23 January, 2019
Home / Περιβαλλον (Page 29)

Έρευνα από το κρατικό πανεπιστήμιο Fredonia της Νέας Υόρκης, ίσως μας κάνει να ξανασκεφτούμε τη χρήση εμφιαλωμένου νερού σε πλαστικά μπουκάλια για νερό. Τα πλαστικά μιας χρήσης δεν έχουν μόνο αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον, αλλά και στην υγεία μας. Η μελέτη διαπίστωσε ότι περισσότερο από το 90% του εμφιαλωμένου νερού που πωλείται από τις κορυφαίες μάρκες παγκοσμίως μολύνθηκε με μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια . Η έρευνα διαπίστωσε «εκτεταμένη μόλυνση» στο εμφιαλωμένο νερό σε εννέα χώρες, στη Βραζιλία, την Κίνα, την Ινδία, την Ινδονησία, την Κένυα, το Λίβανο, το Μεξικό, την Ταϊλάνδη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 93% των δειγμάτων περιείχε πλαστικό, συμπεριλαμβανομένου και εμφιαλωμένου νερού από πολύ γνωστές εταιρείες όπως τα Aqua, Aquafina, Evian, Nestle Pure Life και San Pellegrino. Τα περισσότερα από τα σωματίδια αποτελούνται από πολυπροπυλένιο, νάιλον και τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο (ΡΕΤ), τα οποία χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των καπακιών των φιαλών. Οι συγκεντρώσεις κυμαίνονταν ευρέως, από το μηδέν μέχρι το εκπληκτικό 10.000 πλαστικά σωματίδια σε μία φιάλη.

Κατά μέσο όρο, βρέθηκαν 10,4 πλαστικά σωματίδια μεγέθους 100 μικρών (0,10 χιλιοστά) ανά λίτρο. Ωστόσο, τα μικρότερα σωματίδια ήταν ακόμη πιο κοινά – κατά μέσο όρο 325 ανά λίτρο.

«Σε αυτή τη μελέτη, το 65 % των σωματιδίων που βρέθηκαν ήταν στην πραγματικότητα θραύσματα και όχι ίνες», δήλωσε στην εφημερίδα AFP ο ερευνητής Sherri Mason από το κρατικό πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης στη Fredonia. «Νομίζω ότι το μεγαλύτερο μέρος του πλαστικού που βλέπουμε προέρχεται από το ίδιο το μπουκάλι, προέρχεται από το καπάκι, προέρχεται από τη βιομηχανική διαδικασία εμφιάλωσης του νερού».

Ανησυχίες για την υγεία

Προς το παρόν, δεν υπάρχει αρκετές έρευνες για να πούμε με βεβαιότητα ποιες είναι οι επιπτώσεις της πρόσληψης μικροπλαστικών στην υγεία .

«Υπάρχουν συνδέσεις με αύξηση σε ορισμένα είδη καρκίνου, μείωση του αριθμού σπερματοζωαρίων, σε αυξήσεις σε συνθήκες όπως η ADHD και ο αυτισμός», δήλωσε ο Mason. «Γνωρίζουμε ότι συνδέονται με αυτές τις συνθετικές χημικές ουσίες στο περιβάλλον και γνωρίζουμε ότι τα πλαστικά παρέχουν ένα είδος μέσου για να φτάσουν αυτές οι χημικές ουσίες στο σώμα μας».Τα πλαστικά σωματίδια μπορούν να απορροφήσουν και να απελευθερώσουν δυνητικά επιβλαβείς χημικές ουσίες και βακτήρια .

Δεν είναι όμως μόνο το εμφιαλωμένο νερό . Πέρυσι, η Orb Media διεξήγαγε έρευνα που βρήκε πλαστικά σωματίδια και σε νερό βρύσης βέβαια σε χαμηλότερες ποσότητες από ό, τι βρίσκεται τώρα στο εμφιαλωμένο νερό , κάνοντας το νερό της βρύσης ασφαλέστερη επιλογή. Υπήρχαν κατά μέσο όρο τέσσερα πλαστικά σωματίδια ανά λίτρο. Ίσως να καταναλώνουμε πλαστικά σωματίδια από το αλάτι και τα ψάρια και θαλασσινά.

Το σημαντικό πρόβλημα που πρέπει να λύσουμε είναι πώς να χρησιμοποιήσουμε λιγότερα πλαστικά και ειδικά πλαστικά μιας χρήσης.Είναι καιρός να μειώσουμε την κατανάλωση πλαστικών μας – για το περιβάλλον, και την υγεία μας. 


Πλαστικό νερό Ι Περισσότερο από το 90% του εμφιαλωμένου νερού περιέχει πλαστικά σωματίδια

Έρευνα από το κρατικό πανεπιστήμιο Fredonia της Νέας Υόρκης, ίσως μας κάνει να ξανασκεφτούμε τη χρήση εμφιαλωμένου νερού σε πλαστικά μπουκάλια για νερό. Τα πλαστικά μιας χρήσης δεν έχουν μόνο αρνητικό αντίκτυπο στο περιβάλλον, αλλά και στην υγεία μας. Η μελέτη διαπίστωσε ότι περισσότερο από το 90% του εμφιαλωμένου νερού που πωλείται από τις κορυφαίες μάρκες παγκοσμίως μολύνθηκε με μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια . Η έρευνα διαπίστωσε «εκτεταμένη μόλυνση» στο εμφιαλωμένο νερό σε εννέα χώρες, στη Βραζιλία, την Κίνα, την Ινδία, την Ινδονησία, την Κένυα, το Λίβανο, το Μεξικό, την Ταϊλάνδη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 93% των δειγμάτων περιείχε πλαστικό, συμπεριλαμβανομένου και εμφιαλωμένου νερού από πολύ γνωστές εταιρείες όπως τα Aqua, Aquafina, Evian, Nestle Pure Life και San Pellegrino. Τα περισσότερα από τα σωματίδια αποτελούνται από πολυπροπυλένιο, νάιλον και τερεφθαλικό πολυαιθυλένιο (ΡΕΤ), τα οποία χρησιμοποιούνται για την κατασκευή των καπακιών των φιαλών. Οι συγκεντρώσεις κυμαίνονταν ευρέως, από το μηδέν μέχρι το εκπληκτικό 10.000 πλαστικά σωματίδια σε μία φιάλη.

Κατά μέσο όρο, βρέθηκαν 10,4 πλαστικά σωματίδια μεγέθους 100 μικρών (0,10 χιλιοστά) ανά λίτρο. Ωστόσο, τα μικρότερα σωματίδια ήταν ακόμη πιο κοινά – κατά μέσο όρο 325 ανά λίτρο.

«Σε αυτή τη μελέτη, το 65 % των σωματιδίων που βρέθηκαν ήταν στην πραγματικότητα θραύσματα και όχι ίνες», δήλωσε στην εφημερίδα AFP ο ερευνητής Sherri Mason από το κρατικό πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης στη Fredonia. «Νομίζω ότι το μεγαλύτερο μέρος του πλαστικού που βλέπουμε προέρχεται από το ίδιο το μπουκάλι, προέρχεται από το καπάκι, προέρχεται από τη βιομηχανική διαδικασία εμφιάλωσης του νερού».

Ανησυχίες για την υγεία

Προς το παρόν, δεν υπάρχει αρκετές έρευνες για να πούμε με βεβαιότητα ποιες είναι οι επιπτώσεις της πρόσληψης μικροπλαστικών στην υγεία .

«Υπάρχουν συνδέσεις με αύξηση σε ορισμένα είδη καρκίνου, μείωση του αριθμού σπερματοζωαρίων, σε αυξήσεις σε συνθήκες όπως η ADHD και ο αυτισμός», δήλωσε ο Mason. «Γνωρίζουμε ότι συνδέονται με αυτές τις συνθετικές χημικές ουσίες στο περιβάλλον και γνωρίζουμε ότι τα πλαστικά παρέχουν ένα είδος μέσου για να φτάσουν αυτές οι χημικές ουσίες στο σώμα μας».Τα πλαστικά σωματίδια μπορούν να απορροφήσουν και να απελευθερώσουν δυνητικά επιβλαβείς χημικές ουσίες και βακτήρια .

Δεν είναι όμως μόνο το εμφιαλωμένο νερό . Πέρυσι, η Orb Media διεξήγαγε έρευνα που βρήκε πλαστικά σωματίδια και σε νερό βρύσης βέβαια σε χαμηλότερες ποσότητες από ό, τι βρίσκεται τώρα στο εμφιαλωμένο νερό , κάνοντας το νερό της βρύσης ασφαλέστερη επιλογή. Υπήρχαν κατά μέσο όρο τέσσερα πλαστικά σωματίδια ανά λίτρο. Ίσως να καταναλώνουμε πλαστικά σωματίδια από το αλάτι και τα ψάρια και θαλασσινά.

Το σημαντικό πρόβλημα που πρέπει να λύσουμε είναι πώς να χρησιμοποιήσουμε λιγότερα πλαστικά και ειδικά πλαστικά μιας χρήσης.Είναι καιρός να μειώσουμε την κατανάλωση πλαστικών μας – για το περιβάλλον, και την υγεία μας. 


Πλαστικό νερό Ι Περισσότερο από το 90% του εμφιαλωμένου νερού περιέχει πλαστικά σωματίδια

Είναι αποδεδειγμένο σήμερα ότι οι πρακτικές της συμβατικής γεωργίας υποβαθμίζουν παγκοσμίως το περιβάλλον και οδηγούν στη μείωση της βιοποικιλότητας, διαταράσσουν την ισορροπία των φυσικών οικοσυστημάτων και τελικά εξαντλούν τη βάση των φυσικών πόρων, στα οποία βασίζεται η γεωργία και – ασφαλώς – το ανθρώπινο γέvoς. Η συμβατική γεωργία πέτυχε τις υψηλές αποδόσεις της κυρίως με την αύξηση των γεωργικών εισροών. Οι εισροές αυτές περιλαμβάνουν τα υλικά συστατικά όπως, το νερό άρδευσης, τα λιπάσματα και τα εντομοκτόνα, την ενέργεια που χρησιμοποιείται για την κατασκευή των υλικών αυτών και το κόστος συντήρησης του εξοπλισμού των αγροκτημάτων και των συστημάτων άρδευσης, και φυσικά, την τεχνολογία με τη μορφή των υβριδικών σπόρων, των νέων μηχανημάτων και των νέων αγροχημικών. Όλες αυτές οι εισροές έρχονται έξω από το αγροοικοσύστημα και η εντατική τους χρήση έχει αρνητικές συνέπειες για τα κέρδη του αγρότη – παραγωγού. Σε μια γεωργική έκταση, όσο περισσότερο χρησιμοποιούνται οι πρακτικές της συμβατικής γεωργίας, τόσο περισσότερο αυτή εξαρτάται από τις εξωτερικές εισροές.

Καθώς η εντατική καλλιέργεια και η μονοκαλλιέργεια υποβαθμίζουν την γονιμότητα του εδάφους, όλο και περισσότερο αναγκαίες γίνονται οι εισροές αζώτου και λοιπών θρεπτικών στοιχείων.

Κατά συνέπεια, η γεωργία δεν μπορεί να είναι αειφόρος, όσο αυτή παραμένει εξαρτημένη από τις εισροές. Πρώτον, διότι οι φυσικοί πόροι, από τους οποίους προέρχονται πολλές από τις εισροές, δεν είναι ανανεώσιμοι και τα αποθέματα τους είναι περατά. Δεύτερον, διότι η εξάρτηση από τις εξωτερικές εισροές καθιστά την αγροτική παραγωγή ευάλωτη στις ελλείψεις των αποθεμάτων, τις διακυμάνσεις των αγορών και τις αυξήσεις των τιμών.

Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της γεωργίας, οι άνθρωποι έχουν αυξήσει την γενετική ποικιλότητα των φυτών καλλιέργειας σε όλο τον κόσμο. Αυτό κατέστη δυνατό τόσο με την επιλογή μιας ποικιλίας συγκεκριμένων και συχνά τοπικά προσαρμοσμένων χαρακτήρων, μέσω της διασταύρωσης των φυτών, όσο και με την συνεχή αναζήτηση άγριων ειδών για τη δημιουργία δεξαμενών γονιδίων. Στις τελευταίες δεκαετίες όμως, η συνολική γενετική ποικιλότητα των αγροτικών φυτών έχει μειωθεί. Πολλές ποικιλίες έχουν εξαφανιστεί και ένας μεγάλος αριθμός οδεύει προς την εξαφάνιση. Εν τω μεταξύ, η γενετική βάση των περισσοτέρων φυτών μείζονος καλλιέργειας έχει καταστεί σε μεγάλο βαθμό ομοιόμορφη. Για παράδειγμα, μόνο έξι ποικιλίες αραβοσίτου χρησιμοποιούνται για το 70% της καλλιέργειας αραβοσίτου παγκοσμίως.

Η απώλεια αυτή της γενετικής ποικιλότητας συνέβη κυρίως λόγω της έμφασης που δόθηκε από τη συμβατική γεωργία στα βραχυπρόθεσμα οφέλη. Όταν αναπτύχθηκαν οι ποικιλίες υψηλής απόδοσης, εμφανίστηκε η τάση αυτές να γίνουν αποδεκτές σε βάρος άλλων ποικιλιών, ακόμη και όταν οι ποικιλίες που αντικατέστησαν είχαν πολλούς επιθυμητούς χαρακτήρες.

Η γενετική ομοιογένεια μεταξύ των φυτών καλλιέργειας είναι επίσης συνδεδεμένη με τη μεγιστοποίηση της παραγωγικής αποτελεσματικότητας, διότι επιτρέπει τη σταθεροποίηση των διαχειριστικών πρακτικών. Το πρόβλημα όμως είναι ότι η αυξανόμενη γενετική ομοιομορφία των φυτών καλλιέργειας τα κάνει, στο σύνολό τους, να είναι περισσότερο ευάλωτα στις προσβολές των εντόμων και των παθογόνων, που αναζητούν αντίσταση στα εντομοκτόνα και στα αμυντικά συστατικά των ίδιων των φυτών. Καθιστά επίσης τα φυτά περισσότερο ευάλωτα στις αλλαγές του κλίματος και των άλλων περιβαλλοντικών παραγόντων. Το πρόβλημα αυτό χειροτερεύει από την επακόλουθη συρρίκνωση του μεγέθους της γενετικής δεξαμενής του κάθε φυτού καλλιέργειας, γιατί απ’ όλο και λιγότερες ποικιλίες αντλούμε ανθεκτικά ή προσαρμοσμένα γονίδια.

Η γεωργία του μέλλοντος προκειμένου να είναι σε θέση να διαθρέψει τον ολοένα αυξανόμενο ανθρώπινο πληθυσμό, πρέπει να είναι αφενός αειφόρος, αφετέρου υψηλά παραγωγική. Οι δυο αυτές προκλήσεις υποδηλώνουν ότι δεν μπορούμε πολύ εύκολα να εγκαταλείψουμε τις συμβατικές πρακτικές και να επιστρέφουμε στις παραδοσιακές, τοπικές πρακτικές. Μολονότι η παραδοσιακή γεωργία μπορεί να παράσχει πρότυπα και πρακτικές αξιόλογες για την ανάπτυξη της αειφόρου γεωργίας, δεν μπορεί να παράγει τις ποσότητες των τροφίμων που απαιτούνται για την προμήθεια των πυκνοκατοικημένων και συχνά απομεμακρυσμένων αστικών κέντρων και την πλήρη κάλυψη των παγκόσμιων αγορών, λόγω του ότι αυτή εστιάζει κυρίως το ενδιαφέρον της στην κάλυψη τοπικών και μικρής κλίμακας αναγκών. Κατά συνέπεια, αυτό που απαιτείται, είναι μια νέα προσέγγιση στη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη, η οποία οικοδομείται πάνω στις αρχές της διατήρησης των πόρων της παραδοσιακής, τοπικής και μικρής κλίμακας γεωργίας, ενώ ταυτόχρονα σχεδιάζεται πάνω στην άριστη-καινοτόμο γνώση και στις σύγχρονες μεθόδους της γεωργίας. Η προσέγγιση αυτή ενσωματώνεται στην επιστήμη της Αγρο-οικολογίας.

Η Αγρο-οικολογία παρέχει την αναγκαία γνώση και μεθοδολογία για την ανάπτυξη μιας γεωργίας, η οποία από τη μια πλευρά είναι περιβαλλοντικά ανθεκτική και από την άλλη, ορίζεται ως «η εφαρμογή των οικολογικών απόψεων και αρχών στο σχεδιασμό και τη διαχείριση αειφόρων αγροτικών οικοσυστημάτων», δηλαδή να είναι και υψηλά παραγωγική και οικονομικά βιώσιμη. Ανοίγονται έτσι ορίζοντες στην ανάπτυξη νέων παραδειγμάτων για τη γεωργία, διότι εν μέρει, τέμνει τη διάκριση μεταξύ της παραγωγής της γνώσης και τη εφαρμογής της. Αξιολογεί επίσης την τοπική, εμπειρική γνώση των αγροτών – παραγωγών, το μοίρασμα της γνώσης αυτήε και ιην εφαρμογή ins στον κοινό πλέον σκοπό ins αειφορίας.

Οι οικολογία μέθοδοι και αρχές αποτελούν λοιπόν τον ακρογωνιαίο λίθο ins Αγρο-οικολογίας. Αυτές είναι απαραίτητες για να καθοριστεί εάν μια συγκεκριμένη γεωργική πρακτική ή απόφαση διαχείρισης είναι αειφόρος. Με βάση αυτές, είναι πλέον δυνατό να αναπτυχθούν πρακτικές οι οποίες ελαχιστοποιούν τις εξωτερικές εισροές -μειώνοντας τις αρνητικές επιπτώσεις τους – και εισάγουν συστήματα σχεδιασμού και διαχείρισης που βοηθούν τους αγρότες να διατηρούν στο διηνεκές τα αγροκτήματά τους και τις αγροτικές δραστηριότητές τους. Οι δύο επιστήμες από τις οποίες προήλθε η Αγρο-οικολογία, δηλαδή η Γεωπονία και η Οικολογία, είχαν πάντα μια σχέση στη διάρκεια του εικοστού και του εικοστού πρώτου αιώνα. Η Οικολογία ενδιαφέρθηκε πρωταρχικά για τη μελέτη των φυσικών συστημάτων, ενώ η Γεωπονία ασχολήθηκε με την εφαρμογή των μεθόδων της επιστημονικής έρευνας στη γεωργική πρακτική. Τα όρια ανάμεσα στην καθαρή επιστήμη και τη φύση από τη μια μεριά, και την εφαρμοσμένη επιστήμη και τη ανθρώπινη διαβίωση από την άλλη, διατήρησαν τις δυο επιστήμες σχετικά απομακρυσμένες, με την γεωργία να παραμένει στο κέντρο του ενδιαφέροντος της Γεωπονίας. Με κάποιες εξαιρέσεις, μόλις σχετικά πρόσφατα, δόθηκε μεγαλύτερη προσοχή στην οικολογική ανάλυση της γεωργίας.

Από την δεκαετία του 1990 πια. η Αγρο-οικολογία είχε αναδειχθεί ως επιστημονικός κλάδος με καθορισμένο εννοιολογικό πλαίσιο και συγκεκριμένη μεθοδολογία για την ολοκληρωμένη μελέτη των αγροοικοσυστημάτων, συμπεριλαμβανομένων των ανθρωπογενών και των περιβαλλοντικών στοιχείων. Σύμφωνα με αυτή την ολιστική άποψη, ένας τόπος που χρησιμοποιείται για γεωργική παραγωγή θεωρείται ως ένα σύνθετο σύστημα στο οποίο οι οικολογικές διεργασίες υφίστανται μαζί με τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες (οικονομία και κοινωνικές-πολιτιστικές). Η Αγρο-οικολογία εστιάζει έτσι στη δυναμική μεταξύ αυτών των διεργασιών και ως αποτέλεσμα αυτής της νέας προσέγγισης, αναδύθηκαν τα «οικολογικά θεμέλια της γεωργίας», μια σειρά από αρχές και έννοιες που βοηθούν στην επίτευξη της βιωσιμότητας και την παροχή περιβαλλοντικών και οικοσυστημικών υπηρεσιών από τη γεωργία. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής της Αγρο-οικολογίας είναι η βιολογική γεωργία. Ο όρος βιολογική ή οικολογική γεωργία δηλώνει την ήπια, φιλική προς το περιβάλλον γεωργία η οποία δεν βασίζεται στη χρήση εξωτερικών εισροών, όπως ανόργανα λιπάσματα και χημικά φυτοφάρμακα. Πιο συγκεκριμένα η βιολογική γεωργία είναι ένα σύστημα παραγωγής βασιζόμενο στην αμειψισπορά των καλλιεργειών, την ανακύκλωση των φυτικών οργανοχουμικών υπολειμμάτων και της ζωικής κοπριάς, τη χλωρή λίπανση, τη λελογισμένη χρήση των γεωργικών μηχανημάτων και τις βιολογικές μορφές καταπολέμησης. Ο άρτιος συνδυασμός των πρακτικών αυτών εξασφαλίζει: α) τη διατήρηση της γονιμότητας του εδάφους και την επαρκή θρέψη των φυτών και β) τον έλεγχο των εχθρών, ασθενειών και ζιζανίων των καλλιεργειών. Η βιολογική γεωργία ως στρατηγική αγροτικής ανάπτυξης ανταποκρίνεται στην ανάγκη για αειφόρο ανάπτυξη, ικανοποιώντας ταυτόχρονα την επιθυμία των καταναλωτών για μεγαλύτερη ασφάλεια και υψηλότερη ποιότητα στα τρόφιμα. Αποτελεί ένα ολιστικό σύστημα διαχείρισης και παραγωγής το οποίο προωθεί και υποστηρίζει την υγεία του αγρο-οικοσυστήματος, περιλαμβάνοντας τη βιοποικιλότητα, τους βιολογικούς κύκλους και τη βιολογική δράση του εδάφους. Δίνει επίσης έμφαση στη χρήση ενδογενών μέσων διαχείρισης και όχι στην εισαγωγή εξωγενών παραγόντων. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τοπίκες συνθήκες απαιτούν συστήματα προσαρμοσμένα σε αυτές.

Τα βασικότερα πλεονεκτήματα που προσφέρει η βιολογική γεωργία είναι η εφαρμογή μεθόδων παραγωγής φιλικών προς το περιβάλλον και τον καλλιεργητή, η αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων, η διατήρηση ή και αύξηση της γονιμότητας του εδάφους, η μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και των εξωτερικών πόρων, η ενίσχυση της σταθερότητας των αγροτικών οικοσυστημάτων, η παραγωγή υγιεινών και ασφαλών τροφίμων και η εξασφάλιση υψηλότερων τιμών για τα προϊόντα σε σχέση με τα συμβατικά. Τέλος, η βιολογική γεωργία είναι συμβατή με τις ιδιαίτερες τοπογραφικές συνθήκες που συχνά συναντιόνται στη χώρα μας. π.χ. αναβαθμίδες, ή με σύγχρονες βέλτιστες πρακτικές, π.χ καλλιέργειες σε «μωσαϊκό».

Αναλογίζοντας τα παραπάνω πλεονεκτήματα, μήπως είναι αυτό που χρειάζεται η πρωτογενής παραγωγή σήμερα; Αν ναι, τότε η Αγρο-οικολογία δεν είναι ουτοπία.

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΑΡΑΠΗΣ
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΤΡΙΠΤΟΛΕΜΟΣ
Περιοδική έκδοση του Γ.Π.Α.
Φθινόπωρο 2017 | ΤΕΥΧΟΣ 42

Αγρο-οικολογία: ουτοπία ή ανάγκη;

Είναι αποδεδειγμένο σήμερα ότι οι πρακτικές της συμβατικής γεωργίας υποβαθμίζουν παγκοσμίως το περιβάλλον και οδηγούν στη μείωση της βιοποικιλότητας, διαταράσσουν την ισορροπία των φυσικών οικοσυστημάτων και τελικά εξαντλούν τη βάση των φυσικών πόρων, στα οποία βασίζεται η γεωργία και – ασφαλώς – το ανθρώπινο γέvoς. Η συμβατική γεωργία πέτυχε τις υψηλές αποδόσεις της κυρίως με την αύξηση των γεωργικών εισροών. Οι εισροές αυτές περιλαμβάνουν τα υλικά συστατικά όπως, το νερό άρδευσης, τα λιπάσματα και τα εντομοκτόνα, την ενέργεια που χρησιμοποιείται για την κατασκευή των υλικών αυτών και το κόστος συντήρησης του εξοπλισμού των αγροκτημάτων και των συστημάτων άρδευσης, και φυσικά, την τεχνολογία με τη μορφή των υβριδικών σπόρων, των νέων μηχανημάτων και των νέων αγροχημικών. Όλες αυτές οι εισροές έρχονται έξω από το αγροοικοσύστημα και η εντατική τους χρήση έχει αρνητικές συνέπειες για τα κέρδη του αγρότη – παραγωγού. Σε μια γεωργική έκταση, όσο περισσότερο χρησιμοποιούνται οι πρακτικές της συμβατικής γεωργίας, τόσο περισσότερο αυτή εξαρτάται από τις εξωτερικές εισροές.

Καθώς η εντατική καλλιέργεια και η μονοκαλλιέργεια υποβαθμίζουν την γονιμότητα του εδάφους, όλο και περισσότερο αναγκαίες γίνονται οι εισροές αζώτου και λοιπών θρεπτικών στοιχείων.

Κατά συνέπεια, η γεωργία δεν μπορεί να είναι αειφόρος, όσο αυτή παραμένει εξαρτημένη από τις εισροές. Πρώτον, διότι οι φυσικοί πόροι, από τους οποίους προέρχονται πολλές από τις εισροές, δεν είναι ανανεώσιμοι και τα αποθέματα τους είναι περατά. Δεύτερον, διότι η εξάρτηση από τις εξωτερικές εισροές καθιστά την αγροτική παραγωγή ευάλωτη στις ελλείψεις των αποθεμάτων, τις διακυμάνσεις των αγορών και τις αυξήσεις των τιμών.

Στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας της γεωργίας, οι άνθρωποι έχουν αυξήσει την γενετική ποικιλότητα των φυτών καλλιέργειας σε όλο τον κόσμο. Αυτό κατέστη δυνατό τόσο με την επιλογή μιας ποικιλίας συγκεκριμένων και συχνά τοπικά προσαρμοσμένων χαρακτήρων, μέσω της διασταύρωσης των φυτών, όσο και με την συνεχή αναζήτηση άγριων ειδών για τη δημιουργία δεξαμενών γονιδίων. Στις τελευταίες δεκαετίες όμως, η συνολική γενετική ποικιλότητα των αγροτικών φυτών έχει μειωθεί. Πολλές ποικιλίες έχουν εξαφανιστεί και ένας μεγάλος αριθμός οδεύει προς την εξαφάνιση. Εν τω μεταξύ, η γενετική βάση των περισσοτέρων φυτών μείζονος καλλιέργειας έχει καταστεί σε μεγάλο βαθμό ομοιόμορφη. Για παράδειγμα, μόνο έξι ποικιλίες αραβοσίτου χρησιμοποιούνται για το 70% της καλλιέργειας αραβοσίτου παγκοσμίως.

Η απώλεια αυτή της γενετικής ποικιλότητας συνέβη κυρίως λόγω της έμφασης που δόθηκε από τη συμβατική γεωργία στα βραχυπρόθεσμα οφέλη. Όταν αναπτύχθηκαν οι ποικιλίες υψηλής απόδοσης, εμφανίστηκε η τάση αυτές να γίνουν αποδεκτές σε βάρος άλλων ποικιλιών, ακόμη και όταν οι ποικιλίες που αντικατέστησαν είχαν πολλούς επιθυμητούς χαρακτήρες.

Η γενετική ομοιογένεια μεταξύ των φυτών καλλιέργειας είναι επίσης συνδεδεμένη με τη μεγιστοποίηση της παραγωγικής αποτελεσματικότητας, διότι επιτρέπει τη σταθεροποίηση των διαχειριστικών πρακτικών. Το πρόβλημα όμως είναι ότι η αυξανόμενη γενετική ομοιομορφία των φυτών καλλιέργειας τα κάνει, στο σύνολό τους, να είναι περισσότερο ευάλωτα στις προσβολές των εντόμων και των παθογόνων, που αναζητούν αντίσταση στα εντομοκτόνα και στα αμυντικά συστατικά των ίδιων των φυτών. Καθιστά επίσης τα φυτά περισσότερο ευάλωτα στις αλλαγές του κλίματος και των άλλων περιβαλλοντικών παραγόντων. Το πρόβλημα αυτό χειροτερεύει από την επακόλουθη συρρίκνωση του μεγέθους της γενετικής δεξαμενής του κάθε φυτού καλλιέργειας, γιατί απ’ όλο και λιγότερες ποικιλίες αντλούμε ανθεκτικά ή προσαρμοσμένα γονίδια.

Η γεωργία του μέλλοντος προκειμένου να είναι σε θέση να διαθρέψει τον ολοένα αυξανόμενο ανθρώπινο πληθυσμό, πρέπει να είναι αφενός αειφόρος, αφετέρου υψηλά παραγωγική. Οι δυο αυτές προκλήσεις υποδηλώνουν ότι δεν μπορούμε πολύ εύκολα να εγκαταλείψουμε τις συμβατικές πρακτικές και να επιστρέφουμε στις παραδοσιακές, τοπικές πρακτικές. Μολονότι η παραδοσιακή γεωργία μπορεί να παράσχει πρότυπα και πρακτικές αξιόλογες για την ανάπτυξη της αειφόρου γεωργίας, δεν μπορεί να παράγει τις ποσότητες των τροφίμων που απαιτούνται για την προμήθεια των πυκνοκατοικημένων και συχνά απομεμακρυσμένων αστικών κέντρων και την πλήρη κάλυψη των παγκόσμιων αγορών, λόγω του ότι αυτή εστιάζει κυρίως το ενδιαφέρον της στην κάλυψη τοπικών και μικρής κλίμακας αναγκών. Κατά συνέπεια, αυτό που απαιτείται, είναι μια νέα προσέγγιση στη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη, η οποία οικοδομείται πάνω στις αρχές της διατήρησης των πόρων της παραδοσιακής, τοπικής και μικρής κλίμακας γεωργίας, ενώ ταυτόχρονα σχεδιάζεται πάνω στην άριστη-καινοτόμο γνώση και στις σύγχρονες μεθόδους της γεωργίας. Η προσέγγιση αυτή ενσωματώνεται στην επιστήμη της Αγρο-οικολογίας.

Η Αγρο-οικολογία παρέχει την αναγκαία γνώση και μεθοδολογία για την ανάπτυξη μιας γεωργίας, η οποία από τη μια πλευρά είναι περιβαλλοντικά ανθεκτική και από την άλλη, ορίζεται ως «η εφαρμογή των οικολογικών απόψεων και αρχών στο σχεδιασμό και τη διαχείριση αειφόρων αγροτικών οικοσυστημάτων», δηλαδή να είναι και υψηλά παραγωγική και οικονομικά βιώσιμη. Ανοίγονται έτσι ορίζοντες στην ανάπτυξη νέων παραδειγμάτων για τη γεωργία, διότι εν μέρει, τέμνει τη διάκριση μεταξύ της παραγωγής της γνώσης και τη εφαρμογής της. Αξιολογεί επίσης την τοπική, εμπειρική γνώση των αγροτών – παραγωγών, το μοίρασμα της γνώσης αυτήε και ιην εφαρμογή ins στον κοινό πλέον σκοπό ins αειφορίας.

Οι οικολογία μέθοδοι και αρχές αποτελούν λοιπόν τον ακρογωνιαίο λίθο ins Αγρο-οικολογίας. Αυτές είναι απαραίτητες για να καθοριστεί εάν μια συγκεκριμένη γεωργική πρακτική ή απόφαση διαχείρισης είναι αειφόρος. Με βάση αυτές, είναι πλέον δυνατό να αναπτυχθούν πρακτικές οι οποίες ελαχιστοποιούν τις εξωτερικές εισροές -μειώνοντας τις αρνητικές επιπτώσεις τους – και εισάγουν συστήματα σχεδιασμού και διαχείρισης που βοηθούν τους αγρότες να διατηρούν στο διηνεκές τα αγροκτήματά τους και τις αγροτικές δραστηριότητές τους. Οι δύο επιστήμες από τις οποίες προήλθε η Αγρο-οικολογία, δηλαδή η Γεωπονία και η Οικολογία, είχαν πάντα μια σχέση στη διάρκεια του εικοστού και του εικοστού πρώτου αιώνα. Η Οικολογία ενδιαφέρθηκε πρωταρχικά για τη μελέτη των φυσικών συστημάτων, ενώ η Γεωπονία ασχολήθηκε με την εφαρμογή των μεθόδων της επιστημονικής έρευνας στη γεωργική πρακτική. Τα όρια ανάμεσα στην καθαρή επιστήμη και τη φύση από τη μια μεριά, και την εφαρμοσμένη επιστήμη και τη ανθρώπινη διαβίωση από την άλλη, διατήρησαν τις δυο επιστήμες σχετικά απομακρυσμένες, με την γεωργία να παραμένει στο κέντρο του ενδιαφέροντος της Γεωπονίας. Με κάποιες εξαιρέσεις, μόλις σχετικά πρόσφατα, δόθηκε μεγαλύτερη προσοχή στην οικολογική ανάλυση της γεωργίας.

Από την δεκαετία του 1990 πια. η Αγρο-οικολογία είχε αναδειχθεί ως επιστημονικός κλάδος με καθορισμένο εννοιολογικό πλαίσιο και συγκεκριμένη μεθοδολογία για την ολοκληρωμένη μελέτη των αγροοικοσυστημάτων, συμπεριλαμβανομένων των ανθρωπογενών και των περιβαλλοντικών στοιχείων. Σύμφωνα με αυτή την ολιστική άποψη, ένας τόπος που χρησιμοποιείται για γεωργική παραγωγή θεωρείται ως ένα σύνθετο σύστημα στο οποίο οι οικολογικές διεργασίες υφίστανται μαζί με τις ανθρωπογενείς δραστηριότητες (οικονομία και κοινωνικές-πολιτιστικές). Η Αγρο-οικολογία εστιάζει έτσι στη δυναμική μεταξύ αυτών των διεργασιών και ως αποτέλεσμα αυτής της νέας προσέγγισης, αναδύθηκαν τα «οικολογικά θεμέλια της γεωργίας», μια σειρά από αρχές και έννοιες που βοηθούν στην επίτευξη της βιωσιμότητας και την παροχή περιβαλλοντικών και οικοσυστημικών υπηρεσιών από τη γεωργία. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα εφαρμογής της Αγρο-οικολογίας είναι η βιολογική γεωργία. Ο όρος βιολογική ή οικολογική γεωργία δηλώνει την ήπια, φιλική προς το περιβάλλον γεωργία η οποία δεν βασίζεται στη χρήση εξωτερικών εισροών, όπως ανόργανα λιπάσματα και χημικά φυτοφάρμακα. Πιο συγκεκριμένα η βιολογική γεωργία είναι ένα σύστημα παραγωγής βασιζόμενο στην αμειψισπορά των καλλιεργειών, την ανακύκλωση των φυτικών οργανοχουμικών υπολειμμάτων και της ζωικής κοπριάς, τη χλωρή λίπανση, τη λελογισμένη χρήση των γεωργικών μηχανημάτων και τις βιολογικές μορφές καταπολέμησης. Ο άρτιος συνδυασμός των πρακτικών αυτών εξασφαλίζει: α) τη διατήρηση της γονιμότητας του εδάφους και την επαρκή θρέψη των φυτών και β) τον έλεγχο των εχθρών, ασθενειών και ζιζανίων των καλλιεργειών. Η βιολογική γεωργία ως στρατηγική αγροτικής ανάπτυξης ανταποκρίνεται στην ανάγκη για αειφόρο ανάπτυξη, ικανοποιώντας ταυτόχρονα την επιθυμία των καταναλωτών για μεγαλύτερη ασφάλεια και υψηλότερη ποιότητα στα τρόφιμα. Αποτελεί ένα ολιστικό σύστημα διαχείρισης και παραγωγής το οποίο προωθεί και υποστηρίζει την υγεία του αγρο-οικοσυστήματος, περιλαμβάνοντας τη βιοποικιλότητα, τους βιολογικούς κύκλους και τη βιολογική δράση του εδάφους. Δίνει επίσης έμφαση στη χρήση ενδογενών μέσων διαχείρισης και όχι στην εισαγωγή εξωγενών παραγόντων. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τοπίκες συνθήκες απαιτούν συστήματα προσαρμοσμένα σε αυτές.

Τα βασικότερα πλεονεκτήματα που προσφέρει η βιολογική γεωργία είναι η εφαρμογή μεθόδων παραγωγής φιλικών προς το περιβάλλον και τον καλλιεργητή, η αειφόρος διαχείριση των φυσικών πόρων, η διατήρηση ή και αύξηση της γονιμότητας του εδάφους, η μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και των εξωτερικών πόρων, η ενίσχυση της σταθερότητας των αγροτικών οικοσυστημάτων, η παραγωγή υγιεινών και ασφαλών τροφίμων και η εξασφάλιση υψηλότερων τιμών για τα προϊόντα σε σχέση με τα συμβατικά. Τέλος, η βιολογική γεωργία είναι συμβατή με τις ιδιαίτερες τοπογραφικές συνθήκες που συχνά συναντιόνται στη χώρα μας. π.χ. αναβαθμίδες, ή με σύγχρονες βέλτιστες πρακτικές, π.χ καλλιέργειες σε «μωσαϊκό».

Αναλογίζοντας τα παραπάνω πλεονεκτήματα, μήπως είναι αυτό που χρειάζεται η πρωτογενής παραγωγή σήμερα; Αν ναι, τότε η Αγρο-οικολογία δεν είναι ουτοπία.

ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΑΡΑΠΗΣ
ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΜΗΜΑ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ ΦΥΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ
ΣΧΟΛΗ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΤΡΙΠΤΟΛΕΜΟΣ
Περιοδική έκδοση του Γ.Π.Α.
Φθινόπωρο 2017 | ΤΕΥΧΟΣ 42

Αγρο-οικολογία: ουτοπία ή ανάγκη;

Η «ΠΕΡΙΣυλλογή» είναι μια συλλογική προσπάθεια η οποία δημιουργήθηκε από νέους ανθρώπους με πολύ αγάπη για τη φύση και τη γη, ανθρώπους με κοινωνική δράση, με εθελοντική εμπειρία και πολύ αγάπη για το χωριό τους τη Περιστερά του δήμου Θέρμης στη Θεσσαλονίκη.Έξι άνθρωποι που αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να συνεργαστούν ώστε να αντιμετωπίσουν και το προσωπικό τους βιοποριστικό πρόβλημα λόγο ανεργίας. Έτσι δημιουργήθηκε η Κοινωνική


Συνεταιριστική Επιχείρηση Συλλογικού και Παραγωγικού Σκοπού «ΠΕΡΙσυλλογή» όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται αμεσοδημοκρατικά σε εβδομαδιαίες συνελεύσεις με κοινή απόφαση ή συναίνεση .
Ένα από τα μέλη της ομάδας διαθέτει ένα κτήμα όπου υπάρχουν αμυγδαλιές και καλλιεργούνται βότανα όπως τσάι του βουνού, λεβάντα θυμάρι, ρίγανη, δενδρολίβανο, τσάι του βουνού και μελισσόχορτο άλλο ένα μέλος είναι παραγωγός λαδιού το νεώτερο μέλος ασχολείται με τη λαχανοκομία. Όλα τα προιόντα της Κοιν Σεπ παράγονται από τους ίδιους με απόλυτα οικολογικό τρόπο, μεταποιούνται στο εργαστήριο που έχουν δημιουργήσει στη Θέρμη. Τα προϊόντα τους είναι μπάρες ενέργειας, βότανα, chutney,τουρσιά ,άλατα βοτάνων , μαρμελάδες, σαπούνια με βότανα και κηραλοιφές. Ιδιαίτερη ζήτηση έχει η γλυκόξινη πίκλα που τη φτιάχνουμε με αγγουράκι και η μπάρα ενέργειας «τετράγωνα Περιστέρας» μια άψητη μπάρα δημητριακών με αμύγδαλα, αποξηραμένα φρούτα και μέλι. Η προώθηση γίνεται μέσω εκδηλώσεων που οργανώνουν με επισκέψεις σχολείων ή γκρουπ που έρχονται στο βοτανόκηπο της ΠΕΡΙσσυλογής , με συμμετοχή στις «Αγορές χωρίς μεσάζοντες», στις γιορτές Οικολογικής γεωργίας και χειροτεχνίας, σε κάποιες εκδηλώσεις της πόλης που προωθούν την διατροφή και τα διατροφικά προϊόντα, επίσης με χοντρική σε μαγαζιά Θεσσαλονίκης, Αθήνας, Κομοτηνής και Αλεξανδρούπολης, ή στο πρατήριο τους με λιανική, συμμετέχουμε επίσης σε διάφορες εκθέσεις μικρές και μεγάλες. Συνεργάζονται επίσης με άλλες Κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις και κοινωνικά εγχειρήματα όπως το Συνεργασίες με το Μικρόπολις. BiosCoop, Κουκούλι, ΣυνΑλλοις, ΣυνΖω, Λακαντόνα, κλπ

        
Τα μέλη της ΠΕΡΙσυλλογής όμως αγαπούν ιδιαίτερα το τόπο τους και για αυτό το λόγο ανάμεσα στους κοινωνικοί στόχους τους είναι η ανάδειξη των ιστορικών μνημείων και της παράδοσης της περιοχής. Η διοργάνωση εκπαιδευτικών σεμιναρίων αυτάρκειας όπως παρασκευή σαπουνιού, καθώς και κατασκευές όπως ηλιακό ξηραντήριο, θερμάστρα με cob, ξηρή τουαλέτα, κ.α. Επίσης επίσης σεμινάρια για γνωριμία με τα αρωματικά φυτά και τα βότανα με επίσκεψη στο βοτανόκηπο της ομάδας, εθελοντικές ξεναγήσεις στα αξιοθέατα της περιοχής και σηματοδότηση μονοπατιών για την ανάδειξη του φυσικού κάλλους της Περιστεράς.

Η ΠΕΡΙσυλλογή στο Facebook : ΕΔΩ

Απέναντι Όχθη 

ΠΕΡΙσυλλογή | Οικολογικά – Μαζί

Η «ΠΕΡΙΣυλλογή» είναι μια συλλογική προσπάθεια η οποία δημιουργήθηκε από νέους ανθρώπους με πολύ αγάπη για τη φύση και τη γη, ανθρώπους με κοινωνική δράση, με εθελοντική εμπειρία και πολύ αγάπη για το χωριό τους τη Περιστερά του δήμου Θέρμης στη Θεσσαλονίκη.Έξι άνθρωποι που αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να συνεργαστούν ώστε να αντιμετωπίσουν και το προσωπικό τους βιοποριστικό πρόβλημα λόγο ανεργίας. Έτσι δημιουργήθηκε η Κοινωνική


Συνεταιριστική Επιχείρηση Συλλογικού και Παραγωγικού Σκοπού «ΠΕΡΙσυλλογή» όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται αμεσοδημοκρατικά σε εβδομαδιαίες συνελεύσεις με κοινή απόφαση ή συναίνεση .
Ένα από τα μέλη της ομάδας διαθέτει ένα κτήμα όπου υπάρχουν αμυγδαλιές και καλλιεργούνται βότανα όπως τσάι του βουνού, λεβάντα θυμάρι, ρίγανη, δενδρολίβανο, τσάι του βουνού και μελισσόχορτο άλλο ένα μέλος είναι παραγωγός λαδιού το νεώτερο μέλος ασχολείται με τη λαχανοκομία. Όλα τα προιόντα της Κοιν Σεπ παράγονται από τους ίδιους με απόλυτα οικολογικό τρόπο, μεταποιούνται στο εργαστήριο που έχουν δημιουργήσει στη Θέρμη. Τα προϊόντα τους είναι μπάρες ενέργειας, βότανα, chutney,τουρσιά ,άλατα βοτάνων , μαρμελάδες, σαπούνια με βότανα και κηραλοιφές. Ιδιαίτερη ζήτηση έχει η γλυκόξινη πίκλα που τη φτιάχνουμε με αγγουράκι και η μπάρα ενέργειας «τετράγωνα Περιστέρας» μια άψητη μπάρα δημητριακών με αμύγδαλα, αποξηραμένα φρούτα και μέλι. Η προώθηση γίνεται μέσω εκδηλώσεων που οργανώνουν με επισκέψεις σχολείων ή γκρουπ που έρχονται στο βοτανόκηπο της ΠΕΡΙσσυλογής , με συμμετοχή στις «Αγορές χωρίς μεσάζοντες», στις γιορτές Οικολογικής γεωργίας και χειροτεχνίας, σε κάποιες εκδηλώσεις της πόλης που προωθούν την διατροφή και τα διατροφικά προϊόντα, επίσης με χοντρική σε μαγαζιά Θεσσαλονίκης, Αθήνας, Κομοτηνής και Αλεξανδρούπολης, ή στο πρατήριο τους με λιανική, συμμετέχουμε επίσης σε διάφορες εκθέσεις μικρές και μεγάλες. Συνεργάζονται επίσης με άλλες Κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις και κοινωνικά εγχειρήματα όπως το Συνεργασίες με το Μικρόπολις. BiosCoop, Κουκούλι, ΣυνΑλλοις, ΣυνΖω, Λακαντόνα, κλπ

        
Τα μέλη της ΠΕΡΙσυλλογής όμως αγαπούν ιδιαίτερα το τόπο τους και για αυτό το λόγο ανάμεσα στους κοινωνικοί στόχους τους είναι η ανάδειξη των ιστορικών μνημείων και της παράδοσης της περιοχής. Η διοργάνωση εκπαιδευτικών σεμιναρίων αυτάρκειας όπως παρασκευή σαπουνιού, καθώς και κατασκευές όπως ηλιακό ξηραντήριο, θερμάστρα με cob, ξηρή τουαλέτα, κ.α. Επίσης επίσης σεμινάρια για γνωριμία με τα αρωματικά φυτά και τα βότανα με επίσκεψη στο βοτανόκηπο της ομάδας, εθελοντικές ξεναγήσεις στα αξιοθέατα της περιοχής και σηματοδότηση μονοπατιών για την ανάδειξη του φυσικού κάλλους της Περιστεράς.

Η ΠΕΡΙσυλλογή στο Facebook : ΕΔΩ

Απέναντι Όχθη 

ΠΕΡΙσυλλογή | Οικολογικά – Μαζί

Η «ΠΕΡΙΣυλλογή» είναι μια συλλογική προσπάθεια η οποία δημιουργήθηκε από νέους ανθρώπους με πολύ αγάπη για τη φύση και τη γη, ανθρώπους με κοινωνική δράση, με εθελοντική εμπειρία και πολύ αγάπη για το χωριό τους τη Περιστερά του δήμου Θέρμης στη Θεσσαλονίκη.Έξι άνθρωποι που αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να συνεργαστούν ώστε να αντιμετωπίσουν και το προσωπικό τους βιοποριστικό πρόβλημα λόγο ανεργίας. Έτσι δημιουργήθηκε η Κοινωνική


Συνεταιριστική Επιχείρηση Συλλογικού και Παραγωγικού Σκοπού «ΠΕΡΙσυλλογή» όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται αμεσοδημοκρατικά σε εβδομαδιαίες συνελεύσεις με κοινή απόφαση ή συναίνεση .
Ένα από τα μέλη της ομάδας διαθέτει ένα κτήμα όπου υπάρχουν αμυγδαλιές και καλλιεργούνται βότανα όπως τσάι του βουνού, λεβάντα θυμάρι, ρίγανη, δενδρολίβανο, τσάι του βουνού και μελισσόχορτο άλλο ένα μέλος είναι παραγωγός λαδιού το νεώτερο μέλος ασχολείται με τη λαχανοκομία. Όλα τα προιόντα της Κοιν Σεπ παράγονται από τους ίδιους με απόλυτα οικολογικό τρόπο, μεταποιούνται στο εργαστήριο που έχουν δημιουργήσει στη Θέρμη. Τα προϊόντα τους είναι μπάρες ενέργειας, βότανα, chutney,τουρσιά ,άλατα βοτάνων , μαρμελάδες, σαπούνια με βότανα και κηραλοιφές. Ιδιαίτερη ζήτηση έχει η γλυκόξινη πίκλα που τη φτιάχνουμε με αγγουράκι και η μπάρα ενέργειας «τετράγωνα Περιστέρας» μια άψητη μπάρα δημητριακών με αμύγδαλα, αποξηραμένα φρούτα και μέλι. Η προώθηση γίνεται μέσω εκδηλώσεων που οργανώνουν με επισκέψεις σχολείων ή γκρουπ που έρχονται στο βοτανόκηπο της ΠΕΡΙσσυλογής , με συμμετοχή στις «Αγορές χωρίς μεσάζοντες», στις γιορτές Οικολογικής γεωργίας και χειροτεχνίας, σε κάποιες εκδηλώσεις της πόλης που προωθούν την διατροφή και τα διατροφικά προϊόντα, επίσης με χοντρική σε μαγαζιά Θεσσαλονίκης, Αθήνας, Κομοτηνής και Αλεξανδρούπολης, ή στο πρατήριο τους με λιανική, συμμετέχουμε επίσης σε διάφορες εκθέσεις μικρές και μεγάλες. Συνεργάζονται επίσης με άλλες Κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις και κοινωνικά εγχειρήματα όπως το Συνεργασίες με το Μικρόπολις. BiosCoop, Κουκούλι, ΣυνΑλλοις, ΣυνΖω, Λακαντόνα, κλπ

        
Τα μέλη της ΠΕΡΙσυλλογής όμως αγαπούν ιδιαίτερα το τόπο τους και για αυτό το λόγο ανάμεσα στους κοινωνικοί στόχους τους είναι η ανάδειξη των ιστορικών μνημείων και της παράδοσης της περιοχής. Η διοργάνωση εκπαιδευτικών σεμιναρίων αυτάρκειας όπως παρασκευή σαπουνιού, καθώς και κατασκευές όπως ηλιακό ξηραντήριο, θερμάστρα με cob, ξηρή τουαλέτα, κ.α. Επίσης επίσης σεμινάρια για γνωριμία με τα αρωματικά φυτά και τα βότανα με επίσκεψη στο βοτανόκηπο της ομάδας, εθελοντικές ξεναγήσεις στα αξιοθέατα της περιοχής και σηματοδότηση μονοπατιών για την ανάδειξη του φυσικού κάλλους της Περιστεράς.

Η ΠΕΡΙσυλλογή στο Facebook : ΕΔΩ

Απέναντι Όχθη 

ΠΕΡΙσυλλογή | Οικολογικά – Μαζί

Η «ΠΕΡΙΣυλλογή» είναι μια συλλογική προσπάθεια η οποία δημιουργήθηκε από νέους ανθρώπους με πολύ αγάπη για τη φύση και τη γη, ανθρώπους με κοινωνική δράση, με εθελοντική εμπειρία και πολύ αγάπη για το χωριό τους τη Περιστερά του δήμου Θέρμης στη Θεσσαλονίκη.Έξι άνθρωποι που αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να συνεργαστούν ώστε να αντιμετωπίσουν και το προσωπικό τους βιοποριστικό πρόβλημα λόγο ανεργίας. Έτσι δημιουργήθηκε η Κοινωνική


Συνεταιριστική Επιχείρηση Συλλογικού και Παραγωγικού Σκοπού «ΠΕΡΙσυλλογή» όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται αμεσοδημοκρατικά σε εβδομαδιαίες συνελεύσεις με κοινή απόφαση ή συναίνεση .
Ένα από τα μέλη της ομάδας διαθέτει ένα κτήμα όπου υπάρχουν αμυγδαλιές και καλλιεργούνται βότανα όπως τσάι του βουνού, λεβάντα θυμάρι, ρίγανη, δενδρολίβανο, τσάι του βουνού και μελισσόχορτο άλλο ένα μέλος είναι παραγωγός λαδιού το νεώτερο μέλος ασχολείται με τη λαχανοκομία. Όλα τα προιόντα της Κοιν Σεπ παράγονται από τους ίδιους με απόλυτα οικολογικό τρόπο, μεταποιούνται στο εργαστήριο που έχουν δημιουργήσει στη Θέρμη. Τα προϊόντα τους είναι μπάρες ενέργειας, βότανα, chutney,τουρσιά ,άλατα βοτάνων , μαρμελάδες, σαπούνια με βότανα και κηραλοιφές. Ιδιαίτερη ζήτηση έχει η γλυκόξινη πίκλα που τη φτιάχνουμε με αγγουράκι και η μπάρα ενέργειας «τετράγωνα Περιστέρας» μια άψητη μπάρα δημητριακών με αμύγδαλα, αποξηραμένα φρούτα και μέλι. Η προώθηση γίνεται μέσω εκδηλώσεων που οργανώνουν με επισκέψεις σχολείων ή γκρουπ που έρχονται στο βοτανόκηπο της ΠΕΡΙσσυλογής , με συμμετοχή στις «Αγορές χωρίς μεσάζοντες», στις γιορτές Οικολογικής γεωργίας και χειροτεχνίας, σε κάποιες εκδηλώσεις της πόλης που προωθούν την διατροφή και τα διατροφικά προϊόντα, επίσης με χοντρική σε μαγαζιά Θεσσαλονίκης, Αθήνας, Κομοτηνής και Αλεξανδρούπολης, ή στο πρατήριο τους με λιανική, συμμετέχουμε επίσης σε διάφορες εκθέσεις μικρές και μεγάλες. Συνεργάζονται επίσης με άλλες Κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις και κοινωνικά εγχειρήματα όπως το Συνεργασίες με το Μικρόπολις. BiosCoop, Κουκούλι, ΣυνΑλλοις, ΣυνΖω, Λακαντόνα, κλπ

        
Τα μέλη της ΠΕΡΙσυλλογής όμως αγαπούν ιδιαίτερα το τόπο τους και για αυτό το λόγο ανάμεσα στους κοινωνικοί στόχους τους είναι η ανάδειξη των ιστορικών μνημείων και της παράδοσης της περιοχής. Η διοργάνωση εκπαιδευτικών σεμιναρίων αυτάρκειας όπως παρασκευή σαπουνιού, καθώς και κατασκευές όπως ηλιακό ξηραντήριο, θερμάστρα με cob, ξηρή τουαλέτα, κ.α. Επίσης επίσης σεμινάρια για γνωριμία με τα αρωματικά φυτά και τα βότανα με επίσκεψη στο βοτανόκηπο της ομάδας, εθελοντικές ξεναγήσεις στα αξιοθέατα της περιοχής και σηματοδότηση μονοπατιών για την ανάδειξη του φυσικού κάλλους της Περιστεράς.

Η ΠΕΡΙσυλλογή στο Facebook : ΕΔΩ

Απέναντι Όχθη 

ΠΕΡΙσυλλογή | Οικολογικά – Μαζί

Η «ΠΕΡΙΣυλλογή» είναι μια συλλογική προσπάθεια η οποία δημιουργήθηκε από νέους ανθρώπους με πολύ αγάπη για τη φύση και τη γη, ανθρώπους με κοινωνική δράση, με εθελοντική εμπειρία και πολύ αγάπη για το χωριό τους τη Περιστερά του δήμου Θέρμης στη Θεσσαλονίκη.Έξι άνθρωποι που αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να συνεργαστούν ώστε να αντιμετωπίσουν και το προσωπικό τους βιοποριστικό πρόβλημα λόγο ανεργίας. Έτσι δημιουργήθηκε η Κοινωνική


Συνεταιριστική Επιχείρηση Συλλογικού και Παραγωγικού Σκοπού «ΠΕΡΙσυλλογή» όπου οι αποφάσεις λαμβάνονται αμεσοδημοκρατικά σε εβδομαδιαίες συνελεύσεις με κοινή απόφαση ή συναίνεση .
Ένα από τα μέλη της ομάδας διαθέτει ένα κτήμα όπου υπάρχουν αμυγδαλιές και καλλιεργούνται βότανα όπως τσάι του βουνού, λεβάντα θυμάρι, ρίγανη, δενδρολίβανο, τσάι του βουνού και μελισσόχορτο άλλο ένα μέλος είναι παραγωγός λαδιού το νεώτερο μέλος ασχολείται με τη λαχανοκομία. Όλα τα προιόντα της Κοιν Σεπ παράγονται από τους ίδιους με απόλυτα οικολογικό τρόπο, μεταποιούνται στο εργαστήριο που έχουν δημιουργήσει στη Θέρμη. Τα προϊόντα τους είναι μπάρες ενέργειας, βότανα, chutney,τουρσιά ,άλατα βοτάνων , μαρμελάδες, σαπούνια με βότανα και κηραλοιφές. Ιδιαίτερη ζήτηση έχει η γλυκόξινη πίκλα που τη φτιάχνουμε με αγγουράκι και η μπάρα ενέργειας «τετράγωνα Περιστέρας» μια άψητη μπάρα δημητριακών με αμύγδαλα, αποξηραμένα φρούτα και μέλι. Η προώθηση γίνεται μέσω εκδηλώσεων που οργανώνουν με επισκέψεις σχολείων ή γκρουπ που έρχονται στο βοτανόκηπο της ΠΕΡΙσσυλογής , με συμμετοχή στις «Αγορές χωρίς μεσάζοντες», στις γιορτές Οικολογικής γεωργίας και χειροτεχνίας, σε κάποιες εκδηλώσεις της πόλης που προωθούν την διατροφή και τα διατροφικά προϊόντα, επίσης με χοντρική σε μαγαζιά Θεσσαλονίκης, Αθήνας, Κομοτηνής και Αλεξανδρούπολης, ή στο πρατήριο τους με λιανική, συμμετέχουμε επίσης σε διάφορες εκθέσεις μικρές και μεγάλες. Συνεργάζονται επίσης με άλλες Κοινωνικές συνεταιριστικές επιχειρήσεις και κοινωνικά εγχειρήματα όπως το Συνεργασίες με το Μικρόπολις. BiosCoop, Κουκούλι, ΣυνΑλλοις, ΣυνΖω, Λακαντόνα, κλπ

        
Τα μέλη της ΠΕΡΙσυλλογής όμως αγαπούν ιδιαίτερα το τόπο τους και για αυτό το λόγο ανάμεσα στους κοινωνικοί στόχους τους είναι η ανάδειξη των ιστορικών μνημείων και της παράδοσης της περιοχής. Η διοργάνωση εκπαιδευτικών σεμιναρίων αυτάρκειας όπως παρασκευή σαπουνιού, καθώς και κατασκευές όπως ηλιακό ξηραντήριο, θερμάστρα με cob, ξηρή τουαλέτα, κ.α. Επίσης επίσης σεμινάρια για γνωριμία με τα αρωματικά φυτά και τα βότανα με επίσκεψη στο βοτανόκηπο της ομάδας, εθελοντικές ξεναγήσεις στα αξιοθέατα της περιοχής και σηματοδότηση μονοπατιών για την ανάδειξη του φυσικού κάλλους της Περιστεράς.

Η ΠΕΡΙσυλλογή στο Facebook : ΕΔΩ

Απέναντι Όχθη 

ΠΕΡΙσυλλογή | Οικολογικά – Μαζί

Το ¨στέκι Περί Βίου¨, είναι ένας κοινωνικός χώρος στέγασης, υποστήριξης και ενθάρρυνσης πρωτοβουλιών και κινημάτων που σκοπό έχουν τις αλληλέγγυες δράσεις, μέσω πολιτιστικών δραστηριοτήτων .Το «Πέρι Βίου» ξεκίνησε σαν πρωτοβουλία τριών ανθρώπων που είχαν το όραμα της δημιουργίας ενός ανεξάρτητου κοινωνικοπολιτιστικού χώρου στην Καρδίτσα όπου θα μπορούσαν να στεγαστούν ανεξάρτητα κινήματα και να γίνονται διάφορες καλλιτεχνικές δραστηριότητες όπως εκθέσεις φωτογραφίας, ζωγραφικής, συναυλίες. Ξεκίνησε σαν ιδέα το 2014, μέσα στην οικονομική κρίση. «Σκεφτήκαμε ότι η οικονομική κρίση οδηγεί πολλούς ανθρώπους στην αποξένωση και όσοι είναι κοινωνικά αποκλεισμένοι δεν έχουν στον ήλιο μοίρα. Θέλαμε να φτιάξουμε ένα χώρο όπου όλοι αυτοί οι άνθρωποι να μπορούν να βρίσκονται και να επικοινωνούν μεταξύ τους, ένα κοινωνικό καφενείο όπου οι τιμές να είναι καθαρά λειτουργικές και να έχουν την δυνατότητα όσοι είναι κοινωνικά αποκλεισμένοι να έρχονται σε επαφή με ευαισθητοποιημένους πολίτες και να είναι όλο αυτό ένα στήριγμα ώστε να γεννηθούν καινούργιες ιδέες και προσπάθειες. Βέβαια επειδή η όλη προσπάθεια είναι αυτοχρηματοδοτούμενη και απαιτεί πολλές εργασίες αργήσαμε πολύ να προχωρήσουμε. Ο χώρος παραχωρήθηκε από κάποιον φίλο. Είναι μια παραδοσιακή πέτρινη κατοικία, κέντρο-απόκεντρο στη Καρδίτσα, και διαθέτει ένα στρέμμα κήπο, και το οποίο ήταν κλειστό αρκετά χρόνια. 

Οι ιδιοκτήτες του είναι άνθρωποι με κοινωνικές ευαισθησίες, τους εξηγήσαμε τι θέλουμε να κάνουμε, ότι δεν έχουμε σχέση με κόμματα και πολιτικές ταμπέλες, κουραστήκαμε και από τα σύμβολα και από τα λάβαρα και ότι αυτό που θέλουμε να κάνουμε είναι να είναι κάτι που να είναι ανοιχτό σε όλους. Αρχές μας είναι ο σεβασμός , η αλληλεγγύη και η κατανόηση, δεν μας ενδιαφέρει ούτε η τάξη ούτε το χρώμα ούτε η φυλή. Τους άρεσε η ιδέα μας, μας παραχώρησαν το σπίτι και το φτιάχνουμε σιγά σιγά μόνοι μας. Κόσμος ήρθε-κόσμος έφυγε. Για τρία χρόνια το διατηρούσαμε χωρίς ρεύμα. Τον χειμώνα ήμασταν με κεράκια και με ξυλόσομπες. Φυσικά έτσι δεν μπορείς να προσελκύσεις πολύ κόσμο για αυτό δημιουργήσαμε ένα κοινωνικό περιβόλι. Κάναμε και κάποιες συναυλίες για να ενισχύσουμε τοπικά συγκροτήματα δανειζόμενοι ρεύμα από τη γειτόνισσα.. Η γειτονιά μας έδειξε μεγάλη συμπάθεια.
Όλα αυτά μέχρι το 2017 όπου ανακοινώθηκαν κάποιες υποτροφίες από το Ινστιτούτο Γκαίτε και κάποιους οργανισμούς με προγράμματα πάνω στην κοινωνική διαχείριση. Ήταν μια εποχή που ψάχναμε πολύ τα προγράμματα, και έτσι κάναμε αίτηση. Αναφέραμε τι θέλουμε να κάνουμε, ότι διαθέτουμε το χώρο και ομάδα τεσσάρων ατόμων και δύο περιφέρειες φίλων. Στείλαμε την αίτηση και στη συνέχεια αφού εγκρίθηκε βρέθηκα με άλλος 30 Έλληνες που είχαν πάει για 30 διαφορετικά project για δύο μήνες στη Γερμανία όπου παρακολούθησα διάφορα σεμινάρια για το πώς στήνεται ένας κοινωνικοπολιτιστικός χώρος. Πέρα από το εκπαιδευτικό πρόγραμμα έπρεπε να δημιουργήσω εκεί ένα mini project σαν «προθάλαμο» του μεγάλου στην Ελλάδα,και το οποίο θα έπρεπε να ήταν εφάμιλλο. Μας έδωσαν από 1500 ευρώ και ο καθένας το αξιοποιούσε ανάλογα με αυτό που ήθελε να κάνει, εγώ προσωπικά το χρησιμοποίησα επισκεπτόμενος πολλά κοινωνικοπολιτιστικά κέντρα στη Γερμανία σε διάφορες πόλεις, είχα φτιάξει ένα ερωτηματολόγιο και πήγαινα και έκανα ερωτήσεις σχετικά με τα μέλη που εργάζονταν, την βιωσιμότητα τους, τους ετήσιους τζίρους κλπ 

Χρηματοδότηση από τους Γερμανούς ???
Ήταν ένα πρόγραμμα, μια ιδιωτική πρωτοβουλία από κάποιους οργανισμούς που σε αυτό συμμετέχει και η ένωση κοινωνικοπολιτιστικών προγραμμάτων Γερμανίας, θα ήταν ωφέλιμο να υπήρχε κάτι αντίστοιχο στην Ελλάδα που να μπορεί να δώσει κατευθύνσεις στους ελληνικούς οργανισμούς και να αναπτυχθεί ένα τέτοιο δίκτυο. Αν ακούγεται περίεργο είναι παρόμοιο με τα προγράμματα Erasmus + τα οποία είναι πάλι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις για να μπορούν οι άνθρωποι να οργανωθούν και να κάνουν δράσεις κοινής ωφέλειας, κάποιοι επιτήδειοι τα εκμεταλλεύονται και κερδίζουν μόνο οι ίδιοι, άλλοι προσπαθούν να αφήσουν στη κοινωνία κάτι καλύτερο δημιουργώντας νέες υποδομές. Είναι ένα εργαλείο και είναι πως το χρησιμοποιείς , ανάλογο παράδειγμα είναι οι επιδοτήσεις των αγροτών από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Εμείς προσπαθούμε με αυτά τα χρήματα που μας δόθηκαν να δημιουργήσουμε κάτι που όταν τελειώσει αυτή η χρηματοδότηση να είμαστε ανεξάρτητοι και να αυτοδιαχειριζόμαστε.


Ο χώρος είναι ανοιχτός σε κάθε άτομο που έχει δημιουργικές τάσεις και θέλει να τις εκφράσει.
Οι μόνοι αυστηροί κανόνες μας είναι ότι δε δεχόμαστε κανενός είδους ρατσισμό και μισαλλοδοξία.
Δεν απορρίπτουμε κανένα άτομο να συμμετέχει στις συλλογικότητες ή να κάνει χρήση του χώρου για κάποια προσωπική δραστηριότητα, αρκεί να φέρετε με σεβασμό και κατανόηση προς τα υπόλοιπα άτομα και το περιβάλλοντα χώρο, περιλαμβανομένης φυσικά της περίοικης χλωρίδας και πανίδας.
Σκοπός μας επίσης, είναι να στεγαστούν συλλογικότητες, που μέσω των δράσεων τους βοηθούν το κοινωνικό σύνολο να αντιληφθεί ότι όσα μας ενώνουν είναι περισσότερα από όσα μας χωρίζουν.
Τα εργαλεία μας είναι οι πολιτιστικές δραστηριότητες, μέσω της μουσικής, της εικόνας, της κίνησης, της ενασχόλησης με τη φύση και διάφορες άλλες καλλιτεχνικές εκφράσεις.
Έχουμε τις αισθήσεις μας σε εγρήγορση και δεν αποσιωπούμε όταν αντιλαμβανόμαστε τις αδικίες που συμβαίνουν από ορισμένους προς όλους. Ο λόγος μας είναι πολιτικός αν και δεν ανήκουμε σε καμία πολιτική παράταξη ή ομάδα. 

Δε λέμε τι να σκέφτεσαι, απλά σου λέμε σκέψου.

Συμμετέχουμε σε κοινές δράσεις με άλλες ομάδες και φορείς, μόνο αν αντιληφτούμε τις αγνές τους προθέσεις να βελτιώσουμε τη καθημερινότητά μας και όσο μπορούμε το περιβάλλοντα χώρο μας.
Υποστηρίζουμε οι πιο αδύναμες κοινωνικά ομάδες και άτομα να βρουν σε εμάς στέγη και να αναπτύξουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, σύμφωνα με τις φυσικές τους κλίσεις.
Θέλουμε να ζούμε με ενότητα, αγάπη και χαρά και για να τα κερδίσουμε αυτές τις αξίες, δημιουργούμε τις αντίστοιχες δομές με τις προσωπικές μας δράσεις.


Σκοπός μας είναι να δημιουργηθούν συνεργείες και συμπράξεις οι οποίες να έχουν πιο επαγγελματική κατεύθυνση τις οποίες επικροτούμε αρκεί να υπάρχει κάτι που να αποσκοπεί στη κοινωνική βελτίωση και να μην είναι στείρο επαγγελματικό εργαστήριο. Για παράδειγμα αν κάποιος ξέρει μια τέχνη και θέλει να τη μεταδώσει μπορεί βέβαια να το κάνει δωρεάν αλλά αν θελήσει να βάλει ένα μικρό αντίτιμο σε αυτό που διδάσκει κατόπιν απόφασης της γενικής συνέλευσης θα μπορούσε να επιτραπεί κάτι τέτοιο.

Ποια είναι τα επόμενα σχέδια σας ;

Σαν σωματείο συζητούμε με τους κοινωνικούς φορείς πχ με την Αναπτυξιακή Καρδίτσας και την Περιφέρεια έτσι ώστε μελλοντικά να συνδιοργανώνουμε ένα φεστιβάλ κοινωνικοπολιτιστικού χαρακτήρα στη λίμνη Πλαστήρα. Έχουμε προγραμματίσει ήδη το επόμενο εξάμηνο κάποιες δράσεις, Σκοπός μας είναι να δημιουργήσουμε δραστηριότητες και εργαστήρια με μικτές κοινωνικές ομάδες ώστε οι άνθρωποι να έρχονται πιο κοντά και να μάθουν να συνεργάζονται μεταξύ τους και να επιλύουν τις διαφορές τους μέσω της συνεργασίας. 


Περί Βίου
Χώρος Στέγασης Κινημάτων/ Πρωτοβουλιών – Κοινωνικής Αλληλεγγύης & Δημιουργικής Έκφρασης
[Περιβίου 10, Καρδίτσα]
Όλες οι  πληροφορίες του άρθρου είναι από το Σώτο Καραγιώτα ιδρυτικό μέλος του Περι Βίου.

Στέκι Περί Βίου – Κοινωνικός χώρος αλληλεγγύης και δράσης