23 January, 2019
Home / Περιβαλλον (Page 28)

Και πάλι, δεν αισθάνονται πλήξη όλοι οι άνθρωποι. Χρειάζεται ευφυΐα για να νιώθει κανείς πλήξη. Γι’ αυτό, βαριούνται μόνο εκείνοι οι πολύ σπάνιοι, οι πολύ ευφυείς άνθρωποι.
Από αυτή τη πλήξη προκύπτει η αναζήτηση του νοήματος της ζωής. Εκείνοι που πλήττουν, απλώς δείχνουν πως δεν τους ικανοποιεί πια η ζωή που ζουν.
Υπάρχουν άνθρωποι που είναι απολύτως ευτυχισμένοι με χρήματα. Αν και έχουν ήδη συσσωρεύσει πολλά, εξακολουθούν να συσσωρεύουν όλο και περισσότερα.
Αυτοί δεν είναι στ’ αλήθεια ανεπτυγμένα όντα. Είναι το χαμηλότερο είδος ανθρώπου. Η ευφυΐα τους δεν έχει ανθίσει ακόμη. Είναι ακόμα σπόρος. Είναι απλώς η δυνατότητα.
Οι άπληστοι άνθρωποι είναι ασφαλώς και έξυπνοι και πονηροί, μα δεν θα βρεις καθόλου ευφυΐα σ’ αυτούς. Δεν έχουν ούτε δημιουργικότητα ούτε οξύνοια. Το ίδιο συμβαίνει και με τους ανθρώπους που διψάνε για δύναμη, για θέσεις εξουσίας, για μεγαλύτερο κύρος.
Όλοι αυτοί οι άνθρωποι είναι βαρετοί. Η ζωή τους είναι του χειρότερου είδους. Δεν έχουν καμία αίσθηση ομορφιάς, ποίησης, μουσικής και δεν έχουν αισθητική. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι οι μεγάλες καρέκλες. Είναι κούφιοι άνθρωποι. Το μόνο που υπάρχει μέσα τους είναι μαύρο σκοτάδι. Αυτοί οι άνθρωποι όμως δεν βαριούνται ποτέ. Συνεχώς ασχολούνται με κάτι και προσπαθούν να κερδίσουν δύναμη, κύρος, χρήματα. Και είναι ευχαριστημένοι. Ακόμη και το ελάχιστο να πετύχουν με τις προσπάθειές τους, τους βλέπεις πολύ χαρούμενους.
Μόνο οι ευφυείς άνθρωποι νιώθουν πλήξη, γιατί δεν βρίσκουν κανένα νόημα στη δύναμη, στο κύρος, στο χρήμα. Βεβαίως υπάρχει χρησιμότητα στο χρήμα, αλλά δεν υπάρχει νόημα.
Μόνο εκείνοι οι σπάνιοι άνθρωποι που βλέπουν πόσο μάταια είναι όλα αυτά, νιώθουν ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα της ζωής τους είναι η πλήξη.
Το πρώτο πράγμα που θα ήθελα να σου πω, είναι να νιώθεις ευλογημένος. Η πλήξη είναι σύμπτωμα ανώτερης ευφυΐας. Εξαιτίας αυτής της πλήξης, ο άνθρωπος αρχίζει να κινείται προς τα μέσα. Βρίσκοντας μάταια τα εξωτερικά, στρέφεται προς τα μέσα, επειδή δεν μπορεί να πάει πουθενά αλλού.
Η ευφυΐα του είναι τόσο καθαρή, τόσο διαυγής, που μπορεί να δει ότι μπορεί να έχει όλα τα χρήματα του κόσμου, και πάλι θα είναι ο ίδιος άνθρωπος.
Μπορεί να έχει όλη τη δύναμη του κόσμου, μα δεν θα μπορεί να ξαναγεννηθεί μέσα απ’ αυτήν. Μπορεί να έχει όλη τη γνώση που είναι διαθέσιμη, και πάλι όμως θα παραμένει μέσα του ο ίδιος βλάκας.
Ο ευφυής άνθρωπος αντιλαμβάνεται πολύ γρήγορα τη ματαιότητα των εξωτερικών πραγμάτων. Τίποτα δεν τον ικανοποιεί, τίποτα δεν έχει σημασία και νόημα. Και η πλήξη του γίνεται βαρύτερη μέρα με τη μέρα.
Τώρα υπάρχουν δύο πιθανότητες. Η μία είναι η δυτική:
Αν κοιτάζεις μόνο μέσα από τη λογική, δεν θα βρεις κανένα νόημα στη ζωή. Τότε η πλήξη οξύνεται και γίνεται ανυπόφορη. Εισχωρεί σε ολόκληρη την ύπαρξή σου και διαποτίζει κάθε στιγμή της ζωής σου.
Αν κοιτάξεις μόνο μέσα από το κεφάλι, μόνο μέσα από τη λογική, ολόκληρη η ύπαρξη μοιάζει μάταιη, χωρίς νόημα.
Η δυτική προσέγγιση είναι προσανατολισμένη στο κεφάλι. Είναι λογική, είναι αριστοτελική.
Έχει δώσει σπουδαία τεχνολογία και επιστήμη, μα δεν μπορεί να δώσει νόημα στη ζωή.
Όταν ο νους αποτυγχάνει, όταν η λογική αποτυγχάνει, αυτό δεν σημαίνει ότι η ζωή έχει αποτύχει. Σημαίνει απλώς πως οτιδήποτε μπορούσε λογικά να γίνει, έχει γίνει.
Τώρα πρέπει να κοιτάξεις στα βαθύτερα επίπεδα του είναι σου – και υπάρχουν βαθύτερα επίπεδα: Βαθύτερα από το νου σου, είναι η καρδιά σου. Βαθύτερα από τη λογική, είναι η αγάπη. Βαθύτερα από την επιστήμη, είναι η τέχνη. Βαθύτερα από τα μαθηματικά, είναι η μουσική.
Η Ανατολή δεν αρχίζει από το νου, αλλά μπαίνει στον κόσμο των συναισθημάτων από την καρδιά. Και τότε εμφανίζεται το νόημα και αρχίζει να εξαφανίζεται η πλήξη.
Κινήσου από το κεφάλι προς την καρδιά. Η καρδιά όμως είναι απλώς και μόνο ο ενδιάμεσος σταθμός. Το κεφάλι σου δίνει επιστήμη, η καρδιά σου δίνει τέχνη και το είναι σου, που βρίσκεται ακόμη πιο πέρα, σου δίνει έκσταση. Και αυτή η έκσταση είναι το ζητούμενο.
Η αίσθηση της πλήξης δείχνει απλώς ότι είσαι έτοιμος για το ταξίδι προς τα μέσα.
Αν δεν το κάνεις, θα νιώθεις ότι έχεις κολλήσει. Τώρα το κεφάλι δεν μπορεί να σε ικανοποιήσει άλλο πια. Η καρδιά θα σου επιτρέψει να ρίξεις μια φευγαλέα ματιά, θα σου ανοίξει το παράθυρο.
Χρησιμοποίησε την πλήξη ως εφαλτήριο προς το υπέρτατο και τότε θα νιώσεις ευγνωμοσύνη ακόμα και στην εμπειρία της πλήξης, που είναι οδυνηρή, γεμάτη αγωνία.
Ο σοφός άνθρωπος όμως μπορεί να μεταμορφώσει ακόμα και την δυστυχία σε ευλογία, ενώ ο ανόητος καταστρέφει όλες τις δυνατότητες για ευλογία και προκαλεί δυστυχία από όλα εκείνα που μπορούν να δημιουργήσουν έναν παράδεισο μέσα σου.

Βαριέμαι
OSHO
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΡΕΜΠΕΛ


Μόνο οι ευφυείς άνθρωποι νιώθουν πλήξη, γιατί δεν βρίσκουν κανένα νόημα στη δύναμη, στο κύρος, στο χρήμα

Συνηθισμένο ακόμα το παράπονο των μεγαλύτερων ότι οι νέοι σήμερα προτιμούν την ευκολία τους. Ότι αποφεύγουν τις δύσκολες δουλειές και ψάχνουν να βολευτούν σε κάτι λιγότερο κουραστικό. «Ποιος θα κάτσει σήμερα να ασχοληθεί με την αγροτική παραγωγή ή την κτηνοτροφία. Ποιος θα μείνει στο χωριό ή το νησί;». Η σχεδόν αντανακλαστική, στερεοτυπική, αριστερή απάντηση είναι ότι το ζήτημα είναι γενικότερο. Σωστό. Παρομοίως δίκαιες είναι οι ενστάσεις ότι η εικόνα με αργόσχολους νέους είναι μερικώς επίπλαστη ή ότι τα δεκάωρα μπροστά στον υπολογιστή, στο μαγαζί, στην εταιρεία, στο εργαστήριο είναι εξίσου εξοντωτικά. Το ζήτημα όμως εδώ τίθεται διαφορετικά. Αφορά στο εάν υπάρχουν σήμερα –εν μέσω ανεργίας και κρίσης– αναξιοποίητες δυνατότητες. Αν υπάρχουν πεδία ενασχόλησης και εργασίας που θα ανακτήσουν το κύρος τους μέσα στην ίδια την κοινωνία. Αν και χωρίς να αρνηθούμε ότι νέες στρατηγικές επιβίωσης θα εμφανίζονται, ότι το παραμικρό εισόδημα είναι σήμερα ζωτικό, ότι οι δουλειές δεν επιλέγονται κατά βούληση, μπορούμε ταυτόχρονα να σκεφτόμαστε για το χαρακτήρα και την ποιότητα αυτού που κάνουμε.

Το ερώτημα του εάν είμαστε εξυπνότερη γενιά από την προηγούμενη στερείται νοήματος. Ουδέποτε η ευφυία και η μόρφωση υπήρξαν ιδιότητες ανεξάρτητες από την κοινωνία, τις αξίες αλλά και τις δομές αναπαραγωγής της. Σίγουρα, η ειδική γνώση έχει προχωρήσει. Μαζί έχουν μειωθεί κατακόρυφα και οι φορείς μιας στοιχειώδους εγγραμματοσύνης ή στην καλύτερη περίπτωση αυτή έχει απωλέσει τον συνδετικό –και ηθικό; – της χαρακτήρα. Παρόλα αυτά, το κρίσιμο είναι να εφεύρουμε νέα κριτήρια. Κάπως στριφνά και στα όρια της παρεξήγησης: Δεν μας ενδιαφέρουν αυτοί που διαπρέπουν γενικώς κι αορίστως. Τα νεανικά μυαλά που μεταναστεύουν και χάνονται. Γιατί τα «μυαλά» δεν είναι μια ουδέτερη έννοια. Η μεγαλύτερη βλακεία σήμερα, είναι να πιστεύεις ότι μπορείς να τη γλυτώσεις, όταν όλα γύρω σου διαλύονται. Και η μεγαλύτερη διαστροφή της μόρφωσης, είναι αυτή η ατομική καπατσοσύνη που καθιστά εαυτόν κέντρο του κόσμου.

Ανάμεσα σε καλές θεατρικές παραστάσεις και survivor. Σαν να έχει χαθεί μια συνεκτικότητα στη συνείδηση και τη συμπεριφορά. Ο εναλλακτικός και ο λαϊκός. Ο συμβιβασμένος και ο εξεγερμένος. Όχι πια τόσο ξεχωριστές φιγούρες, αλλά μορφές που διατρέχουν τον καθένα. Γιατί ο «σύντροφος», ο «του κύκλου σου» αποδεικνύεται ανεπαρκής και λίγος, ενώ ο «στην κοσμάρα του», στα κρίσιμα αυτής της ζωής, κρατάει την αξιοπρεπέστερη στάση. (Άραγε πάντα έτσι ήταν; Και ποια είναι τα κρίσιμα της σημερινής ζωής;). Ταυτίσεις και πρότυπα χωρίς ανάλογο βάθος, περισσότερο ως αισθητική και επιφανειακή καταγραφή. Λογικό, ίσως, για μια τόσο μεταβατική εποχή. Κριτήρια και ταξινομήσεις ρευστοποιούνται. Μπορεί να είναι και για καλό. Να γλυτώσουμε από διαφόρων λογής φετιχισμούς. Πάντως, σήμερα, πέρα από τη μοναδικότητα του καθενός, εγκωμιάζονται και οι κάθε λογής «φυλές». Για καθεμία υπάρχει και ο κατάλληλος χειρισμός. Μάλλον πάνω σε άλλα, νέα θεμέλια, πρέπει να σχεδιάσουμε την κοινή μας μοίρα.


Χαραμίζεται η νεότητα;

Το ντοκιμαντέρ «Seeds: commons or corporate property» αντλεί από τις εμπειρίες και αγώνες των κοινωνικών κινημάτων για την υπεράσπιση των παραδοσιακών ποικιλιών σπόρων στο Εκουαδόρ, Βραζιλία, Κόστα Ρίκα, Το Μεξικό, την Ονδούρα, την Αργεντινή, την Κολομβία και τη Γουατεμάλα.Πρωταγωνιστές είναι οι σπόροι. Το ντοκιμαντέρ δείχνει ότι η υπεράσπιση
των παραδοσιακών σπόρων είναι αναπόσπαστο μέρος της υπεράσπισης της ζωής και της αυτονομίας των λαών.  Εξερευνώντας την ιστορική προέλευση του καλαμποκιού και την εκτίμηση και ευλογία των σπόρων από τις κοινότητες των Μάγια, αυτή η ταινία μικρού μήκους δείχνει τη σημασία των σπόρων στις τελετές, τις αγορές και τις ανταλλαγές.


SEMILLAS, bien común o propiedad corporativa from GRAIN on Vimeo.

Τάσος Τσακάλης

Ταινία για σπόρους. Seeds: commons or corporate property (Βίντεο)

Το ντοκιμαντέρ «Seeds: commons or corporate property» αντλεί από τις εμπειρίες και αγώνες των κοινωνικών κινημάτων για την υπεράσπιση των παραδοσιακών ποικιλιών σπόρων στο Εκουαδόρ, Βραζιλία, Κόστα Ρίκα, Το Μεξικό, την Ονδούρα, την Αργεντινή, την Κολομβία και τη Γουατεμάλα.Πρωταγωνιστές είναι οι σπόροι. Το ντοκιμαντέρ δείχνει ότι η υπεράσπιση
των παραδοσιακών σπόρων είναι αναπόσπαστο μέρος της υπεράσπισης της ζωής και της αυτονομίας των λαών.  Εξερευνώντας την ιστορική προέλευση του καλαμποκιού και την εκτίμηση και ευλογία των σπόρων από τις κοινότητες των Μάγια, αυτή η ταινία μικρού μήκους δείχνει τη σημασία των σπόρων στις τελετές, τις αγορές και τις ανταλλαγές.


SEMILLAS, bien común o propiedad corporativa from GRAIN on Vimeo.

Τάσος Τσακάλης

Ταινία για σπόρους. Seeds: commons or corporate property (Βίντεο)

Το ντοκιμαντέρ «Seeds: commons or corporate property» αντλεί από τις εμπειρίες και αγώνες των κοινωνικών κινημάτων για την υπεράσπιση των παραδοσιακών ποικιλιών σπόρων στο Εκουαδόρ, Βραζιλία, Κόστα Ρίκα, Το Μεξικό, την Ονδούρα, την Αργεντινή, την Κολομβία και τη Γουατεμάλα.Πρωταγωνιστές είναι οι σπόροι. Το ντοκιμαντέρ δείχνει ότι η υπεράσπιση
των παραδοσιακών σπόρων είναι αναπόσπαστο μέρος της υπεράσπισης της ζωής και της αυτονομίας των λαών.  Εξερευνώντας την ιστορική προέλευση του καλαμποκιού και την εκτίμηση και ευλογία των σπόρων από τις κοινότητες των Μάγια, αυτή η ταινία μικρού μήκους δείχνει τη σημασία των σπόρων στις τελετές, τις αγορές και τις ανταλλαγές.


SEMILLAS, bien común o propiedad corporativa from GRAIN on Vimeo.

Τάσος Τσακάλης

Ταινία για σπόρους. Seeds: commons or corporate property (Βίντεο)

Το World Café είναι μια εύχρηστη μέθοδος για τη δημιουργία ενός ζωντανού δικτύου συνεργατικού διαλόγου γύρω από ένα θέμα ή ζήτημα που ενδιαφέρει ή απασχολεί μια ομάδα ανθρώπων. Μέσα από καίρια ερωτήματα, οι συμμετέχοντες καλούνται σε μια προσπάθεια δημιουργικής σκέψης και επεξεργασίας των νέων ιδεών, οι οποίες θα προκύψουν από τη συζήτηση. Τα Cafés, που έχουν φιλοξενηθεί σε διάφορους χώρους, έχουν ονομασθεί ποικιλοτρόπως ανάλογα με τους επιδιωκόμενους στόχους π.χ. Δημιουργικά Cafés, Cafés Στρατηγικής, Cafés Ηγεσίας, Κοινοτικά Cafés. Οι συζητήσεις γίνονται με βάση τις αρχές και τη διαδικασία που έχει διαμορφωθεί από το World Café, ένα παγκόσμιο κίνημα για τη στήριξη σημαντικών συζητήσεων που λαμβάνουν χώρα απανταχού της γης σε εταιρικό, κυβερνητικό ή κοινωνικό επίπεδο.

Το World Café βασίζεται στην υπόθεση ότι εμείς οι άνθρωποι… 


 Έχουμε έμφυτη τη σοφία και τη δημιουργικότητα για να αντιμετωπίσουμε τις πιο δύσκολες προκλήσεις. 
 Μπορούμε να βρούμε τις απαντήσεις που αναζητούμε. 
 Όλοι μαζί είμαστε σοφότεροι από ό,τι ο καθένας ξεχωριστά.

Το World Café είναι επίσης μια πρωτοποριακή διαδικασία που μας δίνει τη δυνατότητα να επινοήσουμε νέους τρόπους για να κάνουμε μια σημαντική αλλαγή στη ζωή ή στην εργασία μας. Η δύναμη της συζήτησης είναι τόσο ανεπαίσθητη και φυσική, ώστε συχνά την παραβλέπουμε. Για να συνειδητοποιήσουμε τη δύναμη αυτή, ας σκεφτούμε τις διάφορες επιλογές για μάθηση και δράση, οι οποίες προκύπτουν από συζητήσεις που γίνονται μεταξύ συναδέλφων στον ίδιο εργασιακό χώρο. Θα μπορούσαμε άραγε στο εν λόγω παράδειγμα να θεωρήσουμε το σύνολο των συζητήσεων ως ένα μεγάλο δυναμικό Café και κάθε μια ξεχωριστή συζήτηση ως ένα «τραπέζι συνομιλίας» ενταγμένο σε ένα ευρύτερο δίκτυο συλλογικής γνώσης και διαμόρφωσης του μέλλοντός μας; Εφόσον αντιληφθούμε τη δύναμη της συζήτησης ως διαδικασία-κλειδί σε όλες τις πτυχές της ζωής μας, μπορούμε να την αξιοποιήσουμε πιο αποτελεσματικά προς αμοιβαίο όφελος. Τι είναι ουσιώδες για ένα World Café; Στις σελίδες που ακολουθούν περιγράφονται οι κατευθυντήριες γραμμές που διευκολύνουν την εξέλιξη μιας συζήτησης μέσω του διαλόγου και της συμμετοχής. Ακολουθώντας αυτές τις γενικές κατευθύνσεις στην προετοιμασία των συναντήσεων και των συναθροίσεών σας, θα διαπιστώσετε ότι είστε σε θέση να δημιουργήσετε ένα μοναδικό περιβάλλον, ώστε να προκύψουν εκπληκτικά και χρήσιμα αποτελέσματα. Ένα World Café χαρακτηρίζεται πάντοτε από οικειότητα ακόμα κι όταν απαρτίζεται από μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων.

Οι Θεμελιώδεις Αρχές 

Η διεξαγωγή μιας συναρπαστικής συζήτησης με τη μέθοδο World Café δεν είναι κάτι δύσκολο – περιορίζεται μόνο από τη φαντασία σας! Η μορφή είναι ευέλικτη και προσαρμόζεται σε πολλές διαφορετικές περιστάσεις. Η συνδυασμένη χρήση των ακόλουθων αρχών ενθαρρύνει το συνεργατικό διάλογο, την ενεργό συμμετοχή και τις εποικοδομητικές δυνατότητες για ανάληψη δράσης. 
1) Καθορίστε το πλαίσιο: Δώστε έμφαση στο λόγο για τον οποίο συγκεντρώθηκαν οι καλεσμένοι σας και στο τι θέλετε να επιτύχετε. Έχοντας επίγνωση του σκοπού και των επιμέρους παραμέτρων της συνάντησής σας θα μπορέσετε να σκεφθείτε και να επιλέξετε τα πιο σημαντικά στοιχεία που θα σας βοηθήσουν στην επίτευξη των στόχων σας, όπως π.χ. ποιοι πρέπει να πάρουν μέρος στη συζήτηση, ποια θέματα ή ερωτήματα είναι τα καταλληλότερα, τι είδους αποτελέσματα θα είναι πιο χρήσιμα, κ.λπ… 
2) Δημιουργήστε φιλόξενο περιβάλλον: Οι οικοδεσπότες των Cafés ανά τον κόσμο τονίζουν τη δύναμη και τη σημασία της δημιουργίας ενός φιλόξενου περιβάλλοντος, όπου καθένας αισθάνεται ασφαλής και ευπρόσδεκτος. Όταν κάποιος νιώθει ότι μπορεί να είναι ο εαυτός του, σκέφτεται, μιλά και ακούει με τον πιο δημιουργικό τρόπο. Ειδικότερα, αναλογιστείτε πόσο η πρόσκληση που θα στείλετε και η διευθέτηση του χώρου του Café θα συμβάλουν στη δημιουργία μιας ζεστής και φιλόξενης ατμόσφαιρας. 
3) Διερευνήστε σημαντικά ερωτήματα: Η γνώση προκύπτει μέσα από την αναζήτηση απαντήσεων σε καίρια ερωτήματα. Βρείτε ερωτήματα τα οποία σχετίζονται άμεσα με τα πραγματικά ζητήματα που απασχολούν τα μέλη της ομάδας. Δυνατά ερωτήματα, με απήχηση στο σύνολο των ατόμων που απευθύνεστε, προσελκύουν τη συλλογική ενέργεια, συμβάλλουν στην καλύτερη αντίληψη (διαμόρφωση σαφέστερης εικόνας για πρόσωπα και καταστάσεις) και βοηθούν στην ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών ή/και δράσεων για την επίλυση ενός ζητήματος. Ανάλογα με τα χρονικά περιθώρια και τους στόχους του Café, οι συμμετέχοντες μπορεί να ασχοληθούν με ένα μόνο ερώτημα ή να εμβαθύνουν προοδευτικά σε μια σειρά ερωτημάτων μέσα από διάφορους γύρους συνομιλιών. 4) Ενθαρρύνετε τη συμβολή όλων: Οι οικοδεσπότες των Cafés, μέσω του ηγετικού ρόλου που καλούνται να παίξουν, αντιλαμβάνονται ολοένα και περισσότερο τη σημασία της συμμετοχής. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν απλά να συμμετάσχουν, αλλά να κάνουν τη διαφορά με την ενεργό συνεισφορά τους. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνετε όλους τους συμμετέχοντες να συνεισφέρουν καθοριστικά και ενεργά στη συζήτηση με τις ιδέες και τις απόψεις τους, ενώ ταυτόχρονα να επιτρέπετε τη συμμετοχή σε όποιον έχει έλθει απλά για να παρακολουθήσει. [4] Οι Θεμελιώδεις Αρχές 
5) Συνδέστε διαφορετικές οπτικές γωνίες: Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του World Café είναι η δυνατότητα που έχουν οι συμμετέχοντες να μετακινούνται από τραπέζι σε τραπέζι, να γνωρίζουν κόσμο, να συνεισφέρουν ενεργά με τον τρόπο σκέψης τους και να εντάσσουν την ουσία των διαπιστώσεών τους σε νοητικούς κύκλους που συνεχώς διευρύνονται. Καθώς οι συμμετέχοντες μεταφέρουν βασικές ιδέες ή θέματα σε νέα τραπέζια, ανταλλάσσουν απόψεις, ενισχύοντας σημαντικά το ενδεχόμενο να προκύψουν αναπάντεχα νέες προσεγγίσεις. 
6) Αφουγκραστείτε μαζί με τους άλλους τον παλμό της συζήτησης: Η ακρόαση είναι ένα δώρο που προσφέρουμε ο ένας στον άλλον και η ποιότητά της καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την επιτυχία ενός Café. Κάνοντας πράξη την ενεργητική ακρόαση και δίνοντας προσοχή σε κοινά θέματα, μοτίβα και ιδέες που αναδύονται από τη συζήτηση, αποκτούμε σταδιακά επίγνωση της όλης κατάστασης. Παρακινήστε τον κόσμο να αφουγκραστεί τον παλμό της συζήτησης τόσο μέσα από σκέψεις και συναισθήματα που εκφράσθηκαν δημόσια, όσο και μέσα από αυτά που δεν ειπώθηκαν… 
7) Μοιραστείτε τις συλλογικές ανακαλύψεις: Οι συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε ένα τραπέζι αντανακλούν ένα μοτίβο ολότητας, το οποίο συνδέεται με τις συζητήσεις που έλαβαν χώρα στα άλλα τραπέζια. Η τελευταία φάση του Café, γνωστή και ως «συγκομιδή», γίνεται με ανοικτή συζήτηση στην ολομέλεια και αποσκοπεί στο να κάνει φανερό στον καθένα το συνολικό «απόσταγμα» της διαδικασίας. Παρακινήστε αρχικά τους καλεσμένους σας να συμμετάσχουν σε έναν ολιγόλεπτο και σιωπηλό στοχασμό επί των μοτίβων, των επιμέρους θεμάτων και των βαθύτερων ερωτημάτων που προέκυψαν κατά τις συνομιλίες σε μικρές ομάδες και εν συνεχεία ζητήστε από τον καθένα να μοιραστεί τις σκέψεις του με τους άλλους, στο πλαίσιο της ανοικτής συζήτησης. Η συμβολή ενός ιδεογράφου (graphic recorder) βοηθάει σημαντικά στην αποτύπωση του τελικού αποτελέσματος, που προκύπτει από την όλη διαδικασία.



Οι Συζητήσεις 

  •  Ζητήστε από τους καλεσμένους σας να συγκροτήσουν ομάδες συζήτησης τεσσάρων (το πολύ πέντε) ατόμων και να καθίσουν στα τραπέζια του Café. Σε περίπτωση που δεν έχετε στη διάθεσή σας τραπέζια, χρησιμοποιήστε καθίσματα κατάλληλα διευθετημένα. 
  •  Οργανώστε τουλάχιστον τρεις διαδοχικούς γύρους συζητήσεων, διάρκειας το λιγότερο 20 λεπτών ο καθένας. 
  •  Ασχοληθείτε με ερωτήματα ή ζητήματα που έχουν πραγματική σημασία για τη ζωή σας, την εργασία σας ή την κοινότητα. 
  •  Ενθαρρύνετε τους συμμετέχοντες να αυτενεργούν γράφοντας, σχεδιάζοντας και ζωγραφίζοντας ιδέες-κλειδιά στο ειδικό «τραπεζομάντηλο» (ή/και να τις σημειώνουν σε μεγάλες καρτέλες ή ειδικά χαρτόνια στο κέντρο του τραπεζιού). 
  •  Ζητήστε, με την ολοκλήρωση του πρώτου γύρου συζήτησης, να παραμείνει ένα άτομο σε κάθε τραπέζι ως φιλόξενος συνδαιτημόνας (table host) για τον επόμενο γύρο και οι λοιποί ομοτράπεζοι να μετακινηθούν σε ξεχωριστά τραπέζια ως «ταξιδιώτες» ή πρεσβευτές των νοημάτων. Έτσι, οι «ταξιδιώτες» κομίζουν βασικές ιδέες, θέματα και ερωτήσεις στις νέες τους ομάδες, ενώ ο φιλόξενος συνδαιτημόνας παραμένει στη θέση του και υποδέχεται τους νέους «ταξιδιώτες». 
  •  Δώστε τη δυνατότητα στους καλεσμένους να μετακινηθούν σε αρκετούς γύρους συζητήσεων. Οι διάφορες ιδέες, τα ζητήματα και τα επιμέρους θέματα αρχίζουν να συσχετίζονται και να συνδέονται μεταξύ τους. Στο τέλος του δεύτερου ή/και του τρίτου γύρου όλοι οι συμμετέχοντες θα έχουν εμπλουτιστεί με νέες ιδέες και συμπεράσματα από τις προηγηθείσες συνομιλίες. Στον τελευταίο γύρο συζήτησης, οι συμμετέχοντες μπορούν είτε να επιστρέψουν στο αρχικό τους τραπέζι, για να συνθέσουν τις διαπιστώσεις τους, είτε να συνεχίσουν να μετακινούνται σε νέα τραπέζια. 
  •  Αξιοποιήστε το ίδιο ερώτημα για έναν ή περισσότερους γύρους συζήτησης, ή επεξεργαστείτε διαφορετικά ερωτήματα σε κάθε γύρο, προκειμένου να εμβαθύνετε στη διερεύνηση. 
  •  Αφήστε χρόνο για ανταλλαγή απόψεων και ιδεών, μετά από τρεις γύρους συνομιλιών, στο πλαίσιο μιας ανοιχτής συζήτησης στην ολομέλεια. Μέσα από τέτοιες συζητήσεις μπορούν να προσδιοριστούν κοινά μοτίβα, να αναπτυχθεί η συλλογική γνώση και να αναδυθούν οι δυνατότητες για δράση. 

Όταν ξέρετε τι θέλετε να πετύχετε και πόσο χρόνο έχετε στη διάθεσή σας, μπορείτε να αποφασίσετε τον κατάλληλο αριθμό και τη διάρκεια των γύρων συζήτησης, την πιο αποτελεσματική χρήση των ερωτημάτων, καθώς και τους πιο ενδιαφέροντες τρόπους για τη σύνδεση και τον αμοιβαίο εμπλουτισμό των διαφορετικών ιδεών.


Παίξτε! Πειραματιστείτε! Αυτοσχεδιάστε!

  •  Διασκεδάστε! 
  •  Διευκολύνετε τον εαυτό σας και τους άλλους! 
  •  Παίξτε, σχεδιάστε, ζωγραφίστε! 
  •  Συνεισφέρετε εκφράζοντας τη σκέψη σας! 
  •  Αφουγκραστείτε όλοι μαζί τον παλμό της συζήτησης! 
  •  Εντοπίστε κοινά μοτίβα, σκέψεις και βαθύτερους συσχετισμούς! 
  •  Εκφραστείτε με το νου… και την καρδιά σας! 
  •  Επικεντρωθείτε στα ουσιώδη! 
  •  Ακούστε με προσοχή, για να κατανοήσετε! 
  •  Συσχετίστε και συνδέστε ιδέες! 
  •  Δώστε χρόνο για σκέψη και στοχασμό!

Η Σημασία των Ερωτημάτων του World Café

Τα ερωτήματα που θα χρησιμοποιήσετε παίζουν καθοριστικό ρόλο για την επιτυχία ενός World Café. Οι καλεσμένοι σας μπορούν να διερευνήσουν ένα ή περισσότερα ερωτήματα. Μέσα από διάφορους γύρους συνομιλιών επιδιώκεται προοδευτικά η εξεύρεση λύσεων για το ζήτημα που απασχολεί την ομάδα. Έχετε κατά νου ότι… 


 Τα καίρια ερωτήματα ενεργοποιούν τους συμμετέχοντες και βοηθούν στο να εστιάσουμε την προσοχή μας στα ουσιώδη. Έμπειροι οικοδεσπότες προκρίνουν ερωτήματα ανοικτού τύπου, δηλαδή ερωτήματα που δεν απαντώνται με ένα «ναι» ή ένα «όχι». 
 Τα εύστοχα ερωτήματα δεν συνεπάγονται κατ’ ανάγκη απαντήσεις που εμπεριέχουν άμεσα βήματα δράσης ή επίλυσης προβλημάτων. Θα πρέπει να παρακινούν τους καλεσμένους σε διερεύνηση και ανακάλυψη παρά σε μια διαδικασία επιχειρηματολογίας και αντιλογίας. 
 Ένα καλό ερώτημα θα φέρνει διαρκώς στην επιφάνεια νέες ιδέες και δυνατότητες. 
 Πιθανές ερωτήσεις θα ήταν καλό να συζητηθούν εκ των προτέρων με ορισμένους ανθρώπους-κλειδιά που θα συμμετέχουν στη συνάντηση, προκειμένου να διαπιστώσε- τε αν θα διατηρηθεί αμείωτο το ενδιαφέρον και η ενέργειά τους.


Ένα δυνατό ερώτημα… 

  •  είναι απλό και σαφές 
  •  αποτελεί τροφή για σκέψη 
  •  γεννά ενέργεια 
  •  εστιάζει στην έρευνα 
  •  φέρνει στην επιφάνεια υποσυνείδητες θεωρήσεις 
  •  ανοίγει νέους ορίζοντες
Οπτικοποίηση Συλλογικής Γνώσης

Αναρτήστε τις ιδέες


Οι συμμετέχοντες μπορούν να τοποθετούν σε ένα πίνακα μεγάλα αυτοκόλλητα χαρτιά (postits)
με μια βασική ιδέα αποτυπωμένη στο καθένα, ώστε σε κάποιο διάλειμμα να δίνεται σε
όλους η δυνατότητα μιας ανασκόπησης.
Χωρίστε τις ιδέες ανά κατηγορία
Ομαδοποιήστε τα αυτοκόλλητα σε κατηγορίες με κοινά χαρακτηριστικά, έτσι ώστε οι συναφείς
ιδέες να είναι ευδιάκριτες και αξιοποιήσιμες για το σχεδιασμό των επόμενων βημάτων της
ομάδας.

Προτρέψτε τους καλεσμένους να περιηγηθούν στο χώρο
Ενίοτε, οι προσκεκλημένοι αναρτούν τα χάρτινα τραπεζομάντηλα στον τοίχο, έτσι ώστε να
μπορούν όλοι να περιδιαβούν στις ιδέες της ομάδας κατά τη διάρκεια του διαλείμματος.
Συνεργαστείτε με έναν ιδεογράφο (graphic recorder)
Σε ορισμένα Cafés η συζήτηση που γίνεται στην ολομέλεια «καταγράφεται» από έναν
ιδεογράφο, ο οποίος αποτυπώνει τις ιδέες της ομάδας σε μεγάλα χαρτιά σεμιναρίου (flip
charts) ή σε ταπετσαρίες τοίχου (wall murals). Ο συνεργάτης αυτός χρησιμοποιεί κείμενα και
γραφικά, προκειμένου να απεικονίσει τα μοτίβα της συζήτησης.
Συντάξτε ένα άρθρο
Μετά από το World Café, ο οικοδεσπότης μπορεί να συντάξει ένα άρθρο για τη διάχυση των
αποτελεσμάτων της συνάντησης σε ευρύτερο κοινό. Για τη σχετική τεκμηρίωση χρησιμοποιεί
τα ιδεογραφήματα (graphic recordings) μαζί με κάποιο κείμενο.

Η Ατμόσφαιρα του Café Είτε προσκαλείτε μερικές δεκάδες είτε εκατοντάδες άτομα είναι απαραίτητο να δημιουργήσετε ένα περιβάλλον που αποπνέει φιλικότητα και οικειότητα. Όταν φτάσουν οι καλεσμένοι σας, θα πρέπει αμέσως να αντιληφθούν ότι δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη συνάντηση… 

  •  Επιλέξτε, αν είναι δυνατό, ένα χώρο με φυσικό φως και εξωτερική θέα, ώστε να δημιουργήσετε μια πιο φιλόξενη ατμόσφαιρα. 
  •  Διαμορφώστε το χώρο, ώστε να μοιάζει με αληθινό Café, με μικρά τραπέζια τεσσάρων ή πέντε ατόμων. Λιγότερα από τέσσερα άτομα ανά τραπέζι ενδέχεται να μην εξασφαλίσουν ικανοποιητική ποικιλία απόψεων, ενώ περισσότερα από πέντε περιορίζουν το βαθμό προσωπικής αλληλεπίδρασης. 
  •  Διευθετήστε τα τραπέζια του Café με ασύμμετρο, τυχαίο τρόπο και όχι σε ευθεία διάταξη. Ένα Café με τραπεζάκια έξω, προσφέρει μια αίσθηση χαλαρότητας και φαίνεται ελκυστικό. 
  •  Τοποθετήστε χρωματιστά τραπεζομάντηλα και ένα μικρό βάζο με λουλούδια σε κάθε τραπέζι. Εάν ο χώρος και οι συνθήκες το επιτρέπουν, προσθέστε ένα κερί σε κάθε τραπέζι. Τοποθετήστε στο χώρο φυτά ή πράσινο. 
  •  Φροντίστε να υπάρχουν τουλάχιστον δύο μεγάλα φύλλα χαρτιού πάνω σε κάθε τραπεζομάντηλο, καθώς και μια κούπα ή ένα ποτήρι με χρωματιστούς μαρκαδόρους. Το χαρτί και οι μαρκαδόροι ενθαρρύνουν τους καλεσμένους σας να σημειώσουν, να ζωγραφίσουν και να συνδέσουν τις ιδέες μεταξύ τους. Με αυτό τον τρόπο οι άνθρωποι θα μπορούν να καταγράψουν άμεσα τις ιδέες που προκύπτουν από τη συζήτηση. 
  •  Βάλτε ένα ακόμα τραπέζι στο μπροστινό μέρος του χώρου για το υλικό του οικοδεσπότη και όποιου άλλου ατόμου κάνει κάποια παρουσίαση. 
  •  Εξετάστε το ενδεχόμενο να τοποθετήσετε έργα τέχνης ή αφίσες στους τοίχους (κάτι απλό όπως π.χ. φύλλα χαρτιού σεμιναρίων με αποφθέγματα) και βάλτε μουσική την ώρα που θα υποδέχεστε τους καλεσμένους σας. 
  •  Προσφέρετε ποτά και σνακ για να τιμήσετε τις παραδόσεις της κοινότητας και της φιλοξενίας. Ένα Café δεν είναι πλήρες χωρίς εδέσματα και αναψυκτικά και φυσικά δεν νοείται Café χωρίς καφέ!                                                                                 Απαραίτητα Εφόδια 
  •  Μικρά στρογγυλά τραπέζια διαμέτρου 92 – 106 εκατοστών είναι ιδανικά, αλλά και μικρότερα τραπέζια θα είναι εξίσου λειτουργικά.  Αρκετές καρέκλες για όλους τους συμμετέχοντες και τους παρουσιαστές. 
  •  Πολύχρωμα τραπεζομάντηλα. 
  •  Φύλλα παρουσιάσεων (flip charts) ή ατομικά τραπεζομάντηλα (sous-plats) για τα τραπέζια του Café. 
  •  Χρωματιστοί μαρκαδόροι με βάση το νερό (ώστε να μη στάζουν). Για καλύτερη αναγνωσιμότητα χρησιμοποιείστε σκούρα χρώματα όπως πράσινο, μαύρο, μπλέ και πορφυρό. Βάλτε και ένα ή δύο φωτεινά χρώματα στην κούπα (κόκκινο, ανοιχτό πράσινο, γαλάζιο ή πορτοκαλί) για να δώσετε έμφαση. 
  •  Σε κάθε τραπέζι τοποθετήστε ένα βάζο με λουλούδια και μια κούπα ή ένα ποτήρι για τους μαρκαδόρους. 
  •  Ένα πλαϊνό τραπέζι για αναψυκτικά και σνακ. 
  •  Ταπετσαρία διαστάσεων 160 εκ x 120 εκ ή χαρτί παρουσιάσεων για την οπτικοποίηση της συλλογικής γνώσης, καθώς και κολλητική ταινία για την ανάρτηση. 
  •  Επίπεδη επιφάνεια σε τοίχο (διαστάσεων 1m x 3m) ή δύο λευκούς πίνακες με ροδάκια (διαστάσεων 1m x 1,5m ο καθένας). 
  •  Πρόσθετο χώρο στους τοίχους (ή τα παράθυρα) για την ανάρτηση των αποτελεσμάτων του συλλογικού έργου ή/και των επιμέρους ιδεών και διαπιστώσεων από κάθε τραπέζι. Προαιρετικά εφόδια ανάλογα με τον αριθμό των συμμετεχόντων και το σκοπό 
  •  Προβολέας διαφανειών και οθόνη. 
  •  Σύστημα ήχου και κατάλληλη μουσική υπόκρουση. 
  •  Ασύρματα μικρόφωνα πέτου (για τους οικοδεσπότες) και ασύρματα μικρόφωνα χειρός (για τη συζήτηση στην ολομέλεια). 
  •  Τρίποδα και φύλλα χαρτιού σεμιναρίων (flip charts). 
  •  Είδη χαρτοπωλείου όπως συρραπτικό, συνδετήρες, λαστιχάκια, μαρκαδόροι, ταινία κάλυψης, στυλό, πινέζες και μολύβια, χρωματιστά χαρτιά διαστάσεων 10 εκ x 15 εκ ή 12 εκ x 20 εκ (για προσωπικές σημειώσεις), αυτοκόλλητα χαρτιά σημειώσεων (post-its) διαστάσεων 10 εκ x 15 εκ σε φωτεινά χρώματα για την ανάρτηση ιδεών. Χρησιμοποιήστε τη φαντασία σας! Γίνετε Δημιουργικοί! 

Ο Ρόλος του Οικοδεσπότη 

Δουλειά του οικοδεσπότη είναι να βλέπει αν εφαρμόζονται στην πράξη οι επτά αρχές σχεδιασμού του World Café, που αποτελούν τις κατευθυντήριες γραμμές για το συνεργατικό διάλογο και την ενεργό συμμετοχή. Αυτό που μετράει δεν είναι η κατά γράμμα τήρηση ενός συγκεκριμένου πρωτοκόλλου, αλλά το να βιώσουν οι συμμετέχοντες το πνεύμα των κατευθυντήριων γραμμών που διέπουν το World Café. Η προετοιμασία και η φιλοξενία ενός Café απαιτεί μέριμνα, μεράκι, και φροντίδα. Ο οικοδεσπότης του Café είναι αυτός που μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ μιας απλά ενδιαφέρουσας και μιας πραγματικά ουσιαστικής συζήτησης

Σε συνεργασία με την ομάδα σχεδιασμού καθορίζετε το σκοπό του Café και αποφασίζετε ποιους θα καλέσετε στη συνάντηση. 

  •  Ονομάστε το Café ανάλογα με το σκοπό του, π.χ. Café Ηγεσίας, Café Γνώσης, Café Στρατηγικής, Café Ανακάλυψης, κ.λπ. 
  •  Συμβάλετε στη διαμόρφωση της πρόσκλησης. 
  •  Συνεργαστείτε, προκειμένου να δημιουργήσετε ένα άνετο και φιλικό περιβάλλον στο Café. 
  •  Καλωσορίστε τους συμμετέχοντες καθώς προσέρχονται. 
  •  Εξηγήστε το σκοπό της συνάντησης. 
  •  Θέστε το ερώτημα ή το θέμα κάθε γύρου συνομιλίας και βεβαιωθείτε ότι είναι ορατό απ’ όλους κάνοντας χρήση προβολέα, χαρτοπίνακα ή με κάρτες σε κάθε τραπέζι. 
  •  Εξηγήστε τις κατευθυντήριες γραμμές και τον κώδικα συμπεριφοράς του Café και αναρτήστε σε εμφανή σημεία το σχετικό υλικό. 
  •  Εξηγήστε τη διαδικασία του Café και το ρόλο του φιλόξενου συνδαιτημόνα. 
  •  Στη διάρκεια της συζήτησης, να μετακινείστε ανάμεσα στα τραπέζια. 
  •  Ενθαρρύνετε τη συμμετοχή όλων. 
  •  Υπενθυμίζετε στους συμμετέχοντες να σημειώνουν τις βασικές ιδέες, να σχεδιάζουν, να ζωγραφίζουν. 
  •  Ενημερώστε ευγενικά τους συμμετέχοντες όταν έλθει η ώρα για αλλαγή τραπεζιού και έναρξη νέου κύκλου συζήτησης. 
  •  Βεβαιωθείτε ότι οι βασικές διαπιστώσεις οπτικοποιούνται ή ότι συγκεντρώνονται και αναρτώνται, εφόσον αυτό είναι εφικτό. 
  •  Προσαρμόστε με δημιουργικό τρόπο τις επτά αρχές σχεδιασμού ή τις κατευθυντήριες γραμμές του Café στις ιδιαίτερες ανάγκες της συνάντησης που διοργανώνετε.

Επισημαίνεται ότι… 

  •  Οι άνθρωποι έχουν την τάση να συμπεριφέρονται με συγκεκριμένο τρόπο, όταν είναι συντονιστές ή όταν συντονίζονται από άλλους. Εν προκειμένω, ένας κίνδυνος που ελλοχεύει (για την επιτυχία του Café) μπορεί να προέλθει από φιλόξενους συνδαιτημόνες με μικρή εμπειρία, ιδίως όταν αυτοί παίρνουν το ρόλο τους πιο σοβαρά απ’ ότι χρειάζεται. 
  •  Στο World Café δεν υπάρχουν συντονιστές. Καθένας στα τραπέζια έχει ευθύνη για τη διατήρηση φιλόξενου κλίματος μεταξύ των ομοτράπεζων. Γι’ αυτόν, αλλά και για διάφορους άλλους λόγους, μπορείτε να μην έχετε φιλόξενους συνδαιτημόνες στο World Café που θα οργανώσετε. 
  •  Η επιλογή του φιλόξενου συνδαιτημόνα που θα υποδεχθεί τους νέους «ταξιδιώτες» γίνεται πάντα στο τέλος κάθε γύρου – όχι στην αρχή. Δεν πρέπει το ίδιο άτομο να είναι φιλόξενος συνδαιτημόνας για περισσότερο από ένα γύρο.


ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ: Αλέξανδρος Πανταζίδης, pantazidis.alexandros@gmail.com ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΕΙΟΥ: Δημήτρης Παλαφούτας, palafdim@yahoo.com

Για περαιτέρω λεπτομερείς πληροφορίες με περιγραφές από τις ανά τον κόσμο συζητήσεις, πρόσθετες συμβουλές διοργάνωσης, υποστηρικτικά άρθρα και συνδέσμους από αντίστοιχες πρωτοβουλίες, παρακαλούμε επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: http://www.theworldcafe.com.



Οδηγός Αναφοράς για τη φιλοξενία ενός World Café

Το World Café είναι μια εύχρηστη μέθοδος για τη δημιουργία ενός ζωντανού δικτύου συνεργατικού διαλόγου γύρω από ένα θέμα ή ζήτημα που ενδιαφέρει ή απασχολεί μια ομάδα ανθρώπων. Μέσα από καίρια ερωτήματα, οι συμμετέχοντες καλούνται σε μια προσπάθεια δημιουργικής σκέψης και επεξεργασίας των νέων ιδεών, οι οποίες θα προκύψουν από τη συζήτηση. Τα Cafés, που έχουν φιλοξενηθεί σε διάφορους χώρους, έχουν ονομασθεί ποικιλοτρόπως ανάλογα με τους επιδιωκόμενους στόχους π.χ. Δημιουργικά Cafés, Cafés Στρατηγικής, Cafés Ηγεσίας, Κοινοτικά Cafés. Οι συζητήσεις γίνονται με βάση τις αρχές και τη διαδικασία που έχει διαμορφωθεί από το World Café, ένα παγκόσμιο κίνημα για τη στήριξη σημαντικών συζητήσεων που λαμβάνουν χώρα απανταχού της γης σε εταιρικό, κυβερνητικό ή κοινωνικό επίπεδο.

Το World Café βασίζεται στην υπόθεση ότι εμείς οι άνθρωποι… 


 Έχουμε έμφυτη τη σοφία και τη δημιουργικότητα για να αντιμετωπίσουμε τις πιο δύσκολες προκλήσεις. 
 Μπορούμε να βρούμε τις απαντήσεις που αναζητούμε. 
 Όλοι μαζί είμαστε σοφότεροι από ό,τι ο καθένας ξεχωριστά.

Το World Café είναι επίσης μια πρωτοποριακή διαδικασία που μας δίνει τη δυνατότητα να επινοήσουμε νέους τρόπους για να κάνουμε μια σημαντική αλλαγή στη ζωή ή στην εργασία μας. Η δύναμη της συζήτησης είναι τόσο ανεπαίσθητη και φυσική, ώστε συχνά την παραβλέπουμε. Για να συνειδητοποιήσουμε τη δύναμη αυτή, ας σκεφτούμε τις διάφορες επιλογές για μάθηση και δράση, οι οποίες προκύπτουν από συζητήσεις που γίνονται μεταξύ συναδέλφων στον ίδιο εργασιακό χώρο. Θα μπορούσαμε άραγε στο εν λόγω παράδειγμα να θεωρήσουμε το σύνολο των συζητήσεων ως ένα μεγάλο δυναμικό Café και κάθε μια ξεχωριστή συζήτηση ως ένα «τραπέζι συνομιλίας» ενταγμένο σε ένα ευρύτερο δίκτυο συλλογικής γνώσης και διαμόρφωσης του μέλλοντός μας; Εφόσον αντιληφθούμε τη δύναμη της συζήτησης ως διαδικασία-κλειδί σε όλες τις πτυχές της ζωής μας, μπορούμε να την αξιοποιήσουμε πιο αποτελεσματικά προς αμοιβαίο όφελος. Τι είναι ουσιώδες για ένα World Café; Στις σελίδες που ακολουθούν περιγράφονται οι κατευθυντήριες γραμμές που διευκολύνουν την εξέλιξη μιας συζήτησης μέσω του διαλόγου και της συμμετοχής. Ακολουθώντας αυτές τις γενικές κατευθύνσεις στην προετοιμασία των συναντήσεων και των συναθροίσεών σας, θα διαπιστώσετε ότι είστε σε θέση να δημιουργήσετε ένα μοναδικό περιβάλλον, ώστε να προκύψουν εκπληκτικά και χρήσιμα αποτελέσματα. Ένα World Café χαρακτηρίζεται πάντοτε από οικειότητα ακόμα κι όταν απαρτίζεται από μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων.

Οι Θεμελιώδεις Αρχές 

Η διεξαγωγή μιας συναρπαστικής συζήτησης με τη μέθοδο World Café δεν είναι κάτι δύσκολο – περιορίζεται μόνο από τη φαντασία σας! Η μορφή είναι ευέλικτη και προσαρμόζεται σε πολλές διαφορετικές περιστάσεις. Η συνδυασμένη χρήση των ακόλουθων αρχών ενθαρρύνει το συνεργατικό διάλογο, την ενεργό συμμετοχή και τις εποικοδομητικές δυνατότητες για ανάληψη δράσης. 
1) Καθορίστε το πλαίσιο: Δώστε έμφαση στο λόγο για τον οποίο συγκεντρώθηκαν οι καλεσμένοι σας και στο τι θέλετε να επιτύχετε. Έχοντας επίγνωση του σκοπού και των επιμέρους παραμέτρων της συνάντησής σας θα μπορέσετε να σκεφθείτε και να επιλέξετε τα πιο σημαντικά στοιχεία που θα σας βοηθήσουν στην επίτευξη των στόχων σας, όπως π.χ. ποιοι πρέπει να πάρουν μέρος στη συζήτηση, ποια θέματα ή ερωτήματα είναι τα καταλληλότερα, τι είδους αποτελέσματα θα είναι πιο χρήσιμα, κ.λπ… 
2) Δημιουργήστε φιλόξενο περιβάλλον: Οι οικοδεσπότες των Cafés ανά τον κόσμο τονίζουν τη δύναμη και τη σημασία της δημιουργίας ενός φιλόξενου περιβάλλοντος, όπου καθένας αισθάνεται ασφαλής και ευπρόσδεκτος. Όταν κάποιος νιώθει ότι μπορεί να είναι ο εαυτός του, σκέφτεται, μιλά και ακούει με τον πιο δημιουργικό τρόπο. Ειδικότερα, αναλογιστείτε πόσο η πρόσκληση που θα στείλετε και η διευθέτηση του χώρου του Café θα συμβάλουν στη δημιουργία μιας ζεστής και φιλόξενης ατμόσφαιρας. 
3) Διερευνήστε σημαντικά ερωτήματα: Η γνώση προκύπτει μέσα από την αναζήτηση απαντήσεων σε καίρια ερωτήματα. Βρείτε ερωτήματα τα οποία σχετίζονται άμεσα με τα πραγματικά ζητήματα που απασχολούν τα μέλη της ομάδας. Δυνατά ερωτήματα, με απήχηση στο σύνολο των ατόμων που απευθύνεστε, προσελκύουν τη συλλογική ενέργεια, συμβάλλουν στην καλύτερη αντίληψη (διαμόρφωση σαφέστερης εικόνας για πρόσωπα και καταστάσεις) και βοηθούν στην ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών ή/και δράσεων για την επίλυση ενός ζητήματος. Ανάλογα με τα χρονικά περιθώρια και τους στόχους του Café, οι συμμετέχοντες μπορεί να ασχοληθούν με ένα μόνο ερώτημα ή να εμβαθύνουν προοδευτικά σε μια σειρά ερωτημάτων μέσα από διάφορους γύρους συνομιλιών. 4) Ενθαρρύνετε τη συμβολή όλων: Οι οικοδεσπότες των Cafés, μέσω του ηγετικού ρόλου που καλούνται να παίξουν, αντιλαμβάνονται ολοένα και περισσότερο τη σημασία της συμμετοχής. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν απλά να συμμετάσχουν, αλλά να κάνουν τη διαφορά με την ενεργό συνεισφορά τους. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνετε όλους τους συμμετέχοντες να συνεισφέρουν καθοριστικά και ενεργά στη συζήτηση με τις ιδέες και τις απόψεις τους, ενώ ταυτόχρονα να επιτρέπετε τη συμμετοχή σε όποιον έχει έλθει απλά για να παρακολουθήσει. [4] Οι Θεμελιώδεις Αρχές 
5) Συνδέστε διαφορετικές οπτικές γωνίες: Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του World Café είναι η δυνατότητα που έχουν οι συμμετέχοντες να μετακινούνται από τραπέζι σε τραπέζι, να γνωρίζουν κόσμο, να συνεισφέρουν ενεργά με τον τρόπο σκέψης τους και να εντάσσουν την ουσία των διαπιστώσεών τους σε νοητικούς κύκλους που συνεχώς διευρύνονται. Καθώς οι συμμετέχοντες μεταφέρουν βασικές ιδέες ή θέματα σε νέα τραπέζια, ανταλλάσσουν απόψεις, ενισχύοντας σημαντικά το ενδεχόμενο να προκύψουν αναπάντεχα νέες προσεγγίσεις. 
6) Αφουγκραστείτε μαζί με τους άλλους τον παλμό της συζήτησης: Η ακρόαση είναι ένα δώρο που προσφέρουμε ο ένας στον άλλον και η ποιότητά της καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την επιτυχία ενός Café. Κάνοντας πράξη την ενεργητική ακρόαση και δίνοντας προσοχή σε κοινά θέματα, μοτίβα και ιδέες που αναδύονται από τη συζήτηση, αποκτούμε σταδιακά επίγνωση της όλης κατάστασης. Παρακινήστε τον κόσμο να αφουγκραστεί τον παλμό της συζήτησης τόσο μέσα από σκέψεις και συναισθήματα που εκφράσθηκαν δημόσια, όσο και μέσα από αυτά που δεν ειπώθηκαν… 
7) Μοιραστείτε τις συλλογικές ανακαλύψεις: Οι συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε ένα τραπέζι αντανακλούν ένα μοτίβο ολότητας, το οποίο συνδέεται με τις συζητήσεις που έλαβαν χώρα στα άλλα τραπέζια. Η τελευταία φάση του Café, γνωστή και ως «συγκομιδή», γίνεται με ανοικτή συζήτηση στην ολομέλεια και αποσκοπεί στο να κάνει φανερό στον καθένα το συνολικό «απόσταγμα» της διαδικασίας. Παρακινήστε αρχικά τους καλεσμένους σας να συμμετάσχουν σε έναν ολιγόλεπτο και σιωπηλό στοχασμό επί των μοτίβων, των επιμέρους θεμάτων και των βαθύτερων ερωτημάτων που προέκυψαν κατά τις συνομιλίες σε μικρές ομάδες και εν συνεχεία ζητήστε από τον καθένα να μοιραστεί τις σκέψεις του με τους άλλους, στο πλαίσιο της ανοικτής συζήτησης. Η συμβολή ενός ιδεογράφου (graphic recorder) βοηθάει σημαντικά στην αποτύπωση του τελικού αποτελέσματος, που προκύπτει από την όλη διαδικασία.



Οι Συζητήσεις 

  •  Ζητήστε από τους καλεσμένους σας να συγκροτήσουν ομάδες συζήτησης τεσσάρων (το πολύ πέντε) ατόμων και να καθίσουν στα τραπέζια του Café. Σε περίπτωση που δεν έχετε στη διάθεσή σας τραπέζια, χρησιμοποιήστε καθίσματα κατάλληλα διευθετημένα. 
  •  Οργανώστε τουλάχιστον τρεις διαδοχικούς γύρους συζητήσεων, διάρκειας το λιγότερο 20 λεπτών ο καθένας. 
  •  Ασχοληθείτε με ερωτήματα ή ζητήματα που έχουν πραγματική σημασία για τη ζωή σας, την εργασία σας ή την κοινότητα. 
  •  Ενθαρρύνετε τους συμμετέχοντες να αυτενεργούν γράφοντας, σχεδιάζοντας και ζωγραφίζοντας ιδέες-κλειδιά στο ειδικό «τραπεζομάντηλο» (ή/και να τις σημειώνουν σε μεγάλες καρτέλες ή ειδικά χαρτόνια στο κέντρο του τραπεζιού). 
  •  Ζητήστε, με την ολοκλήρωση του πρώτου γύρου συζήτησης, να παραμείνει ένα άτομο σε κάθε τραπέζι ως φιλόξενος συνδαιτημόνας (table host) για τον επόμενο γύρο και οι λοιποί ομοτράπεζοι να μετακινηθούν σε ξεχωριστά τραπέζια ως «ταξιδιώτες» ή πρεσβευτές των νοημάτων. Έτσι, οι «ταξιδιώτες» κομίζουν βασικές ιδέες, θέματα και ερωτήσεις στις νέες τους ομάδες, ενώ ο φιλόξενος συνδαιτημόνας παραμένει στη θέση του και υποδέχεται τους νέους «ταξιδιώτες». 
  •  Δώστε τη δυνατότητα στους καλεσμένους να μετακινηθούν σε αρκετούς γύρους συζητήσεων. Οι διάφορες ιδέες, τα ζητήματα και τα επιμέρους θέματα αρχίζουν να συσχετίζονται και να συνδέονται μεταξύ τους. Στο τέλος του δεύτερου ή/και του τρίτου γύρου όλοι οι συμμετέχοντες θα έχουν εμπλουτιστεί με νέες ιδέες και συμπεράσματα από τις προηγηθείσες συνομιλίες. Στον τελευταίο γύρο συζήτησης, οι συμμετέχοντες μπορούν είτε να επιστρέψουν στο αρχικό τους τραπέζι, για να συνθέσουν τις διαπιστώσεις τους, είτε να συνεχίσουν να μετακινούνται σε νέα τραπέζια. 
  •  Αξιοποιήστε το ίδιο ερώτημα για έναν ή περισσότερους γύρους συζήτησης, ή επεξεργαστείτε διαφορετικά ερωτήματα σε κάθε γύρο, προκειμένου να εμβαθύνετε στη διερεύνηση. 
  •  Αφήστε χρόνο για ανταλλαγή απόψεων και ιδεών, μετά από τρεις γύρους συνομιλιών, στο πλαίσιο μιας ανοιχτής συζήτησης στην ολομέλεια. Μέσα από τέτοιες συζητήσεις μπορούν να προσδιοριστούν κοινά μοτίβα, να αναπτυχθεί η συλλογική γνώση και να αναδυθούν οι δυνατότητες για δράση. 

Όταν ξέρετε τι θέλετε να πετύχετε και πόσο χρόνο έχετε στη διάθεσή σας, μπορείτε να αποφασίσετε τον κατάλληλο αριθμό και τη διάρκεια των γύρων συζήτησης, την πιο αποτελεσματική χρήση των ερωτημάτων, καθώς και τους πιο ενδιαφέροντες τρόπους για τη σύνδεση και τον αμοιβαίο εμπλουτισμό των διαφορετικών ιδεών.


Παίξτε! Πειραματιστείτε! Αυτοσχεδιάστε!

  •  Διασκεδάστε! 
  •  Διευκολύνετε τον εαυτό σας και τους άλλους! 
  •  Παίξτε, σχεδιάστε, ζωγραφίστε! 
  •  Συνεισφέρετε εκφράζοντας τη σκέψη σας! 
  •  Αφουγκραστείτε όλοι μαζί τον παλμό της συζήτησης! 
  •  Εντοπίστε κοινά μοτίβα, σκέψεις και βαθύτερους συσχετισμούς! 
  •  Εκφραστείτε με το νου… και την καρδιά σας! 
  •  Επικεντρωθείτε στα ουσιώδη! 
  •  Ακούστε με προσοχή, για να κατανοήσετε! 
  •  Συσχετίστε και συνδέστε ιδέες! 
  •  Δώστε χρόνο για σκέψη και στοχασμό!

Η Σημασία των Ερωτημάτων του World Café

Τα ερωτήματα που θα χρησιμοποιήσετε παίζουν καθοριστικό ρόλο για την επιτυχία ενός World Café. Οι καλεσμένοι σας μπορούν να διερευνήσουν ένα ή περισσότερα ερωτήματα. Μέσα από διάφορους γύρους συνομιλιών επιδιώκεται προοδευτικά η εξεύρεση λύσεων για το ζήτημα που απασχολεί την ομάδα. Έχετε κατά νου ότι… 


 Τα καίρια ερωτήματα ενεργοποιούν τους συμμετέχοντες και βοηθούν στο να εστιάσουμε την προσοχή μας στα ουσιώδη. Έμπειροι οικοδεσπότες προκρίνουν ερωτήματα ανοικτού τύπου, δηλαδή ερωτήματα που δεν απαντώνται με ένα «ναι» ή ένα «όχι». 
 Τα εύστοχα ερωτήματα δεν συνεπάγονται κατ’ ανάγκη απαντήσεις που εμπεριέχουν άμεσα βήματα δράσης ή επίλυσης προβλημάτων. Θα πρέπει να παρακινούν τους καλεσμένους σε διερεύνηση και ανακάλυψη παρά σε μια διαδικασία επιχειρηματολογίας και αντιλογίας. 
 Ένα καλό ερώτημα θα φέρνει διαρκώς στην επιφάνεια νέες ιδέες και δυνατότητες. 
 Πιθανές ερωτήσεις θα ήταν καλό να συζητηθούν εκ των προτέρων με ορισμένους ανθρώπους-κλειδιά που θα συμμετέχουν στη συνάντηση, προκειμένου να διαπιστώσε- τε αν θα διατηρηθεί αμείωτο το ενδιαφέρον και η ενέργειά τους.


Ένα δυνατό ερώτημα… 

  •  είναι απλό και σαφές 
  •  αποτελεί τροφή για σκέψη 
  •  γεννά ενέργεια 
  •  εστιάζει στην έρευνα 
  •  φέρνει στην επιφάνεια υποσυνείδητες θεωρήσεις 
  •  ανοίγει νέους ορίζοντες
Οπτικοποίηση Συλλογικής Γνώσης

Αναρτήστε τις ιδέες


Οι συμμετέχοντες μπορούν να τοποθετούν σε ένα πίνακα μεγάλα αυτοκόλλητα χαρτιά (postits)
με μια βασική ιδέα αποτυπωμένη στο καθένα, ώστε σε κάποιο διάλειμμα να δίνεται σε
όλους η δυνατότητα μιας ανασκόπησης.
Χωρίστε τις ιδέες ανά κατηγορία
Ομαδοποιήστε τα αυτοκόλλητα σε κατηγορίες με κοινά χαρακτηριστικά, έτσι ώστε οι συναφείς
ιδέες να είναι ευδιάκριτες και αξιοποιήσιμες για το σχεδιασμό των επόμενων βημάτων της
ομάδας.

Προτρέψτε τους καλεσμένους να περιηγηθούν στο χώρο
Ενίοτε, οι προσκεκλημένοι αναρτούν τα χάρτινα τραπεζομάντηλα στον τοίχο, έτσι ώστε να
μπορούν όλοι να περιδιαβούν στις ιδέες της ομάδας κατά τη διάρκεια του διαλείμματος.
Συνεργαστείτε με έναν ιδεογράφο (graphic recorder)
Σε ορισμένα Cafés η συζήτηση που γίνεται στην ολομέλεια «καταγράφεται» από έναν
ιδεογράφο, ο οποίος αποτυπώνει τις ιδέες της ομάδας σε μεγάλα χαρτιά σεμιναρίου (flip
charts) ή σε ταπετσαρίες τοίχου (wall murals). Ο συνεργάτης αυτός χρησιμοποιεί κείμενα και
γραφικά, προκειμένου να απεικονίσει τα μοτίβα της συζήτησης.
Συντάξτε ένα άρθρο
Μετά από το World Café, ο οικοδεσπότης μπορεί να συντάξει ένα άρθρο για τη διάχυση των
αποτελεσμάτων της συνάντησης σε ευρύτερο κοινό. Για τη σχετική τεκμηρίωση χρησιμοποιεί
τα ιδεογραφήματα (graphic recordings) μαζί με κάποιο κείμενο.

Η Ατμόσφαιρα του Café Είτε προσκαλείτε μερικές δεκάδες είτε εκατοντάδες άτομα είναι απαραίτητο να δημιουργήσετε ένα περιβάλλον που αποπνέει φιλικότητα και οικειότητα. Όταν φτάσουν οι καλεσμένοι σας, θα πρέπει αμέσως να αντιληφθούν ότι δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη συνάντηση… 

  •  Επιλέξτε, αν είναι δυνατό, ένα χώρο με φυσικό φως και εξωτερική θέα, ώστε να δημιουργήσετε μια πιο φιλόξενη ατμόσφαιρα. 
  •  Διαμορφώστε το χώρο, ώστε να μοιάζει με αληθινό Café, με μικρά τραπέζια τεσσάρων ή πέντε ατόμων. Λιγότερα από τέσσερα άτομα ανά τραπέζι ενδέχεται να μην εξασφαλίσουν ικανοποιητική ποικιλία απόψεων, ενώ περισσότερα από πέντε περιορίζουν το βαθμό προσωπικής αλληλεπίδρασης. 
  •  Διευθετήστε τα τραπέζια του Café με ασύμμετρο, τυχαίο τρόπο και όχι σε ευθεία διάταξη. Ένα Café με τραπεζάκια έξω, προσφέρει μια αίσθηση χαλαρότητας και φαίνεται ελκυστικό. 
  •  Τοποθετήστε χρωματιστά τραπεζομάντηλα και ένα μικρό βάζο με λουλούδια σε κάθε τραπέζι. Εάν ο χώρος και οι συνθήκες το επιτρέπουν, προσθέστε ένα κερί σε κάθε τραπέζι. Τοποθετήστε στο χώρο φυτά ή πράσινο. 
  •  Φροντίστε να υπάρχουν τουλάχιστον δύο μεγάλα φύλλα χαρτιού πάνω σε κάθε τραπεζομάντηλο, καθώς και μια κούπα ή ένα ποτήρι με χρωματιστούς μαρκαδόρους. Το χαρτί και οι μαρκαδόροι ενθαρρύνουν τους καλεσμένους σας να σημειώσουν, να ζωγραφίσουν και να συνδέσουν τις ιδέες μεταξύ τους. Με αυτό τον τρόπο οι άνθρωποι θα μπορούν να καταγράψουν άμεσα τις ιδέες που προκύπτουν από τη συζήτηση. 
  •  Βάλτε ένα ακόμα τραπέζι στο μπροστινό μέρος του χώρου για το υλικό του οικοδεσπότη και όποιου άλλου ατόμου κάνει κάποια παρουσίαση. 
  •  Εξετάστε το ενδεχόμενο να τοποθετήσετε έργα τέχνης ή αφίσες στους τοίχους (κάτι απλό όπως π.χ. φύλλα χαρτιού σεμιναρίων με αποφθέγματα) και βάλτε μουσική την ώρα που θα υποδέχεστε τους καλεσμένους σας. 
  •  Προσφέρετε ποτά και σνακ για να τιμήσετε τις παραδόσεις της κοινότητας και της φιλοξενίας. Ένα Café δεν είναι πλήρες χωρίς εδέσματα και αναψυκτικά και φυσικά δεν νοείται Café χωρίς καφέ!                                                                                 Απαραίτητα Εφόδια 
  •  Μικρά στρογγυλά τραπέζια διαμέτρου 92 – 106 εκατοστών είναι ιδανικά, αλλά και μικρότερα τραπέζια θα είναι εξίσου λειτουργικά.  Αρκετές καρέκλες για όλους τους συμμετέχοντες και τους παρουσιαστές. 
  •  Πολύχρωμα τραπεζομάντηλα. 
  •  Φύλλα παρουσιάσεων (flip charts) ή ατομικά τραπεζομάντηλα (sous-plats) για τα τραπέζια του Café. 
  •  Χρωματιστοί μαρκαδόροι με βάση το νερό (ώστε να μη στάζουν). Για καλύτερη αναγνωσιμότητα χρησιμοποιείστε σκούρα χρώματα όπως πράσινο, μαύρο, μπλέ και πορφυρό. Βάλτε και ένα ή δύο φωτεινά χρώματα στην κούπα (κόκκινο, ανοιχτό πράσινο, γαλάζιο ή πορτοκαλί) για να δώσετε έμφαση. 
  •  Σε κάθε τραπέζι τοποθετήστε ένα βάζο με λουλούδια και μια κούπα ή ένα ποτήρι για τους μαρκαδόρους. 
  •  Ένα πλαϊνό τραπέζι για αναψυκτικά και σνακ. 
  •  Ταπετσαρία διαστάσεων 160 εκ x 120 εκ ή χαρτί παρουσιάσεων για την οπτικοποίηση της συλλογικής γνώσης, καθώς και κολλητική ταινία για την ανάρτηση. 
  •  Επίπεδη επιφάνεια σε τοίχο (διαστάσεων 1m x 3m) ή δύο λευκούς πίνακες με ροδάκια (διαστάσεων 1m x 1,5m ο καθένας). 
  •  Πρόσθετο χώρο στους τοίχους (ή τα παράθυρα) για την ανάρτηση των αποτελεσμάτων του συλλογικού έργου ή/και των επιμέρους ιδεών και διαπιστώσεων από κάθε τραπέζι. Προαιρετικά εφόδια ανάλογα με τον αριθμό των συμμετεχόντων και το σκοπό 
  •  Προβολέας διαφανειών και οθόνη. 
  •  Σύστημα ήχου και κατάλληλη μουσική υπόκρουση. 
  •  Ασύρματα μικρόφωνα πέτου (για τους οικοδεσπότες) και ασύρματα μικρόφωνα χειρός (για τη συζήτηση στην ολομέλεια). 
  •  Τρίποδα και φύλλα χαρτιού σεμιναρίων (flip charts). 
  •  Είδη χαρτοπωλείου όπως συρραπτικό, συνδετήρες, λαστιχάκια, μαρκαδόροι, ταινία κάλυψης, στυλό, πινέζες και μολύβια, χρωματιστά χαρτιά διαστάσεων 10 εκ x 15 εκ ή 12 εκ x 20 εκ (για προσωπικές σημειώσεις), αυτοκόλλητα χαρτιά σημειώσεων (post-its) διαστάσεων 10 εκ x 15 εκ σε φωτεινά χρώματα για την ανάρτηση ιδεών. Χρησιμοποιήστε τη φαντασία σας! Γίνετε Δημιουργικοί! 

Ο Ρόλος του Οικοδεσπότη 

Δουλειά του οικοδεσπότη είναι να βλέπει αν εφαρμόζονται στην πράξη οι επτά αρχές σχεδιασμού του World Café, που αποτελούν τις κατευθυντήριες γραμμές για το συνεργατικό διάλογο και την ενεργό συμμετοχή. Αυτό που μετράει δεν είναι η κατά γράμμα τήρηση ενός συγκεκριμένου πρωτοκόλλου, αλλά το να βιώσουν οι συμμετέχοντες το πνεύμα των κατευθυντήριων γραμμών που διέπουν το World Café. Η προετοιμασία και η φιλοξενία ενός Café απαιτεί μέριμνα, μεράκι, και φροντίδα. Ο οικοδεσπότης του Café είναι αυτός που μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ μιας απλά ενδιαφέρουσας και μιας πραγματικά ουσιαστικής συζήτησης

Σε συνεργασία με την ομάδα σχεδιασμού καθορίζετε το σκοπό του Café και αποφασίζετε ποιους θα καλέσετε στη συνάντηση. 

  •  Ονομάστε το Café ανάλογα με το σκοπό του, π.χ. Café Ηγεσίας, Café Γνώσης, Café Στρατηγικής, Café Ανακάλυψης, κ.λπ. 
  •  Συμβάλετε στη διαμόρφωση της πρόσκλησης. 
  •  Συνεργαστείτε, προκειμένου να δημιουργήσετε ένα άνετο και φιλικό περιβάλλον στο Café. 
  •  Καλωσορίστε τους συμμετέχοντες καθώς προσέρχονται. 
  •  Εξηγήστε το σκοπό της συνάντησης. 
  •  Θέστε το ερώτημα ή το θέμα κάθε γύρου συνομιλίας και βεβαιωθείτε ότι είναι ορατό απ’ όλους κάνοντας χρήση προβολέα, χαρτοπίνακα ή με κάρτες σε κάθε τραπέζι. 
  •  Εξηγήστε τις κατευθυντήριες γραμμές και τον κώδικα συμπεριφοράς του Café και αναρτήστε σε εμφανή σημεία το σχετικό υλικό. 
  •  Εξηγήστε τη διαδικασία του Café και το ρόλο του φιλόξενου συνδαιτημόνα. 
  •  Στη διάρκεια της συζήτησης, να μετακινείστε ανάμεσα στα τραπέζια. 
  •  Ενθαρρύνετε τη συμμετοχή όλων. 
  •  Υπενθυμίζετε στους συμμετέχοντες να σημειώνουν τις βασικές ιδέες, να σχεδιάζουν, να ζωγραφίζουν. 
  •  Ενημερώστε ευγενικά τους συμμετέχοντες όταν έλθει η ώρα για αλλαγή τραπεζιού και έναρξη νέου κύκλου συζήτησης. 
  •  Βεβαιωθείτε ότι οι βασικές διαπιστώσεις οπτικοποιούνται ή ότι συγκεντρώνονται και αναρτώνται, εφόσον αυτό είναι εφικτό. 
  •  Προσαρμόστε με δημιουργικό τρόπο τις επτά αρχές σχεδιασμού ή τις κατευθυντήριες γραμμές του Café στις ιδιαίτερες ανάγκες της συνάντησης που διοργανώνετε.

Επισημαίνεται ότι… 

  •  Οι άνθρωποι έχουν την τάση να συμπεριφέρονται με συγκεκριμένο τρόπο, όταν είναι συντονιστές ή όταν συντονίζονται από άλλους. Εν προκειμένω, ένας κίνδυνος που ελλοχεύει (για την επιτυχία του Café) μπορεί να προέλθει από φιλόξενους συνδαιτημόνες με μικρή εμπειρία, ιδίως όταν αυτοί παίρνουν το ρόλο τους πιο σοβαρά απ’ ότι χρειάζεται. 
  •  Στο World Café δεν υπάρχουν συντονιστές. Καθένας στα τραπέζια έχει ευθύνη για τη διατήρηση φιλόξενου κλίματος μεταξύ των ομοτράπεζων. Γι’ αυτόν, αλλά και για διάφορους άλλους λόγους, μπορείτε να μην έχετε φιλόξενους συνδαιτημόνες στο World Café που θα οργανώσετε. 
  •  Η επιλογή του φιλόξενου συνδαιτημόνα που θα υποδεχθεί τους νέους «ταξιδιώτες» γίνεται πάντα στο τέλος κάθε γύρου – όχι στην αρχή. Δεν πρέπει το ίδιο άτομο να είναι φιλόξενος συνδαιτημόνας για περισσότερο από ένα γύρο.


ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ: Αλέξανδρος Πανταζίδης, pantazidis.alexandros@gmail.com ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΕΙΟΥ: Δημήτρης Παλαφούτας, palafdim@yahoo.com

Για περαιτέρω λεπτομερείς πληροφορίες με περιγραφές από τις ανά τον κόσμο συζητήσεις, πρόσθετες συμβουλές διοργάνωσης, υποστηρικτικά άρθρα και συνδέσμους από αντίστοιχες πρωτοβουλίες, παρακαλούμε επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: http://www.theworldcafe.com.



Οδηγός Αναφοράς για τη φιλοξενία ενός World Café

Το World Café είναι μια εύχρηστη μέθοδος για τη δημιουργία ενός ζωντανού δικτύου συνεργατικού διαλόγου γύρω από ένα θέμα ή ζήτημα που ενδιαφέρει ή απασχολεί μια ομάδα ανθρώπων. Μέσα από καίρια ερωτήματα, οι συμμετέχοντες καλούνται σε μια προσπάθεια δημιουργικής σκέψης και επεξεργασίας των νέων ιδεών, οι οποίες θα προκύψουν από τη συζήτηση. Τα Cafés, που έχουν φιλοξενηθεί σε διάφορους χώρους, έχουν ονομασθεί ποικιλοτρόπως ανάλογα με τους επιδιωκόμενους στόχους π.χ. Δημιουργικά Cafés, Cafés Στρατηγικής, Cafés Ηγεσίας, Κοινοτικά Cafés. Οι συζητήσεις γίνονται με βάση τις αρχές και τη διαδικασία που έχει διαμορφωθεί από το World Café, ένα παγκόσμιο κίνημα για τη στήριξη σημαντικών συζητήσεων που λαμβάνουν χώρα απανταχού της γης σε εταιρικό, κυβερνητικό ή κοινωνικό επίπεδο.

Το World Café βασίζεται στην υπόθεση ότι εμείς οι άνθρωποι… 


 Έχουμε έμφυτη τη σοφία και τη δημιουργικότητα για να αντιμετωπίσουμε τις πιο δύσκολες προκλήσεις. 
 Μπορούμε να βρούμε τις απαντήσεις που αναζητούμε. 
 Όλοι μαζί είμαστε σοφότεροι από ό,τι ο καθένας ξεχωριστά.

Το World Café είναι επίσης μια πρωτοποριακή διαδικασία που μας δίνει τη δυνατότητα να επινοήσουμε νέους τρόπους για να κάνουμε μια σημαντική αλλαγή στη ζωή ή στην εργασία μας. Η δύναμη της συζήτησης είναι τόσο ανεπαίσθητη και φυσική, ώστε συχνά την παραβλέπουμε. Για να συνειδητοποιήσουμε τη δύναμη αυτή, ας σκεφτούμε τις διάφορες επιλογές για μάθηση και δράση, οι οποίες προκύπτουν από συζητήσεις που γίνονται μεταξύ συναδέλφων στον ίδιο εργασιακό χώρο. Θα μπορούσαμε άραγε στο εν λόγω παράδειγμα να θεωρήσουμε το σύνολο των συζητήσεων ως ένα μεγάλο δυναμικό Café και κάθε μια ξεχωριστή συζήτηση ως ένα «τραπέζι συνομιλίας» ενταγμένο σε ένα ευρύτερο δίκτυο συλλογικής γνώσης και διαμόρφωσης του μέλλοντός μας; Εφόσον αντιληφθούμε τη δύναμη της συζήτησης ως διαδικασία-κλειδί σε όλες τις πτυχές της ζωής μας, μπορούμε να την αξιοποιήσουμε πιο αποτελεσματικά προς αμοιβαίο όφελος. Τι είναι ουσιώδες για ένα World Café; Στις σελίδες που ακολουθούν περιγράφονται οι κατευθυντήριες γραμμές που διευκολύνουν την εξέλιξη μιας συζήτησης μέσω του διαλόγου και της συμμετοχής. Ακολουθώντας αυτές τις γενικές κατευθύνσεις στην προετοιμασία των συναντήσεων και των συναθροίσεών σας, θα διαπιστώσετε ότι είστε σε θέση να δημιουργήσετε ένα μοναδικό περιβάλλον, ώστε να προκύψουν εκπληκτικά και χρήσιμα αποτελέσματα. Ένα World Café χαρακτηρίζεται πάντοτε από οικειότητα ακόμα κι όταν απαρτίζεται από μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων.

Οι Θεμελιώδεις Αρχές 

Η διεξαγωγή μιας συναρπαστικής συζήτησης με τη μέθοδο World Café δεν είναι κάτι δύσκολο – περιορίζεται μόνο από τη φαντασία σας! Η μορφή είναι ευέλικτη και προσαρμόζεται σε πολλές διαφορετικές περιστάσεις. Η συνδυασμένη χρήση των ακόλουθων αρχών ενθαρρύνει το συνεργατικό διάλογο, την ενεργό συμμετοχή και τις εποικοδομητικές δυνατότητες για ανάληψη δράσης. 
1) Καθορίστε το πλαίσιο: Δώστε έμφαση στο λόγο για τον οποίο συγκεντρώθηκαν οι καλεσμένοι σας και στο τι θέλετε να επιτύχετε. Έχοντας επίγνωση του σκοπού και των επιμέρους παραμέτρων της συνάντησής σας θα μπορέσετε να σκεφθείτε και να επιλέξετε τα πιο σημαντικά στοιχεία που θα σας βοηθήσουν στην επίτευξη των στόχων σας, όπως π.χ. ποιοι πρέπει να πάρουν μέρος στη συζήτηση, ποια θέματα ή ερωτήματα είναι τα καταλληλότερα, τι είδους αποτελέσματα θα είναι πιο χρήσιμα, κ.λπ… 
2) Δημιουργήστε φιλόξενο περιβάλλον: Οι οικοδεσπότες των Cafés ανά τον κόσμο τονίζουν τη δύναμη και τη σημασία της δημιουργίας ενός φιλόξενου περιβάλλοντος, όπου καθένας αισθάνεται ασφαλής και ευπρόσδεκτος. Όταν κάποιος νιώθει ότι μπορεί να είναι ο εαυτός του, σκέφτεται, μιλά και ακούει με τον πιο δημιουργικό τρόπο. Ειδικότερα, αναλογιστείτε πόσο η πρόσκληση που θα στείλετε και η διευθέτηση του χώρου του Café θα συμβάλουν στη δημιουργία μιας ζεστής και φιλόξενης ατμόσφαιρας. 
3) Διερευνήστε σημαντικά ερωτήματα: Η γνώση προκύπτει μέσα από την αναζήτηση απαντήσεων σε καίρια ερωτήματα. Βρείτε ερωτήματα τα οποία σχετίζονται άμεσα με τα πραγματικά ζητήματα που απασχολούν τα μέλη της ομάδας. Δυνατά ερωτήματα, με απήχηση στο σύνολο των ατόμων που απευθύνεστε, προσελκύουν τη συλλογική ενέργεια, συμβάλλουν στην καλύτερη αντίληψη (διαμόρφωση σαφέστερης εικόνας για πρόσωπα και καταστάσεις) και βοηθούν στην ανάληψη συγκεκριμένων πρωτοβουλιών ή/και δράσεων για την επίλυση ενός ζητήματος. Ανάλογα με τα χρονικά περιθώρια και τους στόχους του Café, οι συμμετέχοντες μπορεί να ασχοληθούν με ένα μόνο ερώτημα ή να εμβαθύνουν προοδευτικά σε μια σειρά ερωτημάτων μέσα από διάφορους γύρους συνομιλιών. 4) Ενθαρρύνετε τη συμβολή όλων: Οι οικοδεσπότες των Cafés, μέσω του ηγετικού ρόλου που καλούνται να παίξουν, αντιλαμβάνονται ολοένα και περισσότερο τη σημασία της συμμετοχής. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν θέλουν απλά να συμμετάσχουν, αλλά να κάνουν τη διαφορά με την ενεργό συνεισφορά τους. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνετε όλους τους συμμετέχοντες να συνεισφέρουν καθοριστικά και ενεργά στη συζήτηση με τις ιδέες και τις απόψεις τους, ενώ ταυτόχρονα να επιτρέπετε τη συμμετοχή σε όποιον έχει έλθει απλά για να παρακολουθήσει. [4] Οι Θεμελιώδεις Αρχές 
5) Συνδέστε διαφορετικές οπτικές γωνίες: Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του World Café είναι η δυνατότητα που έχουν οι συμμετέχοντες να μετακινούνται από τραπέζι σε τραπέζι, να γνωρίζουν κόσμο, να συνεισφέρουν ενεργά με τον τρόπο σκέψης τους και να εντάσσουν την ουσία των διαπιστώσεών τους σε νοητικούς κύκλους που συνεχώς διευρύνονται. Καθώς οι συμμετέχοντες μεταφέρουν βασικές ιδέες ή θέματα σε νέα τραπέζια, ανταλλάσσουν απόψεις, ενισχύοντας σημαντικά το ενδεχόμενο να προκύψουν αναπάντεχα νέες προσεγγίσεις. 
6) Αφουγκραστείτε μαζί με τους άλλους τον παλμό της συζήτησης: Η ακρόαση είναι ένα δώρο που προσφέρουμε ο ένας στον άλλον και η ποιότητά της καθορίζει σε μεγάλο βαθμό την επιτυχία ενός Café. Κάνοντας πράξη την ενεργητική ακρόαση και δίνοντας προσοχή σε κοινά θέματα, μοτίβα και ιδέες που αναδύονται από τη συζήτηση, αποκτούμε σταδιακά επίγνωση της όλης κατάστασης. Παρακινήστε τον κόσμο να αφουγκραστεί τον παλμό της συζήτησης τόσο μέσα από σκέψεις και συναισθήματα που εκφράσθηκαν δημόσια, όσο και μέσα από αυτά που δεν ειπώθηκαν… 
7) Μοιραστείτε τις συλλογικές ανακαλύψεις: Οι συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε ένα τραπέζι αντανακλούν ένα μοτίβο ολότητας, το οποίο συνδέεται με τις συζητήσεις που έλαβαν χώρα στα άλλα τραπέζια. Η τελευταία φάση του Café, γνωστή και ως «συγκομιδή», γίνεται με ανοικτή συζήτηση στην ολομέλεια και αποσκοπεί στο να κάνει φανερό στον καθένα το συνολικό «απόσταγμα» της διαδικασίας. Παρακινήστε αρχικά τους καλεσμένους σας να συμμετάσχουν σε έναν ολιγόλεπτο και σιωπηλό στοχασμό επί των μοτίβων, των επιμέρους θεμάτων και των βαθύτερων ερωτημάτων που προέκυψαν κατά τις συνομιλίες σε μικρές ομάδες και εν συνεχεία ζητήστε από τον καθένα να μοιραστεί τις σκέψεις του με τους άλλους, στο πλαίσιο της ανοικτής συζήτησης. Η συμβολή ενός ιδεογράφου (graphic recorder) βοηθάει σημαντικά στην αποτύπωση του τελικού αποτελέσματος, που προκύπτει από την όλη διαδικασία.



Οι Συζητήσεις 

  •  Ζητήστε από τους καλεσμένους σας να συγκροτήσουν ομάδες συζήτησης τεσσάρων (το πολύ πέντε) ατόμων και να καθίσουν στα τραπέζια του Café. Σε περίπτωση που δεν έχετε στη διάθεσή σας τραπέζια, χρησιμοποιήστε καθίσματα κατάλληλα διευθετημένα. 
  •  Οργανώστε τουλάχιστον τρεις διαδοχικούς γύρους συζητήσεων, διάρκειας το λιγότερο 20 λεπτών ο καθένας. 
  •  Ασχοληθείτε με ερωτήματα ή ζητήματα που έχουν πραγματική σημασία για τη ζωή σας, την εργασία σας ή την κοινότητα. 
  •  Ενθαρρύνετε τους συμμετέχοντες να αυτενεργούν γράφοντας, σχεδιάζοντας και ζωγραφίζοντας ιδέες-κλειδιά στο ειδικό «τραπεζομάντηλο» (ή/και να τις σημειώνουν σε μεγάλες καρτέλες ή ειδικά χαρτόνια στο κέντρο του τραπεζιού). 
  •  Ζητήστε, με την ολοκλήρωση του πρώτου γύρου συζήτησης, να παραμείνει ένα άτομο σε κάθε τραπέζι ως φιλόξενος συνδαιτημόνας (table host) για τον επόμενο γύρο και οι λοιποί ομοτράπεζοι να μετακινηθούν σε ξεχωριστά τραπέζια ως «ταξιδιώτες» ή πρεσβευτές των νοημάτων. Έτσι, οι «ταξιδιώτες» κομίζουν βασικές ιδέες, θέματα και ερωτήσεις στις νέες τους ομάδες, ενώ ο φιλόξενος συνδαιτημόνας παραμένει στη θέση του και υποδέχεται τους νέους «ταξιδιώτες». 
  •  Δώστε τη δυνατότητα στους καλεσμένους να μετακινηθούν σε αρκετούς γύρους συζητήσεων. Οι διάφορες ιδέες, τα ζητήματα και τα επιμέρους θέματα αρχίζουν να συσχετίζονται και να συνδέονται μεταξύ τους. Στο τέλος του δεύτερου ή/και του τρίτου γύρου όλοι οι συμμετέχοντες θα έχουν εμπλουτιστεί με νέες ιδέες και συμπεράσματα από τις προηγηθείσες συνομιλίες. Στον τελευταίο γύρο συζήτησης, οι συμμετέχοντες μπορούν είτε να επιστρέψουν στο αρχικό τους τραπέζι, για να συνθέσουν τις διαπιστώσεις τους, είτε να συνεχίσουν να μετακινούνται σε νέα τραπέζια. 
  •  Αξιοποιήστε το ίδιο ερώτημα για έναν ή περισσότερους γύρους συζήτησης, ή επεξεργαστείτε διαφορετικά ερωτήματα σε κάθε γύρο, προκειμένου να εμβαθύνετε στη διερεύνηση. 
  •  Αφήστε χρόνο για ανταλλαγή απόψεων και ιδεών, μετά από τρεις γύρους συνομιλιών, στο πλαίσιο μιας ανοιχτής συζήτησης στην ολομέλεια. Μέσα από τέτοιες συζητήσεις μπορούν να προσδιοριστούν κοινά μοτίβα, να αναπτυχθεί η συλλογική γνώση και να αναδυθούν οι δυνατότητες για δράση. 

Όταν ξέρετε τι θέλετε να πετύχετε και πόσο χρόνο έχετε στη διάθεσή σας, μπορείτε να αποφασίσετε τον κατάλληλο αριθμό και τη διάρκεια των γύρων συζήτησης, την πιο αποτελεσματική χρήση των ερωτημάτων, καθώς και τους πιο ενδιαφέροντες τρόπους για τη σύνδεση και τον αμοιβαίο εμπλουτισμό των διαφορετικών ιδεών.


Παίξτε! Πειραματιστείτε! Αυτοσχεδιάστε!

  •  Διασκεδάστε! 
  •  Διευκολύνετε τον εαυτό σας και τους άλλους! 
  •  Παίξτε, σχεδιάστε, ζωγραφίστε! 
  •  Συνεισφέρετε εκφράζοντας τη σκέψη σας! 
  •  Αφουγκραστείτε όλοι μαζί τον παλμό της συζήτησης! 
  •  Εντοπίστε κοινά μοτίβα, σκέψεις και βαθύτερους συσχετισμούς! 
  •  Εκφραστείτε με το νου… και την καρδιά σας! 
  •  Επικεντρωθείτε στα ουσιώδη! 
  •  Ακούστε με προσοχή, για να κατανοήσετε! 
  •  Συσχετίστε και συνδέστε ιδέες! 
  •  Δώστε χρόνο για σκέψη και στοχασμό!

Η Σημασία των Ερωτημάτων του World Café

Τα ερωτήματα που θα χρησιμοποιήσετε παίζουν καθοριστικό ρόλο για την επιτυχία ενός World Café. Οι καλεσμένοι σας μπορούν να διερευνήσουν ένα ή περισσότερα ερωτήματα. Μέσα από διάφορους γύρους συνομιλιών επιδιώκεται προοδευτικά η εξεύρεση λύσεων για το ζήτημα που απασχολεί την ομάδα. Έχετε κατά νου ότι… 


 Τα καίρια ερωτήματα ενεργοποιούν τους συμμετέχοντες και βοηθούν στο να εστιάσουμε την προσοχή μας στα ουσιώδη. Έμπειροι οικοδεσπότες προκρίνουν ερωτήματα ανοικτού τύπου, δηλαδή ερωτήματα που δεν απαντώνται με ένα «ναι» ή ένα «όχι». 
 Τα εύστοχα ερωτήματα δεν συνεπάγονται κατ’ ανάγκη απαντήσεις που εμπεριέχουν άμεσα βήματα δράσης ή επίλυσης προβλημάτων. Θα πρέπει να παρακινούν τους καλεσμένους σε διερεύνηση και ανακάλυψη παρά σε μια διαδικασία επιχειρηματολογίας και αντιλογίας. 
 Ένα καλό ερώτημα θα φέρνει διαρκώς στην επιφάνεια νέες ιδέες και δυνατότητες. 
 Πιθανές ερωτήσεις θα ήταν καλό να συζητηθούν εκ των προτέρων με ορισμένους ανθρώπους-κλειδιά που θα συμμετέχουν στη συνάντηση, προκειμένου να διαπιστώσε- τε αν θα διατηρηθεί αμείωτο το ενδιαφέρον και η ενέργειά τους.


Ένα δυνατό ερώτημα… 

  •  είναι απλό και σαφές 
  •  αποτελεί τροφή για σκέψη 
  •  γεννά ενέργεια 
  •  εστιάζει στην έρευνα 
  •  φέρνει στην επιφάνεια υποσυνείδητες θεωρήσεις 
  •  ανοίγει νέους ορίζοντες
Οπτικοποίηση Συλλογικής Γνώσης

Αναρτήστε τις ιδέες


Οι συμμετέχοντες μπορούν να τοποθετούν σε ένα πίνακα μεγάλα αυτοκόλλητα χαρτιά (postits)
με μια βασική ιδέα αποτυπωμένη στο καθένα, ώστε σε κάποιο διάλειμμα να δίνεται σε
όλους η δυνατότητα μιας ανασκόπησης.
Χωρίστε τις ιδέες ανά κατηγορία
Ομαδοποιήστε τα αυτοκόλλητα σε κατηγορίες με κοινά χαρακτηριστικά, έτσι ώστε οι συναφείς
ιδέες να είναι ευδιάκριτες και αξιοποιήσιμες για το σχεδιασμό των επόμενων βημάτων της
ομάδας.

Προτρέψτε τους καλεσμένους να περιηγηθούν στο χώρο
Ενίοτε, οι προσκεκλημένοι αναρτούν τα χάρτινα τραπεζομάντηλα στον τοίχο, έτσι ώστε να
μπορούν όλοι να περιδιαβούν στις ιδέες της ομάδας κατά τη διάρκεια του διαλείμματος.
Συνεργαστείτε με έναν ιδεογράφο (graphic recorder)
Σε ορισμένα Cafés η συζήτηση που γίνεται στην ολομέλεια «καταγράφεται» από έναν
ιδεογράφο, ο οποίος αποτυπώνει τις ιδέες της ομάδας σε μεγάλα χαρτιά σεμιναρίου (flip
charts) ή σε ταπετσαρίες τοίχου (wall murals). Ο συνεργάτης αυτός χρησιμοποιεί κείμενα και
γραφικά, προκειμένου να απεικονίσει τα μοτίβα της συζήτησης.
Συντάξτε ένα άρθρο
Μετά από το World Café, ο οικοδεσπότης μπορεί να συντάξει ένα άρθρο για τη διάχυση των
αποτελεσμάτων της συνάντησης σε ευρύτερο κοινό. Για τη σχετική τεκμηρίωση χρησιμοποιεί
τα ιδεογραφήματα (graphic recordings) μαζί με κάποιο κείμενο.

Η Ατμόσφαιρα του Café Είτε προσκαλείτε μερικές δεκάδες είτε εκατοντάδες άτομα είναι απαραίτητο να δημιουργήσετε ένα περιβάλλον που αποπνέει φιλικότητα και οικειότητα. Όταν φτάσουν οι καλεσμένοι σας, θα πρέπει αμέσως να αντιληφθούν ότι δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη συνάντηση… 

  •  Επιλέξτε, αν είναι δυνατό, ένα χώρο με φυσικό φως και εξωτερική θέα, ώστε να δημιουργήσετε μια πιο φιλόξενη ατμόσφαιρα. 
  •  Διαμορφώστε το χώρο, ώστε να μοιάζει με αληθινό Café, με μικρά τραπέζια τεσσάρων ή πέντε ατόμων. Λιγότερα από τέσσερα άτομα ανά τραπέζι ενδέχεται να μην εξασφαλίσουν ικανοποιητική ποικιλία απόψεων, ενώ περισσότερα από πέντε περιορίζουν το βαθμό προσωπικής αλληλεπίδρασης. 
  •  Διευθετήστε τα τραπέζια του Café με ασύμμετρο, τυχαίο τρόπο και όχι σε ευθεία διάταξη. Ένα Café με τραπεζάκια έξω, προσφέρει μια αίσθηση χαλαρότητας και φαίνεται ελκυστικό. 
  •  Τοποθετήστε χρωματιστά τραπεζομάντηλα και ένα μικρό βάζο με λουλούδια σε κάθε τραπέζι. Εάν ο χώρος και οι συνθήκες το επιτρέπουν, προσθέστε ένα κερί σε κάθε τραπέζι. Τοποθετήστε στο χώρο φυτά ή πράσινο. 
  •  Φροντίστε να υπάρχουν τουλάχιστον δύο μεγάλα φύλλα χαρτιού πάνω σε κάθε τραπεζομάντηλο, καθώς και μια κούπα ή ένα ποτήρι με χρωματιστούς μαρκαδόρους. Το χαρτί και οι μαρκαδόροι ενθαρρύνουν τους καλεσμένους σας να σημειώσουν, να ζωγραφίσουν και να συνδέσουν τις ιδέες μεταξύ τους. Με αυτό τον τρόπο οι άνθρωποι θα μπορούν να καταγράψουν άμεσα τις ιδέες που προκύπτουν από τη συζήτηση. 
  •  Βάλτε ένα ακόμα τραπέζι στο μπροστινό μέρος του χώρου για το υλικό του οικοδεσπότη και όποιου άλλου ατόμου κάνει κάποια παρουσίαση. 
  •  Εξετάστε το ενδεχόμενο να τοποθετήσετε έργα τέχνης ή αφίσες στους τοίχους (κάτι απλό όπως π.χ. φύλλα χαρτιού σεμιναρίων με αποφθέγματα) και βάλτε μουσική την ώρα που θα υποδέχεστε τους καλεσμένους σας. 
  •  Προσφέρετε ποτά και σνακ για να τιμήσετε τις παραδόσεις της κοινότητας και της φιλοξενίας. Ένα Café δεν είναι πλήρες χωρίς εδέσματα και αναψυκτικά και φυσικά δεν νοείται Café χωρίς καφέ!                                                                                 Απαραίτητα Εφόδια 
  •  Μικρά στρογγυλά τραπέζια διαμέτρου 92 – 106 εκατοστών είναι ιδανικά, αλλά και μικρότερα τραπέζια θα είναι εξίσου λειτουργικά.  Αρκετές καρέκλες για όλους τους συμμετέχοντες και τους παρουσιαστές. 
  •  Πολύχρωμα τραπεζομάντηλα. 
  •  Φύλλα παρουσιάσεων (flip charts) ή ατομικά τραπεζομάντηλα (sous-plats) για τα τραπέζια του Café. 
  •  Χρωματιστοί μαρκαδόροι με βάση το νερό (ώστε να μη στάζουν). Για καλύτερη αναγνωσιμότητα χρησιμοποιείστε σκούρα χρώματα όπως πράσινο, μαύρο, μπλέ και πορφυρό. Βάλτε και ένα ή δύο φωτεινά χρώματα στην κούπα (κόκκινο, ανοιχτό πράσινο, γαλάζιο ή πορτοκαλί) για να δώσετε έμφαση. 
  •  Σε κάθε τραπέζι τοποθετήστε ένα βάζο με λουλούδια και μια κούπα ή ένα ποτήρι για τους μαρκαδόρους. 
  •  Ένα πλαϊνό τραπέζι για αναψυκτικά και σνακ. 
  •  Ταπετσαρία διαστάσεων 160 εκ x 120 εκ ή χαρτί παρουσιάσεων για την οπτικοποίηση της συλλογικής γνώσης, καθώς και κολλητική ταινία για την ανάρτηση. 
  •  Επίπεδη επιφάνεια σε τοίχο (διαστάσεων 1m x 3m) ή δύο λευκούς πίνακες με ροδάκια (διαστάσεων 1m x 1,5m ο καθένας). 
  •  Πρόσθετο χώρο στους τοίχους (ή τα παράθυρα) για την ανάρτηση των αποτελεσμάτων του συλλογικού έργου ή/και των επιμέρους ιδεών και διαπιστώσεων από κάθε τραπέζι. Προαιρετικά εφόδια ανάλογα με τον αριθμό των συμμετεχόντων και το σκοπό 
  •  Προβολέας διαφανειών και οθόνη. 
  •  Σύστημα ήχου και κατάλληλη μουσική υπόκρουση. 
  •  Ασύρματα μικρόφωνα πέτου (για τους οικοδεσπότες) και ασύρματα μικρόφωνα χειρός (για τη συζήτηση στην ολομέλεια). 
  •  Τρίποδα και φύλλα χαρτιού σεμιναρίων (flip charts). 
  •  Είδη χαρτοπωλείου όπως συρραπτικό, συνδετήρες, λαστιχάκια, μαρκαδόροι, ταινία κάλυψης, στυλό, πινέζες και μολύβια, χρωματιστά χαρτιά διαστάσεων 10 εκ x 15 εκ ή 12 εκ x 20 εκ (για προσωπικές σημειώσεις), αυτοκόλλητα χαρτιά σημειώσεων (post-its) διαστάσεων 10 εκ x 15 εκ σε φωτεινά χρώματα για την ανάρτηση ιδεών. Χρησιμοποιήστε τη φαντασία σας! Γίνετε Δημιουργικοί! 

Ο Ρόλος του Οικοδεσπότη 

Δουλειά του οικοδεσπότη είναι να βλέπει αν εφαρμόζονται στην πράξη οι επτά αρχές σχεδιασμού του World Café, που αποτελούν τις κατευθυντήριες γραμμές για το συνεργατικό διάλογο και την ενεργό συμμετοχή. Αυτό που μετράει δεν είναι η κατά γράμμα τήρηση ενός συγκεκριμένου πρωτοκόλλου, αλλά το να βιώσουν οι συμμετέχοντες το πνεύμα των κατευθυντήριων γραμμών που διέπουν το World Café. Η προετοιμασία και η φιλοξενία ενός Café απαιτεί μέριμνα, μεράκι, και φροντίδα. Ο οικοδεσπότης του Café είναι αυτός που μπορεί να κάνει τη διαφορά μεταξύ μιας απλά ενδιαφέρουσας και μιας πραγματικά ουσιαστικής συζήτησης

Σε συνεργασία με την ομάδα σχεδιασμού καθορίζετε το σκοπό του Café και αποφασίζετε ποιους θα καλέσετε στη συνάντηση. 

  •  Ονομάστε το Café ανάλογα με το σκοπό του, π.χ. Café Ηγεσίας, Café Γνώσης, Café Στρατηγικής, Café Ανακάλυψης, κ.λπ. 
  •  Συμβάλετε στη διαμόρφωση της πρόσκλησης. 
  •  Συνεργαστείτε, προκειμένου να δημιουργήσετε ένα άνετο και φιλικό περιβάλλον στο Café. 
  •  Καλωσορίστε τους συμμετέχοντες καθώς προσέρχονται. 
  •  Εξηγήστε το σκοπό της συνάντησης. 
  •  Θέστε το ερώτημα ή το θέμα κάθε γύρου συνομιλίας και βεβαιωθείτε ότι είναι ορατό απ’ όλους κάνοντας χρήση προβολέα, χαρτοπίνακα ή με κάρτες σε κάθε τραπέζι. 
  •  Εξηγήστε τις κατευθυντήριες γραμμές και τον κώδικα συμπεριφοράς του Café και αναρτήστε σε εμφανή σημεία το σχετικό υλικό. 
  •  Εξηγήστε τη διαδικασία του Café και το ρόλο του φιλόξενου συνδαιτημόνα. 
  •  Στη διάρκεια της συζήτησης, να μετακινείστε ανάμεσα στα τραπέζια. 
  •  Ενθαρρύνετε τη συμμετοχή όλων. 
  •  Υπενθυμίζετε στους συμμετέχοντες να σημειώνουν τις βασικές ιδέες, να σχεδιάζουν, να ζωγραφίζουν. 
  •  Ενημερώστε ευγενικά τους συμμετέχοντες όταν έλθει η ώρα για αλλαγή τραπεζιού και έναρξη νέου κύκλου συζήτησης. 
  •  Βεβαιωθείτε ότι οι βασικές διαπιστώσεις οπτικοποιούνται ή ότι συγκεντρώνονται και αναρτώνται, εφόσον αυτό είναι εφικτό. 
  •  Προσαρμόστε με δημιουργικό τρόπο τις επτά αρχές σχεδιασμού ή τις κατευθυντήριες γραμμές του Café στις ιδιαίτερες ανάγκες της συνάντησης που διοργανώνετε.

Επισημαίνεται ότι… 

  •  Οι άνθρωποι έχουν την τάση να συμπεριφέρονται με συγκεκριμένο τρόπο, όταν είναι συντονιστές ή όταν συντονίζονται από άλλους. Εν προκειμένω, ένας κίνδυνος που ελλοχεύει (για την επιτυχία του Café) μπορεί να προέλθει από φιλόξενους συνδαιτημόνες με μικρή εμπειρία, ιδίως όταν αυτοί παίρνουν το ρόλο τους πιο σοβαρά απ’ ότι χρειάζεται. 
  •  Στο World Café δεν υπάρχουν συντονιστές. Καθένας στα τραπέζια έχει ευθύνη για τη διατήρηση φιλόξενου κλίματος μεταξύ των ομοτράπεζων. Γι’ αυτόν, αλλά και για διάφορους άλλους λόγους, μπορείτε να μην έχετε φιλόξενους συνδαιτημόνες στο World Café που θα οργανώσετε. 
  •  Η επιλογή του φιλόξενου συνδαιτημόνα που θα υποδεχθεί τους νέους «ταξιδιώτες» γίνεται πάντα στο τέλος κάθε γύρου – όχι στην αρχή. Δεν πρέπει το ίδιο άτομο να είναι φιλόξενος συνδαιτημόνας για περισσότερο από ένα γύρο.


ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ: Αλέξανδρος Πανταζίδης, pantazidis.alexandros@gmail.com ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΑΡΧΕΙΟΥ: Δημήτρης Παλαφούτας, palafdim@yahoo.com

Για περαιτέρω λεπτομερείς πληροφορίες με περιγραφές από τις ανά τον κόσμο συζητήσεις, πρόσθετες συμβουλές διοργάνωσης, υποστηρικτικά άρθρα και συνδέσμους από αντίστοιχες πρωτοβουλίες, παρακαλούμε επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: http://www.theworldcafe.com.



Οδηγός Αναφοράς για τη φιλοξενία ενός World Café

Η μη βίαιη επικοινωνία είναι ένα εργαλείο που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για την επίλυση συγκρούσεων τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο. Με την εστίαση στην ταυτοποίηση των αναγκών των ατόμων και των ομάδων αντί της
κατηγοριοποίησης των περιστάσεων, η μη βίαιη επικοινωνία έχει τη δυνατότητα να θεραπεύσει τις πληγές που οι περισσότεροι από εμάς αισθάνονται βαθιά μέσα μας. Όταν επιτύχουμε σε μη βίαιη επικοινωνία, είμαστε σε θέση να ανταποκριθούμε τόσο στις δικές μας ανάγκες όσο και στις ανάγκες εκείνων που αγαπάμε. Αρχίζουμε να ζούμε από μια θέση «φυσικής δοξασίας», όπου αναδύεται η αληθινή χαρά και η ευτυχία. Μια βιώσιμη ανθρώπινη κοινωνία θα προκύψει φυσιολογικά εάν εστιάσουμε στον εντοπισμό και την ικανοποίηση όχι μόνο των υλικών αναγκών των ανθρώπων αλλά και των συναισθηματικών αναγκών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ :

Μη Βίαιη Επικοινωνία

Ο σκοπός της μη βίαιης επικοινωνίας

Η μη βίαιη επικοινωνία είναι ένα εργαλείο που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για την επίλυση συγκρούσεων τόσο σε ατομικό όσο και σε συλλογικό επίπεδο. Με την εστίαση στην ταυτοποίηση των αναγκών των ατόμων και των ομάδων αντί της
κατηγοριοποίησης των περιστάσεων, η μη βίαιη επικοινωνία έχει τη δυνατότητα να θεραπεύσει τις πληγές που οι περισσότεροι από εμάς αισθάνονται βαθιά μέσα μας. Όταν επιτύχουμε σε μη βίαιη επικοινωνία, είμαστε σε θέση να ανταποκριθούμε τόσο στις δικές μας ανάγκες όσο και στις ανάγκες εκείνων που αγαπάμε. Αρχίζουμε να ζούμε από μια θέση «φυσικής δοξασίας», όπου αναδύεται η αληθινή χαρά και η ευτυχία. Μια βιώσιμη ανθρώπινη κοινωνία θα προκύψει φυσιολογικά εάν εστιάσουμε στον εντοπισμό και την ικανοποίηση όχι μόνο των υλικών αναγκών των ανθρώπων αλλά και των συναισθηματικών αναγκών.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ :

Μη Βίαιη Επικοινωνία

Ο σκοπός της μη βίαιης επικοινωνίας