραντ Ράσσελ το μεγάλο πρόβλημα του κόσμου είναι ότι οι βλάκες είναι γεμάτοι αυτοπεποίθηση και οι έξυπνοι γεμάτοι αμφιβολίες.Όπως λέει και η Ελένη Αρβελέρ: Αν διευθύνουν οι ανίκανοι, φταίνε οι ικανοί. Κι αν διευθύνουν οι ανάξιοι, τότε φταίει η γενική απαξίωση.

Μήπως είναι καιρός να αντισταθούμε στην καθολική παραφροσύνη της εποχής μας;

Η μεγαλύτερη απειλή για την ανθρωπότητα δεν είναι ούτε οι σεισμοί ούτε τα τσουνάμι, ούτε οι ασυνείδητοι πολιτικοί, οι άπληστοι μάνατζερ ή οι σκοτεινοί συνωμότες, αλλά ένα φαινόμενο ιδιόρρυθμο και παγκόσμιο, ένα φαινόμενο που ξεπερνάει κάθε γνωστό όριο: η απροσμέτρητη ΒΛΑΚΕΙΑ! Κι όποιος δεν το πιστεύει, έχει ήδη μολυνθεί απ’ αυτήν.

Βλακεία –μιλάμε για την παγκόσμιο σταθερά της ανθρώπινης ιστορίας, τη μοναδική δύναμη που υφίσταται αναλλοίωτη εδώ και χιλιετίες: βασιλιάδες, ποντίφηκες, πρόεδροι ήρθαν και παρήλθαν, κοινωνίες γεννήθηκαν και πέθαναν, εκλογικά προγράμματα συντάχθηκαν και ξεχάστηκαν –η βλακεία όμως καλά κρατεί. Οι επαναστάσεις δεν μπόρεσαν να τη βλάψουν στο παραμικρό, όπως δεν μπόρεσαν να τη βλάψουν οι φυσικές καταστροφές, οι παγκόσμιοι πόλεμοι ή οι οικονομικές κρίσεις. Και ενώ υπήρχαν κατά καιρούς ελπιδοφόρες προσεγγίσεις στο πρόβλημα της αρμονικής και ορθολογικής συνύπαρξης των ανθρώπων, αυτού του είδους τα πειράματα κατά κανόνα δεν κρατούσαν πολύ. Οι ισχυρές Διεθνείς των ηλιθίων, των στενοκέφαλων, των αιώνια χτεσινών, των απελπιστικά καθυστερημένων, επέστρεφαν το συντομότερο δυνατό στο πόντιουμ της ιστορίας και ξανάρχιζαν να καθορίζουν τον βλακώδη ρυθμό, στον οποίο ήταν υποχρεωμένες να χορεύουν οι ανθρώπινες σχέσεις.

Ο Τζον Άνταμς, ο δεύτερος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής, διαμαρτυρήθηκε για την άθλια αυτή κατάσταση ήδη από τον 18o αιώνα: «Ενώ όλες οι άλλες επιστήμες προχωρούν με βήμα ταχύ, η τέχνη του διοικείν προχωράει με βήμα σημειωτόν? το σημερινό της επίπεδο είναι το ίδιο άθλιο μ’ εκείνο πριν από τρεις ή τέσσερις χιλιάδες χρόνια».[1]

Ελάχιστα πράγματα έχουν αλλάξει από τότε. Τα πεπραγμένα της πολιτικής υπολείπονται πάντα όσων έχουν επιτύχει οι άνθρωποι σε άλλους τομείς. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Θα μπορούσε, ας πούμε, να μένει η πολιτική πίσω από τις επιστήμες και τις τέχνες στο πνευματικό πεδίο, γιατί προσφέρει ακριβώς στους πνευματικά καθυστερημένους τη δυνατότητα να εξελιχθούν; Δε θα ήταν καθόλου δύσκολο να βρούμε πολιτικούς που το παράδειγμά τους να μας επιτρέπει να στηρίξουμε μια τέτοια θέση. Ωστόσο, θα ερχόμασταν σε μετωπική σύγκρουση με την πραγματικότητα: γιατί η «εξουσία των ηλιθίων» δε βασίζεται σε ατομικές μειονεξίες (οι οποίες δεν παρατηρούνται συχνότερα στην πολιτική –ας είμαστε δίκαιοι τουλάχιστον σ’ αυτό– απ’ ό,τι στον γενικότερο μέσο όρο του πληθυσμού), αλλά σε συλλογικούς παραλογισμούς: η βλακεία γίνεται πολιτικά ενεργή όταν παίρνει ενδημικές διαστάσεις, όταν ο παραλογισμός είναι πανταχού παρών, σε βαθμό που να μην αναγνωρίζεται πια η πραγματική του φύση.

Αυτή είναι, ελέω ανθρώπου, η κανονική περίπτωση. Ο Φρίντριχ Νίτσε το δήλωσε κατηγορηματικά: «Ο παραλογισμός σπάνια απαντά στα μεμονωμένα άτομα –στις ομάδες όμως, στα κόμματα, στους λαούς και στις εποχές είναι ο κανόνας».[2]

Η δυσκολία σ’ αυτήν την «εντελώς φυσιολογική παράνοια» είναι το ότι μπορεί κανείς να την αναγνωρίσει μόνο όταν κρίνει από την ασφάλεια της απόστασης, στο χώρο ή στο χρόνο. Γιατί είμαστε όλοι εγκλωβισμένοι σε ένα πολιτιστικό Μάτριξ, από το οποίο έχουμε κοινωνικά αφομοιωθεί. Έτσι, η τρέχουσα κουλτούρα την οποία ασπαζόμαστε, μας φαίνεται γενικά απολύτως λογική.

Είναι όμως πράγματι έτσι; Είμαστε πράγματι σε τέτοιο βαθμό εξυπνότεροι από τους ανθρώπους του παρελθόντος, ή μήπως έχει φορέσει η δική μας βλακεία άλλο μανδύα; Θα μας βλέπουν ίσως οι μελλοντικές γενιές, εμάς τους «μορφωμένους ανθρώπους του πολιτισμού», με το ίδιο γεμάτο οίκτο βλέμμα, με το οποίο βλέπουμε, εμείς οι σημερινοί άνθρωποι, εκείνους τους μακρινούς προγόνους μας, που ήταν πεπεισμένοι ότι με ανθρωποθυσίες μπορούσαν να κατευνάσουν την οργή των στοιχείων της φύσης; Είμαστε άραγε το ίδιο ξεροκέφαλοι, το ίδιο προκατειλημμένοι, το ίδιο στενοκέφαλοι όσο κι εκείνοι; Ποιους θυσιάζουμε εμείς; Και για ποιους λόγους;

Δυστυχώς δεν υπάρχει κάποιο κόκκινο χαπάκι για να μπορείς να βγεις από το παραισθησιογόνο Μάτριξ.[3] Πρέπει να καταβάλουμε ιδιαίτερα μεγάλες πνευματικές προσπάθειες για να μπορέσουμε να ξεπεράσουμε έστω κι ένα ελάχιστο ποσοστό των εφήμερων μύθων που κουβαλάμε όλοι μας. Αυτό και μόνο θα αρκούσε για να κρατήσει ένα μεγάλο μέρος των ανθρώπων εφ’ όρου ζωής στο προαποφασισμένο γι’ αυτούς Μάτριξ. Γιατί ποιος είναι διατεθειμένος να καταβάλει πνευματική προσπάθεια –εκτός ίσως όταν προσπαθεί να λύσει κάποιο σταυρόλεξο;

Ο Άρθουρ Σοπενχάουερ είχε τη γνώμη ότι η έντονη απέχθεια προς την πνευματική προσπάθεια αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα του βιολογικού μας είδους: «Η μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων είναι έτσι φτιαγμένη, ώστε απ’ τη φύση της να μη μπορεί να ασχοληθεί σοβαρά παρά μόνο με το φαγητό, το πιοτό και τη συνουσία».[4] Από τη σκοπιά της εξελικτικής βιολογίας το φαινόμενο είναι κατανοητό: γιατί να υποβάλει ο άνθρωπος το όργανο της σκέψης του σε μια τόσο επίπονη δοκιμασία, αφού είναι παραπάνω από προφανές ότι αυτή η κατάχρηση νοητικού δυναμικού δεν πρόκειται ποτέ με τον όποιο τρόπο να ανταμειφθεί; Στο κάτω κάτω, αυτοί που τόλμησαν να ξεφύγουν από το πολιτιστικό Μάτριξ πολύ σπάνια κέρδισαν κάτι χειροπιαστό από την κατάχρηση του λογικού τους. Είναι εφιαλτικά μεγάλος ο αριθμός των πρωτοπόρων της ανθρωπότητας που κατά τη διάρκεια της ζωής τους εξοστρακίστηκαν αντί να τιμηθούν, διακωμωδήθηκαν, διώχτηκαν, φυλακίστηκαν, εξορίστηκαν ή οδηγήθηκαν στην πυρά.

Βεβαίως, από την εποχή της φονικής μανίας της Ιεράς Εξέτασης έχουν αλλάξει πολλά πράγματα –η προϋπάρχουσα ωστόσο σχέση εξουσίας και βλακείας παρέμεινε αναλλοίωτη. Εξακολουθεί να ισχύει ο κανόνας: η κρατούσα βλακεία είναι πάντα η βλακεία των κρατούντων.[5] Γι’ αυτό και όποιος αντιστέκεται στην κοινή λογική (διάβαζε: στην τρέχουσα ομοφωνία των βλακών), έρχεται κατά κανόνα σε σύγκρουση με τους φύλακες της καθεστηκυίας τάξης. Ποιος όμως θα ήθελε να αποξενώσει τους παρασημοφορημένους εκπροσώπους του κράτους, της κοινωνίας, της θρησκείας; Δε δείχνει άραγε η εμπειρία ότι όποιος απομυθοποιεί τις ανοησίες, στο τέλος πιάνεται ο ίδιος κορόιδο; Μήπως δεν έχουμε μάθει να θεωρούμε ένδειξη «εξυπνάδας» το ότι οι περισσότεροι άνθρωποι προτιμούν να προσαρμόζονται και να κάνουν τα στραβά μάτια, ακόμα κι όταν πλήττεται σοβαρά η λογική;

Δεν έχει άδικο η παροιμία: «από μικρό κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια». Ακόμα και στο έξυπνο παραμύθι του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν «Τα καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα», δεν είναι τυχαίο το ότι μόνο ένα παιδί τολμάει να ξεστομίσει την αλήθεια που όλοι οι άλλοι αρνούνται να αναγνωρίσουν. Το ότι ο αυτοκράτορας είναι γυμνός, το ότι οι εκπρόσωποι της εξουσίας συμμετέχουν σε μια ιδιόρρυθμη και τερατώδη κομπίνα, είναι μια συνειδητοποίηση υπερβολικά μεγάλη, υπερβολικά τρομακτική, για να φτάσει σ’ αυτήν αβίαστα ο κοινός ενήλικας. Η ανεξαρτησία της σκέψης είναι, απ’ ό,τι φαίνεται, εφικτή μόνο όταν ο άνθρωπος δεν έχει ακόμα φορέσει τον ζουρλομανδύα της συμβατικότητας –όπως το παιδί στο παραμύθι του Άντερσεν– ή έχει καταφέρει να τον πετάξει από πάνω του και να μετατραπεί για τα μάτια του κόσμου στον τρελό του χωριού.

Με το προσωπείο του τρελού που έχει απαλλαγεί απ’ τον ζουρλομανδύα του μπορεί κανείς ν’ απολαύσει ελευθερία έκφρασης –κινδυνεύοντας βέβαια να μην τον παίρνει κανείς στα σοβαρά. Θα πρέπει να παραδεχτούμε ότι σε μερικούς ανθρώπους ταιριάζει περισσότερο το σκουφί του γελωτοποιού παρά το καπέλο του καθηγητή. Έτσι λοιπόν, θα επιτρέψω εδώ στον εαυτό μου την αθυροστομία του γελωτοποιού, δε θα βάλω φίμωτρο στο στόμα μου, διακινδυνεύοντας την πιθανότητα να μη γίνω ποτέ αποδεκτός στη λέσχη των σοβαροφανών τζέντλεμεν. Το ότι δε δίνω δεκάρα γι’ αυτό οφείλεται σ’ ένα δικό μου παιδικό πείσμα, το οποίο δε με εγκατέλειψε με την ηλικία: απλώς, μου είναι αδύνατον να μείνω σιωπηλός, όταν οι άνθρωποι θεωρούν ότι ο αυτοκράτορας είναι ντυμένος, τη στιγμή που είναι προφανέστατα γυμνός. Έχω βαρεθεί ν’ ακούω απ’ τους πολιτικούς, τους θρησκευτικούς ηγέτες, τους σοφούς της οικονομίας, τους καναλάρχες –ναι, ακόμα και τους φιλοσόφους– χρόνο το χρόνο, μήνα το μήνα, βδομάδα τη βδομάδα, μέρα τη μέρα, πάντα τις ίδιες κενές νοήματος και αδιάφορες φράσεις. Και μου γυρίζουν τ’ άντερα όταν υποχρεώνομαι να βλέπω άτομα που ανήκουν σ’ αυτό το ευφυές βιολογικό είδος, να υιοθετούν τέτοιου είδους χονδροειδείς πλάνες.

Ταυτόχρονα δε θεωρώ τον εαυτό μου ιδιαίτερα έξυπνο, δε θεωρώ καν ότι έχω τις σωστές απαντήσεις σε όλα τα ερωτήματα που θέτει αυτό το μαχητικό γραπτό. Είμαι όμως αρκετά τρελός για να παραμένω αμετακίνητος στις θέσεις μου, μέχρι να βρεθεί κάποιος που να μου παρουσιάσει καλύτερα επιχειρήματα. Γι’ αυτό το λόγο, μέχρις αποδείξεως του εναντίου, ξεκινάω από τη θέση ότι η αποκαλούμενη υψηλή μας κουλτούρα έχει οδηγήσει σε δυσθεώρητα ύψη όχι μόνο το τεχνολογικό δυναμικό της ανθρωπότητας αλλά και την ανθρώπινη βλακεία. Και αυτό ακριβώς κάνει τη σημερινή κατάσταση του κόσμου τόσο ασυνήθιστα επικίνδυνη: όταν η υψηλή τεχνολογία συναντιέται με την υψηλή ηλιθιότητα, οι συνέπειες είναι κατά κανόνα καταστροφικές!

Δεν απαιτείται ιδιαίτερη ευφυΐα για να κατανοήσουμε ότι αυτή την «εξουσία των ηλιθίων» δε γίνεται να την ανεχόμαστε επ’ άπειρον. Στην πραγματικότητα, αρκεί να κοιτάξουμε τον κόσμο με την απροκατάληπτη ματιά ενός παιδιού. Στο παραμύθι του Άντερσεν ένα και μόνο παιδί, αμύητο στα «ηλίθια παιχνίδια των μεγάλων», κατάφερε να γκρεμίσει την αυλή της παράνοιας. Η ευχή μου είναι ν’ ακολουθήσουν το παράδειγμά του όλο και περισσότεροι άνθρωποι. Στο κάτω κάτω, η βιολογική μας εξέλιξη μάς έχει εφοδιάσει μ’ ένα εκπληκτικά πολύπλοκο και πολύπλευρο όργανο σκέψης. Θα πρέπει ν’ αρχίσουμε να το χρησιμοποιούμε με έξυπνο τρόπο…

[1] Τζων Άνταμς, όπως παρατίθεται στο βιβλίο της Μπάρμπαρα Τάκμαν: Η ηλιθιότητα των κυβερνώντων: Από την Τροία στο Βιετνάμ. Φρανκφούρτη, 2006, σ. 12.
[2] Φρήντριχ Νίτσε: Πέρα απ’ το καλό και το κακό.
[3] Στις ομώνυμες ταινίες των αδελφών Βαχόφσκι, αυτό ήταν σημαντικά ευκολότερο.
[4] Άρθουρ Σοπενχάουερ: Πάρεργα και παραλειπόμενα.
[5] Αυτό το λογοπαίγνιο βασίζεται στην εύστοχη παρατήρηση των Καρλ Μαρξ και Φρίντριχ Ένγκελς, οι οποίοι στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο γράφουν: «Οι κυρίαρχες ιδέες κάθε εποχής δεν είναι παρά οι ιδέες της κυρίαρχης τάξης».


Πηγή Μίχαελ Σμίτ-Σάλομον: Όχι άλλοι βλάκες στην εξουσία

Οι περισσότεροι άνθρωποι που γεννηθήκαμε την δεκαετία του 70’ και μετά (στις περισσότερες δυτικές χώρες) βρεθήκαμε σε έναν μεταβατικό κόσμο, δεν γνωρίσαμε πόλεμο (ούτε καν τον ψυχρό) δεν είχαμε ιδέα για τις μεγάλες φιλοσοφικές μάχες καιτις πολιτικό-θρησκευτικές αντιθέσεις του παρελθόντος. Μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου «γιορτάσαμε», αν και αόριστα, το τέλος του φόβου, των κινδύνων, των ιδεολογιών, και της ιστορίας. Μια νέα εποχή ξεκινούσε, όπως είχε πει και ο τρισμέγιστος πολιτικός ανήρ, George H. W. Bush· μια εποχή απαλλαγμένη από πολέμους, πείνα και δυστυχία! Κι έτσι, σχεδόν παντού άνοιξε ένα McDonald’s και ένα Mall και με ροκ σταρ τον Φουκουγιάμα άρχισαν οι μεγάλοι ύμνοι των νεράιδων και οι σειρήνες του «ανέμου της αλλαγής».

Μέσα σε τούτη την άβυσσο πνευματικής νάρκωσης, η σκέψη και ο στοχασμός παραχωρούν τη θέση τους στον πιο αποτρόπαιο υπολογισμό. Η φιλοσοφία καθίσταται αντικείμενο εκπόρνευσης μιας χούφτας απατεώνων της μπλουμσμπεριανής διανόησης, της γραφειοκρατικής πολιτικής ορθότητας και του μοδάτου Παριζιανισμού, που εκτρέφουν τη πέμπτη φάλαγγα -τους σπουδαστές που θα αποτελέσουν τη μελλοντική στρατιά της νέας ολιγαρχίας. Έτσι ξεπηδούν και οι καλές νεράιδες: Μάαστριχτ, Erasmus, Σένγκεν, Bill Gates, Steve Jobs! Καινοτομία, πρωτοπορία, πρόοδος, βελτίωση, ανανέωση, δικαιωματισμός, ατέρμονος ακτιβισμός, μητροπολιτισμός, γυάλινοι ουρανοξύστες, neon, ηδονικές φιγούρες, τουρμποκαπιταλισμός, αξιοκρατία, κοινωνική κινητικότητα. Οι εποχές αλλάζουν, οι αξίες ρευστοποιούνται και άλλοι σχεδιάζουν για εμάς έναν ορίζοντα προόδου και αχαλίνωτων απολαύσεων -πολλές φορές ασύρματων και ασύνορων! Όλα πλέον μπορούν να λυθούν άμεσα, χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια. Ιδού λοιπόν η εκπλήρωση της βουλησιαρχικής μεγαλομανίας: όλα μπορούν να μας δοθούν, ο κόσμος όλος μπορεί να καταστεί δικός μας (άλλωστε θεωρούμαστε επισήμως «πολίτες του κόσμου»). Η «κοινή» αγορά, το διαδίκτυο, το ευρώ, το iPad, το iPhone, το Facebook και το Twitter θα μας κάνουν ολοκληρωμένα όντα, που θα «ξέρουν τα πάντα» και «θα είναι τα πάντα», δίχως ιδιαίτερο κόπο. Ψηφιακοί υπόνομοι, μικρόκοσμοι παροδικών απολαύσεων, ψηφιακοί οίκοι ανοχής προσφέρουν cyber sex και μαζική διαφθορά! Ιδού το δνοφερό μέλλον του ανθρώπινου πολιτισμού! Όλοι δίχως εξαίρεση στο πλανητικό νεραιδοχώρι μπορούμε να αποκτήσουμε το μαγικό ραβδάκι βουτώντας μέσα στη χαβούζα των ηδονών! Όλα απλά, όλα ανώδυνα και ανώνυμα!

Ας δούμε όμως τι συνέβη. Ας δούμε γιατί το μοναδικό που έχει κερδηθεί είναι οι ψευδαισθήσεις ενάντια στην πραγματικότητα, και πως ο μόνος και αληθινός παράδεισος της υλικής ευημερίας, δεν είναι παρά μια μεταμοντέρνα αναπαράσταση της δυστοπικής εικόνας που ο John Milton δίνει για την ίδια την κόλαση! Ας δούμε (για την ώρα) την πραγματικότητα που επικρατεί στην Κεντρική Ευρώπη του λεγόμενου σκληρού πυρήνα, όπου πολιτικοί, διπλωμάτες, εμπειρογνώμονες και μεγάλα μέσα μαζικής ενημέρωσης εδώ και πολύ καιρό μας μιλούν για «περιφερειακά» προβλήματα και συγκρούσεις με στόχο όχι φυσικά να περιγράψουν τί συμβαίνει, αλλά να καθησυχάσουν τους κατοίκους του «κέντρου». Οι άσχημες και βίαιες εικόνες που βλέπουν οι βόρειοι Ευρωπαίοι συχνά τα βράδια στις τηλεοπτικές οθόνες πρέπει οπωσδήποτε να κρατηθούν μακριά τους· όσο καιρό αυτό είναι δυνατό. Άλλωστε η λήθη πάντα εξυπηρετούσε τις ψευδαισθήσεις μιας πλασματικής ευτυχίας. Στα λόγια του Alexander Pope (ποίημα για την Eloisa to Abelard):

“How happy is the blameless vestal’s lot!
The world forgetting, by the world forgot.
Eternal sunshine of the spotless mind!
Each pray’r accepted, and each wish resign’d?
Labour and rest, that equal periods keep;
Obedient slumbers that can wake and weep;”

συναντά κανείς, την απόλυτη αντανάκλαση της ψεύτικης ευτυχίας που καλλιεργεί η λήθη και η τάση φυγής από την αλήθεια και, πάνω απ’ όλα, η αισιοδοξία του προοδευτισμού που έχει διαπεράσει τη φαντασία πολλών, πως ο πρωτόγονος και καθυστερημένος περιφερειακός κόσμος θα προσαρμοστεί στη διόγκωση της ορθολογικής ευρωστίας, θα εξελιχθεί, θα περάσει στο επόμενο στάδιο αφήνοντας πίσω τον «παρωχημένο» του εαυτό, θα προοδεύσει, θα μεγαλώσει, θα ωριμάσει, θα γίνει τμήμα του παγκόσμιου χωριού, ώστε να μην απωθηθεί στο περιθώριο του επίπεδου κόσμου μας, στο βάραθρο του χάους και της λησμονιάς. Η έννοια της εξωτερικής πολιτικής είναι πλέον τόσο εκφυλισμένη που κάποιος θα μπορούσε να πει ότι έπαψε να υπάρχει, καθότι οι διεθνείς σχέσεις γίνονται αντικείμενο εξάρτησης από τον αυτοματοποιημένο τεχνοεπιστημονισμό. Τα ψυχικά αλλά και φυσικά όρια στην Ευρωπαϊκή ήπειρο έχουν γίνει πλέον σουρωτήρι.

Μια παγκόσμια, υβριδική και σπασμωδική, σύγκρουση έχει ήδη ξεκινήσει και διασχίζει χώρες και ηπείρους λαμβάνοντας ανησυχητικές διαστάσεις και μορφές. Ακόμη και οι αντίπαλοι της ανοιχτής κοινωνίας δεν μοιάζουν πια μεταξύ τους και καταλήγουν να μισούν ο ένας τον άλλον. Καθετί κοινό χάνεται στο ευρύ και βαθύ πηγάδι ενός πλασματικού κοσμοπολιτισμού και μιας πολυπολιτισμικότητας δίχως πολιτισμό! Τα κινήματα των προηγούμενων ετών μετά την αρχική αισιοδοξία και τις τεράστιες προσμονές που δημιούργησαν, ξεφούσκωσαν ή κουράστηκαν. Σήμερα περισσότερες πολιτικές προοπτικές μοιάζει να έχουν όσοι «αγκιστρώνονται» ξανά στην Μόσχα. Την ίδια στιγμή τρομοκράτες συνεχίζουν να εκπαιδεύονται εντατικά στην Συρία, στην Υεμένη, σχεδόν σε όλη τη Μέση Ανατολή (και ενίοτε στις γειτονιές μας), μέσα σε έναν κόσμο αδύνατο να εμπνεύσει και να προσδώσει νόημα στην δική του ύπαρξη. Παρατηρούμε μέσα από τον παραμορφωτικό καθρέπτη των τηλεοπτικών δορυφόρων την περιφέρεια και το κέντρο να διασυνδέονται τόσο στενά μεταξύ τους που δεν μπορεί πια να αποσπαστούν. Η γραμμικότητα του αναπόφευκτου μας έχει περικυκλώσει. Σε κατάσταση αναμονής τρέμουμε μην μείνουμε εκτός νυμφώνος. Ενώ μπορούμε να έχουμε τα πάντα για να είμαστε ευτυχισμένοι, γινόμαστε πρωταθλητές στην κατανάλωση αντικαταθλιπτικών ανάγοντας την αυτοθυματοποίηση σε αρετή. Γίνε κι εσύ θύμα! Μπορείς! Διεκδίκησε κι εσύ ένα πόστο μέσα στον κόσμο της απόλυτης συντριβής του εγώ!

Η συνολική «χειραφέτησή» μας έγινε το καλύτερο βούτυρο στο ψωμί των πολυεθνικών εταιρειών (του φαρμάκου, της άνεσης, του τζόγου και της τεχνομόδας). Τατουάζ και αισθητική χειρουργική, συμπληρώματα διατροφής και υψηλή τηλεοπτική γαστρονομία. Η βιομηχανία της άθλησης και της γυμναστικής με τα σπα και τις σάουνες καταλήγει στην αποθέωση της τρίχας και την λαϊκή κομμωτική. Η σεξουαλική απελευθέρωση μετατράπηκε σε απελευθέρωση από την ίδια την σεξουαλικότητα και τον έρωτα. Η απελευθέρωση από τα στενά όρια ήρθε σαν απελευθέρωση από τα ίδια τα όρια. Μετέτρεψε τον αυθορμητισμό σε πορνογραφία, μέσα στην οποία θα βυθιστούμε ομαδικά, για να διεκδικήσουμε κι εμείς ένα κομμάτι από την πίτα που ο κόσμος της ακολασίας του ηδονισμού, της επιτρεψιμότητας και της κατάργησης κάθε ηθικής αξίας ως δήθεν ατομική καταπίεση, μας προσφέρει! Σε έναν εξ ’ορισμού πολυσύνθετο κόσμο ακούμε συνεχώς υπεραπλουστεύσεις που, εάν η τραγικότητά τους δεν είχε τόσο κόστος, θα μπορούσαν να προκαλέσουν ακατάσχετο γέλιο μέχρι δακρύων. Η αλήθεια όμως είναι ότι στο νότο όπως και στον βορρά συνυπάρχουν όλοι και όλα. Η ελευθερία και η υποτέλεια, η χειραφέτηση και η υποταγή, η αισιοδοξία της προόδου αλλά και ο δίδυμος αδελφός της, ο πυρετός της εθνικής ταυτότητας και του παρτικουλαρισμού. Όλα αυτά βρίσκονται δίπλα στον ελευθεριακό και τον δήθεν κοσμοπολίτικο ρομαντισμό, που προωθεί μια πρωτοφανή εκρίζωση σε μια εποχή που επείγουσα ανάγκη κρίνεται η επαναφορά του λαϊκού πολιτισμού και της εντοπιότητας δίχως όμως ψήγματα μεγαλοθυμίας και χωρίς την παράλογη και αντιδραστικότατη νοσταλγία που συναντά κανείς στο έργο του Μιρτσέα Ελιάντε.

Η υπόσχεση, που πολλοί Ευρωπαίοι χαράκτες στρατηγικής και ντελάληδες έδωσαν τις προηγούμενες δεκαετίες, για μια μικτή, δηλαδή ελεύθερη άλλα όχι ανεξέλεγκτη, οικονομία, δεν υλοποιήθηκε. Άλλωστε δεν φαινόταν πουθενά πως θα μπορούσε να υπάρξει κάποια πιθανότητα υλοποίησης ενός σχεδίου που κανένας διακεκριμένος οικονομολόγος των προηγούμενων δεκαετιών δεν θα μπορούσε να αποδεχτεί. Ένας από τους στόχους της οικονομικής ένωσης της Ευρώπης ήταν μια μακροχρόνια οικονομική ανάπτυξη που θα μπορούσε να έρθει με την εξομάλυνση των σχέσεων κρατικής και ιδιωτικής πρωτοβουλίας, αλλά και με την λελογισμένη επέμβαση του κράτους για να θεραπεύσει διαρθρωτικές αδυναμίες που εμπόδιζαν την ορθολογική κατανομή των οικονομικών πόρων. Η αποτυχία της σοσιαλδημοκρατίας και του θεραπευτικού κράτους, όμως, δεν ήταν παρά η χαριστική βολή στην πλήρη επικράτηση αυτού που ο ίδιος ο καπιταλισμός επεδίωκε εξ’ αρχής. Δεν θα μπορούσε άλλωστε να μην βρει πάτημα στην κουλτούρα της επιτρεψιμότητας που καλλιέργησε η γενιά του 60’ και του 70’, της οποίας το αντιαυταρχικό και αντιπεριοριστικό ρεύμα ενσωματώθηκε στη νέα ολιγαρχία. Έτσι, η ελεύθερη αγορά κατάφερε τελικά να απαλλαγεί από κάθε φυσικό, ηθικό και τεχνητό εμπόδιο. Τώρα πλέον δρα μαζί με τις δυνάμεις του ανταγωνισμού υπό καθεστώς σκληρού Laissez faire, καθώς το χαλαρό το απωλέσαμε εδώ και καιρό. Έτσι αλί σε όποιον δεν έχει νύχια να ξυστεί. Ορίστε, λοιπόν, ο ορθολογισμός σήμερα!

Αυτά θα έπρεπε να είναι πάνω κάτω γνωστά. Πίσω όμως από όλα αυτά υπάρχουν πολλοί άνθρωποι. Άνθρωποι που ενώ μοιάζουμε τόσο εξελιγμένοι, ταυτόχρονα έχουμε γίνει ανίκανοι να αρθρώσουμε και να κατανοήσουμε απλούστερες σκέψεις ή επιθυμίες. Να αναστοχαστούμε κρατώντας ένα απλό ημερολόγιο χάρτινων σελίδων. Επιτρέψαμε στην πολυπλοκότητα της πραγματικότητας να μας καταβάλει, της αφήσαμε τόσα περιθώρια που σήμερα φαντάζει αδύνατο να διατυπώσουμε το παραμικρό όραμα χωρίς να μας λογοκρίνει η πολιτική ορθότητα ή να χαρακτηριστούμε γραφικοί ή ανόητα ρομαντικοί. Είμαστε τόσο έξυπνοι και καινοτόμοι που πλέον δεν μπορούμε να αποφασίζουμε σε κανένα επίπεδο και για κάνενα πολιτικό ζήτημα. Επιτρέπουμε σε πολιτικάντηδες και στα ΜΜΕ να διαθέτουν, μόνο αυτοί, το αποκλειστικό δικαίωμα στην απλούστευση και στην εκλαΐκευση του σύνθετού μας κόσμου. Αφήνουμε να τρέχει η γλώσσα τους και εμάς τα πόδια μας. Το μόνο αυτονόητο είναι το εφήμερο και αυτό που μπορεί να αγορασθεί στις Black Fridays της μαζικότητας.

Τώρα η σκιά του βασιλιά με το σκότος της φυλακίζει το νου νέων κυνικών ανθρώπων που κλεισμένοι στην ιδιωτική τους σφαίρα, ονειρεύονται χρυσά κλουβιά άμοχθης ευδαιμονίας. Επιτρέψαμε όλα τα νοήματα γύρω μας να στρογγυλέψουν κι όμως εξακολουθούμε να φοβόμαστε μην κοπούμε. Ζούμε σε έναν κόσμο λέξεων, ερμηνειών, ερμηνείας των ερμηνειών, φοβίας των λέξεων, φοβίας των ερμηνειών, αλλά όταν έρχεται η κρίσιμη στιγμή τα λόγια απουσιάζουν και τελικά βλέπουμε τον εαυτό μας αδύναμο να ερμηνεύσει οτιδήποτε θα μπορούσε να ερμηνευτεί, δίχως να απαιτούνται φιλοσοφικές διατριβές, αλλά με μια δόση κοινής λογικής (common sense, όπως θα έλεγε ο George Orwell). Κι εκεί που θα έπρεπε να είχε καταστεί κοινή λογική ο λόγος ως δράση και πράξις, μετατρέψαμε καί τον λόγο καί την πράξη σε έννοιες δίχως περιεχόμενο. Έτσι, πάντα μιλούν και δρουν άλλοι για λογαριασμό μας, με εμάς στο αόριστο κενό ενός εικονικού κόσμου.

Για να κατανοήσουμε αυτά που μας συμβαίνουν αλλά και για να επιβιώσουμε δεν έχουμε παρά να απομακρυνθούμε από τη συνήθεια και να γυρίσουμε την πλάτη στην υπόσχεση ηδονής. Αν κάπου υφίσταται η ελπίδα πως θα μπορέσουμε να βρούμε το σημείο εκκίνησης, τον τρόπο να ξεκινήσουμε μια άλλη διαδρομή και να επαναδιατυπώσουμε τις αρχές μας, αυτή η ελπίδα δεν βρίσκεται παρά στον άλλο κόσμο μπροστά στα μάτια μας, στην καθημερινή επαφή και στην επικοινωνία, σε αυτό που εξαφανίζεται κάτω από τις αποτρόπαιες εικόνες σεξ και βίας. Έννοιες όπως η δημοκρατία και η ελευθερία, η παγκόσμια αδελφοσύνη, η απομεγέθυνση αλλά και η γειτονιά, το σπίτι, η πόλη, τα κοινά, η εγκοσμικότητα, η αγαθοσύνη, η ευγνωμοσύνη, η ευπρέπεια, αλλά και το τέλος του χυδαίου υλισμού (ως αποτέλεσμα μιας ψεύτικης εγκοσμικότητας που καταστρατηγεί την ίδια την ανθρώπινη υπόσταση) είναι ορισμένες από εκείνες τις έννοιες τις οποίες θα χρειαστεί να ερμηνεύσουμε και να ανακαλύψουμε από την αρχή. Ο πολιτισμός των smartphones, όπου όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες μεταφέρονται σε μια customizable οθόνη (προσαρμόσιμη πάντα στις δικές μας βουλησιαρχικές απαιτήσεις), μαγνητίζει και εγκλωβίζει κάθε μας βήμα. Η εξάρτηση από τα διαβολικά ματζαφλάρια του δεξιού χεριού, τα σύγχρονα black Satanic mills (στα λόγια του William Blake) δεν αντικατοπτρίζει παρά μια από τις μεγαλύτερες αντιφάσεις της εποχής: ουδέποτε οι άνθρωποι μπορούσαν να έχουν τόσους «φίλους» τους οποίους δεν θα συναντήσουν ποτέ! Στο βασίλειο της αντίφασης πρέπει να ξεκινήσουμε από τα βασικά και το πιο επίκαιρο και εξαντλητικό ερώτημα είναι αυτό που θέτει η Hannah Arendt στο τελευταίο έργο τηςThe Life of the mind, «Πού βρισκόμαστε όταν σκεπτόμαστε»;


Συνδιαμόρφωση κειμένου: Γιώργος Κουτσαντώνης και Μιχάλης Θεοδοσιάδης 

ResPublica

Πηγή Εμείς και o μαζικός κόσμος των αντιφάσεων

Το παράδοξο μιας από τις χώρες του κόσμου, της πιo εφοδιασμένης σε πηγές, η οποία περικλείει στα έγκατα της θησαυρούς ενώ ο λαός βρίσκεται στο στάδιο της εξαθλίωσης.
Ανακαλύπτοντας έναν θησαυρό σκάβοντας στα αποχωρητήρια.
Μπορεί αυτό να παραπέμπει σε παραμύθι, συμβαίνει όμως στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Αυτή τη χώρα που μεγάλος αριθμός ανθρώπων χαρακτηρίζει ως ένα γεωλογικό σκάνδαλο, καθώς διαθέτει όλες τις πρώτες ύλες που μπορούμε να ονειρευτούμε. Περισσότερο από το 50% των μερικών εκατομμυρίων Κονγκολέζων ζουν σε πλήρη απογύμνωση, παρόλο που αυτή η χώρα διαθέτει αρκετές πηγές για να θρέψει όλη την Ευρώπη χωρίς να εξαντλήσει τα φυσικά της αποθέματα.

Η ανακάλυψη ενός θησαυρού κατά τη διάρκεια κατασκευής αποχωρητηρίων (WC) συνέβη πραγματικά σ’ έναν αστυνομικό του Building Kolwezi, μία πόλη με ανθρακορυχεία μισού περίπου εκατομμυρίου κατοίκων στα νότια της χώρας. Το 2014, όπως επισημαίνει ο Michael J.Kavanagh στους New York Times, αυτός ο άνθρωπος αποφάσισε ότι η οικογένειά του είχε ανάγκη από νέα αποχωρητήρια.

Παιδιά που σκάβουν με τα χέρια τους ερημοποιημένες πόλεις.
Ένας »στρατός» με φτυάρια, ξεκίνησε να σκαλίζει στην πίσω αυλή του σπιτιού και μόλις λίγο βαθύτερα, περίπου στο ένα μέτρο δηλαδή, ανακάλυψε κάτι που θα μπορούσε να του αλλάξει τη ζωή. Η γη έλαμπε, άστραφτε και ένα σωρός κοβαλτίου – ένα ορυκτό από τα πιό σημαντικά στον κόσμο – φανερώθηκε μπροστά στα μάτια του. Όταν ο Kavanagh επέστρεψε το 2015 βρήκε ότι η πόλη είχε αλλάξει απ’άκρη σ’άκρη. Δεν θύμιζε πια εκείνο το ήσυχο μέρος όπου οι άνθρωποι κέρδιζαν το ψωμί τους ασκώντας ένα επάγγελμα που γνώριζαν. Τα σπίτια κατέρρεαν και η γη, τρυπημένη και ανάστατη, θύμιζε βομβαρδισμένο τοπίο. Μία αχανής ζώνη ήταν γαζωμένη με πηγάδια να βυθίζονται και να φτάνουν σε κάποιες περιπτώσεις μέχρι και τα 25 μέτρα.

Όλος ο κόσμος πάσχιζε να πλουτίσει ψάχνοντας κοβάλτιο και χαλκό. Όλα τα παιδιά ήταν δεσμευμένα στη μοναδική ενασχόληση να σκάβουν τη γη με γυμνά χέρια και να κατεβαίνουν μέσα στα πηγάδια για να εξάγουν ένα μετάλλευμα που για εκείνα σε κάθε περίπτωση δεν είχε την παραμικρή αξία. Έσκαβαν χωρίς κανένα μέτρο ασφαλείας και θάβονταν συχνά από τις απώλειες και τα γλιστρήματα του εδάφους δίχως κάποιος να αντιληφθεί ή να αναφέρει την απουσία τους. Τα μεταλλεύματα αποκτούσαν αξία με την άφιξή τους σ’ ένα διεθνές λιμάνι, όπου εν συνεχεία αποβιβάζονταν στον βιομηχανικό κόσμο που είχαν ζητηθεί.

Κινέζικες φίρμες ελέγχουν το εμπόριο και μονοπολούν τα δικαιώματα εξόρυξης και εξαγωγής χωρίς να εξασφαλίζουν έναν επαρκή μισθό στους μεταλλωρύχους που υποχρεώνονται να εργάζονται επτά μέρες την εβδομάδα κάτω από συχνά αντίξοες συνθήκες.

Γιατί έχει τόση ζήτηση το κοβάλτιο;
Το κοβάλτιο είναι ένα συστατικό απαραίτητο για τις επαναχρησιμοποιούμενες μπαταρίες που χρησιμοποιούνται στα αυτοκίνητα και τα κινητά τηλέφωνα. Η επιτυχία της επανάστασης του ηλεκτρικού αυτοκινήτου μπορεί στην πραγματικότητα να εξαρτάται από αυτό το μέταλλο. Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο, με το μισό περίπου των γνωστών αποθεμάτων. Εντούτοις, αυτό το μέταλλο καταλήγει σε Κινέζικα χέρια, δίχως αμοιβή πρακτικά για τα άτομα που κάνουν την εξόρυξη. Οι ηγέτες του Κονγκό επωφελούνται επίσης, μοιράζοντας και τρώγοντας βουλημικά τα κέρδη μεταξύ τους.

Αυτό που συνέβη σ’εκείνον τον αστυνομικό από το Kolwezi, μπορεί να συμβεί σε κάθε άνθρωπο στο Κονγκό – όχι μόνο κοβάλτιο, αλλά και χρυσό επίσης, διαμάντι, ακόμα και ουράνιο μπορεί κανείς ν’ανακαλύψει. Όπως την εποχή με τον »πυρετό του χρυσού», έτσι και τώρα, οι περιοχές όπου έχουν ανακαλυφθεί τα μέταλλα και τα πολύτιμα ορυκτά προσελκύουν τους απελπισμένους που σκέφτονται και ονειρεύονται να πλουτίσουν. Προσελκύουν επίσης τις πολυεθνικές καθώς και χώρες απ’όλο τον κόσμο που θέλουν ν’αποσπάσουν κέρδη από τις πηγές του Κονγκό. Με ανθρωπολογικούς όρους, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό »διώκεται».

Από μία άλλη οπτική, είναι ο τόπος των αδελφοκτόνων πολέμων, απεικονίζονται κι ως πόλεμοι των φατριών, με λίγα λόγια επιχειρήσεις στην πραγματικότητα για τον έλεγχο των μεταλλείων. Ήταν η περίπτωση του πολέμου που έκλεισε με την άνοδο στην εξουσία του Desire Kabila, τον οποίο διαδέχθηκε ο γιος του, ξεκινώντας τον πρώτο παγκόσμιο αφρικανικό πόλεμο. Επτά χώρες ενεπλάκησαν στον πόλεμο αυτό για τον εδαφικό έλεγχο. Οι σφοδρότερες συγκρούσεις έγιναν στις περιοχές με τις πλουσιότερες πηγές ορυκτών. Ο πόλεμος άφησε πίσω του 4 εκατομμύρια νεκρούς, οι περισσότεροι εκ των οποίων πέθαναν από την πείνα κι όχι απ’τα όπλα. Η χώρα γνώρισε την υποανάπτυξη για μια περίοδο 100 χρόνων.

Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό »διώκεται».
Μετά το τέλος του πολέμου, επισκέφτηκα τη χώρα και διαπίστωσα ότι ο πληθυσμός δεν είχε πιαά τίποτα. Πολλές οργανώσεις ξεκίνησαν να αποκαθιστούν τις κλινικές και τα νοσοκομεία αλλά κανείς δεν έμπαινε μέσα. Αναρωτήθηκα, γιατί… Πήγα στην »πηγή» και βρήκα την απάντηση: Οι άνθρωποι ντρέπονταν να πάνε στο νοσοκομείο γιατί δεν είχαν τίποτα για να σκεπαστούν, τα ρούχα ήταν πολυτέλεια. Κατά τη διάρκεια του ίδιου ταξιδιού, το 2003, συνάντησα τον παλιό μου φίλο τον Lino στη Kinshasa, την πρωτεύουσα.

Μόλις είχε έρθει από την πόλη Kikwit. Είχαμε πάρει -θυμάμαι- μαζί τον δρόμο από τη Kinshasa για το Kikwit το 1993. Η διάσχιση των 600 χιλιομέτρων μας είχε πάρει περίπου 8 ώρες. Δέκα χρόνια αργότερα, χρειάστηκαν 15 μέρες στον Lino για το ίδιο ταξίδι. Το οδικό δίκτυο είχε καταστραφεί ολοσχερώς. Οι εταιρίες των μεταλλείων δεν είχαν ανάγκη από δρόμους. Χρησιμοποιούσαν αεροπλάνα και ελικόπτερα. Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό. Χώρες όπως η Ουγκάντα έγιναν αναπάντεχα εξαγωγείς χρυσού και η Ρουάντα εξήγαγε το κολτάνιο, ανεκτίμητο ορυκτό που δεν βρίσκεται εύκολα στο Κονγκό.

Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό θα βρείτε τα πάντα: Ξύλο, χαλκό, κοβάλτιο, κολτάνιο, διαμάντια, χρυσό, ψευδάργυρο, ουράνιο, κασσίτερο, ασήμι, άνθρακα, μαγγάνιο, βολφράμιο, κάδμιο και πετρέλαιο. Τρέχουν τα σάλια του ζηλόφθονου κόσμου μπροστά σ’αυτές τις πηγές, οι οποίες όμως απεικονίζουν την καταδίκη σε θάνατο του μεγαλύτερου αριθμού των πολιτών της χώρας.

Πλούσια σε φυσικούς πόρους, αλλά φτωχή.
Για να μπορέσουν τα 80 εκατομμύρια των κατοίκων να ζήσουν αξιοπρεπώς, θα έπρεπε οι ηγέτες της χώρας να επενδύσουν τα κέρδη που λαμβάνουν από τα μεταλλεία. Αντί τούτου, σε πολλές περιοχές της χώρας, οι πολίτες αδυνατούν να επιβιώσουν. Μόνο το 4% της γης αποτελείται από καλλιέργειες, όταν το 75% του πληθυσμού εργάζεται κατά κύριο λόγο στη γεωργία για τα απαραίτητα. Η οικονομία της χώρας ήταν πάντα στραμμένη στις εξαγωγές και εξαρτάται κυρίως από τις πρώτες ύλες.

Αυτό που ενδιαφέρει πρώτα απ’όλα τους ανθρώπους, είναι ό,τι υπάρχει κάτω από την Κονγκολέζικη γη και δεν μιλάμε φυσικά για τα άτομα που ζουν κάτω απ’τη γη. Ο δικτάτορας Mobuto Sese Seko «Ό,τι βρίσκεται κάτω απ’τη γη μου ανήκει, ό,τι βρίσκεται μέσα στο νερό μου ανήκει, ό,τι πετάει στους ουρανούς, επίσης μου ανήκει». Όταν ο δημοσιογράφος τον ρώτησε: «Τι μένει για τον κόσμο;», o Mobuto απάντησε χαριτολογώντας: «Το σύστημα του πολυκομματισμού», ή αλλιώς η δημοκρατία όπως θα μπορούσαμε να την ονομάσουμε.

Μόνο που η δημοκρατία από μόνη της δεν μπορεί να θρέψει και να χορτάσει. Το ΑΕΠ ανά κάτοικο είναι 450 δολλάρια, ένα από τα χαμηλότερα στον κόσμο, όταν ο δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης της χώρας είναι 0,433 αριθμός που την κατατάσει στην 176η σειρά στον κόσμο.


Angelo Baracca

—————————
Μετάφραση από τα γαλλικά για την ελληνική Pressenza: Ανδρέας Παπαγγελόπουλος.


Πηγή Εάν όλος ο πλανήτης θέλει το κοβάλτιο και όλο το κοβάλτιο βρίσκεται στο Κονγκό, γιατί άραγε οι κάτοικοι αυτής της χώρας πεθαίνουν απ’ την πείνα;

Το παράδοξο μιας από τις χώρες του κόσμου, της πιo εφοδιασμένης σε πηγές, η οποία περικλείει στα έγκατα της θησαυρούς ενώ ο λαός βρίσκεται στο στάδιο της εξαθλίωσης.
Ανακαλύπτοντας έναν θησαυρό σκάβοντας στα αποχωρητήρια.
Μπορεί αυτό να παραπέμπει σε παραμύθι, συμβαίνει όμως στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό. Αυτή τη χώρα που μεγάλος αριθμός ανθρώπων χαρακτηρίζει ως ένα γεωλογικό σκάνδαλο, καθώς διαθέτει όλες τις πρώτες ύλες που μπορούμε να ονειρευτούμε. Περισσότερο από το 50% των μερικών εκατομμυρίων Κονγκολέζων ζουν σε πλήρη απογύμνωση, παρόλο που αυτή η χώρα διαθέτει αρκετές πηγές για να θρέψει όλη την Ευρώπη χωρίς να εξαντλήσει τα φυσικά της αποθέματα.

Η ανακάλυψη ενός θησαυρού κατά τη διάρκεια κατασκευής αποχωρητηρίων (WC) συνέβη πραγματικά σ’ έναν αστυνομικό του Building Kolwezi, μία πόλη με ανθρακορυχεία μισού περίπου εκατομμυρίου κατοίκων στα νότια της χώρας. Το 2014, όπως επισημαίνει ο Michael J.Kavanagh στους New York Times, αυτός ο άνθρωπος αποφάσισε ότι η οικογένειά του είχε ανάγκη από νέα αποχωρητήρια.

Παιδιά που σκάβουν με τα χέρια τους ερημοποιημένες πόλεις.
Ένας »στρατός» με φτυάρια, ξεκίνησε να σκαλίζει στην πίσω αυλή του σπιτιού και μόλις λίγο βαθύτερα, περίπου στο ένα μέτρο δηλαδή, ανακάλυψε κάτι που θα μπορούσε να του αλλάξει τη ζωή. Η γη έλαμπε, άστραφτε και ένα σωρός κοβαλτίου – ένα ορυκτό από τα πιό σημαντικά στον κόσμο – φανερώθηκε μπροστά στα μάτια του. Όταν ο Kavanagh επέστρεψε το 2015 βρήκε ότι η πόλη είχε αλλάξει απ’άκρη σ’άκρη. Δεν θύμιζε πια εκείνο το ήσυχο μέρος όπου οι άνθρωποι κέρδιζαν το ψωμί τους ασκώντας ένα επάγγελμα που γνώριζαν. Τα σπίτια κατέρρεαν και η γη, τρυπημένη και ανάστατη, θύμιζε βομβαρδισμένο τοπίο. Μία αχανής ζώνη ήταν γαζωμένη με πηγάδια να βυθίζονται και να φτάνουν σε κάποιες περιπτώσεις μέχρι και τα 25 μέτρα.

Όλος ο κόσμος πάσχιζε να πλουτίσει ψάχνοντας κοβάλτιο και χαλκό. Όλα τα παιδιά ήταν δεσμευμένα στη μοναδική ενασχόληση να σκάβουν τη γη με γυμνά χέρια και να κατεβαίνουν μέσα στα πηγάδια για να εξάγουν ένα μετάλλευμα που για εκείνα σε κάθε περίπτωση δεν είχε την παραμικρή αξία. Έσκαβαν χωρίς κανένα μέτρο ασφαλείας και θάβονταν συχνά από τις απώλειες και τα γλιστρήματα του εδάφους δίχως κάποιος να αντιληφθεί ή να αναφέρει την απουσία τους. Τα μεταλλεύματα αποκτούσαν αξία με την άφιξή τους σ’ ένα διεθνές λιμάνι, όπου εν συνεχεία αποβιβάζονταν στον βιομηχανικό κόσμο που είχαν ζητηθεί.

Κινέζικες φίρμες ελέγχουν το εμπόριο και μονοπολούν τα δικαιώματα εξόρυξης και εξαγωγής χωρίς να εξασφαλίζουν έναν επαρκή μισθό στους μεταλλωρύχους που υποχρεώνονται να εργάζονται επτά μέρες την εβδομάδα κάτω από συχνά αντίξοες συνθήκες.

Γιατί έχει τόση ζήτηση το κοβάλτιο;
Το κοβάλτιο είναι ένα συστατικό απαραίτητο για τις επαναχρησιμοποιούμενες μπαταρίες που χρησιμοποιούνται στα αυτοκίνητα και τα κινητά τηλέφωνα. Η επιτυχία της επανάστασης του ηλεκτρικού αυτοκινήτου μπορεί στην πραγματικότητα να εξαρτάται από αυτό το μέταλλο. Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο, με το μισό περίπου των γνωστών αποθεμάτων. Εντούτοις, αυτό το μέταλλο καταλήγει σε Κινέζικα χέρια, δίχως αμοιβή πρακτικά για τα άτομα που κάνουν την εξόρυξη. Οι ηγέτες του Κονγκό επωφελούνται επίσης, μοιράζοντας και τρώγοντας βουλημικά τα κέρδη μεταξύ τους.

Αυτό που συνέβη σ’εκείνον τον αστυνομικό από το Kolwezi, μπορεί να συμβεί σε κάθε άνθρωπο στο Κονγκό – όχι μόνο κοβάλτιο, αλλά και χρυσό επίσης, διαμάντι, ακόμα και ουράνιο μπορεί κανείς ν’ανακαλύψει. Όπως την εποχή με τον »πυρετό του χρυσού», έτσι και τώρα, οι περιοχές όπου έχουν ανακαλυφθεί τα μέταλλα και τα πολύτιμα ορυκτά προσελκύουν τους απελπισμένους που σκέφτονται και ονειρεύονται να πλουτίσουν. Προσελκύουν επίσης τις πολυεθνικές καθώς και χώρες απ’όλο τον κόσμο που θέλουν ν’αποσπάσουν κέρδη από τις πηγές του Κονγκό. Με ανθρωπολογικούς όρους, η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό »διώκεται».

Από μία άλλη οπτική, είναι ο τόπος των αδελφοκτόνων πολέμων, απεικονίζονται κι ως πόλεμοι των φατριών, με λίγα λόγια επιχειρήσεις στην πραγματικότητα για τον έλεγχο των μεταλλείων. Ήταν η περίπτωση του πολέμου που έκλεισε με την άνοδο στην εξουσία του Desire Kabila, τον οποίο διαδέχθηκε ο γιος του, ξεκινώντας τον πρώτο παγκόσμιο αφρικανικό πόλεμο. Επτά χώρες ενεπλάκησαν στον πόλεμο αυτό για τον εδαφικό έλεγχο. Οι σφοδρότερες συγκρούσεις έγιναν στις περιοχές με τις πλουσιότερες πηγές ορυκτών. Ο πόλεμος άφησε πίσω του 4 εκατομμύρια νεκρούς, οι περισσότεροι εκ των οποίων πέθαναν από την πείνα κι όχι απ’τα όπλα. Η χώρα γνώρισε την υποανάπτυξη για μια περίοδο 100 χρόνων.

Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό »διώκεται».
Μετά το τέλος του πολέμου, επισκέφτηκα τη χώρα και διαπίστωσα ότι ο πληθυσμός δεν είχε πιαά τίποτα. Πολλές οργανώσεις ξεκίνησαν να αποκαθιστούν τις κλινικές και τα νοσοκομεία αλλά κανείς δεν έμπαινε μέσα. Αναρωτήθηκα, γιατί… Πήγα στην »πηγή» και βρήκα την απάντηση: Οι άνθρωποι ντρέπονταν να πάνε στο νοσοκομείο γιατί δεν είχαν τίποτα για να σκεπαστούν, τα ρούχα ήταν πολυτέλεια. Κατά τη διάρκεια του ίδιου ταξιδιού, το 2003, συνάντησα τον παλιό μου φίλο τον Lino στη Kinshasa, την πρωτεύουσα.

Μόλις είχε έρθει από την πόλη Kikwit. Είχαμε πάρει -θυμάμαι- μαζί τον δρόμο από τη Kinshasa για το Kikwit το 1993. Η διάσχιση των 600 χιλιομέτρων μας είχε πάρει περίπου 8 ώρες. Δέκα χρόνια αργότερα, χρειάστηκαν 15 μέρες στον Lino για το ίδιο ταξίδι. Το οδικό δίκτυο είχε καταστραφεί ολοσχερώς. Οι εταιρίες των μεταλλείων δεν είχαν ανάγκη από δρόμους. Χρησιμοποιούσαν αεροπλάνα και ελικόπτερα. Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό. Χώρες όπως η Ουγκάντα έγιναν αναπάντεχα εξαγωγείς χρυσού και η Ρουάντα εξήγαγε το κολτάνιο, ανεκτίμητο ορυκτό που δεν βρίσκεται εύκολα στο Κονγκό.

Στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό θα βρείτε τα πάντα: Ξύλο, χαλκό, κοβάλτιο, κολτάνιο, διαμάντια, χρυσό, ψευδάργυρο, ουράνιο, κασσίτερο, ασήμι, άνθρακα, μαγγάνιο, βολφράμιο, κάδμιο και πετρέλαιο. Τρέχουν τα σάλια του ζηλόφθονου κόσμου μπροστά σ’αυτές τις πηγές, οι οποίες όμως απεικονίζουν την καταδίκη σε θάνατο του μεγαλύτερου αριθμού των πολιτών της χώρας.

Πλούσια σε φυσικούς πόρους, αλλά φτωχή.
Για να μπορέσουν τα 80 εκατομμύρια των κατοίκων να ζήσουν αξιοπρεπώς, θα έπρεπε οι ηγέτες της χώρας να επενδύσουν τα κέρδη που λαμβάνουν από τα μεταλλεία. Αντί τούτου, σε πολλές περιοχές της χώρας, οι πολίτες αδυνατούν να επιβιώσουν. Μόνο το 4% της γης αποτελείται από καλλιέργειες, όταν το 75% του πληθυσμού εργάζεται κατά κύριο λόγο στη γεωργία για τα απαραίτητα. Η οικονομία της χώρας ήταν πάντα στραμμένη στις εξαγωγές και εξαρτάται κυρίως από τις πρώτες ύλες.

Αυτό που ενδιαφέρει πρώτα απ’όλα τους ανθρώπους, είναι ό,τι υπάρχει κάτω από την Κονγκολέζικη γη και δεν μιλάμε φυσικά για τα άτομα που ζουν κάτω απ’τη γη. Ο δικτάτορας Mobuto Sese Seko «Ό,τι βρίσκεται κάτω απ’τη γη μου ανήκει, ό,τι βρίσκεται μέσα στο νερό μου ανήκει, ό,τι πετάει στους ουρανούς, επίσης μου ανήκει». Όταν ο δημοσιογράφος τον ρώτησε: «Τι μένει για τον κόσμο;», o Mobuto απάντησε χαριτολογώντας: «Το σύστημα του πολυκομματισμού», ή αλλιώς η δημοκρατία όπως θα μπορούσαμε να την ονομάσουμε.

Μόνο που η δημοκρατία από μόνη της δεν μπορεί να θρέψει και να χορτάσει. Το ΑΕΠ ανά κάτοικο είναι 450 δολλάρια, ένα από τα χαμηλότερα στον κόσμο, όταν ο δείκτης ανθρώπινης ανάπτυξης της χώρας είναι 0,433 αριθμός που την κατατάσει στην 176η σειρά στον κόσμο.


Angelo Baracca

—————————
Μετάφραση από τα γαλλικά για την ελληνική Pressenza: Ανδρέας Παπαγγελόπουλος.


Πηγή Εάν όλος ο πλανήτης θέλει το κοβάλτιο και όλο το κοβάλτιο βρίσκεται στο Κονγκό, γιατί άραγε οι κάτοικοι αυτής της χώρας πεθαίνουν απ’ την πείνα;

Η σημερινή χαοτική παγκόσμια τάξη πραγμάτων μας προειδοποιεί για ένα απειλητικό μέλλον. Είναι αναγκαίο να αναζητήσουμε διέξοδο από την πολύπλευρη σημερινή κρίση και όχι να παραδοθούμε στην παραλυσία του ανήσυχου παρατηρητή. Η κίνησή μας δημιουργήθηκε για να συμβάλλει όσο μπορεί σε αυτή την αναζήτηση, με σκέψη ελεύθερη, με πλανητική ματιά, με οικολογική προσέγγιση και προσήλωση στα ιδεώδη του ουμανισμού. Μαθαίνοντας από τις αναλύσεις φιλοσόφων, στοχαστών, κοινωνιολόγων, επιστημόνων, θέλουμε να κατανοήσουμε τις κινητήριες δυνάμεις του ανθρώπινου πολιτισμού, να εξηγήσουμε το σήμερα και να φανταστούμε ένα καλύτερο αύριο που θα έλθει και με τη συμμετοχή μας.

Ο σημερινός κόσμος

Κυρίαρχη ιδεολογία και πρακτική στον κόσμο είναι σήμερα ο Οικονομισμός (παραγωγή, εργασία, κατανάλωση). Η πλήρης επικράτησή του στη Δύση και η ραγδαία εξάπλωσή του στον Τρίτο κόσμο δεν είναι τίποτε άλλο από την επέκταση του Κεφαλαίου σε όλο τον πλανήτη. Η «απελευθέρωση των αγορών» για έναν «υγιή ανταγωνισμό» είναι στην πράξη μια προτροπή στο απάνθρωπο «ο θάνατός σου η ζωή μου». Με βασική επιδίωξη την Ανάπτυξη (περισσότερη παραγωγή – περισσότερη κατανάλωση) δηλαδή το κέρδος μια παγκόσμιας ελίτ, ο Παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός αποτελεί βραδυφλεγή βόμβα για τις κοινωνίες και το περιβάλλον.
Όμως μια απεριόριστη ανάπτυξη είναι ασυμβίβαστη με τον πεπερασμένο πλανήτη στον οποίο ζούμε, οι δε κρίσεις υπερπαραγωγής δε θα ξεπερνιούνται εσαεί. Ο κίνδυνος οικολογικής κατάρρευσης γίνεται κάθε μέρα και πιο ορατός, η δημοκρατία (ως συμμετοχή των πολιτών στην εξουσία) υποχωρεί, ενώ παρατηρείται μια ιδιότυπη μετάλλαξη του ανθρώπου (θεοποίηση του χρήματος, κυνισμός, ατομικισμός, κ.λ.π.). Με αρχαιοελληνικούς όρους η περιγραφή του σημερινού κόσμου θα ήταν λακωνική: η ΜΑΝΙΑ (του κέρδους) και η ΥΒΡΙΣ (υπερβολή, ασέβεια) θα επιφέρουν τη ΝΕΜΕΣΙΝ (τιμωρία). Απαιτείται επιστροφή στη ΦΡΟΝΗΣΗ.

Απο – ανάπτυξη: μια απάντηση για την κρίση

Η πρόταση της απο-ανάπτυξης είναι απλή: Μπορούμε να ζήσουμε καλύτερα χωρίς να χρειάζεται να παράγουμε και να καταναλώνουμε όλο και περισσότερο. Διαχωρίζοντας τις ανάγκες από τις επιθυμίες μας και υιοθετώντας μια «εθελούσια ολιγάρκεια» μπορούμε να επιβάλλουμε σταδιακά μια σμίκρυνση της οικονομίας που με σωστή διαχείριση όχι μόνο δε θα αυξήσει την ανεργία και τη φτώχεια αλλά θα βελτιώσει την ποιότητα της ζωής μας.
Η ανάπτυξη, τις τελευταίες δεκαετίες, στις Δυτικές χώρες έχει αποδειχθεί ότι ούτε περισσότερο ευτυχισμένους μας έκανε ούτε τους φτωχούς του Τρίτου κόσμου βοήθησε, ενώ ήδη το κόστος των κλιματικών καταστροφών είναι δυσβάσταχτο για τις οικονομίες των κρατών.
Η επιλογή λοιπόν που έχουμε να κάνουμε σήμερα δεν είναι μεταξύ ανάπτυξης και απο-ανάπτυξης. Είναι μεταξύ μιας ανεξέλεγκτης ύφεσης και μιας ελεγχόμενης και βιώσιμης απο-ανάπτυξης.

Προτάσεις του απο-ανάπτυξιακου κινήματος

Το κίνημα της απο-ανάπτυξης στοχεύει στην οργάνωση μιας συμβιωτικής, ανθρώπινης κοινωνίας που θα δίνει έμφαση στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ζωής: φιλία, δημιουργική εργασία, ελεύθερος χρόνος, αλληλεγγύη κ.λ.π. Είναι προφανές ότι πρέπει να υιοθετήσουμε άλλες συμπεριφορές στην καθημερινότητά μας: Μείωση κατανάλωσης, επισκευή και επαναχρησιμοποίηση υλικών, ανακύκλωση, επιβράδυνση κ.λ.π.
Σε κοινωνικό επίπεδο η αναδιανομή του πλούτου αλλά και των ωρών εργασίας, η απαίτηση για ανθρωπιστική κατεύθυνση της παιδείας, η απαίτηση για έλεγχο και κατάργηση κάποιων εκπομπών στην τηλεόραση είναι διεκδικήσεις μεσοπρόθεσμες.
Σε οικονομικό επίπεδο προτείνεται επιστροφή στην τοπική παραγωγή και διάθεση προϊόντων, αποφυγή των μεγάλων οικονομικών μονάδων, προώθηση εναλλακτικών μορφών συναλλαγής. Το κύτταρο της κοινωνίας, που θα αγαπήσουμε, θα είναι η αυτοδύναμη κοινότητα. Στη θέση του συγκεντρωτικού κράτους, που θα περιορίζεται σταδιακά, θα ανθίσουν αμεσοδημοκρατικές κοινότητες ανθρώπων, έθνη κοινοτήτων και κοινότητες εθνών.
Αυτό τον κόσμο θα τον δημιουργήσουν οι επόμενες γενεές. Εμείς εδώ σήμερα πρέπει να κόψουμε ταχύτητα, για να τους δώσουμε χρόνο, καταθέτοντας συγχρόνως τη συγνώμη μας για το οικολογικό και «αξιακό» χρέος που τους κληροδοτούμε.


apokoinou.gr

Πηγή Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός. Από Κοινού.

Η σημερινή χαοτική παγκόσμια τάξη πραγμάτων μας προειδοποιεί για ένα απειλητικό μέλλον. Είναι αναγκαίο να αναζητήσουμε διέξοδο από την πολύπλευρη σημερινή κρίση και όχι να παραδοθούμε στην παραλυσία του ανήσυχου παρατηρητή. Η κίνησή μας δημιουργήθηκε για να συμβάλλει όσο μπορεί σε αυτή την αναζήτηση, με σκέψη ελεύθερη, με πλανητική ματιά, με οικολογική προσέγγιση και προσήλωση στα ιδεώδη του ουμανισμού. Μαθαίνοντας από τις αναλύσεις φιλοσόφων, στοχαστών, κοινωνιολόγων, επιστημόνων, θέλουμε να κατανοήσουμε τις κινητήριες δυνάμεις του ανθρώπινου πολιτισμού, να εξηγήσουμε το σήμερα και να φανταστούμε ένα καλύτερο αύριο που θα έλθει και με τη συμμετοχή μας.

Ο σημερινός κόσμος

Κυρίαρχη ιδεολογία και πρακτική στον κόσμο είναι σήμερα ο Οικονομισμός (παραγωγή, εργασία, κατανάλωση). Η πλήρης επικράτησή του στη Δύση και η ραγδαία εξάπλωσή του στον Τρίτο κόσμο δεν είναι τίποτε άλλο από την επέκταση του Κεφαλαίου σε όλο τον πλανήτη. Η «απελευθέρωση των αγορών» για έναν «υγιή ανταγωνισμό» είναι στην πράξη μια προτροπή στο απάνθρωπο «ο θάνατός σου η ζωή μου». Με βασική επιδίωξη την Ανάπτυξη (περισσότερη παραγωγή – περισσότερη κατανάλωση) δηλαδή το κέρδος μια παγκόσμιας ελίτ, ο Παγκοσμιοποιημένος καπιταλισμός αποτελεί βραδυφλεγή βόμβα για τις κοινωνίες και το περιβάλλον.
Όμως μια απεριόριστη ανάπτυξη είναι ασυμβίβαστη με τον πεπερασμένο πλανήτη στον οποίο ζούμε, οι δε κρίσεις υπερπαραγωγής δε θα ξεπερνιούνται εσαεί. Ο κίνδυνος οικολογικής κατάρρευσης γίνεται κάθε μέρα και πιο ορατός, η δημοκρατία (ως συμμετοχή των πολιτών στην εξουσία) υποχωρεί, ενώ παρατηρείται μια ιδιότυπη μετάλλαξη του ανθρώπου (θεοποίηση του χρήματος, κυνισμός, ατομικισμός, κ.λ.π.). Με αρχαιοελληνικούς όρους η περιγραφή του σημερινού κόσμου θα ήταν λακωνική: η ΜΑΝΙΑ (του κέρδους) και η ΥΒΡΙΣ (υπερβολή, ασέβεια) θα επιφέρουν τη ΝΕΜΕΣΙΝ (τιμωρία). Απαιτείται επιστροφή στη ΦΡΟΝΗΣΗ.

Απο – ανάπτυξη: μια απάντηση για την κρίση

Η πρόταση της απο-ανάπτυξης είναι απλή: Μπορούμε να ζήσουμε καλύτερα χωρίς να χρειάζεται να παράγουμε και να καταναλώνουμε όλο και περισσότερο. Διαχωρίζοντας τις ανάγκες από τις επιθυμίες μας και υιοθετώντας μια «εθελούσια ολιγάρκεια» μπορούμε να επιβάλλουμε σταδιακά μια σμίκρυνση της οικονομίας που με σωστή διαχείριση όχι μόνο δε θα αυξήσει την ανεργία και τη φτώχεια αλλά θα βελτιώσει την ποιότητα της ζωής μας.
Η ανάπτυξη, τις τελευταίες δεκαετίες, στις Δυτικές χώρες έχει αποδειχθεί ότι ούτε περισσότερο ευτυχισμένους μας έκανε ούτε τους φτωχούς του Τρίτου κόσμου βοήθησε, ενώ ήδη το κόστος των κλιματικών καταστροφών είναι δυσβάσταχτο για τις οικονομίες των κρατών.
Η επιλογή λοιπόν που έχουμε να κάνουμε σήμερα δεν είναι μεταξύ ανάπτυξης και απο-ανάπτυξης. Είναι μεταξύ μιας ανεξέλεγκτης ύφεσης και μιας ελεγχόμενης και βιώσιμης απο-ανάπτυξης.

Προτάσεις του απο-ανάπτυξιακου κινήματος

Το κίνημα της απο-ανάπτυξης στοχεύει στην οργάνωση μιας συμβιωτικής, ανθρώπινης κοινωνίας που θα δίνει έμφαση στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ζωής: φιλία, δημιουργική εργασία, ελεύθερος χρόνος, αλληλεγγύη κ.λ.π. Είναι προφανές ότι πρέπει να υιοθετήσουμε άλλες συμπεριφορές στην καθημερινότητά μας: Μείωση κατανάλωσης, επισκευή και επαναχρησιμοποίηση υλικών, ανακύκλωση, επιβράδυνση κ.λ.π.
Σε κοινωνικό επίπεδο η αναδιανομή του πλούτου αλλά και των ωρών εργασίας, η απαίτηση για ανθρωπιστική κατεύθυνση της παιδείας, η απαίτηση για έλεγχο και κατάργηση κάποιων εκπομπών στην τηλεόραση είναι διεκδικήσεις μεσοπρόθεσμες.
Σε οικονομικό επίπεδο προτείνεται επιστροφή στην τοπική παραγωγή και διάθεση προϊόντων, αποφυγή των μεγάλων οικονομικών μονάδων, προώθηση εναλλακτικών μορφών συναλλαγής. Το κύτταρο της κοινωνίας, που θα αγαπήσουμε, θα είναι η αυτοδύναμη κοινότητα. Στη θέση του συγκεντρωτικού κράτους, που θα περιορίζεται σταδιακά, θα ανθίσουν αμεσοδημοκρατικές κοινότητες ανθρώπων, έθνη κοινοτήτων και κοινότητες εθνών.
Αυτό τον κόσμο θα τον δημιουργήσουν οι επόμενες γενεές. Εμείς εδώ σήμερα πρέπει να κόψουμε ταχύτητα, για να τους δώσουμε χρόνο, καταθέτοντας συγχρόνως τη συγνώμη μας για το οικολογικό και «αξιακό» χρέος που τους κληροδοτούμε.


apokoinou.gr

Πηγή Ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός. Από Κοινού.

Όταν έλεγε ο ΓΑΠ ότι θέλει να φτιάξει “μια σχολή ηγετών” ίσως και να είχε κατά νου να μιμηθεί τη διδασκαλία των Σοφιστών. Οι μέθοδοι χειραγώγησης που δίδασκαν στους μελλοντικούς επαγγελματίες της πολιτικής ισχύουν μέχρι σήμερα στο έπακρον!
Ο πολιτικός πρέπει να έχει πειθώ δίχως όμως δέσμευση. Πρέπει να έχει έναν τέτοιο λόγο που να πείθει τον άλλον χωρίς όμως να δεσμεύεται ξεκάθαρα.

Μια υπόσχεση πρέπει πάντα να συνοδεύεται από κάποιες προϋποθέσεις, ούτως ώστε να δικαιολογούν την μελλοντική αποτυχία πραγματοποίησης της, την οποία σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να χρεωθεί ο πολιτικός. π.χ.: “Πρέπει να παρθούν τα απαραίτητα μέτρα ώστε η χώρα να γίνει ανταγωνιστική. Όταν η χώρα γίνει ανταγωνιστική θα έρθει η ανάπτυξη“. 
Γίνονται τα “απαραίτητα” μέτρα, αλλά η ανάπτυξη δεν έρχεται. Γιατί δεν έχουμε γίνει ανταγωνιστικοί, ρωτάει ο κόσμος, αφού πήραμε τα μέτρα; Δεν γίναμε ακόμα ανταγωνιστικοί, γιατί δεν πάρθηκαν ακόμα όλα τα μέτρα και δεν εφαρμόστηκαν σωστά. Οπότε δεν μπορεί να του καταλογίσει κανείς ψεύδος ή ανακρίβεια.

Το δεύτερο κόλπο είναι η αοριστολογία και η γενικότητα. Η «δημιουργική ασάφεια», όπως την ονομάζει ο Βαρουφάκης. Αγωνιζόμαστε για μια «βιώσιμη λύση». Θα κάνουμε «έναν έντιμο συμβιβασμό». Θα αποκατασταθεί η δικαιοσύνη. Θα δώσουμε ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. Αν βγούμε από το ευρώ θα είναι για ένα διάστημα λίγο δύσκολα στην αρχή αλλά μετά όλα θα στρώσουν. Ποια λύση θεωρείται “βιώσιμη” και πόσο ένας συμβιβασμός “έντιμος;” Ποια δικαιοσύνη απ’ όλες θα αποκατασταθεί; Του ανέργου; Του απολυμένου; Εκείνου που έχασε 30% του μισθού ή μόνο εκείνου που τον έχασε τελείως; Και πως; Και πως μετριέται το χρονικό διάστημα ή το λίγο;

Μετατόπιση προβλημάτων στο μέλλον, στο διηνεκές. Το γνωστό σε όλους «θα». Θα πιάσουμε τη φοροδιαφυγή έλεγε ο ΓΑΠ και σ’ αυτό επάνω έχτισε το πολύ γνωστό “λεφτά υπάρχουν”. Το ίδιο «θα» κληρονόμησε και ο ΣΥΡΙΖΑ προεκλογικά, για να δηλώνουν τα στελέχη του μετά πόσο τελικά δύσκολο είναι να βγάλεις άκρη με τη λίστα Λαγκάρντ
Θα πιάσουμε τον πλούτο, έλεγαν προεκλογικά, με τους Βαρουφάκη και Νικολούδη να δηλώνουν πως δεν θα αγγίξουν τις 500 πλούσιες οικογένειες μετεκλογικά.
Μια πολύ “αγαπητή” μέθοδος είναι το φλερτ με τον λαό. Πόσο όμορφος, σπουδαίος, σοφός και μοναδικός είναι και πόσο έχει εξαπατηθεί από όλους τους άλλους τους κακούς, ή τους κακούς ξένους, ή τους κακούς τραπεζίτες, τους κακούς νομοθέτες κλπ Εγώ όμως που σε κατανοώ (κι ας έχω μερικά εκατομμύρια στην άκρη, για σένα δουλεύω) θα κάνω ντα όλους αυτούς που εσύ δεν μπορείς να αγγίξεις (Χρυσή Αυγή) ή θα σταθώ πλάι σου για να βρεις το χαμένο σου δίκιο. Σε κατανοώ, βρε. Συμπάσχω, βρε. Είσαι αδικημένος, είσαι το θύμα, αλλά ΤΩΡΑ ήρθε η ώρα της δικαιοσύνης, της «αλλαγής» (πόσες φορές αλλάξαμε και στα ίδια είμαστε;) Αυτά τάζει ο επίδοξος εραστής μέχρι να ρίξει το θύμα στο κρεββάτι. Μετά, θυμίζει το σύζυγο που τάζει στην ερωμένη ότι θα την παντρευτεί και ζητάει απλά λίγο χρόνο για να μπορέσει να το πει στην σύζυγό του. Όσο να καταλάβει αυτή ότι την δουλεύει, έχει πάρει ότι ήθελε να πάρει και πάει για την επόμενη. Γκόμενα όχι σύζυγο. Σε αυτήν, που συνήθως είναι η ελίτ, παραμένει πάντα πιστός!
Η μισή αλήθεια χειρότερη από ένα ολόκληρο ψέμα κι αυτό γίνεται κατά κόρον. Από Δευτέρα σκίζουμε τα μνημόνια, έλεγε ο Σαμαράς. Ποια Δευτέρα; Παρουσία; Ποια σκίζουμε; Το 1 και 2 ή το 3 που δεν γράψαμε ακόμα; Το δημοψήφισμα θα γράψει Ιστορία, λέει ο Τσίπρας. Ναι, αλλά η Ιστορία δεν αποτελείται μόνο από νίκες. Γιατί και το Βατερλό γραμμένο στην Ιστορία είναι και η έξοδος του Μεσολογγίου και οι 300 του Λεωνίδα και η πτώση της Τροίας. Ο Νόαμ Τσόμσκι, ο μάστερ της τεχνικής χειραγώγησης, είναι ένα λαμπρό παράδειγμα της μισής αλήθειας που είναι χειρότερη από ένα ψέμα.Και όλο το δόγμα του ΣΟΚ της Ναόμι Κλάιν είναι χτισμένο σε αυτή τη μέθοδο, όπου η μισή αλήθεια είναι αυτή που χαϊδεύει τα αυτιά, Η άλλη μισή, που δεν λέγεται, είναι αυτή που θα τα κόψει.
Ένα γερό χαρτί των σοφιστών και λαοπλάνων πολιτικών είναι το δίλημμα και η επιλογή ανάμεσα σε δυο κακά, καλή ώρα το δημοψήφισμα. Ο λαός παραπλανιέται και καλείται να διαλέξει μεταξύ δυο λύσεων, παίρνοντας ως δεδομένο ότι τρίτη δεν μπορεί να υπάρξει. Δεν βάζουν μια ερώτηση όπως τι θέλεις εσύ να φας για πρωινό; Αλλά ρωτούν συγκεκριμένα: Θες ευρωπαϊκό πρωινό ή ελληνικό πρωινό; Εσύ πρέπει να διαλέξεις ανάμεσα στα δυο κακά πρωινά κι αυτό λέγεται “δημοκρατικό δικαίωμα”. Σε χρεώνουν για τον περιορισμό επιλογής. Σε χρεώνουν για την ίδια την επιλογή και τις συνέπειες της. Μέτρα ή ρήξη; Και η επιλογή “πιάστε στον πλούτο” που πήγε; Την εξαφάνισε ο Πρωταγόρας τον 5ο αιώνα π.Χ.!
Η ευθύνη είναι πάντα του άλλου. Μεγάλη σοφιστεία ο εντοπισμός της ευθύνης στους άλλους: Παραλάβαμε χάος. Για το χρέος φταίνε οι προηγούμενες πολιτικές πελατειακών σχέσεων και το ακούς μάλιστα από τα ίδια κόμματα που τις εφάρμοσαν!!! Κι αυτή η νοσηρή πρακτική απαξίωσης αυτοκριτικής και αποδοχής ευθύνης περνάει και στον ίδιο τον πολίτη, ο οποίος ψάχνει να βρει τις ευθύνες στους άλλους, μα ποτέ, ποτέ των δυνατών, στις δικές του επιλογές.
Η πολύ γνωστή μέθοδος του διαίρει και βασίλευε. Οι σοφιστείες των πολιτικών μυαλών ξέρουν να κάνουν κομματάκια ένα κοινωνικό σύνολο, να παίζουν το καρότο και μαστίγιο εναλλάξ στα διάφορα κοινωνικά στρώματα. Αν θυμάστε πως ξεκίνησαν τα μνημόνια, πρώτα έφταιγε το δημόσιο και κόβονταν οι μισθοί των τεμπέληδων δημοσίων υπαλλήλων και πριν προλάβουν οι του ιδιωτικού να πουν γλυτώσαμε εμείς, τρώγαν μια στο δόξα πατρί για να σωθούν οι επιχειρήσεις, να γίνουν “βιώσιμες”. Μετά έπαιρναν σειρά οι ελεύθεροι επαγγελματίες και μόλις ο κύκλος ολοκληρωνόταν, πάμε μια πάλι από την αρχή. Αν ανακοίνωναν όλα τα μέτρα για όλους ταυτόχρονα, η χύτρα θα έσκαγε με μιας. Έτσι το διαίρει και βασίλευε και βάλτους να φαγωθούν μεταξύ τους, έπαιξε το ρόλο βαλβίδας κι αποσυμπίεσης του ατμού.
Η υποτίμηση του συνομιλητή ή του αντιπάλου, η υποτίμηση του κοινού. Μας ψεκάζουν, τους λες. Πως το ξέρετε; Είστε ειδικός; Το ΓΕΑ λέει αυτό, οι μετεωρολόγοι λένε αυτό, οι κλιματολόγοι λένε αυτό, αυτοί ξέρουν. Οι ίδιοι, δεν έχουν γνώση, αλλά γνωρίζουν καλά τους “ειδικούς”. Έτσι αποποιούνται της ευθύνης και την μεταθέτουν σε αυτούς που έχουν είναι εντεταλμένοι να ακολουθήσουν τη γραμμή τους. Αυτή η λύση χρειάζεται για την οικονομία. Πως το ξέρετε; Ο τάδε οικονομολόγος λέει, οι Financial Times αναφέρουν. Ή το κορυφαίο: Ναι, θα το δω και θα σας απαντήσω. Κι ακόμα το βλέπουν αλλά εσύ έχεις μείνει ικανοποιημένος ότι εισακούστηκες.

Κι αυτές είναι μερικές από τις σοφιστείες, οι οποίες και διδάσκονται στις σχολές της πολιτικής.

Πηγές : nea.allnewz, Amigo.gr via lifehub.gr

Πηγή Μέθοδοι χειραγώγησης

Το «Μποστάνι», που κάθε Τετάρτη θα φέρνει κοντά παραγωγούς και καταναλωτές με φυσικό τρόπο αλλά και καθημερινά μέσω μιας ψηφιακής πλατφόρμας, ανοίγει για πρώτη φορά τις πόρτες του
την Τετάρτη 13 Μαρτίου από τις 16.00 έως τις 20.00 στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης.

Καλλιεργητές και παραγωγοί θα στήσουν για πρώτη φορά τους πάγκους τους στο Μποστάνι και θα υποδέχονται τους καταναλωτές με φρέσκα φρούτα και λαχανικά, αλλά και με ποικιλία διαφόρων προϊόντων φυσικής παραγωγής, όπως όσπρια, κρέατα, λάδι και κρασί.

Η πρωτοβλία του European Village και του Impact Hub Athens έχει στόχο την αλληλεπίδραση, από τη μία πλευρά καλλιεργητών που σέβονται το περιβάλλον και τη γη, και από την άλλη ανθρώπων που αναζητούν ποιοτικά, γευστικά προϊόντα, τα οποία παράγονται με ηθικές και βιώσιμες διαδικασίες. 

Η εκδήλωση στο Facebook ΕΔΩ

Σας περιμένουμε όλους!

*Μπορείτε να παραγγέλνετε ηλεκτρονικά τα προϊόντα σας και να τα παραλαμβάνετε την ημέρα της Ανοιχτής αγοράς. Η ηλεκρονική πλατφόρμα θα βγει online μέχρι το τέλος Μαρτίου. Δηλώστε το ενδιαφέρον σας συμπληρώνοντας τη φόρμα: https://www.mpostani.gr/

Πηγή Μια [ψηφιακή + φυσική] συνέργεια για τη Διατροφή ξεκινά!