23 June, 2018
Home / Περιβαλλον (Page 10)

Τι είναι η ιδιωτικότητα ; Αν και ο όρος στο διαδίκτυο δε δίνει μια σαφή ερμηνεία, μπορούμε να το εξηγήσουμε με ένα απλό παράδειγμα. Είστε στο σπίτι σας. Με κλειστά παράθυρα και κλειστές κουρτίνες. Είναι λογικό ότι μέσα σε αυτό μπορείτε να κάνετε ότι θέλετε χωρίς αυτό να είναι γνωστό στους γύρω σας. Όμως δεν είστε ανώνυμος!!!

Οι γείτονες είναι σε θέση να γνωρίζουν ότι μένετε στο σπίτι, ότι είστε στο σπίτι ή αν έχετε φύγει. Μπορείτε κατά την παραμονή σας στο σπίτι μπορεί να έχετε ανοιχτά φώτα και ανοιχτές/κλειστές κουρτίνες, ενημερώνοντας σε ένα βαθμό για τη δραστηριότητα σας/παρουσία σας στο σπίτι. Αυτά είναι τα επίπεδα ιδιωτικότητας τα οποία όμως σε καμιά περίπτωση δε σας καθιστούν ανώνυμους. Γιατί γνωρίζουν ότι αυτό το σπίτι είναι δικό σας και προφανώς αν συμβαίνει κάτι μέσα στο σπίτι συμβαίνει από εσάς, το οποίο δεν είναι όμως σε θέση να γνωρίζουν τι ακριβώς είναι αυτό που γίνεται (μερικώς η ολικώς).

Μεταπηδώντας στο διαδίκτυο, η ιδιωτικότητα μας διασφαλίζεται με

την απολύτως αναγκαία παραχώρηση δικαιωμάτων τα οποία ναι μεν επιτρέπουν να υπάρχει γνώση που είμαστε αλλά όχι το τι κάνουμε εκεί που βρισκόμαστε. Δηλαδή αν postάρει κάποιος το σαλόνι του σπιτιού του στα social media ή κοινοποιεί την τοποθεσία του, προφανώς και καταπατά οικειοθελώς την ιδιωτικότητα του.

Για παράδειγμα αν μπείτε σε ένα site το οποίο φέρει το σήμα SSL (το γνωστό κλειδάκι) η google ΓΝΩΡΙΖΕΙ ότι επισκεφτήκατε τη σελίδα και μπήκατε σε αυτή. ΔΕ ΓΝΩΡΙΖΕΙ όμως τι κάνετε μέσα σε αυτό. Έχουμε δηλαδή, ιδιωτικότητα ως προς το κομμάτι της παραμονής μας στο site αλλά οι γείτονες (google,ISP,NSA) γνωρίζουν ότι είμαστε σε αυτό.


Τι είναι η ανωνυμία;

Προσπαθώντας να καταστεί σαφές τι σημαίνει η ανωνυμία, θα χρησιμοποιήσουμε το ίδιο παράδειγμα του σπιτιού, μερικώς αλλαγμένο.
Το σπίτι μας βρίσκεται στην ίδια γειτονιά. Όμως το σπίτι μας τώρα έχει μια υπόγεια σήραγγα που μας οδηγεί σε ένα σπίτι στην ερημιά όπου μπορούμε να κάνουμε ότι γουστάρουμε χωρίς να μας δει ψυχή. Όμως φροντίζουμε στο κανονικό μας σπίτι να έχουμε κλειστά φώτα/κουρτίνες και παράθυρα, ούτως ώστε να είναι διασφαλισμένη η ιδιωτικότητα μας από τους γείτονες. Έτσι αυτοί δεν είναι σε θέση να γνωρίζουν τι κάνουμε εμείς στο σπίτι μας ή αν είμαστε σε αυτό.

Όμως αν κάποιος εκεί μας δει, θα γνωρίζει ότι σε αυτό το ερημικό σπίτι βρίσκεται κάποιος. Αλλά αυτός ο κάποιος δεν γνωρίζει ποιος είναι. Αυτός ο κάποιος(εμείς δηλαδή) είναι ανώνυμος. Δηλαδή οι ενέργειες μας σε αυτό το ερημικό σπίτι δεν μπορούν να συσχετιστούν με εμάς που είναι γνωστό που μένουμε και μπορεί να επιβεβαιωθεί από τους γείτονες μας.


Συνοψίζοντας

Δηλαδή μπορούμε να έχουμε ιδιωτικότητα χωρίς ανωνυμία αλλά και ανωνυμία χωρίς ιδιωτικότητα.Οι κατηγορίες της ιδιωτικότητας και της ανωνυμίας είναι διακριτές αλλά τα κοινά τους σημεία οδηγούν στην παρανόηση ότι αυτές είναι ταυτόσημες



Πως μπορώ να τις εξασφαλίσω;

Το έχουμε πει αρκετές φορές εδώ στο cerebrux, ότι η ιδιωτικότητα και η ανωνυμία είναι ένα mindset (τρόπος σκέψης/συμπεριφοράς) το οποίο δεν κατακτάται μόνο με τη χρήση των ανάλογων λογισμικών. Είναι μια στάση ζωής που μας ακολουθεί παντού και έχει επεκτάσεις και στην ψηφιακή μας καθημερινότητα. Σκοπός αυτής της σελίδας είναι πρωτίστως να ενημερώνει και κατά δεύτερον να προτείνει τρόπους.

Ίσως να επεκταθούμε σε επιμέρους άρθρα για τους τρόπους που μπορούμε να επιτύχουμε ιδιωτικότητα ή και ανωνυμία αλλά σε γενικές γραμμές θα χρειαστείτε:
VPN – ως «μεσάζων» στην διασύνδεσή σας, όπως είδαμε στο σχετικό άρθρο.
Tor (ή Tor browser)




Κρυπτογράφηση (αρχείων, email, chat κλπ)

Φυσικά, τα παραπάνω 3 πράγματα είναι μια γενική προσέγγιση και δεν είναι αρκετή για να καλυφθεί στο παρόν άρθρο. Αλλά δίνει ένα σημείο από όπου ο «ψιλιασμένος» αναγνώστης μπορεί να αναζητήσει περισσότερες πληροφορίες. Επίσης, υπάρχουν και κάποιες τεχνικές οι οποίες αντί να προσπαθούν να αποκρύψουν πληροφορίες σχετικά με εμάς, της οποίες λαχταρούν οι διάφορες υπηρεσίες του διαδικτύου, αντίθετα δημιουργούν θορυβώδεις πληροφορίες οι οποίες είναι εντελώς άχρηστες. Παράδειγμα τέτοιου εργαλείου είχαμε δει στο άρθρο Google: Προσθέτει δικό της AdBlock στον Google Chrome τον Φεβρουάριο όπου μιλήσαμε για το AdNauseam.

Να σημειώσουμε όμως, ότι όσο περισσότερο αυξάνουμε την ανωνυμία μας στο διαδίκτυο τόσο περισσότερο μειώνεται η ευχρηστία των διαφόρων υπηρεσιών. Αν για παράδειγμα, χρησιμοποιούμε το Facebook με ένα ψευδώνυμο θα πρέπει να ήμαστε προετοιμασμένοι ότι κάποια στιγμή μπορεί να μας ζητήσει το Facebook κάποιο αποδεικτικό στοιχείο για το όνομα αυτό ενώ ταυτόχρονα να κλειδώσει το προφίλ.



Επίλογος

Η ζωή μας πλέον είναι συνδεδεμένη με ένα πλήθος υπηρεσιών που είναι αμφίβολο αν και κατά πόσο διασφαλίζουν την ιδιωτικότητα. Η απόλυτη ανωνυμία δεν είναι εφικτή.

Πιο εφικτό είναι το λεγόμενο «stranger among strangers» που με τη χρήση των κατάλληλων browsers, VPNs και διανομών μπορεί να επιτευχθεί. Αλλά και πάλι το δικό μας mindset είναι αυτό που θα καθορίσει κατά πόσο ανώνυμοι επιθυμούμε να παραμείνουμε.



Ανωνυμία και ιδιωτικότητα. Δύο διαφορετικές όψεις του ίδιου νομίσματος

Μετανάστευση Ελλήνων υπηκόων προς άλλες χώρες [1960-2015]

Την περίοδο 1961 – 1966 μετανάστευσαν 552.595 προς χώρες του εξωτερικού.

Την περίοδο 1967 – 1972 μετανάστευσαν 382.971 προς χώρες του εξωτερικού.

Την περίοδο 2003 – 2008 το αντίστοιχο νούμερο είναι 235.869 και την περίοδο των πρώτων πέντε χρόνων του μνημονίου [2010-2015] σημειώνεται ρεκόρ μετανάστευσης προς χώρες του εξωτερικού με 610.037 να έχουν εγκαταλείψει τη χώρα.

Σε ποιες χώρες στην Ευρώπη έχουν μεταναστεύσει οι Έλληνες;
Αριθμός Ελλήνων πολιτών οι οποίοι έχουν μεταναστεύσει σε άλλες χώρες της Ευρώπης (1.1.2016)



Μετανάστευση ρεκόρ 610.037 Ελλήνων την περίοδο των μνημονίων

Διαβαίνοντας τον εικοστό πρώτο αιώνα, τον αιώνα που στιγματίζει η μεταμοντέρνα κοινωνία της πληροφορίας, οι άνθρωποι τείνουν να αναδειχθούν σε θηρευτές της ίδιας της πληροφορίας. Η ψηφιοποίηση και η ταχεία διάχυση της, την έκαναν προσιτή σε ευρείες μάζες του πληθυσμού και πλέον αποτελεί το σημαντικότερο συστατικό του νέου μέσου κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης, ενώ στα χέρια των ΜΜΕ τείνει να συνυφασθεί με την διασκέδαση και την ακόρεστη κατανάλωση

«Αν υπάρξει ένα ζοφερό μέλλον για τον κόσμο δεν θα είναι τύπου Οργουελ αλλά μάλλον τύπου Χάξλεϊ, μια κοινωνία ευμάρειας και βλακώδους ζωής». Αυτή η φράση από το βιβλίο του N. Postman ‘Amusing ourselves to death’ περιέχει αυτούσιο το νόημα της μετάλλαξης της πληροφορίας σε διασκέδαση. Πλέον οι άνθρωποι δεν ζουν σε μια κοινωνία που ζητά την αναβάθμιση και την πρόοδο, αλλά την εύκολη διασκέδαση. Την διασκέδαση που θα τους προσδώσει πρόσκαιρη ικανοποίηση οδηγώντας τους με μαθηματική ακρίβεια στην λήθη. Για αυτό τον λόγο τα τελευταία χρόνια ευδοκιμεί τόσο στον έντυπο τύπο όσο και στην τηλεόραση η ιδέα του infotainment, δηλαδή η εξελιγμένη εμπορευματοποίηση των media που υπονομεύει την ειδησεογραφία και την ορθή ενημέρωση με απώτερο σκοπό το κέρδος.

Πιο απλά, η ενημεροδιασκέδαση είναι μια διαδικασία κατά την οποία κυρίως η τηλεόραση, λόγω της τεράστιας απήχησης που έχει στο κοινό, και τα υπόλοιπα μέσα δευτερευόντως, μετατρέπονται από φορείς που επικοινωνούν σοβαρά ζητήματα της δημόσιας σφαίρας, σε μορφές φθηνής ψυχαγωγίας που τυγχάνει να συμπεριλαμβάνουν και κάποια χρήσιμα στοιχεία για τον δημόσιο βίο. Όπως πολύ εύστοχα τονίζουν οι εκπρόσωποι της Σχολής της Φρανκφούρτης στα πλαίσια μιας νεομαρξιστικής κριτικής των καπιταλιστικών κοινωνιών, η τάση αυτή, άμεσα συνδεόμενη με την μαζική κουλτούρα, επινοήθηκε για να κυριεύσει τον ελεύθερο χρόνο του σκληρά εργαζόμενου ανθρώπου.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της μετάλλαξης της πληροφορίας σε διασκέδαση και κατ’ επέκτασιν της ενημερωδιασκέδασης είναι τα κεντρικά δελτία ειδήσεων. Η μουσική που ανοίγει το πρόγραμμα, οι μεγάλοι τίτλοι ειδήσεων, τα βίντεο και βεβαίως τα διαλείμματα για διαφημίσεις αποτελούν ένα οπτικοακουστικό πακέτο το οποίο προσφέρει διασκέδαση στο κοινό. Οι θεατές συντονίζονται ‘κάθε βράδυ στις οκτώ’ με σκοπό να παρακολουθήσουν ένα ακόμα ψυχαγωγικό πρόγραμμα -απλώς αυτή τη φορά λίγο πιο σοβαροφανές . Η εικόνα υπερισχύει του λόγου και έτσι δημιουργείται ένα εύπεπτο και εύκολο show. Βεβαίως σε αυτό συμβάλει κατά κόρον και η χρονική διάρκεια παρουσίασης των ειδήσεων καθώς πλέον παρατηρείται μια αύξηση της διάρκειας των δελτίων ειδήσεων και μια μείωση στην παρουσίαση κάθε είδησης, η οποία πλέον διαρκεί 45 δευτερόλεπτα.

Συνεπακολούθως, ο σκοπός των δελτίων βασίζεται στη συντομία κάθε είδησης έτσι ώστε να προσελκύεται το ενδιαφέρον του κοινού μέσω της ποικιλίας, της ταχύτητας και της δράσης και ως εκ τούτου να γίνονται ελκυστικά προς το διαφημιστικό προϊόν. Ένα διαφημιστικό προϊόν που έχει ως απώτερο σκοπό την τόνωση του υπερκαταναλωτισμού, ενός κοινωνικά κατασκευασμένου καπιταλιστικού θεσμού, ο οποίος καταβάλει την ύστατη προσπάθεια να διατηρήσει την κυριαρχία του. Σειρές ανούσιων αριθμών σε slide shows για την ανάκαμψη της οικονομία, βίντεο για την εγκληματικότητα και ψευδείς ειδήσεις καλλιεργούν μια κουλτούρα κατά την οποία το αληθινό έγκλημα και οι κατασκευασμένες εγκληματικές ιστορίες συγχέονται. Η φαντασίωση υπερβαίνει την πραγματικότητα και ο τηλεθεατής μετατρέπεται σε έναν προστατευμένο από την ασφάλεια του σπιτιού του και αχόρταγο μεταμοντέρνο ηδονοβλεψία.

Όπως είχε τονίσει και ο Beaudillard, η «υπερπραγματικότητα» (hyperreality) ενσαρκώνεται μέσω της διάσπαση της πραγματικότητας και της μιντιακής αναπαράστασης της πραγματικότητας. Σε αυτόν τον τεχνολογικά κατασκευασμένο κόσμο, η εικόνα είναι πιο «πραγματική» από την ίδια την πραγματικότητα.Ως εκ τούτου, τα σημεία γίνονται δυνατότερα από την αλήθεια.Μπορεί να ειπωθεί ότι πλέον ακόμα και ο καιρός παρουσιάζεται με έναν τόσο θεαματικό εικονοπλαστικό τρόπο όσο αρμόζει σε έναν τυφώνα η σε μια καταιγίδα. Καθώς λοιπόν οι ειδήσεις έχουν εμπορευματοποιηθεί, η ανάγκη τους για υπεραπλούστευση και μετατροπή σε ψυχαγωγικά προϊόντα έχει καταστεί ζωτικής σημασίας για τους ενημερωτικούς οργανισμούς. Στην Ελλάδα, αυτή η επικίνδυνη τάση προς φθηνότερες και ανάλαφρες ειδήσεις με διασκεδαστικά στοιχεία ενσαρκώθηκε στο παλιό δελτίο ειδήσεων του Star Channel, το οποίο παρουσίαζε ευτελείς lifestyle ειδήσεις, χρησιμοποιώντας τη σημειολογία των εικόνων έτσι ώστε να συγκεντρώσει ένα σεβαστό μερίδιο τηλεθέασης και να αποκομίσει κέρδη από τις διαφημιστικές εταιρίες.

Οι επιπτώσεις της μετάλλαξης της πληροφορίας σε ένα εύπεπτο και προσιτό προϊόν είναι αρκετές και παρουσιάζονται τόσο κατά την δημιουργία της είδησης από τους δημοσιογράφους όσο και κατά την διαδικασίας της πρόσληψης της από το κοινό. Αρχικά οι δημοσιογράφοι, λόγω της εμπορευματοποίησης των ειδήσεων, οδηγούνται σε μια διαδικασία αναζήτησης τους που είναι εύκολη στην κάλυψη, φθηνή και σύντομη. Δεν ξοδεύεται πολύτιμος χρόνος σε παρουσίαση μακροσκελών ερευνών που έχουν ως σκοπό να θίξουν σημαντικά κοινωνικά ζητήματα. Η πολιτική ειδησεογραφία των τηλεοπτικών δελτίων τείνει να «περιθωριοποιηθεί» για λόγους που υπάγονται στον εμπορευματικό χαρακτήρα των ΜΜΕ και τις συνθήκες ανταγωνισμού που δημιουργεί η ελεύθερη αγορά και η υπερβολική προσφορά πηγών ψυχαγωγίας και ενημέρωσης. Εξάλλου, η χρήση και μόνο του νεολογισμού «infotainment» ιεραρχεί την «αποκαλυπτική» δημοσιογραφία πιο πάνω από την κοινωνικά υπεύθυνη έρευνα πεδίου και προωθεί την δημοσιογραφία της ανακύκλωσης και της αντιγραφής.. Η οικονομική και σύντομη είδηση που προωθείται κατά κύριο λόγο εξαιτίας της επικράτησης της ενημερωδιασκέδασης χαρακτηρίζεται από ανυπόγραφα άρθρα τα οποία είναι εύκολα στη αντιγραφή. Ως αποτέλεσμα τόσο η εργασία όσο και ο μισθός του δημοσιογράφου μειώνονται. Καθίσταται πλέον περιττός, καθώς ο οργανισμός στον οποίο εργάζεται επιζητεί το γρήγορο και διασκεδαστικό και όχι ένα ρεπορτάζ το οποίο θα βάλει σε σκέψη το κοινό και θα το αφυπνίσει. Οι δημοσιογράφοι περιθωριοποιούνται και χάνουν την δουλειά τους από bloggers του διαδικτύου και εν δυνάμει δημοσιογράφους που απλά ανακυκλώνουν ειδήσεις με οικονομία χρόνου.

Εν συνεχεία, επιπτώσεις εντοπίζονται και κατά την πρόσληψη των ειδήσεων από τους τηλεθεατές. Καθώς ένα δελτίο ειδήσεων παρουσιάζει με απίστευτη ταχύτητα γεγονότα και ειδήσεις περνώντας από το ένα θέμα στο άλλο με τη γνωστή φράση andnow this, δεν δίνει τη δυνατότητα στο κοινό να επεξεργαστεί τα όσα έχει ακούσει και να κατανοήσει το νόημα τους. Το αποτέλεσμα; Γνωστό!. Οι θεατές παρασύρονται από την εναρκτήρια μουσική του προγράμματος, τα φώτα, τα βίντεο και τα καταπληκτικά γραφικά με αποτέλεσμα να ξεχάσουν τον απώτερο σκοπό για τον οποίο συντονίστηκαν στο πρόγραμμα αυτό, ο οποίος είναι η ενημέρωση τους για τα γεγονότα της ημέρας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η είδηση αυτή καθαυτή έρχεται σε δεύτερη μοίρα καθώς προέχει η προσέλκυση του κοινού όλων των ηλικιών έτσι ώστε να εκτοξευθεί η διαφημιστική αξία κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Με εφαλτήριο αυτή την κατάσταση η δημοσιογραφία μπορεί να οδηγήσει το κοινό στην παραπληροφόρηση. Υποτιθέμενες ιστορίες ανθρωπίνου ενδιαφέροντος διανθίζονται με απάνθρωπη εικονική και ηχητική βαναυσότητα και οδηγούν στη πλήρη καλλιέργεια της πολιτικής άγνοιας.

Χρησιμοποιώντας τα διάφορα τεχνικά μέσα που έχει στα χέρια του ένα δελτίο ειδήσεων μπορεί να αποπροσανατολίσει τους τηλεθεατές και να διαστρεβλώσει τα γεγονότα αποκρύπτοντας παράλληλα την αλήθεια δίχως κάποιος να το καταλάβει. Πρέπει να έχουμε πάντα υπόψιν τη θεωρία της «υποδόριας βελόνας» η οποία τονίζει τη τάση των κυρίαρχων ΜΜΕ να ασκούν άμεση και ισχυρή επιρροή στα ακροατήρια τους καθώς και τη θεωρία της διαμόρφωσης της ημερήσιας διάταξης η οποία τονίζει την ιδιαίτερη ικανότητα των ΜΜΕ να διαμορφώνουν τον κατάλογο με τα ζητήματα που θεωρούν σημαντικά και να επηρεάζουν την ποικιλία των θεμάτων που μπορεί να συζητήσει το κοινό. Συνδυάζοντας τις δύο θεωρίες και εξαιτίας της ενημερωδιασκέδασης, μπορεί να συντελεστεί μια χειραγώγηση του κοινού όχι μόνο από τα ΜΜΕ αλλά και από τους ίδιους τους πολιτικούς ηγέτες που έχουν μετατραπεί, εξαιτίας της κοινωνίας του θεάματος όπου ζούμε, σε τηλεοπτικούς σταρ και επιζητούν ψήφους μονάχα μέσω της τηλεόρασης.

Οι τεχνολογικές και οικονομικές εξελίξεις που έχουν συμβεί τα τελευταία έχουν δημιουργήσει μια νέα κοινωνία γρήγορης, οικονομικής και εύκολης πληροφορίας και θεάματος. Πρώτα η τηλεόραση και δευτερεύοντος τα υπόλοιπα μέσα χρησιμοποίησαν τα νέα τεχνολογικά μέσα προς όφελος τους με απώτερο σκοπό την αποκόμιση σημαντικών κερδών. Έτσι ο όρος ενημερωδιασκέδαση ήρθε για να χαρακτηρίσει την εποχή μας και να αποδείξει ότι η μετάλλαξη της πληροφορίας σε διασκέδαση είναι γεγονός ήδη συντελεσμένο. Το κοινό επιζητεί θέαμα και εύπεπτο τηλεοπτικό προϊόν δίχως να ενδιαφέρεται για τις τρέχουσες εξελίξεις. Συνεκτιμώντας αυτή τη γενικότερη κατάσταση τα κυρίαρχα ΜΜΕ την χρησιμοποίησαν ως ένα υπερ- όπλο μαζικής κοινωνικής αποχαύνωσης , το οποίο έδωσε στο κοινό ό,τι ζητάει δίχως δεύτερη σκέψη.


Γιώργος Πάσχος
Φοιτητής Επικοινωνίας και ΜΜΕ, ΕΚΠΑ

Μεταλλάσοντας τη πληροφορία σε διασκέδαση

Διαβαίνοντας τον εικοστό πρώτο αιώνα, τον αιώνα που στιγματίζει η μεταμοντέρνα κοινωνία της πληροφορίας, οι άνθρωποι τείνουν να αναδειχθούν σε θηρευτές της ίδιας της πληροφορίας. Η ψηφιοποίηση και η ταχεία διάχυση της, την έκαναν προσιτή σε ευρείες μάζες του πληθυσμού και πλέον αποτελεί το σημαντικότερο συστατικό του νέου μέσου κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης, ενώ στα χέρια των ΜΜΕ τείνει να συνυφασθεί με την διασκέδαση και την ακόρεστη κατανάλωση

«Αν υπάρξει ένα ζοφερό μέλλον για τον κόσμο δεν θα είναι τύπου Οργουελ αλλά μάλλον τύπου Χάξλεϊ, μια κοινωνία ευμάρειας και βλακώδους ζωής». Αυτή η φράση από το βιβλίο του N. Postman ‘Amusing ourselves to death’ περιέχει αυτούσιο το νόημα της μετάλλαξης της πληροφορίας σε διασκέδαση. Πλέον οι άνθρωποι δεν ζουν σε μια κοινωνία που ζητά την αναβάθμιση και την πρόοδο, αλλά την εύκολη διασκέδαση. Την διασκέδαση που θα τους προσδώσει πρόσκαιρη ικανοποίηση οδηγώντας τους με μαθηματική ακρίβεια στην λήθη. Για αυτό τον λόγο τα τελευταία χρόνια ευδοκιμεί τόσο στον έντυπο τύπο όσο και στην τηλεόραση η ιδέα του infotainment, δηλαδή η εξελιγμένη εμπορευματοποίηση των media που υπονομεύει την ειδησεογραφία και την ορθή ενημέρωση με απώτερο σκοπό το κέρδος.

Πιο απλά, η ενημεροδιασκέδαση είναι μια διαδικασία κατά την οποία κυρίως η τηλεόραση, λόγω της τεράστιας απήχησης που έχει στο κοινό, και τα υπόλοιπα μέσα δευτερευόντως, μετατρέπονται από φορείς που επικοινωνούν σοβαρά ζητήματα της δημόσιας σφαίρας, σε μορφές φθηνής ψυχαγωγίας που τυγχάνει να συμπεριλαμβάνουν και κάποια χρήσιμα στοιχεία για τον δημόσιο βίο. Όπως πολύ εύστοχα τονίζουν οι εκπρόσωποι της Σχολής της Φρανκφούρτης στα πλαίσια μιας νεομαρξιστικής κριτικής των καπιταλιστικών κοινωνιών, η τάση αυτή, άμεσα συνδεόμενη με την μαζική κουλτούρα, επινοήθηκε για να κυριεύσει τον ελεύθερο χρόνο του σκληρά εργαζόμενου ανθρώπου.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της μετάλλαξης της πληροφορίας σε διασκέδαση και κατ’ επέκτασιν της ενημερωδιασκέδασης είναι τα κεντρικά δελτία ειδήσεων. Η μουσική που ανοίγει το πρόγραμμα, οι μεγάλοι τίτλοι ειδήσεων, τα βίντεο και βεβαίως τα διαλείμματα για διαφημίσεις αποτελούν ένα οπτικοακουστικό πακέτο το οποίο προσφέρει διασκέδαση στο κοινό. Οι θεατές συντονίζονται ‘κάθε βράδυ στις οκτώ’ με σκοπό να παρακολουθήσουν ένα ακόμα ψυχαγωγικό πρόγραμμα -απλώς αυτή τη φορά λίγο πιο σοβαροφανές . Η εικόνα υπερισχύει του λόγου και έτσι δημιουργείται ένα εύπεπτο και εύκολο show. Βεβαίως σε αυτό συμβάλει κατά κόρον και η χρονική διάρκεια παρουσίασης των ειδήσεων καθώς πλέον παρατηρείται μια αύξηση της διάρκειας των δελτίων ειδήσεων και μια μείωση στην παρουσίαση κάθε είδησης, η οποία πλέον διαρκεί 45 δευτερόλεπτα.

Συνεπακολούθως, ο σκοπός των δελτίων βασίζεται στη συντομία κάθε είδησης έτσι ώστε να προσελκύεται το ενδιαφέρον του κοινού μέσω της ποικιλίας, της ταχύτητας και της δράσης και ως εκ τούτου να γίνονται ελκυστικά προς το διαφημιστικό προϊόν. Ένα διαφημιστικό προϊόν που έχει ως απώτερο σκοπό την τόνωση του υπερκαταναλωτισμού, ενός κοινωνικά κατασκευασμένου καπιταλιστικού θεσμού, ο οποίος καταβάλει την ύστατη προσπάθεια να διατηρήσει την κυριαρχία του. Σειρές ανούσιων αριθμών σε slide shows για την ανάκαμψη της οικονομία, βίντεο για την εγκληματικότητα και ψευδείς ειδήσεις καλλιεργούν μια κουλτούρα κατά την οποία το αληθινό έγκλημα και οι κατασκευασμένες εγκληματικές ιστορίες συγχέονται. Η φαντασίωση υπερβαίνει την πραγματικότητα και ο τηλεθεατής μετατρέπεται σε έναν προστατευμένο από την ασφάλεια του σπιτιού του και αχόρταγο μεταμοντέρνο ηδονοβλεψία.

Όπως είχε τονίσει και ο Beaudillard, η «υπερπραγματικότητα» (hyperreality) ενσαρκώνεται μέσω της διάσπαση της πραγματικότητας και της μιντιακής αναπαράστασης της πραγματικότητας. Σε αυτόν τον τεχνολογικά κατασκευασμένο κόσμο, η εικόνα είναι πιο «πραγματική» από την ίδια την πραγματικότητα.Ως εκ τούτου, τα σημεία γίνονται δυνατότερα από την αλήθεια.Μπορεί να ειπωθεί ότι πλέον ακόμα και ο καιρός παρουσιάζεται με έναν τόσο θεαματικό εικονοπλαστικό τρόπο όσο αρμόζει σε έναν τυφώνα η σε μια καταιγίδα. Καθώς λοιπόν οι ειδήσεις έχουν εμπορευματοποιηθεί, η ανάγκη τους για υπεραπλούστευση και μετατροπή σε ψυχαγωγικά προϊόντα έχει καταστεί ζωτικής σημασίας για τους ενημερωτικούς οργανισμούς. Στην Ελλάδα, αυτή η επικίνδυνη τάση προς φθηνότερες και ανάλαφρες ειδήσεις με διασκεδαστικά στοιχεία ενσαρκώθηκε στο παλιό δελτίο ειδήσεων του Star Channel, το οποίο παρουσίαζε ευτελείς lifestyle ειδήσεις, χρησιμοποιώντας τη σημειολογία των εικόνων έτσι ώστε να συγκεντρώσει ένα σεβαστό μερίδιο τηλεθέασης και να αποκομίσει κέρδη από τις διαφημιστικές εταιρίες.

Οι επιπτώσεις της μετάλλαξης της πληροφορίας σε ένα εύπεπτο και προσιτό προϊόν είναι αρκετές και παρουσιάζονται τόσο κατά την δημιουργία της είδησης από τους δημοσιογράφους όσο και κατά την διαδικασίας της πρόσληψης της από το κοινό. Αρχικά οι δημοσιογράφοι, λόγω της εμπορευματοποίησης των ειδήσεων, οδηγούνται σε μια διαδικασία αναζήτησης τους που είναι εύκολη στην κάλυψη, φθηνή και σύντομη. Δεν ξοδεύεται πολύτιμος χρόνος σε παρουσίαση μακροσκελών ερευνών που έχουν ως σκοπό να θίξουν σημαντικά κοινωνικά ζητήματα. Η πολιτική ειδησεογραφία των τηλεοπτικών δελτίων τείνει να «περιθωριοποιηθεί» για λόγους που υπάγονται στον εμπορευματικό χαρακτήρα των ΜΜΕ και τις συνθήκες ανταγωνισμού που δημιουργεί η ελεύθερη αγορά και η υπερβολική προσφορά πηγών ψυχαγωγίας και ενημέρωσης. Εξάλλου, η χρήση και μόνο του νεολογισμού «infotainment» ιεραρχεί την «αποκαλυπτική» δημοσιογραφία πιο πάνω από την κοινωνικά υπεύθυνη έρευνα πεδίου και προωθεί την δημοσιογραφία της ανακύκλωσης και της αντιγραφής.. Η οικονομική και σύντομη είδηση που προωθείται κατά κύριο λόγο εξαιτίας της επικράτησης της ενημερωδιασκέδασης χαρακτηρίζεται από ανυπόγραφα άρθρα τα οποία είναι εύκολα στη αντιγραφή. Ως αποτέλεσμα τόσο η εργασία όσο και ο μισθός του δημοσιογράφου μειώνονται. Καθίσταται πλέον περιττός, καθώς ο οργανισμός στον οποίο εργάζεται επιζητεί το γρήγορο και διασκεδαστικό και όχι ένα ρεπορτάζ το οποίο θα βάλει σε σκέψη το κοινό και θα το αφυπνίσει. Οι δημοσιογράφοι περιθωριοποιούνται και χάνουν την δουλειά τους από bloggers του διαδικτύου και εν δυνάμει δημοσιογράφους που απλά ανακυκλώνουν ειδήσεις με οικονομία χρόνου.

Εν συνεχεία, επιπτώσεις εντοπίζονται και κατά την πρόσληψη των ειδήσεων από τους τηλεθεατές. Καθώς ένα δελτίο ειδήσεων παρουσιάζει με απίστευτη ταχύτητα γεγονότα και ειδήσεις περνώντας από το ένα θέμα στο άλλο με τη γνωστή φράση andnow this, δεν δίνει τη δυνατότητα στο κοινό να επεξεργαστεί τα όσα έχει ακούσει και να κατανοήσει το νόημα τους. Το αποτέλεσμα; Γνωστό!. Οι θεατές παρασύρονται από την εναρκτήρια μουσική του προγράμματος, τα φώτα, τα βίντεο και τα καταπληκτικά γραφικά με αποτέλεσμα να ξεχάσουν τον απώτερο σκοπό για τον οποίο συντονίστηκαν στο πρόγραμμα αυτό, ο οποίος είναι η ενημέρωση τους για τα γεγονότα της ημέρας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η είδηση αυτή καθαυτή έρχεται σε δεύτερη μοίρα καθώς προέχει η προσέλκυση του κοινού όλων των ηλικιών έτσι ώστε να εκτοξευθεί η διαφημιστική αξία κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Με εφαλτήριο αυτή την κατάσταση η δημοσιογραφία μπορεί να οδηγήσει το κοινό στην παραπληροφόρηση. Υποτιθέμενες ιστορίες ανθρωπίνου ενδιαφέροντος διανθίζονται με απάνθρωπη εικονική και ηχητική βαναυσότητα και οδηγούν στη πλήρη καλλιέργεια της πολιτικής άγνοιας.

Χρησιμοποιώντας τα διάφορα τεχνικά μέσα που έχει στα χέρια του ένα δελτίο ειδήσεων μπορεί να αποπροσανατολίσει τους τηλεθεατές και να διαστρεβλώσει τα γεγονότα αποκρύπτοντας παράλληλα την αλήθεια δίχως κάποιος να το καταλάβει. Πρέπει να έχουμε πάντα υπόψιν τη θεωρία της «υποδόριας βελόνας» η οποία τονίζει τη τάση των κυρίαρχων ΜΜΕ να ασκούν άμεση και ισχυρή επιρροή στα ακροατήρια τους καθώς και τη θεωρία της διαμόρφωσης της ημερήσιας διάταξης η οποία τονίζει την ιδιαίτερη ικανότητα των ΜΜΕ να διαμορφώνουν τον κατάλογο με τα ζητήματα που θεωρούν σημαντικά και να επηρεάζουν την ποικιλία των θεμάτων που μπορεί να συζητήσει το κοινό. Συνδυάζοντας τις δύο θεωρίες και εξαιτίας της ενημερωδιασκέδασης, μπορεί να συντελεστεί μια χειραγώγηση του κοινού όχι μόνο από τα ΜΜΕ αλλά και από τους ίδιους τους πολιτικούς ηγέτες που έχουν μετατραπεί, εξαιτίας της κοινωνίας του θεάματος όπου ζούμε, σε τηλεοπτικούς σταρ και επιζητούν ψήφους μονάχα μέσω της τηλεόρασης.

Οι τεχνολογικές και οικονομικές εξελίξεις που έχουν συμβεί τα τελευταία έχουν δημιουργήσει μια νέα κοινωνία γρήγορης, οικονομικής και εύκολης πληροφορίας και θεάματος. Πρώτα η τηλεόραση και δευτερεύοντος τα υπόλοιπα μέσα χρησιμοποίησαν τα νέα τεχνολογικά μέσα προς όφελος τους με απώτερο σκοπό την αποκόμιση σημαντικών κερδών. Έτσι ο όρος ενημερωδιασκέδαση ήρθε για να χαρακτηρίσει την εποχή μας και να αποδείξει ότι η μετάλλαξη της πληροφορίας σε διασκέδαση είναι γεγονός ήδη συντελεσμένο. Το κοινό επιζητεί θέαμα και εύπεπτο τηλεοπτικό προϊόν δίχως να ενδιαφέρεται για τις τρέχουσες εξελίξεις. Συνεκτιμώντας αυτή τη γενικότερη κατάσταση τα κυρίαρχα ΜΜΕ την χρησιμοποίησαν ως ένα υπερ- όπλο μαζικής κοινωνικής αποχαύνωσης , το οποίο έδωσε στο κοινό ό,τι ζητάει δίχως δεύτερη σκέψη.


Γιώργος Πάσχος
Φοιτητής Επικοινωνίας και ΜΜΕ, ΕΚΠΑ

Μεταλλάσοντας τη πληροφορία σε διασκέδαση

Διαβαίνοντας τον εικοστό πρώτο αιώνα, τον αιώνα που στιγματίζει η μεταμοντέρνα κοινωνία της πληροφορίας, οι άνθρωποι τείνουν να αναδειχθούν σε θηρευτές της ίδιας της πληροφορίας. Η ψηφιοποίηση και η ταχεία διάχυση της, την έκαναν προσιτή σε ευρείες μάζες του πληθυσμού και πλέον αποτελεί το σημαντικότερο συστατικό του νέου μέσου κοινωνικής και οικονομικής οργάνωσης, ενώ στα χέρια των ΜΜΕ τείνει να συνυφασθεί με την διασκέδαση και την ακόρεστη κατανάλωση

«Αν υπάρξει ένα ζοφερό μέλλον για τον κόσμο δεν θα είναι τύπου Οργουελ αλλά μάλλον τύπου Χάξλεϊ, μια κοινωνία ευμάρειας και βλακώδους ζωής». Αυτή η φράση από το βιβλίο του N. Postman ‘Amusing ourselves to death’ περιέχει αυτούσιο το νόημα της μετάλλαξης της πληροφορίας σε διασκέδαση. Πλέον οι άνθρωποι δεν ζουν σε μια κοινωνία που ζητά την αναβάθμιση και την πρόοδο, αλλά την εύκολη διασκέδαση. Την διασκέδαση που θα τους προσδώσει πρόσκαιρη ικανοποίηση οδηγώντας τους με μαθηματική ακρίβεια στην λήθη. Για αυτό τον λόγο τα τελευταία χρόνια ευδοκιμεί τόσο στον έντυπο τύπο όσο και στην τηλεόραση η ιδέα του infotainment, δηλαδή η εξελιγμένη εμπορευματοποίηση των media που υπονομεύει την ειδησεογραφία και την ορθή ενημέρωση με απώτερο σκοπό το κέρδος.

Πιο απλά, η ενημεροδιασκέδαση είναι μια διαδικασία κατά την οποία κυρίως η τηλεόραση, λόγω της τεράστιας απήχησης που έχει στο κοινό, και τα υπόλοιπα μέσα δευτερευόντως, μετατρέπονται από φορείς που επικοινωνούν σοβαρά ζητήματα της δημόσιας σφαίρας, σε μορφές φθηνής ψυχαγωγίας που τυγχάνει να συμπεριλαμβάνουν και κάποια χρήσιμα στοιχεία για τον δημόσιο βίο. Όπως πολύ εύστοχα τονίζουν οι εκπρόσωποι της Σχολής της Φρανκφούρτης στα πλαίσια μιας νεομαρξιστικής κριτικής των καπιταλιστικών κοινωνιών, η τάση αυτή, άμεσα συνδεόμενη με την μαζική κουλτούρα, επινοήθηκε για να κυριεύσει τον ελεύθερο χρόνο του σκληρά εργαζόμενου ανθρώπου.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της μετάλλαξης της πληροφορίας σε διασκέδαση και κατ’ επέκτασιν της ενημερωδιασκέδασης είναι τα κεντρικά δελτία ειδήσεων. Η μουσική που ανοίγει το πρόγραμμα, οι μεγάλοι τίτλοι ειδήσεων, τα βίντεο και βεβαίως τα διαλείμματα για διαφημίσεις αποτελούν ένα οπτικοακουστικό πακέτο το οποίο προσφέρει διασκέδαση στο κοινό. Οι θεατές συντονίζονται ‘κάθε βράδυ στις οκτώ’ με σκοπό να παρακολουθήσουν ένα ακόμα ψυχαγωγικό πρόγραμμα -απλώς αυτή τη φορά λίγο πιο σοβαροφανές . Η εικόνα υπερισχύει του λόγου και έτσι δημιουργείται ένα εύπεπτο και εύκολο show. Βεβαίως σε αυτό συμβάλει κατά κόρον και η χρονική διάρκεια παρουσίασης των ειδήσεων καθώς πλέον παρατηρείται μια αύξηση της διάρκειας των δελτίων ειδήσεων και μια μείωση στην παρουσίαση κάθε είδησης, η οποία πλέον διαρκεί 45 δευτερόλεπτα.

Συνεπακολούθως, ο σκοπός των δελτίων βασίζεται στη συντομία κάθε είδησης έτσι ώστε να προσελκύεται το ενδιαφέρον του κοινού μέσω της ποικιλίας, της ταχύτητας και της δράσης και ως εκ τούτου να γίνονται ελκυστικά προς το διαφημιστικό προϊόν. Ένα διαφημιστικό προϊόν που έχει ως απώτερο σκοπό την τόνωση του υπερκαταναλωτισμού, ενός κοινωνικά κατασκευασμένου καπιταλιστικού θεσμού, ο οποίος καταβάλει την ύστατη προσπάθεια να διατηρήσει την κυριαρχία του. Σειρές ανούσιων αριθμών σε slide shows για την ανάκαμψη της οικονομία, βίντεο για την εγκληματικότητα και ψευδείς ειδήσεις καλλιεργούν μια κουλτούρα κατά την οποία το αληθινό έγκλημα και οι κατασκευασμένες εγκληματικές ιστορίες συγχέονται. Η φαντασίωση υπερβαίνει την πραγματικότητα και ο τηλεθεατής μετατρέπεται σε έναν προστατευμένο από την ασφάλεια του σπιτιού του και αχόρταγο μεταμοντέρνο ηδονοβλεψία.

Όπως είχε τονίσει και ο Beaudillard, η «υπερπραγματικότητα» (hyperreality) ενσαρκώνεται μέσω της διάσπαση της πραγματικότητας και της μιντιακής αναπαράστασης της πραγματικότητας. Σε αυτόν τον τεχνολογικά κατασκευασμένο κόσμο, η εικόνα είναι πιο «πραγματική» από την ίδια την πραγματικότητα.Ως εκ τούτου, τα σημεία γίνονται δυνατότερα από την αλήθεια.Μπορεί να ειπωθεί ότι πλέον ακόμα και ο καιρός παρουσιάζεται με έναν τόσο θεαματικό εικονοπλαστικό τρόπο όσο αρμόζει σε έναν τυφώνα η σε μια καταιγίδα. Καθώς λοιπόν οι ειδήσεις έχουν εμπορευματοποιηθεί, η ανάγκη τους για υπεραπλούστευση και μετατροπή σε ψυχαγωγικά προϊόντα έχει καταστεί ζωτικής σημασίας για τους ενημερωτικούς οργανισμούς. Στην Ελλάδα, αυτή η επικίνδυνη τάση προς φθηνότερες και ανάλαφρες ειδήσεις με διασκεδαστικά στοιχεία ενσαρκώθηκε στο παλιό δελτίο ειδήσεων του Star Channel, το οποίο παρουσίαζε ευτελείς lifestyle ειδήσεις, χρησιμοποιώντας τη σημειολογία των εικόνων έτσι ώστε να συγκεντρώσει ένα σεβαστό μερίδιο τηλεθέασης και να αποκομίσει κέρδη από τις διαφημιστικές εταιρίες.

Οι επιπτώσεις της μετάλλαξης της πληροφορίας σε ένα εύπεπτο και προσιτό προϊόν είναι αρκετές και παρουσιάζονται τόσο κατά την δημιουργία της είδησης από τους δημοσιογράφους όσο και κατά την διαδικασίας της πρόσληψης της από το κοινό. Αρχικά οι δημοσιογράφοι, λόγω της εμπορευματοποίησης των ειδήσεων, οδηγούνται σε μια διαδικασία αναζήτησης τους που είναι εύκολη στην κάλυψη, φθηνή και σύντομη. Δεν ξοδεύεται πολύτιμος χρόνος σε παρουσίαση μακροσκελών ερευνών που έχουν ως σκοπό να θίξουν σημαντικά κοινωνικά ζητήματα. Η πολιτική ειδησεογραφία των τηλεοπτικών δελτίων τείνει να «περιθωριοποιηθεί» για λόγους που υπάγονται στον εμπορευματικό χαρακτήρα των ΜΜΕ και τις συνθήκες ανταγωνισμού που δημιουργεί η ελεύθερη αγορά και η υπερβολική προσφορά πηγών ψυχαγωγίας και ενημέρωσης. Εξάλλου, η χρήση και μόνο του νεολογισμού «infotainment» ιεραρχεί την «αποκαλυπτική» δημοσιογραφία πιο πάνω από την κοινωνικά υπεύθυνη έρευνα πεδίου και προωθεί την δημοσιογραφία της ανακύκλωσης και της αντιγραφής.. Η οικονομική και σύντομη είδηση που προωθείται κατά κύριο λόγο εξαιτίας της επικράτησης της ενημερωδιασκέδασης χαρακτηρίζεται από ανυπόγραφα άρθρα τα οποία είναι εύκολα στη αντιγραφή. Ως αποτέλεσμα τόσο η εργασία όσο και ο μισθός του δημοσιογράφου μειώνονται. Καθίσταται πλέον περιττός, καθώς ο οργανισμός στον οποίο εργάζεται επιζητεί το γρήγορο και διασκεδαστικό και όχι ένα ρεπορτάζ το οποίο θα βάλει σε σκέψη το κοινό και θα το αφυπνίσει. Οι δημοσιογράφοι περιθωριοποιούνται και χάνουν την δουλειά τους από bloggers του διαδικτύου και εν δυνάμει δημοσιογράφους που απλά ανακυκλώνουν ειδήσεις με οικονομία χρόνου.

Εν συνεχεία, επιπτώσεις εντοπίζονται και κατά την πρόσληψη των ειδήσεων από τους τηλεθεατές. Καθώς ένα δελτίο ειδήσεων παρουσιάζει με απίστευτη ταχύτητα γεγονότα και ειδήσεις περνώντας από το ένα θέμα στο άλλο με τη γνωστή φράση andnow this, δεν δίνει τη δυνατότητα στο κοινό να επεξεργαστεί τα όσα έχει ακούσει και να κατανοήσει το νόημα τους. Το αποτέλεσμα; Γνωστό!. Οι θεατές παρασύρονται από την εναρκτήρια μουσική του προγράμματος, τα φώτα, τα βίντεο και τα καταπληκτικά γραφικά με αποτέλεσμα να ξεχάσουν τον απώτερο σκοπό για τον οποίο συντονίστηκαν στο πρόγραμμα αυτό, ο οποίος είναι η ενημέρωση τους για τα γεγονότα της ημέρας. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η είδηση αυτή καθαυτή έρχεται σε δεύτερη μοίρα καθώς προέχει η προσέλκυση του κοινού όλων των ηλικιών έτσι ώστε να εκτοξευθεί η διαφημιστική αξία κατά τη διάρκεια του προγράμματος. Με εφαλτήριο αυτή την κατάσταση η δημοσιογραφία μπορεί να οδηγήσει το κοινό στην παραπληροφόρηση. Υποτιθέμενες ιστορίες ανθρωπίνου ενδιαφέροντος διανθίζονται με απάνθρωπη εικονική και ηχητική βαναυσότητα και οδηγούν στη πλήρη καλλιέργεια της πολιτικής άγνοιας.

Χρησιμοποιώντας τα διάφορα τεχνικά μέσα που έχει στα χέρια του ένα δελτίο ειδήσεων μπορεί να αποπροσανατολίσει τους τηλεθεατές και να διαστρεβλώσει τα γεγονότα αποκρύπτοντας παράλληλα την αλήθεια δίχως κάποιος να το καταλάβει. Πρέπει να έχουμε πάντα υπόψιν τη θεωρία της «υποδόριας βελόνας» η οποία τονίζει τη τάση των κυρίαρχων ΜΜΕ να ασκούν άμεση και ισχυρή επιρροή στα ακροατήρια τους καθώς και τη θεωρία της διαμόρφωσης της ημερήσιας διάταξης η οποία τονίζει την ιδιαίτερη ικανότητα των ΜΜΕ να διαμορφώνουν τον κατάλογο με τα ζητήματα που θεωρούν σημαντικά και να επηρεάζουν την ποικιλία των θεμάτων που μπορεί να συζητήσει το κοινό. Συνδυάζοντας τις δύο θεωρίες και εξαιτίας της ενημερωδιασκέδασης, μπορεί να συντελεστεί μια χειραγώγηση του κοινού όχι μόνο από τα ΜΜΕ αλλά και από τους ίδιους τους πολιτικούς ηγέτες που έχουν μετατραπεί, εξαιτίας της κοινωνίας του θεάματος όπου ζούμε, σε τηλεοπτικούς σταρ και επιζητούν ψήφους μονάχα μέσω της τηλεόρασης.

Οι τεχνολογικές και οικονομικές εξελίξεις που έχουν συμβεί τα τελευταία έχουν δημιουργήσει μια νέα κοινωνία γρήγορης, οικονομικής και εύκολης πληροφορίας και θεάματος. Πρώτα η τηλεόραση και δευτερεύοντος τα υπόλοιπα μέσα χρησιμοποίησαν τα νέα τεχνολογικά μέσα προς όφελος τους με απώτερο σκοπό την αποκόμιση σημαντικών κερδών. Έτσι ο όρος ενημερωδιασκέδαση ήρθε για να χαρακτηρίσει την εποχή μας και να αποδείξει ότι η μετάλλαξη της πληροφορίας σε διασκέδαση είναι γεγονός ήδη συντελεσμένο. Το κοινό επιζητεί θέαμα και εύπεπτο τηλεοπτικό προϊόν δίχως να ενδιαφέρεται για τις τρέχουσες εξελίξεις. Συνεκτιμώντας αυτή τη γενικότερη κατάσταση τα κυρίαρχα ΜΜΕ την χρησιμοποίησαν ως ένα υπερ- όπλο μαζικής κοινωνικής αποχαύνωσης , το οποίο έδωσε στο κοινό ό,τι ζητάει δίχως δεύτερη σκέψη.


Γιώργος Πάσχος
Φοιτητής Επικοινωνίας και ΜΜΕ, ΕΚΠΑ

Μεταλλάσοντας τη πληροφορία σε διασκέδαση

Οι ποικίλες μορφές μικρής παραγωγής τροφίμων που βασίζονται στην Αγρο-οικολογία δημιουργούν τοπικές γνώσεις, προάγουν την κοινωνική δικαιοσύνη, και τον πολιτισμό και ενισχύουν την οικονομική βιωσιμότητα των αγροτικών
περιοχών ». – Δήλωση του Διεθνούς Φόρουμ Αγροοικολογίας, 2015 

Ένα κίνημα αυξάνεται. Ενώ η αγρο-οικολογία εφαρμόστηκε εδώ και χιλιετίες σε ολόκληρο τον κόσμο, σήμερα παρατηρούμε πως τα κοινωνικά κινήματα θέτουν την αγρο-οικολογία ως μία πορεία προς ένα πιο δίκαιο, βιώσιμο και βιώσιμο σύστημα τροφίμων και γεωργίας.

Υποστηρίζουν ότι η αγρο-οικολογία αποτελεί κίνημα και πρακτική από κάτω προς τα πάνω, η οποία πρέπει να υποστηρίζεται, παρά να οδηγείται, από την επιστήμη και την πολιτική. Από αυτή την άποψη, η αγρο-οικολογία είναι αδιαχώριστη από την διατροφική κυριαρχία: το δικαίωμα των πολιτών να ελέγχουν την πολιτική και την πρακτική στον τομέα των τροφίμων. «Δεν υπάρχει διατροφική κυριαρχία χωρίς αγρο-οικολογία.

 Το παρακάτω βίντεο παρουσιάζει αυτό το όραμα σε βάθος και διερευνά την αγρο-οικολογία μέσα από τις προοπτικές παραγωγών τροφίμων που εμπλέκονται στο κίνημα για την διατροφική κυριαρχία.

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=Ab82gAfh554]

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=-Km9Kv5UylU]

Απέναντι Όχθη

Ενίσχυση της γεωργίας με βάση την αγρο-οικολογία (Βίντεο)

Ποτέ δεν αλλάζουν τα πράγματα καταπολεμώντας την υπάρχουσα πραγματικότητα. Για να αλλάξεις κάτι, δημιούργησε ένα νέο μοντέλο που καθιστά το υπάρχον μοντέλο παρωχημένο. – Buckminster Fuller

Η σημερινή δυτική κοσμοθεωρία βασίζεται στην αέναη ανάπτυξη,
στην έμφαση στα δικαιώματα του ατόμου και στον καπιταλισμό. Μαθαίνουμε από μικρή ηλικία ότι ο υλισμός και η κατανάλωση είναι απαραίτητες πτυχές της ζωής. Υπάρχει ένας διαρκής δυϊσμός που χωρίζει την κοινωνία από τη Φύση.
Το «Buen Vivir» ή το «Sumak Kawsay» στη γλώσσα Kichwa δεν σημαίνει «καλή ζωή» όπως μπορούμε να το σκεφτούμε – έχοντας χρήματα, αίσθημα ξέγνοιασιας και οδηγώντας μια εύκολη ζωή. Αντίθετα, αναφέρεται σε μια βαθύτερη αίσθηση χαράς που προέρχεται από την έννοια των αυτόχθονων πολιτισμών, ώστε για να είναι πραγματικά ευτυχισμένο ένα άτομο, πρέπει να παραμείνει συνδεδεμένο με το περιβάλλον και να το μεταχειριστεί με τρόπο που θα του επιτρέψει να αναπτυχθεί για πάντα. Αυτή η έννοια αξίζει την αρμονική διαβίωση με άλλους ανθρώπους, καθώς και το περιβάλλον για τη συσσώρευση υλικών αγαθών.Το Buen Vivir εμπνέεται από αυτή την έννοια και προσπαθεί να δημιουργήσει μια κουλτούρα όπου οι άνθρωποι ζουν σε αρμονία με το περιβάλλον, βρίσκονται σε ειρήνη με τους εαυτούς τους και αισθάνονται συνδεδεμένοι με το «Pachamama» ή τη μητέρα γη


Η ιδέα του Buen Vivir είναι μια εναλλακτική λύση στην αναπτυξιακή προσέγγιση. Το Buen Vivir βασίζεται στην πεποίθηση ότι η πραγματική ευεξία («η καλή ζωή») είναι δυνατή μόνο ως μέρος μιας κοινότητας. Το καλό της κοινότητας βρίσκεται πάνω από αυτό του ατόμου. Επιπλέον, αυτή είναι η κοινότητα σε μια διευρυμένη έννοια. Περιλαμβάνει τη φύση, τα φυτά, τα ζώα και τη Γη. Η ίδια η φύση πρέπει να φροντίζεται και να τηρείται ως πολύτιμο κομμάτι της κοινότητας. Η γη δεν μπορεί να ανήκει. πρέπει να τιμηθεί και να προστατευθεί




Μια νέα φιλοσοφία αναδύεται

Το Buen Vivir άρχισε να αναπτύσσεται στη Λατινική Αμερική το 2000 για μερικούς συγκεκριμένους λόγους:


1. ΕΞΆΝΤΛΗΣΗ ΦΥΣΙΚΏΝ ΠΌΡΩΝ
Τα αναπτυξιακά έργα που υλοποίησαν οι κυβερνήσεις και οι πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες εκείνη την εποχή σαφώς δεν ήταν προς το συμφέρον του λαού. Ενώ αυτά τα αναπτυξιακά προγράμματα υποσχέθηκαν να φέρουν αυξημένο πλούτο στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, αντί να εξαντλήσουν τους φυσικούς πόρους της περιοχής και τα αυξημένα επίπεδα φτώχειας.

2. ΑΥΤΌΧΘΟΝΟ ΠΑΡΆΔΕΙΓΜΑ
Αποδείχθηκε ότι οι αυτόχθονες που ζούσαν εδώ και αιώνες με ειρηνικό και βιώσιμο τρόπο, δεν απαιτούσαν την ανάπτυξη που θεωρήθηκε τόσο σημαντική από τις δυτικές φιλοσοφίες. Πρέπει να υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι ζωής, ήταν αιτιολογημένοι, οι οποίοι δεν περιλάμβαναν τη σύγχρονη ανάπτυξη και τον καπιταλισμό και οι οποίοι θα μπορούσαν να υιοθετηθούν από περισσότερους ανθρώπους.

3. Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΉ ΑΛΛΑΓΉ
Ενόψει της κλιματικής αλλαγής και της ταχείας καταστροφής του περιβάλλοντος, ιδίως στην περιοχή του Αμαζονίου, υπάρχει σοφία στο Buen Vivir που απορρίπτει την ανθρωποκεντρική προοπτική της σύγχρονης κουλτούρας μας και δίνει μεγάλη αξία στη σημασία της διατήρησης, προστατεύοντας και σέβοντας τη Φύση. Τα ανθρώπινα όντα δεν είναι πια τα μόνα που έχουν αξίες και δικαιώματα.
Buen Vivir Σήμερα

Η έννοια του Buen Vivir είχε ενσωματωθεί στο Εκουαδόρ Σύνταγμα το 2008και το Σύνταγμα της Βολιβίας το 2009. Είναι ενδιαφέρον να εξεταστούν οι διαφορές μεταξύ των δύο. Στο σύνταγμα του Ισημερινού, το Buen Vivir είναι ένα σύνολο δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων της υγείας, της εκπαίδευσης, της ελευθερίας, της συμμετοχής και των δικαιωμάτων της φύσης ή του Pachamama. Αυτή η έννοια δίνει στο Buen Vivir ένα στέρεο νομικό πλαίσιο.Στο σύνταγμα της Βολιβίας, το Buen Vivir ερμηνεύθηκε ως ένα από ένα σύνολο αρχών όπως η αξιοπρέπεια, η κοινωνική ισότητα και η ισότητα των φύλων και η κοινωνική δικαιοσύνη. αυτό το τοποθετεί δίπλα στα κλασικά ανθρώπινα δικαιώματα τρίτης γενιάς.

Οι αυτόχθονες τρόποι ζωής και η ερμηνεία του κόσμου αποτελούν σημαντικό μέρος του Buen Vivir. Έχει συνδεθεί με τον Σάμακ Kawsay, την «καλή ζωή» των αυτόχθονων πληθυσμών του Ισημερινού της Κέτσουα, του πληθυσμού Aymara της Βολιβίας, και το nandereko, το «αρμονικό ζωντανό» του λαού της Γκουαρανί της Βολιβίας.

Αυτές οι ιθαγενείς παραδόσεις υπήρξαν εδώ και αιώνες, επιτρέποντας σε αυτούς τους πολιτισμούς να ζουν αειφόρα και σε πολλές περιπτώσεις χωρίς την ανάγκη χρήματος ή παραδοσιακών θέσεων εργασίας. Η εργασία μοιράζεται. τα τρόφιμα διανέμονται σε όσους το χρειάζονται περισσότερο. οι μόνοι πόροι που λαμβάνονται από το περιβάλλον είναι εκείνοι που χρειάζονται για επιβίωση. Η φύση δεν βλάπτεται και επιτρέπεται να αναγεννηθεί για να βελτιώσει τη ζωή των μελλοντικών γενεών. Οι μορφές ζωής του ανθρώπου (τα ζώα, τα φυτά, η Γη, τα πνεύματα των προγόνων) έχουν τη δική τους ελεύθερη βούληση και συναισθήματα και πρέπει να γίνονται σεβαστά.

Το Buen Vivir είναι μια ριζική απομάκρυνση από την τρέχουσα κυρίαρχη κοσμοθεωρία. Μπορεί να ερμηνεύεται διαφορετικά με βάση τις ξεχωριστές ανάγκες κάθε κοινότητας. Στον πυρήνα της, μας επιτρέπει να βλέπουμε τον κόσμο με εντελώς νέα μάτια. Τα κλασικά προβλήματα από τα οποία φαίνεται ότι δεν υπάρχει διαφυγή – η ανάγκη για μεγαλύτερο έλεγχο της ζωής μας, ο διαχωρισμός από τον εαυτό μας από τη φύση, η ανάγκη να αγοράσουμε περισσότερα και περισσότερα, η επιθυμία να προχωρήσουμε στην τεχνολογία μας και στην ανάπτυξη της κοινωνίας μας – πέφτουν στο πλάι καθώς αγκαλιάζουμε τις απλές αλλά πρωτοποριακές έννοιες που απαρτίζουν το Buen Vivir.


Πώς μπορούμε να αλλάξουμε προς Buen Vivir
Είναι ενδιαφέρον ότι μερικά από τα μονοπάτια προς το Buen Vivir γίνονται ήδη τάσεις στην κουλτούρα των δυτικών μας χωρών:
Αυξημένη δημοτικότητα της αυστηρής διαβίωσης. Αυτό ασκείται από εκείνους που αγκαλιάζουν έναν τρόπο ζωής μηδενικών αποβλήτων,  και την επιστροφή σε φυσικά, βιολογικά, χορτοφαγικά και ωμά τρόφιμα.
Περιβαλλοντική λογιστική και φορολογικές μεταρρυθμίσεις. Έχουμε φορολογικά οφέλη για την ενεργειακή απόδοση. Πράσινες ή φιλικές προς το περιβάλλον εταιρείες αυξάνονται στη δημοτικότητα. Ο φόρος άνθρακα, ο οποίος εφαρμόζεται ήδη σε ορισμένες χώρες, δημιουργεί τιμές που αντικατοπτρίζουν το πραγματικό κόστος των προϊόντων που βλάπτουν το περιβάλλον κατά τη διάρκεια της παραγωγής, της ναυτιλίας ή λόγω των χρησιμοποιούμενων υλικών.
Βιώσιμες στρατηγικές αποδυνάμωσης. Η «αποδυνάμωση» ή η επιβράδυνση της κατανάλωσης είναι απαραίτητο και αναπόφευκτο μέρος οποιουδήποτε εύλογου σχεδίου για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Η απάντηση δεν είναι μόνο η εξεύρεση εναλλακτικών πηγών ενέργειας, αλλά και η μείωση της χρήσης ενέργειας και, συνεπώς, η μείωση της εξάντλησης των φυσικών πόρων. Αυτό θα συμβεί όχι μόνο από την αύξηση της αποδοτικότητας (όπως η μετάβαση στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα) αλλά κυρίως από την προώθηση πραγματικά βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων (όπως το περπάτημα και η ποδηλασία αντί για την οδήγηση αυτοκινήτων).
Μικρότερη, τοπική παραγωγή. Αντί να εισάγουν και να εξάγουν προϊόντα προς και από την Κίνα (για παράδειγμα), κάθε περιοχή πρέπει να παράγει μόνο ό, τι χρειάζονται. Οι φυσικοί πόροι θα πρέπει να εξάγονται και να χρησιμοποιούνται μόνο στην έκταση της περιφερειακής ζήτησης. Αυτό αρχίζει να συμβαίνει. Περισσότερες οικογένειες καλλιεργούν το δικό τους φαγητό.Μικρές, τοπικές, συχνά βιολογικές εκμεταλλεύσεις αναζητούνται για προϊόντα διατροφής αντί να αγοράζουν από το εθνικό παντοπωλείο αλυσίδας. Αλλά αυτό το κίνημα έχει πολύ δρόμο και ο μετασχηματισμός θα είναι το κλειδί για την αυξημένη αποδοχή της ιδέας του Buen Vivir.
Ένας αγώνας για ενσωμάτωση στη σύγχρονη πολιτική και οικονομία

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι αρχές του Buen Vivir είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν στο σημερινό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον. Οι κυβερνήσεις του Εκουαδόρ και της Βολιβίας αγωνίζονται να συμβιβάσουν τους στόχους τους για να οδηγήσουν την κοινωνική αλλαγή με τις καθημερινές οικονομικές ανάγκες της χώρας και τις απαιτήσεις για ανάπτυξη από τις μεγάλες εταιρίες.
Η έννοια του «Buen Vivir» ενσωματώθηκε στο Σύνταγμα του Εκουαδόρ το 2008, όπου αναγνωρίζει τα δικαιώματα της φύσης , καθιστώντας τον Ισημερινό την πρώτη χώρα που το κάνει.


Μια ματιά στο τι θα μπορούσε να είναι εφικτό

Αλλά παρά τις δυσκολίες αυτές, το Buen Vivir είναι μια οραματιστική ιδέα, μια πύλη στην επόμενη εποχή της μεγάλης κοινωνικής αλλαγής. Ανοίγει τα μάτια μας σε αυτό που θα μπορούσε να είναι εφικτό και μας θέτει για να κατανοήσουμε καλύτερα το ανθρώπινο δυναμικό μας.

Ο Eduardo Gudynas, ειδικός στη μελέτη του Buen Vivir, δηλώνει:

«Όταν ο Buen Vivir επικρίνει την ανάπτυξη, αμφισβητεί επίσης τα ίδια τα θεμέλια της νεωτερικότητας … Μας βοηθά να δούμε τα όρια των σημερινών μοντέλων ανάπτυξης και μας επιτρέπει να ονειρευόμαστε εναλλακτικές λύσεις που μέχρι τώρα ήταν δύσκολο να εκπληρωθούν».


Buen Vivir: Μια νέα εποχή μεγάλης κοινωνικής αλλαγής

Ποτέ δεν αλλάζουν τα πράγματα καταπολεμώντας την υπάρχουσα πραγματικότητα. Για να αλλάξεις κάτι, δημιούργησε ένα νέο μοντέλο που καθιστά το υπάρχον μοντέλο παρωχημένο. – Buckminster Fuller

Η σημερινή δυτική κοσμοθεωρία βασίζεται στην αέναη ανάπτυξη,
στην έμφαση στα δικαιώματα του ατόμου και στον καπιταλισμό. Μαθαίνουμε από μικρή ηλικία ότι ο υλισμός και η κατανάλωση είναι απαραίτητες πτυχές της ζωής. Υπάρχει ένας διαρκής δυϊσμός που χωρίζει την κοινωνία από τη Φύση.
Το «Buen Vivir» ή το «Sumak Kawsay» στη γλώσσα Kichwa δεν σημαίνει «καλή ζωή» όπως μπορούμε να το σκεφτούμε – έχοντας χρήματα, αίσθημα ξέγνοιασιας και οδηγώντας μια εύκολη ζωή. Αντίθετα, αναφέρεται σε μια βαθύτερη αίσθηση χαράς που προέρχεται από την έννοια των αυτόχθονων πολιτισμών, ώστε για να είναι πραγματικά ευτυχισμένο ένα άτομο, πρέπει να παραμείνει συνδεδεμένο με το περιβάλλον και να το μεταχειριστεί με τρόπο που θα του επιτρέψει να αναπτυχθεί για πάντα. Αυτή η έννοια αξίζει την αρμονική διαβίωση με άλλους ανθρώπους, καθώς και το περιβάλλον για τη συσσώρευση υλικών αγαθών.Το Buen Vivir εμπνέεται από αυτή την έννοια και προσπαθεί να δημιουργήσει μια κουλτούρα όπου οι άνθρωποι ζουν σε αρμονία με το περιβάλλον, βρίσκονται σε ειρήνη με τους εαυτούς τους και αισθάνονται συνδεδεμένοι με το «Pachamama» ή τη μητέρα γη


Η ιδέα του Buen Vivir είναι μια εναλλακτική λύση στην αναπτυξιακή προσέγγιση. Το Buen Vivir βασίζεται στην πεποίθηση ότι η πραγματική ευεξία («η καλή ζωή») είναι δυνατή μόνο ως μέρος μιας κοινότητας. Το καλό της κοινότητας βρίσκεται πάνω από αυτό του ατόμου. Επιπλέον, αυτή είναι η κοινότητα σε μια διευρυμένη έννοια. Περιλαμβάνει τη φύση, τα φυτά, τα ζώα και τη Γη. Η ίδια η φύση πρέπει να φροντίζεται και να τηρείται ως πολύτιμο κομμάτι της κοινότητας. Η γη δεν μπορεί να ανήκει. πρέπει να τιμηθεί και να προστατευθεί




Μια νέα φιλοσοφία αναδύεται

Το Buen Vivir άρχισε να αναπτύσσεται στη Λατινική Αμερική το 2000 για μερικούς συγκεκριμένους λόγους:


1. ΕΞΆΝΤΛΗΣΗ ΦΥΣΙΚΏΝ ΠΌΡΩΝ
Τα αναπτυξιακά έργα που υλοποίησαν οι κυβερνήσεις και οι πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες εκείνη την εποχή σαφώς δεν ήταν προς το συμφέρον του λαού. Ενώ αυτά τα αναπτυξιακά προγράμματα υποσχέθηκαν να φέρουν αυξημένο πλούτο στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, αντί να εξαντλήσουν τους φυσικούς πόρους της περιοχής και τα αυξημένα επίπεδα φτώχειας.

2. ΑΥΤΌΧΘΟΝΟ ΠΑΡΆΔΕΙΓΜΑ
Αποδείχθηκε ότι οι αυτόχθονες που ζούσαν εδώ και αιώνες με ειρηνικό και βιώσιμο τρόπο, δεν απαιτούσαν την ανάπτυξη που θεωρήθηκε τόσο σημαντική από τις δυτικές φιλοσοφίες. Πρέπει να υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι ζωής, ήταν αιτιολογημένοι, οι οποίοι δεν περιλάμβαναν τη σύγχρονη ανάπτυξη και τον καπιταλισμό και οι οποίοι θα μπορούσαν να υιοθετηθούν από περισσότερους ανθρώπους.

3. Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΉ ΑΛΛΑΓΉ
Ενόψει της κλιματικής αλλαγής και της ταχείας καταστροφής του περιβάλλοντος, ιδίως στην περιοχή του Αμαζονίου, υπάρχει σοφία στο Buen Vivir που απορρίπτει την ανθρωποκεντρική προοπτική της σύγχρονης κουλτούρας μας και δίνει μεγάλη αξία στη σημασία της διατήρησης, προστατεύοντας και σέβοντας τη Φύση. Τα ανθρώπινα όντα δεν είναι πια τα μόνα που έχουν αξίες και δικαιώματα.
Buen Vivir Σήμερα

Η έννοια του Buen Vivir είχε ενσωματωθεί στο Εκουαδόρ Σύνταγμα το 2008και το Σύνταγμα της Βολιβίας το 2009. Είναι ενδιαφέρον να εξεταστούν οι διαφορές μεταξύ των δύο. Στο σύνταγμα του Ισημερινού, το Buen Vivir είναι ένα σύνολο δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων της υγείας, της εκπαίδευσης, της ελευθερίας, της συμμετοχής και των δικαιωμάτων της φύσης ή του Pachamama. Αυτή η έννοια δίνει στο Buen Vivir ένα στέρεο νομικό πλαίσιο.Στο σύνταγμα της Βολιβίας, το Buen Vivir ερμηνεύθηκε ως ένα από ένα σύνολο αρχών όπως η αξιοπρέπεια, η κοινωνική ισότητα και η ισότητα των φύλων και η κοινωνική δικαιοσύνη. αυτό το τοποθετεί δίπλα στα κλασικά ανθρώπινα δικαιώματα τρίτης γενιάς.

Οι αυτόχθονες τρόποι ζωής και η ερμηνεία του κόσμου αποτελούν σημαντικό μέρος του Buen Vivir. Έχει συνδεθεί με τον Σάμακ Kawsay, την «καλή ζωή» των αυτόχθονων πληθυσμών του Ισημερινού της Κέτσουα, του πληθυσμού Aymara της Βολιβίας, και το nandereko, το «αρμονικό ζωντανό» του λαού της Γκουαρανί της Βολιβίας.

Αυτές οι ιθαγενείς παραδόσεις υπήρξαν εδώ και αιώνες, επιτρέποντας σε αυτούς τους πολιτισμούς να ζουν αειφόρα και σε πολλές περιπτώσεις χωρίς την ανάγκη χρήματος ή παραδοσιακών θέσεων εργασίας. Η εργασία μοιράζεται. τα τρόφιμα διανέμονται σε όσους το χρειάζονται περισσότερο. οι μόνοι πόροι που λαμβάνονται από το περιβάλλον είναι εκείνοι που χρειάζονται για επιβίωση. Η φύση δεν βλάπτεται και επιτρέπεται να αναγεννηθεί για να βελτιώσει τη ζωή των μελλοντικών γενεών. Οι μορφές ζωής του ανθρώπου (τα ζώα, τα φυτά, η Γη, τα πνεύματα των προγόνων) έχουν τη δική τους ελεύθερη βούληση και συναισθήματα και πρέπει να γίνονται σεβαστά.

Το Buen Vivir είναι μια ριζική απομάκρυνση από την τρέχουσα κυρίαρχη κοσμοθεωρία. Μπορεί να ερμηνεύεται διαφορετικά με βάση τις ξεχωριστές ανάγκες κάθε κοινότητας. Στον πυρήνα της, μας επιτρέπει να βλέπουμε τον κόσμο με εντελώς νέα μάτια. Τα κλασικά προβλήματα από τα οποία φαίνεται ότι δεν υπάρχει διαφυγή – η ανάγκη για μεγαλύτερο έλεγχο της ζωής μας, ο διαχωρισμός από τον εαυτό μας από τη φύση, η ανάγκη να αγοράσουμε περισσότερα και περισσότερα, η επιθυμία να προχωρήσουμε στην τεχνολογία μας και στην ανάπτυξη της κοινωνίας μας – πέφτουν στο πλάι καθώς αγκαλιάζουμε τις απλές αλλά πρωτοποριακές έννοιες που απαρτίζουν το Buen Vivir.


Πώς μπορούμε να αλλάξουμε προς Buen Vivir
Είναι ενδιαφέρον ότι μερικά από τα μονοπάτια προς το Buen Vivir γίνονται ήδη τάσεις στην κουλτούρα των δυτικών μας χωρών:
Αυξημένη δημοτικότητα της αυστηρής διαβίωσης. Αυτό ασκείται από εκείνους που αγκαλιάζουν έναν τρόπο ζωής μηδενικών αποβλήτων,  και την επιστροφή σε φυσικά, βιολογικά, χορτοφαγικά και ωμά τρόφιμα.
Περιβαλλοντική λογιστική και φορολογικές μεταρρυθμίσεις. Έχουμε φορολογικά οφέλη για την ενεργειακή απόδοση. Πράσινες ή φιλικές προς το περιβάλλον εταιρείες αυξάνονται στη δημοτικότητα. Ο φόρος άνθρακα, ο οποίος εφαρμόζεται ήδη σε ορισμένες χώρες, δημιουργεί τιμές που αντικατοπτρίζουν το πραγματικό κόστος των προϊόντων που βλάπτουν το περιβάλλον κατά τη διάρκεια της παραγωγής, της ναυτιλίας ή λόγω των χρησιμοποιούμενων υλικών.
Βιώσιμες στρατηγικές αποδυνάμωσης. Η «αποδυνάμωση» ή η επιβράδυνση της κατανάλωσης είναι απαραίτητο και αναπόφευκτο μέρος οποιουδήποτε εύλογου σχεδίου για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Η απάντηση δεν είναι μόνο η εξεύρεση εναλλακτικών πηγών ενέργειας, αλλά και η μείωση της χρήσης ενέργειας και, συνεπώς, η μείωση της εξάντλησης των φυσικών πόρων. Αυτό θα συμβεί όχι μόνο από την αύξηση της αποδοτικότητας (όπως η μετάβαση στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα) αλλά κυρίως από την προώθηση πραγματικά βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων (όπως το περπάτημα και η ποδηλασία αντί για την οδήγηση αυτοκινήτων).
Μικρότερη, τοπική παραγωγή. Αντί να εισάγουν και να εξάγουν προϊόντα προς και από την Κίνα (για παράδειγμα), κάθε περιοχή πρέπει να παράγει μόνο ό, τι χρειάζονται. Οι φυσικοί πόροι θα πρέπει να εξάγονται και να χρησιμοποιούνται μόνο στην έκταση της περιφερειακής ζήτησης. Αυτό αρχίζει να συμβαίνει. Περισσότερες οικογένειες καλλιεργούν το δικό τους φαγητό.Μικρές, τοπικές, συχνά βιολογικές εκμεταλλεύσεις αναζητούνται για προϊόντα διατροφής αντί να αγοράζουν από το εθνικό παντοπωλείο αλυσίδας. Αλλά αυτό το κίνημα έχει πολύ δρόμο και ο μετασχηματισμός θα είναι το κλειδί για την αυξημένη αποδοχή της ιδέας του Buen Vivir.
Ένας αγώνας για ενσωμάτωση στη σύγχρονη πολιτική και οικονομία

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι αρχές του Buen Vivir είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν στο σημερινό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον. Οι κυβερνήσεις του Εκουαδόρ και της Βολιβίας αγωνίζονται να συμβιβάσουν τους στόχους τους για να οδηγήσουν την κοινωνική αλλαγή με τις καθημερινές οικονομικές ανάγκες της χώρας και τις απαιτήσεις για ανάπτυξη από τις μεγάλες εταιρίες.
Η έννοια του «Buen Vivir» ενσωματώθηκε στο Σύνταγμα του Εκουαδόρ το 2008, όπου αναγνωρίζει τα δικαιώματα της φύσης , καθιστώντας τον Ισημερινό την πρώτη χώρα που το κάνει.


Μια ματιά στο τι θα μπορούσε να είναι εφικτό

Αλλά παρά τις δυσκολίες αυτές, το Buen Vivir είναι μια οραματιστική ιδέα, μια πύλη στην επόμενη εποχή της μεγάλης κοινωνικής αλλαγής. Ανοίγει τα μάτια μας σε αυτό που θα μπορούσε να είναι εφικτό και μας θέτει για να κατανοήσουμε καλύτερα το ανθρώπινο δυναμικό μας.

Ο Eduardo Gudynas, ειδικός στη μελέτη του Buen Vivir, δηλώνει:

«Όταν ο Buen Vivir επικρίνει την ανάπτυξη, αμφισβητεί επίσης τα ίδια τα θεμέλια της νεωτερικότητας … Μας βοηθά να δούμε τα όρια των σημερινών μοντέλων ανάπτυξης και μας επιτρέπει να ονειρευόμαστε εναλλακτικές λύσεις που μέχρι τώρα ήταν δύσκολο να εκπληρωθούν».


Buen Vivir: Μια νέα εποχή μεγάλης κοινωνικής αλλαγής

Ποτέ δεν αλλάζουν τα πράγματα καταπολεμώντας την υπάρχουσα πραγματικότητα. Για να αλλάξεις κάτι, δημιούργησε ένα νέο μοντέλο που καθιστά το υπάρχον μοντέλο παρωχημένο. – Buckminster Fuller

Η σημερινή δυτική κοσμοθεωρία βασίζεται στην αέναη ανάπτυξη,
στην έμφαση στα δικαιώματα του ατόμου και στον καπιταλισμό. Μαθαίνουμε από μικρή ηλικία ότι ο υλισμός και η κατανάλωση είναι απαραίτητες πτυχές της ζωής. Υπάρχει ένας διαρκής δυϊσμός που χωρίζει την κοινωνία από τη Φύση.
Το «Buen Vivir» ή το «Sumak Kawsay» στη γλώσσα Kichwa δεν σημαίνει «καλή ζωή» όπως μπορούμε να το σκεφτούμε – έχοντας χρήματα, αίσθημα ξέγνοιασιας και οδηγώντας μια εύκολη ζωή. Αντίθετα, αναφέρεται σε μια βαθύτερη αίσθηση χαράς που προέρχεται από την έννοια των αυτόχθονων πολιτισμών, ώστε για να είναι πραγματικά ευτυχισμένο ένα άτομο, πρέπει να παραμείνει συνδεδεμένο με το περιβάλλον και να το μεταχειριστεί με τρόπο που θα του επιτρέψει να αναπτυχθεί για πάντα. Αυτή η έννοια αξίζει την αρμονική διαβίωση με άλλους ανθρώπους, καθώς και το περιβάλλον για τη συσσώρευση υλικών αγαθών.Το Buen Vivir εμπνέεται από αυτή την έννοια και προσπαθεί να δημιουργήσει μια κουλτούρα όπου οι άνθρωποι ζουν σε αρμονία με το περιβάλλον, βρίσκονται σε ειρήνη με τους εαυτούς τους και αισθάνονται συνδεδεμένοι με το «Pachamama» ή τη μητέρα γη


Η ιδέα του Buen Vivir είναι μια εναλλακτική λύση στην αναπτυξιακή προσέγγιση. Το Buen Vivir βασίζεται στην πεποίθηση ότι η πραγματική ευεξία («η καλή ζωή») είναι δυνατή μόνο ως μέρος μιας κοινότητας. Το καλό της κοινότητας βρίσκεται πάνω από αυτό του ατόμου. Επιπλέον, αυτή είναι η κοινότητα σε μια διευρυμένη έννοια. Περιλαμβάνει τη φύση, τα φυτά, τα ζώα και τη Γη. Η ίδια η φύση πρέπει να φροντίζεται και να τηρείται ως πολύτιμο κομμάτι της κοινότητας. Η γη δεν μπορεί να ανήκει. πρέπει να τιμηθεί και να προστατευθεί




Μια νέα φιλοσοφία αναδύεται

Το Buen Vivir άρχισε να αναπτύσσεται στη Λατινική Αμερική το 2000 για μερικούς συγκεκριμένους λόγους:


1. ΕΞΆΝΤΛΗΣΗ ΦΥΣΙΚΏΝ ΠΌΡΩΝ
Τα αναπτυξιακά έργα που υλοποίησαν οι κυβερνήσεις και οι πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες εκείνη την εποχή σαφώς δεν ήταν προς το συμφέρον του λαού. Ενώ αυτά τα αναπτυξιακά προγράμματα υποσχέθηκαν να φέρουν αυξημένο πλούτο στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, αντί να εξαντλήσουν τους φυσικούς πόρους της περιοχής και τα αυξημένα επίπεδα φτώχειας.

2. ΑΥΤΌΧΘΟΝΟ ΠΑΡΆΔΕΙΓΜΑ
Αποδείχθηκε ότι οι αυτόχθονες που ζούσαν εδώ και αιώνες με ειρηνικό και βιώσιμο τρόπο, δεν απαιτούσαν την ανάπτυξη που θεωρήθηκε τόσο σημαντική από τις δυτικές φιλοσοφίες. Πρέπει να υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι ζωής, ήταν αιτιολογημένοι, οι οποίοι δεν περιλάμβαναν τη σύγχρονη ανάπτυξη και τον καπιταλισμό και οι οποίοι θα μπορούσαν να υιοθετηθούν από περισσότερους ανθρώπους.

3. Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΉ ΑΛΛΑΓΉ
Ενόψει της κλιματικής αλλαγής και της ταχείας καταστροφής του περιβάλλοντος, ιδίως στην περιοχή του Αμαζονίου, υπάρχει σοφία στο Buen Vivir που απορρίπτει την ανθρωποκεντρική προοπτική της σύγχρονης κουλτούρας μας και δίνει μεγάλη αξία στη σημασία της διατήρησης, προστατεύοντας και σέβοντας τη Φύση. Τα ανθρώπινα όντα δεν είναι πια τα μόνα που έχουν αξίες και δικαιώματα.
Buen Vivir Σήμερα

Η έννοια του Buen Vivir είχε ενσωματωθεί στο Εκουαδόρ Σύνταγμα το 2008και το Σύνταγμα της Βολιβίας το 2009. Είναι ενδιαφέρον να εξεταστούν οι διαφορές μεταξύ των δύο. Στο σύνταγμα του Ισημερινού, το Buen Vivir είναι ένα σύνολο δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων της υγείας, της εκπαίδευσης, της ελευθερίας, της συμμετοχής και των δικαιωμάτων της φύσης ή του Pachamama. Αυτή η έννοια δίνει στο Buen Vivir ένα στέρεο νομικό πλαίσιο.Στο σύνταγμα της Βολιβίας, το Buen Vivir ερμηνεύθηκε ως ένα από ένα σύνολο αρχών όπως η αξιοπρέπεια, η κοινωνική ισότητα και η ισότητα των φύλων και η κοινωνική δικαιοσύνη. αυτό το τοποθετεί δίπλα στα κλασικά ανθρώπινα δικαιώματα τρίτης γενιάς.

Οι αυτόχθονες τρόποι ζωής και η ερμηνεία του κόσμου αποτελούν σημαντικό μέρος του Buen Vivir. Έχει συνδεθεί με τον Σάμακ Kawsay, την «καλή ζωή» των αυτόχθονων πληθυσμών του Ισημερινού της Κέτσουα, του πληθυσμού Aymara της Βολιβίας, και το nandereko, το «αρμονικό ζωντανό» του λαού της Γκουαρανί της Βολιβίας.

Αυτές οι ιθαγενείς παραδόσεις υπήρξαν εδώ και αιώνες, επιτρέποντας σε αυτούς τους πολιτισμούς να ζουν αειφόρα και σε πολλές περιπτώσεις χωρίς την ανάγκη χρήματος ή παραδοσιακών θέσεων εργασίας. Η εργασία μοιράζεται. τα τρόφιμα διανέμονται σε όσους το χρειάζονται περισσότερο. οι μόνοι πόροι που λαμβάνονται από το περιβάλλον είναι εκείνοι που χρειάζονται για επιβίωση. Η φύση δεν βλάπτεται και επιτρέπεται να αναγεννηθεί για να βελτιώσει τη ζωή των μελλοντικών γενεών. Οι μορφές ζωής του ανθρώπου (τα ζώα, τα φυτά, η Γη, τα πνεύματα των προγόνων) έχουν τη δική τους ελεύθερη βούληση και συναισθήματα και πρέπει να γίνονται σεβαστά.

Το Buen Vivir είναι μια ριζική απομάκρυνση από την τρέχουσα κυρίαρχη κοσμοθεωρία. Μπορεί να ερμηνεύεται διαφορετικά με βάση τις ξεχωριστές ανάγκες κάθε κοινότητας. Στον πυρήνα της, μας επιτρέπει να βλέπουμε τον κόσμο με εντελώς νέα μάτια. Τα κλασικά προβλήματα από τα οποία φαίνεται ότι δεν υπάρχει διαφυγή – η ανάγκη για μεγαλύτερο έλεγχο της ζωής μας, ο διαχωρισμός από τον εαυτό μας από τη φύση, η ανάγκη να αγοράσουμε περισσότερα και περισσότερα, η επιθυμία να προχωρήσουμε στην τεχνολογία μας και στην ανάπτυξη της κοινωνίας μας – πέφτουν στο πλάι καθώς αγκαλιάζουμε τις απλές αλλά πρωτοποριακές έννοιες που απαρτίζουν το Buen Vivir.


Πώς μπορούμε να αλλάξουμε προς Buen Vivir
Είναι ενδιαφέρον ότι μερικά από τα μονοπάτια προς το Buen Vivir γίνονται ήδη τάσεις στην κουλτούρα των δυτικών μας χωρών:
Αυξημένη δημοτικότητα της αυστηρής διαβίωσης. Αυτό ασκείται από εκείνους που αγκαλιάζουν έναν τρόπο ζωής μηδενικών αποβλήτων,  και την επιστροφή σε φυσικά, βιολογικά, χορτοφαγικά και ωμά τρόφιμα.
Περιβαλλοντική λογιστική και φορολογικές μεταρρυθμίσεις. Έχουμε φορολογικά οφέλη για την ενεργειακή απόδοση. Πράσινες ή φιλικές προς το περιβάλλον εταιρείες αυξάνονται στη δημοτικότητα. Ο φόρος άνθρακα, ο οποίος εφαρμόζεται ήδη σε ορισμένες χώρες, δημιουργεί τιμές που αντικατοπτρίζουν το πραγματικό κόστος των προϊόντων που βλάπτουν το περιβάλλον κατά τη διάρκεια της παραγωγής, της ναυτιλίας ή λόγω των χρησιμοποιούμενων υλικών.
Βιώσιμες στρατηγικές αποδυνάμωσης. Η «αποδυνάμωση» ή η επιβράδυνση της κατανάλωσης είναι απαραίτητο και αναπόφευκτο μέρος οποιουδήποτε εύλογου σχεδίου για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Η απάντηση δεν είναι μόνο η εξεύρεση εναλλακτικών πηγών ενέργειας, αλλά και η μείωση της χρήσης ενέργειας και, συνεπώς, η μείωση της εξάντλησης των φυσικών πόρων. Αυτό θα συμβεί όχι μόνο από την αύξηση της αποδοτικότητας (όπως η μετάβαση στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα) αλλά κυρίως από την προώθηση πραγματικά βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων (όπως το περπάτημα και η ποδηλασία αντί για την οδήγηση αυτοκινήτων).
Μικρότερη, τοπική παραγωγή. Αντί να εισάγουν και να εξάγουν προϊόντα προς και από την Κίνα (για παράδειγμα), κάθε περιοχή πρέπει να παράγει μόνο ό, τι χρειάζονται. Οι φυσικοί πόροι θα πρέπει να εξάγονται και να χρησιμοποιούνται μόνο στην έκταση της περιφερειακής ζήτησης. Αυτό αρχίζει να συμβαίνει. Περισσότερες οικογένειες καλλιεργούν το δικό τους φαγητό.Μικρές, τοπικές, συχνά βιολογικές εκμεταλλεύσεις αναζητούνται για προϊόντα διατροφής αντί να αγοράζουν από το εθνικό παντοπωλείο αλυσίδας. Αλλά αυτό το κίνημα έχει πολύ δρόμο και ο μετασχηματισμός θα είναι το κλειδί για την αυξημένη αποδοχή της ιδέας του Buen Vivir.
Ένας αγώνας για ενσωμάτωση στη σύγχρονη πολιτική και οικονομία

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι αρχές του Buen Vivir είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν στο σημερινό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον. Οι κυβερνήσεις του Εκουαδόρ και της Βολιβίας αγωνίζονται να συμβιβάσουν τους στόχους τους για να οδηγήσουν την κοινωνική αλλαγή με τις καθημερινές οικονομικές ανάγκες της χώρας και τις απαιτήσεις για ανάπτυξη από τις μεγάλες εταιρίες.
Η έννοια του «Buen Vivir» ενσωματώθηκε στο Σύνταγμα του Εκουαδόρ το 2008, όπου αναγνωρίζει τα δικαιώματα της φύσης , καθιστώντας τον Ισημερινό την πρώτη χώρα που το κάνει.


Μια ματιά στο τι θα μπορούσε να είναι εφικτό

Αλλά παρά τις δυσκολίες αυτές, το Buen Vivir είναι μια οραματιστική ιδέα, μια πύλη στην επόμενη εποχή της μεγάλης κοινωνικής αλλαγής. Ανοίγει τα μάτια μας σε αυτό που θα μπορούσε να είναι εφικτό και μας θέτει για να κατανοήσουμε καλύτερα το ανθρώπινο δυναμικό μας.

Ο Eduardo Gudynas, ειδικός στη μελέτη του Buen Vivir, δηλώνει:

«Όταν ο Buen Vivir επικρίνει την ανάπτυξη, αμφισβητεί επίσης τα ίδια τα θεμέλια της νεωτερικότητας … Μας βοηθά να δούμε τα όρια των σημερινών μοντέλων ανάπτυξης και μας επιτρέπει να ονειρευόμαστε εναλλακτικές λύσεις που μέχρι τώρα ήταν δύσκολο να εκπληρωθούν».


Buen Vivir: Μια νέα εποχή μεγάλης κοινωνικής αλλαγής

Ποτέ δεν αλλάζουν τα πράγματα καταπολεμώντας την υπάρχουσα πραγματικότητα. Για να αλλάξεις κάτι, δημιούργησε ένα νέο μοντέλο που καθιστά το υπάρχον μοντέλο παρωχημένο. – Buckminster Fuller

Η σημερινή δυτική κοσμοθεωρία βασίζεται στην αέναη ανάπτυξη,
στην έμφαση στα δικαιώματα του ατόμου και στον καπιταλισμό. Μαθαίνουμε από μικρή ηλικία ότι ο υλισμός και η κατανάλωση είναι απαραίτητες πτυχές της ζωής. Υπάρχει ένας διαρκής δυϊσμός που χωρίζει την κοινωνία από τη Φύση.
Το «Buen Vivir» ή το «Sumak Kawsay» στη γλώσσα Kichwa δεν σημαίνει «καλή ζωή» όπως μπορούμε να το σκεφτούμε – έχοντας χρήματα, αίσθημα ξέγνοιασιας και οδηγώντας μια εύκολη ζωή. Αντίθετα, αναφέρεται σε μια βαθύτερη αίσθηση χαράς που προέρχεται από την έννοια των αυτόχθονων πολιτισμών, ώστε για να είναι πραγματικά ευτυχισμένο ένα άτομο, πρέπει να παραμείνει συνδεδεμένο με το περιβάλλον και να το μεταχειριστεί με τρόπο που θα του επιτρέψει να αναπτυχθεί για πάντα. Αυτή η έννοια αξίζει την αρμονική διαβίωση με άλλους ανθρώπους, καθώς και το περιβάλλον για τη συσσώρευση υλικών αγαθών.Το Buen Vivir εμπνέεται από αυτή την έννοια και προσπαθεί να δημιουργήσει μια κουλτούρα όπου οι άνθρωποι ζουν σε αρμονία με το περιβάλλον, βρίσκονται σε ειρήνη με τους εαυτούς τους και αισθάνονται συνδεδεμένοι με το «Pachamama» ή τη μητέρα γη


Η ιδέα του Buen Vivir είναι μια εναλλακτική λύση στην αναπτυξιακή προσέγγιση. Το Buen Vivir βασίζεται στην πεποίθηση ότι η πραγματική ευεξία («η καλή ζωή») είναι δυνατή μόνο ως μέρος μιας κοινότητας. Το καλό της κοινότητας βρίσκεται πάνω από αυτό του ατόμου. Επιπλέον, αυτή είναι η κοινότητα σε μια διευρυμένη έννοια. Περιλαμβάνει τη φύση, τα φυτά, τα ζώα και τη Γη. Η ίδια η φύση πρέπει να φροντίζεται και να τηρείται ως πολύτιμο κομμάτι της κοινότητας. Η γη δεν μπορεί να ανήκει. πρέπει να τιμηθεί και να προστατευθεί




Μια νέα φιλοσοφία αναδύεται

Το Buen Vivir άρχισε να αναπτύσσεται στη Λατινική Αμερική το 2000 για μερικούς συγκεκριμένους λόγους:


1. ΕΞΆΝΤΛΗΣΗ ΦΥΣΙΚΏΝ ΠΌΡΩΝ
Τα αναπτυξιακά έργα που υλοποίησαν οι κυβερνήσεις και οι πολυμερείς αναπτυξιακές τράπεζες εκείνη την εποχή σαφώς δεν ήταν προς το συμφέρον του λαού. Ενώ αυτά τα αναπτυξιακά προγράμματα υποσχέθηκαν να φέρουν αυξημένο πλούτο στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, αντί να εξαντλήσουν τους φυσικούς πόρους της περιοχής και τα αυξημένα επίπεδα φτώχειας.

2. ΑΥΤΌΧΘΟΝΟ ΠΑΡΆΔΕΙΓΜΑ
Αποδείχθηκε ότι οι αυτόχθονες που ζούσαν εδώ και αιώνες με ειρηνικό και βιώσιμο τρόπο, δεν απαιτούσαν την ανάπτυξη που θεωρήθηκε τόσο σημαντική από τις δυτικές φιλοσοφίες. Πρέπει να υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι ζωής, ήταν αιτιολογημένοι, οι οποίοι δεν περιλάμβαναν τη σύγχρονη ανάπτυξη και τον καπιταλισμό και οι οποίοι θα μπορούσαν να υιοθετηθούν από περισσότερους ανθρώπους.

3. Η ΚΛΙΜΑΤΙΚΉ ΑΛΛΑΓΉ
Ενόψει της κλιματικής αλλαγής και της ταχείας καταστροφής του περιβάλλοντος, ιδίως στην περιοχή του Αμαζονίου, υπάρχει σοφία στο Buen Vivir που απορρίπτει την ανθρωποκεντρική προοπτική της σύγχρονης κουλτούρας μας και δίνει μεγάλη αξία στη σημασία της διατήρησης, προστατεύοντας και σέβοντας τη Φύση. Τα ανθρώπινα όντα δεν είναι πια τα μόνα που έχουν αξίες και δικαιώματα.
Buen Vivir Σήμερα

Η έννοια του Buen Vivir είχε ενσωματωθεί στο Εκουαδόρ Σύνταγμα το 2008και το Σύνταγμα της Βολιβίας το 2009. Είναι ενδιαφέρον να εξεταστούν οι διαφορές μεταξύ των δύο. Στο σύνταγμα του Ισημερινού, το Buen Vivir είναι ένα σύνολο δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων της υγείας, της εκπαίδευσης, της ελευθερίας, της συμμετοχής και των δικαιωμάτων της φύσης ή του Pachamama. Αυτή η έννοια δίνει στο Buen Vivir ένα στέρεο νομικό πλαίσιο.Στο σύνταγμα της Βολιβίας, το Buen Vivir ερμηνεύθηκε ως ένα από ένα σύνολο αρχών όπως η αξιοπρέπεια, η κοινωνική ισότητα και η ισότητα των φύλων και η κοινωνική δικαιοσύνη. αυτό το τοποθετεί δίπλα στα κλασικά ανθρώπινα δικαιώματα τρίτης γενιάς.

Οι αυτόχθονες τρόποι ζωής και η ερμηνεία του κόσμου αποτελούν σημαντικό μέρος του Buen Vivir. Έχει συνδεθεί με τον Σάμακ Kawsay, την «καλή ζωή» των αυτόχθονων πληθυσμών του Ισημερινού της Κέτσουα, του πληθυσμού Aymara της Βολιβίας, και το nandereko, το «αρμονικό ζωντανό» του λαού της Γκουαρανί της Βολιβίας.

Αυτές οι ιθαγενείς παραδόσεις υπήρξαν εδώ και αιώνες, επιτρέποντας σε αυτούς τους πολιτισμούς να ζουν αειφόρα και σε πολλές περιπτώσεις χωρίς την ανάγκη χρήματος ή παραδοσιακών θέσεων εργασίας. Η εργασία μοιράζεται. τα τρόφιμα διανέμονται σε όσους το χρειάζονται περισσότερο. οι μόνοι πόροι που λαμβάνονται από το περιβάλλον είναι εκείνοι που χρειάζονται για επιβίωση. Η φύση δεν βλάπτεται και επιτρέπεται να αναγεννηθεί για να βελτιώσει τη ζωή των μελλοντικών γενεών. Οι μορφές ζωής του ανθρώπου (τα ζώα, τα φυτά, η Γη, τα πνεύματα των προγόνων) έχουν τη δική τους ελεύθερη βούληση και συναισθήματα και πρέπει να γίνονται σεβαστά.

Το Buen Vivir είναι μια ριζική απομάκρυνση από την τρέχουσα κυρίαρχη κοσμοθεωρία. Μπορεί να ερμηνεύεται διαφορετικά με βάση τις ξεχωριστές ανάγκες κάθε κοινότητας. Στον πυρήνα της, μας επιτρέπει να βλέπουμε τον κόσμο με εντελώς νέα μάτια. Τα κλασικά προβλήματα από τα οποία φαίνεται ότι δεν υπάρχει διαφυγή – η ανάγκη για μεγαλύτερο έλεγχο της ζωής μας, ο διαχωρισμός από τον εαυτό μας από τη φύση, η ανάγκη να αγοράσουμε περισσότερα και περισσότερα, η επιθυμία να προχωρήσουμε στην τεχνολογία μας και στην ανάπτυξη της κοινωνίας μας – πέφτουν στο πλάι καθώς αγκαλιάζουμε τις απλές αλλά πρωτοποριακές έννοιες που απαρτίζουν το Buen Vivir.


Πώς μπορούμε να αλλάξουμε προς Buen Vivir
Είναι ενδιαφέρον ότι μερικά από τα μονοπάτια προς το Buen Vivir γίνονται ήδη τάσεις στην κουλτούρα των δυτικών μας χωρών:
Αυξημένη δημοτικότητα της αυστηρής διαβίωσης. Αυτό ασκείται από εκείνους που αγκαλιάζουν έναν τρόπο ζωής μηδενικών αποβλήτων,  και την επιστροφή σε φυσικά, βιολογικά, χορτοφαγικά και ωμά τρόφιμα.
Περιβαλλοντική λογιστική και φορολογικές μεταρρυθμίσεις. Έχουμε φορολογικά οφέλη για την ενεργειακή απόδοση. Πράσινες ή φιλικές προς το περιβάλλον εταιρείες αυξάνονται στη δημοτικότητα. Ο φόρος άνθρακα, ο οποίος εφαρμόζεται ήδη σε ορισμένες χώρες, δημιουργεί τιμές που αντικατοπτρίζουν το πραγματικό κόστος των προϊόντων που βλάπτουν το περιβάλλον κατά τη διάρκεια της παραγωγής, της ναυτιλίας ή λόγω των χρησιμοποιούμενων υλικών.
Βιώσιμες στρατηγικές αποδυνάμωσης. Η «αποδυνάμωση» ή η επιβράδυνση της κατανάλωσης είναι απαραίτητο και αναπόφευκτο μέρος οποιουδήποτε εύλογου σχεδίου για την καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Η απάντηση δεν είναι μόνο η εξεύρεση εναλλακτικών πηγών ενέργειας, αλλά και η μείωση της χρήσης ενέργειας και, συνεπώς, η μείωση της εξάντλησης των φυσικών πόρων. Αυτό θα συμβεί όχι μόνο από την αύξηση της αποδοτικότητας (όπως η μετάβαση στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα) αλλά κυρίως από την προώθηση πραγματικά βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων (όπως το περπάτημα και η ποδηλασία αντί για την οδήγηση αυτοκινήτων).
Μικρότερη, τοπική παραγωγή. Αντί να εισάγουν και να εξάγουν προϊόντα προς και από την Κίνα (για παράδειγμα), κάθε περιοχή πρέπει να παράγει μόνο ό, τι χρειάζονται. Οι φυσικοί πόροι θα πρέπει να εξάγονται και να χρησιμοποιούνται μόνο στην έκταση της περιφερειακής ζήτησης. Αυτό αρχίζει να συμβαίνει. Περισσότερες οικογένειες καλλιεργούν το δικό τους φαγητό.Μικρές, τοπικές, συχνά βιολογικές εκμεταλλεύσεις αναζητούνται για προϊόντα διατροφής αντί να αγοράζουν από το εθνικό παντοπωλείο αλυσίδας. Αλλά αυτό το κίνημα έχει πολύ δρόμο και ο μετασχηματισμός θα είναι το κλειδί για την αυξημένη αποδοχή της ιδέας του Buen Vivir.
Ένας αγώνας για ενσωμάτωση στη σύγχρονη πολιτική και οικονομία

Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι οι αρχές του Buen Vivir είναι δύσκολο να πραγματοποιηθούν στο σημερινό οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον. Οι κυβερνήσεις του Εκουαδόρ και της Βολιβίας αγωνίζονται να συμβιβάσουν τους στόχους τους για να οδηγήσουν την κοινωνική αλλαγή με τις καθημερινές οικονομικές ανάγκες της χώρας και τις απαιτήσεις για ανάπτυξη από τις μεγάλες εταιρίες.
Η έννοια του «Buen Vivir» ενσωματώθηκε στο Σύνταγμα του Εκουαδόρ το 2008, όπου αναγνωρίζει τα δικαιώματα της φύσης , καθιστώντας τον Ισημερινό την πρώτη χώρα που το κάνει.


Μια ματιά στο τι θα μπορούσε να είναι εφικτό

Αλλά παρά τις δυσκολίες αυτές, το Buen Vivir είναι μια οραματιστική ιδέα, μια πύλη στην επόμενη εποχή της μεγάλης κοινωνικής αλλαγής. Ανοίγει τα μάτια μας σε αυτό που θα μπορούσε να είναι εφικτό και μας θέτει για να κατανοήσουμε καλύτερα το ανθρώπινο δυναμικό μας.

Ο Eduardo Gudynas, ειδικός στη μελέτη του Buen Vivir, δηλώνει:

«Όταν ο Buen Vivir επικρίνει την ανάπτυξη, αμφισβητεί επίσης τα ίδια τα θεμέλια της νεωτερικότητας … Μας βοηθά να δούμε τα όρια των σημερινών μοντέλων ανάπτυξης και μας επιτρέπει να ονειρευόμαστε εναλλακτικές λύσεις που μέχρι τώρα ήταν δύσκολο να εκπληρωθούν».


Buen Vivir: Μια νέα εποχή μεγάλης κοινωνικής αλλαγής