22 May, 2019
Home / Περιβαλλον (Page 10)

Οι επιπτώσεις του Airbnb και γενικά των βραχυχρόνιων μισθώσεων ακινήτων είναι πλέον εδώ. Τις αντιμετωπίζουμε στις πόλεις που ζούμε, στις περιοχές που σπουδάζουμε, στα μεγάλα αστικά κέντρα και στην επαρχία. Και κάθε φορά τα στοιχεία που βγαίνουν στο φως της δημοσιότητας επιβεβαιώνουν τους φόβους ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν ακόμα χειρότερα.

Πρόσφατα, η εταιρεία Grant Thornton πραγματοποίησε μια μελέτη για λογαριασμό του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδας για τον κοινωνικό αντίκτυπο της «οικονομίας του διαμοιρασμού» (ενοικιάσεις μέσω Airbnb) στην Ελλάδα. Σύμφωνα με αυτήν τα μεγέθη της οικονομίας διαμοιρασμού καταγράφουν ετήσια αύξηση της τάξης του 25%, με έσοδα που φτάνουν στα 1,9 δις ευρώ και που αντιστοιχούν στο 10% της ετήσιας τουριστικής δαπάνης. Αυτό από μόνο του το στοιχείο δεν είναι κάτι αρνητικό. Και πολλοί θα μπορούσαν να επιχειρηματολογήσουν ότι τονώνεται η τουριστική κίνηση με θετικά αποτελέσματα για το σύνολο της οικονομίας, ότι το Airbnb προσφέρει μια λύση στη συντήρηση της μικροιδιοκτησίας ή ένα καλύτερο εισόδημα από την αξιοποίησή της.


Τουριστικά γκέτο

Ωστόσο, τα υπόλοιπα στοιχεία της μελέτης είναι αποκαλυπτικά γιατί δίνουν μια συνολικότερη εικόνα. Το πιο ενδιαφέρον από αυτά είναι το γεγονός ότι η στροφή στη βραχυχρόνια μίσθωση πολλών ιδιοκτητών οδηγεί στην «εξαφάνιση» σπιτιών μακροχρόνιας μίσθωσης με αποτέλεσμα να υπάρχουν από τώρα περιοχές της Ελλάδας που η αναζήτηση κατοικίας είναι σχεδόν αδύνατη.

Τα προηγούμενα καλοκαίρια είχαν ήδη βγει στη δημοσιότητα οι δυσκολίες που αντιμετώπιζαν στην εύρεση κατοικίας εκπαιδευτικοί και γιατροί σε περιοχές όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη και άλλα μέρη με αυξημένη τουριστική ζήτηση. Στην έρευνα της Grant Thornton καταγράφονται συγκεκριμένα περιοχές που απλά δεν μπορεί κάποιος να ζήσει επειδή δεν υπάρχουν σπίτια για μακροχρόνια μίσθωση. Πρωταθλήτρια πόλη σε σχέση με αυτό είναι τα Χανιά όπου μόλις το 5% των ακινήτων διατίθενται για μακροχρόνια μίσθωση, ενώ το 95% πάει σε πλατφόρμες τύπου Airbnb! Ρόδος και Κέρκυρα ακολουθούν με ποσοστά της τάξης του 94% για βραχυχρόνια μίσθωση και μόλις 6% για μακροχρόνια.

Σε κάποιες περιοχές της Αθήνας είναι επίσης απελπιστική η κατάσταση. Σε γειτονιές όπως τα Πετράλωνα, το Κουκάκι, ο Κεραμεικός, αλλά και ο Άγιος Νικόλαος, ο Σταθμός Λαρίσης, η πλατεία Βάθης, τα προσφερόμενα ακίνητα για μόνιμη κατοικία είναι μόλις το 10% με 15% του συνόλου. Τα δε προσφερόμενα ακίνητα για βραχυχρόνια μίσθωση έχουν 5πλάσια τιμή από αυτά για μακροχρόνια μίσθωση.

Πρακτικά αυτό που συμβαίνει είναι ο εκτοπισμός του ντόπιου πληθυσμού από τις περιοχές αυτές και η δημιουργία τουριστικών γκέτο, περιοχών δηλαδή που είναι προσιτές μόνο για τους τουρίστες και προσαρμοσμένες μόνο στις ανάγκες των τουριστών.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο της έρευνας είναι ότι πραγματοποιήθηκε σε ένα δείγμα 15.000 ακινήτων για την περίοδο Νοέμβρης 2018 με Γενάρης 2019, δηλαδή σε μη τουριστική περίοδο. Που σημαίνει ότι τα πράγματα το καλοκαίρι γίνονται πολύ χειρότερα και τα περιστατικά που έχουν κατά καιρούς καταγγελθεί για ιδιοκτήτες σε τουριστικές περιοχές που πετάνε έξω τους ενοικιαστές μόλις ξεκινήσει η τουριστική περίοδος είναι πραγματικά.


Αύξηση των ενοικίων

Αυτή η κατάσταση, όπως είναι λογικό, έχει εκτοξεύσει προς τα πάνω τα ενοίκια μακροχρόνιας μίσθωσης. Στο Δήμο Αθήνας τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 9,3% ενώ πανελλαδικά η αύξηση είναι 8,7%.

Ταυτόχρονα η έρευνα της Grant Thornton επισημαίνει μια σειρά παράλληλες επιπτώσεις από την αύξηση της οικονομίας διαμοιρασμού:
Επιπτώσεις στην αγορά εργασίας, μια και οι μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, βάζοντας μπροστά την ανάγκη αντιμετώπισης του ανταγωνισμού της οικονομίας διαμοιρασμού, προχωρούν στην όλο και μεγαλύτερη επέκταση της «αθέατης» εργασίας, δηλαδή της μαύρης και ανασφάλιστης εργασίας.
Επιπτώσεις στο περιβάλλον, αφού διαπιστώνει ότι οι διαμένοντες σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης έχουν διαφορετική συμπεριφορά όσον αφορά τη σπατάλη πόρων και ενέργειας. Συγκεκριμένα προκαλούν κατά 21% μεγαλύτερη επιβάρυνση στη διαχείριση απορριμμάτων, επιβαρύνουν τα δίκτυα μεταφοράς και έχουν μεγαλύτερη ενεργειακή κατανάλωση.
Επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες και την τοπική συνοχή γιατί δημιουργεί μεγαλύτερα προβλήματα στη ζωή του ντόπιου πληθυσμού και στην καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων.
Κοινωνικός έλεγχος

Αν συνδυάσουμε αυτές τις εξελίξεις με τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας, είναι φανερό που οδηγούμαστε: εταιρείες οι οποίες θα στοχεύσουν να βάλουν χέρι στις λαϊκές κατοικίες προκειμένου να κερδοσκοπούν μέσω Airbnb.

Το ίδιο το Airbnb απέδειξε πως μια καλή γενικά ιδέα, το να μπορείς με μικρό κόστος να μείνεις σε ένα τουριστικό κατάλυμα, και αυτό να παράγει κάποια έσοδα σε μικροϊδιοκτήτες, μπορεί να δημιουργήσει απελπιστικές επιπτώσεις όταν υποταχθεί στους νόμους της αγοράς, του όλο και μεγαλύτερου κέρδους, των μεγάλων εταιρειών που έχουν μπει στο χώρο και πλέον διαχειρίζονται τη μεγάλη πίτα των ακινήτων.

Χρειάζεται άμεσα να παρθούν μέτρα για τον έλεγχο της τουριστικής βιομηχανίας και να μπουν αυστηροί περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Πρέπει τώρα, το κίνημα και η επαναστατική Αριστερά να παλέψουν για να υπερασπιστούν το δικαίωμα στην κατοικία, για ανθρώπινα ενοίκια που να μπορεί να πληρώνει κάθε εργαζόμενος, για μια τουριστική ανάπτυξη που να μην γκετοποιεί τις γειτονιές μας και να μην καταστρέφει τα πάντα στο πέρασμά της.


Πηγή Πως το Airbnb διώχνει τους ντόπιους από τις γειτονιές και δημιουργεί τουριστικά γκέτο

Οι επιπτώσεις του Airbnb και γενικά των βραχυχρόνιων μισθώσεων ακινήτων είναι πλέον εδώ. Τις αντιμετωπίζουμε στις πόλεις που ζούμε, στις περιοχές που σπουδάζουμε, στα μεγάλα αστικά κέντρα και στην επαρχία. Και κάθε φορά τα στοιχεία που βγαίνουν στο φως της δημοσιότητας επιβεβαιώνουν τους φόβους ότι τα πράγματα μπορούν να γίνουν ακόμα χειρότερα.

Πρόσφατα, η εταιρεία Grant Thornton πραγματοποίησε μια μελέτη για λογαριασμό του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδας για τον κοινωνικό αντίκτυπο της «οικονομίας του διαμοιρασμού» (ενοικιάσεις μέσω Airbnb) στην Ελλάδα. Σύμφωνα με αυτήν τα μεγέθη της οικονομίας διαμοιρασμού καταγράφουν ετήσια αύξηση της τάξης του 25%, με έσοδα που φτάνουν στα 1,9 δις ευρώ και που αντιστοιχούν στο 10% της ετήσιας τουριστικής δαπάνης. Αυτό από μόνο του το στοιχείο δεν είναι κάτι αρνητικό. Και πολλοί θα μπορούσαν να επιχειρηματολογήσουν ότι τονώνεται η τουριστική κίνηση με θετικά αποτελέσματα για το σύνολο της οικονομίας, ότι το Airbnb προσφέρει μια λύση στη συντήρηση της μικροιδιοκτησίας ή ένα καλύτερο εισόδημα από την αξιοποίησή της.


Τουριστικά γκέτο

Ωστόσο, τα υπόλοιπα στοιχεία της μελέτης είναι αποκαλυπτικά γιατί δίνουν μια συνολικότερη εικόνα. Το πιο ενδιαφέρον από αυτά είναι το γεγονός ότι η στροφή στη βραχυχρόνια μίσθωση πολλών ιδιοκτητών οδηγεί στην «εξαφάνιση» σπιτιών μακροχρόνιας μίσθωσης με αποτέλεσμα να υπάρχουν από τώρα περιοχές της Ελλάδας που η αναζήτηση κατοικίας είναι σχεδόν αδύνατη.

Τα προηγούμενα καλοκαίρια είχαν ήδη βγει στη δημοσιότητα οι δυσκολίες που αντιμετώπιζαν στην εύρεση κατοικίας εκπαιδευτικοί και γιατροί σε περιοχές όπως η Μύκονος, η Σαντορίνη και άλλα μέρη με αυξημένη τουριστική ζήτηση. Στην έρευνα της Grant Thornton καταγράφονται συγκεκριμένα περιοχές που απλά δεν μπορεί κάποιος να ζήσει επειδή δεν υπάρχουν σπίτια για μακροχρόνια μίσθωση. Πρωταθλήτρια πόλη σε σχέση με αυτό είναι τα Χανιά όπου μόλις το 5% των ακινήτων διατίθενται για μακροχρόνια μίσθωση, ενώ το 95% πάει σε πλατφόρμες τύπου Airbnb! Ρόδος και Κέρκυρα ακολουθούν με ποσοστά της τάξης του 94% για βραχυχρόνια μίσθωση και μόλις 6% για μακροχρόνια.

Σε κάποιες περιοχές της Αθήνας είναι επίσης απελπιστική η κατάσταση. Σε γειτονιές όπως τα Πετράλωνα, το Κουκάκι, ο Κεραμεικός, αλλά και ο Άγιος Νικόλαος, ο Σταθμός Λαρίσης, η πλατεία Βάθης, τα προσφερόμενα ακίνητα για μόνιμη κατοικία είναι μόλις το 10% με 15% του συνόλου. Τα δε προσφερόμενα ακίνητα για βραχυχρόνια μίσθωση έχουν 5πλάσια τιμή από αυτά για μακροχρόνια μίσθωση.

Πρακτικά αυτό που συμβαίνει είναι ο εκτοπισμός του ντόπιου πληθυσμού από τις περιοχές αυτές και η δημιουργία τουριστικών γκέτο, περιοχών δηλαδή που είναι προσιτές μόνο για τους τουρίστες και προσαρμοσμένες μόνο στις ανάγκες των τουριστών.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο της έρευνας είναι ότι πραγματοποιήθηκε σε ένα δείγμα 15.000 ακινήτων για την περίοδο Νοέμβρης 2018 με Γενάρης 2019, δηλαδή σε μη τουριστική περίοδο. Που σημαίνει ότι τα πράγματα το καλοκαίρι γίνονται πολύ χειρότερα και τα περιστατικά που έχουν κατά καιρούς καταγγελθεί για ιδιοκτήτες σε τουριστικές περιοχές που πετάνε έξω τους ενοικιαστές μόλις ξεκινήσει η τουριστική περίοδος είναι πραγματικά.


Αύξηση των ενοικίων

Αυτή η κατάσταση, όπως είναι λογικό, έχει εκτοξεύσει προς τα πάνω τα ενοίκια μακροχρόνιας μίσθωσης. Στο Δήμο Αθήνας τα ενοίκια έχουν αυξηθεί κατά 9,3% ενώ πανελλαδικά η αύξηση είναι 8,7%.

Ταυτόχρονα η έρευνα της Grant Thornton επισημαίνει μια σειρά παράλληλες επιπτώσεις από την αύξηση της οικονομίας διαμοιρασμού:
Επιπτώσεις στην αγορά εργασίας, μια και οι μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, βάζοντας μπροστά την ανάγκη αντιμετώπισης του ανταγωνισμού της οικονομίας διαμοιρασμού, προχωρούν στην όλο και μεγαλύτερη επέκταση της «αθέατης» εργασίας, δηλαδή της μαύρης και ανασφάλιστης εργασίας.
Επιπτώσεις στο περιβάλλον, αφού διαπιστώνει ότι οι διαμένοντες σε καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης έχουν διαφορετική συμπεριφορά όσον αφορά τη σπατάλη πόρων και ενέργειας. Συγκεκριμένα προκαλούν κατά 21% μεγαλύτερη επιβάρυνση στη διαχείριση απορριμμάτων, επιβαρύνουν τα δίκτυα μεταφοράς και έχουν μεγαλύτερη ενεργειακή κατανάλωση.
Επιπτώσεις στις τοπικές κοινωνίες και την τοπική συνοχή γιατί δημιουργεί μεγαλύτερα προβλήματα στη ζωή του ντόπιου πληθυσμού και στην καθημερινότητα των μόνιμων κατοίκων.
Κοινωνικός έλεγχος

Αν συνδυάσουμε αυτές τις εξελίξεις με τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας, είναι φανερό που οδηγούμαστε: εταιρείες οι οποίες θα στοχεύσουν να βάλουν χέρι στις λαϊκές κατοικίες προκειμένου να κερδοσκοπούν μέσω Airbnb.

Το ίδιο το Airbnb απέδειξε πως μια καλή γενικά ιδέα, το να μπορείς με μικρό κόστος να μείνεις σε ένα τουριστικό κατάλυμα, και αυτό να παράγει κάποια έσοδα σε μικροϊδιοκτήτες, μπορεί να δημιουργήσει απελπιστικές επιπτώσεις όταν υποταχθεί στους νόμους της αγοράς, του όλο και μεγαλύτερου κέρδους, των μεγάλων εταιρειών που έχουν μπει στο χώρο και πλέον διαχειρίζονται τη μεγάλη πίτα των ακινήτων.

Χρειάζεται άμεσα να παρθούν μέτρα για τον έλεγχο της τουριστικής βιομηχανίας και να μπουν αυστηροί περιορισμοί στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.

Πρέπει τώρα, το κίνημα και η επαναστατική Αριστερά να παλέψουν για να υπερασπιστούν το δικαίωμα στην κατοικία, για ανθρώπινα ενοίκια που να μπορεί να πληρώνει κάθε εργαζόμενος, για μια τουριστική ανάπτυξη που να μην γκετοποιεί τις γειτονιές μας και να μην καταστρέφει τα πάντα στο πέρασμά της.


Πηγή Πως το Airbnb διώχνει τους ντόπιους από τις γειτονιές και δημιουργεί τουριστικά γκέτο

Η κοινωνική οικονομία εν όψει Δημοτικών εκλογών είναι ένα μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα για τους συνδυασμούς που θα θελήσουν να την εντάξουν στο πρόγραμμά τους θεσμούς και εφαρμογές της. Συνδυασμοί που έχουν να παρουσιάσουν
πρόσθετα εργαλεία και πρακτικές, να προτείνουν πρόσθετες λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Δήμος πλεονεκτούν έναντι εκείνων που χαρακτηρίζονται από εκσυγχρονιστική απάθεια και οκνηρία.

Να προσθέσουν πόρους και υπηρεσίες σε τομείς που διαφορετικά ο Δήμος δεν δύναται να προσφέρει. Να κινητοποιήσει ανενεργούς δημοτικούς πόρους σε εκτάσεις, κτίρια, δάση και περιβαλλοντικούς χώρους που το δημόσιο και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις αδυνατούν να αξιοποιήσουν.

Να ενισχύσει το κοινωνικό εισόδημα και τον «κοινωνικό μισθό» των δημοτών με παροχές σε υπηρεσίες ως αντίρροπο σε μια εποχή φθίνουσας ζήτησης της μισθωτής εργασίας.

1. Η Κοινωνική οικονομία στο τομέα της ενέργειας και ειδικά με τις ενεργειακές Κοινότητες, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορεί να μειώσει δραστικά μέχρι και στο 90% το κόστος ηλεκτρικού ρεύματος σε κάθε τοπική κοινότητα, επιχείρηση και το νοικοκυριό.

2. Να προστατέψει και να αξιοποιήσει το φυσικό περιβάλλον ως αειφορικό πόρο μέσα από τους κοινωνικούς συνεταιρισμούς με στόχο την ποιότητα ζωής.

3. Να δημιουργήσει και να λειτουργήσει θεματικά και πολιτιστικά πάρκα αναψυχής και ψυχαγωγίας στο πλαίσιο της κοινωνικής επιχειρηματικότητας.

4. Να συμβάλλει στη Πολιτιστική και κοινωνική παιδεία με την ανάπτυξη της πολιτιστικής επιχειρηματικότητας.

5. Να ενισχύσει την προληπτική υγεία και κοινωνική μέριμνα στις υποδομές με κοινωνικές επιχειρήσεις οι οποίες συνεργάζονται με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

6. Να ενισχύσει με αυτές τις νέες δραστηριότητες την Τοπική Απασχόληση, και την τοπική αυτάρκεια σε προϊόντα διατροφής.

Σε κάθε περίπτωση λόγω αυτοματισμού της τεχνολογίας και περικοπών των θέσεων εργασίας στη βιομηχανία και τις υπηρεσίες, η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΜΙΣΘΟΥ ΜΕΣΩ της ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ είναι η μόνη ρεαλιστική λύση σε μια εποχή φθίνουσας της ζήτησης της μισθωτής εργασίας.

Κάθε Δήμος σε μια σύγχρονη κοινωνία έχει το δικό του μερίδιο ευθύνης στην ενίσχυση του κοινωνικού μισθού σε αγαθά και υπηρεσίες και οι πολίτες έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται αυτή την ευθύνη για εκείνους που βγαίνουν μπροστά να τον εκπροσωπήσουν.


Πηγή Κοινωνική οικονομία στους δήμους και κοινωνικός μισθός

Η κοινωνική οικονομία εν όψει Δημοτικών εκλογών είναι ένα μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα για τους συνδυασμούς που θα θελήσουν να την εντάξουν στο πρόγραμμά τους θεσμούς και εφαρμογές της. Συνδυασμοί που έχουν να παρουσιάσουν
πρόσθετα εργαλεία και πρακτικές, να προτείνουν πρόσθετες λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο Δήμος πλεονεκτούν έναντι εκείνων που χαρακτηρίζονται από εκσυγχρονιστική απάθεια και οκνηρία.

Να προσθέσουν πόρους και υπηρεσίες σε τομείς που διαφορετικά ο Δήμος δεν δύναται να προσφέρει. Να κινητοποιήσει ανενεργούς δημοτικούς πόρους σε εκτάσεις, κτίρια, δάση και περιβαλλοντικούς χώρους που το δημόσιο και οι ιδιωτικές επιχειρήσεις αδυνατούν να αξιοποιήσουν.

Να ενισχύσει το κοινωνικό εισόδημα και τον «κοινωνικό μισθό» των δημοτών με παροχές σε υπηρεσίες ως αντίρροπο σε μια εποχή φθίνουσας ζήτησης της μισθωτής εργασίας.

1. Η Κοινωνική οικονομία στο τομέα της ενέργειας και ειδικά με τις ενεργειακές Κοινότητες, αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μπορεί να μειώσει δραστικά μέχρι και στο 90% το κόστος ηλεκτρικού ρεύματος σε κάθε τοπική κοινότητα, επιχείρηση και το νοικοκυριό.

2. Να προστατέψει και να αξιοποιήσει το φυσικό περιβάλλον ως αειφορικό πόρο μέσα από τους κοινωνικούς συνεταιρισμούς με στόχο την ποιότητα ζωής.

3. Να δημιουργήσει και να λειτουργήσει θεματικά και πολιτιστικά πάρκα αναψυχής και ψυχαγωγίας στο πλαίσιο της κοινωνικής επιχειρηματικότητας.

4. Να συμβάλλει στη Πολιτιστική και κοινωνική παιδεία με την ανάπτυξη της πολιτιστικής επιχειρηματικότητας.

5. Να ενισχύσει την προληπτική υγεία και κοινωνική μέριμνα στις υποδομές με κοινωνικές επιχειρήσεις οι οποίες συνεργάζονται με την Τοπική Αυτοδιοίκηση.

6. Να ενισχύσει με αυτές τις νέες δραστηριότητες την Τοπική Απασχόληση, και την τοπική αυτάρκεια σε προϊόντα διατροφής.

Σε κάθε περίπτωση λόγω αυτοματισμού της τεχνολογίας και περικοπών των θέσεων εργασίας στη βιομηχανία και τις υπηρεσίες, η ΑΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥ ΜΙΣΘΟΥ ΜΕΣΩ της ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ είναι η μόνη ρεαλιστική λύση σε μια εποχή φθίνουσας της ζήτησης της μισθωτής εργασίας.

Κάθε Δήμος σε μια σύγχρονη κοινωνία έχει το δικό του μερίδιο ευθύνης στην ενίσχυση του κοινωνικού μισθού σε αγαθά και υπηρεσίες και οι πολίτες έχουν αρχίσει να αντιλαμβάνονται αυτή την ευθύνη για εκείνους που βγαίνουν μπροστά να τον εκπροσωπήσουν.


Πηγή Κοινωνική οικονομία στους δήμους και κοινωνικός μισθός

Ποιος αποφασίζει πώς παράγεται η τροφή και πώς φτάνει στο πιάτο μας; Και τι επιπτώσεις έχει αυτό στην υγεία μας, στο περιβάλλον, στην κοινωνική ανισότητα και στην πείνα; Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο δημιουργούν δίκτυα Κοινωνικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας. Σε αυτό το ποικιλόμορφο κίνημα, κάποιοι προπληρώνουν το μερίδιό τους στη συγκομιδή, άλλοι παράγουν την τροφή από κοινού με τοπικούς βιοκαλλιεργητές. Κάποιοι υπογράφουν διμερή συμβόλαια με τους αγρότες τους, άλλοι προσφέρουν επίσης εργασία στα κτήματα ή εξασφαλίζουν στους μικρούς παραγωγούς χρηματοδότηση, πρόσβαση σε γη και σε δίκτυα αλληλέγγυας οικονομίας για τη διάθεση των προϊόντων. Στόχος τους είναι η προώθηση της αγροοικολογίας και η απεξάρτηση από τη βιομηχανική γεωργία και διακίνηση της τροφής, που όπως σημειώνουν, διαμορφώνει λανθασμένα διατροφικά πρότυπα και έχει τεράστιο οικολογικό αποτύπωμα. Η Θεσσαλονίκη φιλοξένησε την παγκόσμια συνάντηση κινημάτων της Κοινωνικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας. Και μπαίνει στο χάρτη αυτής της παγκόσμιας δικτύωσης, με την προώθηση της ιδέας δημιουργίας ενός τέτοιου δικτύου στην περιοχή.

Παραγωγή: ΕΡΤ-3
Σκηνοθεσία: Νίκος Γκούλιος
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Πάνος Κάσαρης, Στέλιος Νικητόπουλος
Διεύθυνση παραγωγής: Άρης Παναγιωτίδης


Δείτε στους παρακάτω συνδέσμους δύο πολύ ενδιαφέρουσες εκπομπές για την Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία από την πιο αξιόλογη εκπομπή της ΕΡΤ

Πρώτη εκπομπή : ΕΔΩ

Δεύτερη εκπομπή : ΕΔΩ


Πηγή Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία (Βίντεο)

Ποιος αποφασίζει πώς παράγεται η τροφή και πώς φτάνει στο πιάτο μας; Και τι επιπτώσεις έχει αυτό στην υγεία μας, στο περιβάλλον, στην κοινωνική ανισότητα και στην πείνα; Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο δημιουργούν δίκτυα Κοινωνικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας. Σε αυτό το ποικιλόμορφο κίνημα, κάποιοι προπληρώνουν το μερίδιό τους στη συγκομιδή, άλλοι παράγουν την τροφή από κοινού με τοπικούς βιοκαλλιεργητές. Κάποιοι υπογράφουν διμερή συμβόλαια με τους αγρότες τους, άλλοι προσφέρουν επίσης εργασία στα κτήματα ή εξασφαλίζουν στους μικρούς παραγωγούς χρηματοδότηση, πρόσβαση σε γη και σε δίκτυα αλληλέγγυας οικονομίας για τη διάθεση των προϊόντων. Στόχος τους είναι η προώθηση της αγροοικολογίας και η απεξάρτηση από τη βιομηχανική γεωργία και διακίνηση της τροφής, που όπως σημειώνουν, διαμορφώνει λανθασμένα διατροφικά πρότυπα και έχει τεράστιο οικολογικό αποτύπωμα. Η Θεσσαλονίκη φιλοξένησε την παγκόσμια συνάντηση κινημάτων της Κοινωνικά Υποστηριζόμενης Γεωργίας. Και μπαίνει στο χάρτη αυτής της παγκόσμιας δικτύωσης, με την προώθηση της ιδέας δημιουργίας ενός τέτοιου δικτύου στην περιοχή.

Παραγωγή: ΕΡΤ-3
Σκηνοθεσία: Νίκος Γκούλιος
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Πάνος Κάσαρης, Στέλιος Νικητόπουλος
Διεύθυνση παραγωγής: Άρης Παναγιωτίδης


Δείτε στους παρακάτω συνδέσμους δύο πολύ ενδιαφέρουσες εκπομπές για την Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία από την πιο αξιόλογη εκπομπή της ΕΡΤ

Πρώτη εκπομπή : ΕΔΩ

Δεύτερη εκπομπή : ΕΔΩ


Πηγή Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία (Βίντεο)

«Τα Συμμετοχικά Συστήματα Πιστοποιήσης (PGS) είναι συστήματα διασφάλισης ποιότητας που επικεντρώνονται σε τοπικό επίπεδο, πιστοποιούν τους παραγωγούς με βάση την ενεργό συμμετοχή των ενδιαφερομένων και βασίζονται σε σχέσεις εμπιστοσύνης, κοινωνικών δικτύων και
ανταλλαγής γνώσεων». Στο Αντιδραστήριο της ΕΡΤ 3,

ενημερωνόμαστε για την ιδέα της Συμμετοχικής Πιστοποίησης και για το ανθρώπινες κοινότητες, αυτόνομα, ασκούν κοινωνικό έλεγχο στον τρόπο παραγωγής και διακίνησης των προϊόντων, έξω από δημόσιους και ιδιωτικούς θεσμούς. Οι δράσεις αυτές άρχισαν στη Λατινική Αμερική από κινήματα για το δικαίωμα σε ποιοτική τροφή, με δίκαιη τιμή, που παράγεται με δικαιοσύνη στις εργασιακές σχέσεις και σεβασμό στο περιβάλλον. Και έχει εξελιχθεί σε ένα εργαλείο κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας σε πολλούς παραγωγικούς τομείς. Στον πυρήνα της ιδέας αυτής βρίσκεται η δημοκρατική, συμμετοχική θέσπιση των κανόνων και αξιών που πρέπει να διέπουν την οικονομική δραστηριότητα αλλά και των τρόπων ελέγχου, από τις ίδιες τις κοινότητες στις οποίες συμμετέχουν ισότιμα παραγωγοί και χρήστες προϊόντων και υπηρεσιών. Και κατ’ επέκταση, η οικοδόμηση μακροπρόθεσμων σχέσεων εμπιστοσύνης αλλά και ένταξης, καθώς ο έλεγχος στην περίπτωση αυτή, δεν πραγματοποιείται με σκοπό τον αποκλεισμό αλλά το κίνητρο για συνεχή βελτίωση της παραγωγής και συμμετοχή στο δίκτυο όλο και περισσότερων παραγωγών.

Παραγωγή: ΕΡΤ-3
Δημοσιογραφική επιμέλεια: Πάνος Κάσαρης, Στέλιος Νικητόπουλος
Σκηνοθεσία: Νίκος Γκούλιος
Διεύθυνση παραγωγής: ΆΘοδωρής Τσέπος, Άρης Παναγιωτίδης


Δείτε ολόκληρη την εκπομπή  ΕΔΩ

Πηγή Κοινωνικός Έλεγχος στην Παραγωγή και Συμμετοχική Πιστοποίηση. Αντιδραστήριο . Βίντεο

Ο Λευκορώσος ερευνητής Eβγκένι Μοροζόφ του Διαδικτύου εξετάζει νέες πτυχές της ψηφιακής επανάστασης που επιδρούν βαθιά στις κοινωνίες και παρατηρεί «τον μύθο του τεχνο-λαϊκισμού» ως όλον. Μας θυμίζει το όραμα της δεκαετίας του 2000: Ενός νέου ψηφιακού

κόσμου, που υπόσχονταν «να μετατρέψει κάθε χρήστη σε καλλιτέχνη, σε επιχειρηματία και σε αντάρτη ταυτόχρονα». Σήμερα, εκείνος ο ουτοπικός μύθος για τον παντοδύναμο καταναλωτή – επιχειρηματία είναι νεκρός, λέει ο Μοροζόφ. Ωστόσο ο τεχνο-λαϊκισμός ζει, μεταξύ άλλων σε οικονομικά εγχειρήματα όπως το Airbnb και το Uber. Θα επιβιώσει και στο μέλλον· και θα διασπείρει νέους απατηλούς μύθους και υποσχέσεις.
«Xωρίς μια ισχυρή πολιτική ατζέντα που δεν θα υποκύπτει σε ψευδαισθήσεις για δήθεν ικανότητα του παγκόσμιου κεφαλαίου να προωθήσει την κοινωνική χειραφέτηση», τούτες οι υποσχέσεις τουτεχνο-λαϊκισμού θα μείνουν ανεκπλήρωτες, λέει ο Μοροζόφ. «Στο τέλος θα έχουν ως αποτέλεσμα το ακριβώς αντίθετο από αυτό που υπόσχονται. Είναι αδύνατο να αγοράσουμε με χρήματα μια πιο δημοκρατική κοινωνία».
Από όλες τις ιδεολογίες που παρήγαγε η Silicon Valley, ο τεχνολαϊκισμός είναι η πιο παράδοξη. Είναι υποσχέσεις κενές περιεχομένου, οι οποίες βασίζονται στον τεράστιο σεισμό της ψηφιακής επανάστασης· προσφέρουν τη δυνατότητα σε πολιτικές δυνάμεις που δεν θα μπορούσαν να έχουν κανέναν άλλο κοινό παρονομαστή, να έλκονται από αυτές τις υποσχέσεις. Λόγου χάρη υποστηρικτές και αντίπαλοι της παγκοσμιοποίησης, εθνικιστές και προοδευτικοί. Οι ιδέες αυτές, καθώς υπόσχονται έναν κόσμο άμεσης και ανώδυνης αυτοενδυνάμωσης του ατόμου, είναι αρκετά εύπλαστες για να μπορούν να ενώνουν μεγάλες εταιρίες τεχνολογίας, νεοσύστατες επιχειρήσεις, λάτρεις των κρυπτονομισμάτων [τύπου Bitcoin], ακόμη και πολιτικά κόμματα.
Υποσχέσεις για αποκέντρωση, αποτελεσματικότητα, ελεύθερη εθελοντική συμμετοχή

Η προϊστορία του τεχνολαϊκισμού είναι μάλλον ομιχλώδης. Ωστόσο γνωρίζουμε την ακριβή ημερομηνία στην οποία ο τεχνο-λαϊκισμός έγινε mainstream. Χρονολογείται από το 2006, όταν το Time Magazine έχρισε ως «Πρόσωπο της Χρονιάς» το «Εσύ», δηλαδή όλα εκείνα τα εκατομμύρια ανθρώπων που ήταν τα στηρίγματα του δημιουργημένου από τους χρήστες τους Παγκόσμιου Ιστού στη δεκαετία του 2000. Έτσι, τα θέματα του τεχνολαϊκισμού χαράχτηκαν βαθιά μέσα στο συλλογικό μας ασυνείδητο.
Αν και ο αριθμός των ανθρώπων που συνέβαλαν ενεργά στη δημιουργία ιστοχώρων όπως η Wikipedia και το Flickr ήταν σχετικά μικρός, το καθολικό πανηγύρι της χαράς που στήθηκε γύρω τους συνετέλεσε ώστε τα ερωτήματα για την ισχύ των μεγάλων εταιριών και για την βιωσιμότητα της αναδυόμενης ψηφιακής Ουτοπίας σπρώχτηκαν στο περιθώριο και αποσιωπήθηκαν. Λίγα μόνον χρόνια αργότερα, αυτό το όραμα για το μέλλον είχε πεθάνει και ενταφιαστεί: Ο Παγκόσμιος Ιστός ήταν ήδη άκρως συγκεντροποιημένος, ελάχιστες ψηφιακές πλατφόρμες είχαν στερεώσει την κυριαρχία τους πάνω στο Διαδίκτυο· ήταν πια μόνον μια σκιά του προηγούμενου εαυτού του, του ιδιόμορφου και αποκλίνοντος από τα καθιερρωμένα. Σήμερα – στο έτος 2018 – ο παντοδύναμος, δημιουργικός χρήστης του 2006 έχει εκφυλιστεί σε τοξικομανή που ψάχνει να ικανοποιήσει το πάθος του, σε ζωντανό άνθρωπο που μοιάζει με ζόμπι, σε άτομο εθισμένο να κάνει συνεχώς και παντού scroll και «like», παγιδευμένο συνεχώς και για πάντα μέσα στα αφανή κλουβιά των data brokers. 

Στο τέλος, η αξιoσέβαστη απόπειρα που φιλοδοξούσε να κάνει τον καθένα μας ένα αξιoσέβαστο μέλος του εσώτατου κύκλου της πολιτισμικής ελίτ, αντί γι’ αυτό μας καταδίκασε να εγγραφούμε στους ανεξίτηλους καταλόγους της Cambridge Analytica [Βρετανική εταιρεία επικοινωνιακής – πολιτικής συμβουλευτικής και ανάλυσης δεδομένων του Διαδικτύου, με κύριο μέτοχο τον υπερσυντηρητικό Αμερικανικό διαχειριστή hedge fund Robert Mercer. Έγινε γνωστή από την παροχή των υπηρεσιών της υπέρ της Brexit στο δημοψήφισμα του 2016 και από την ανάμειξη σε εκλογικές αναμετρήσεις των ΗΠΑ, και ιδίως υπέρ της εκλογής του Ντόναλντ Τραμπ ως προέδρου των ΗΠΑ. Στη δραστηριότητά της το κυριότερο ήταν η κρυφή αλλά έντεχνη «καθοδήγηση» των χρηστών του Facebook προς την «επιθυμητή»πολιτική κατεύθυνση – την ψήφο υπέρ της Brexit και υπέρ του Τραμπ Η εταιρεία έκλεισε το 2018].
Ο μύθος του «χρήστη που είναι ελεύθερος σαν καλλιτέχνης» δεν υπάρχει πια. Ωστόσο το πνεύμα του τεχνο-λαϊκισμού τρέφεται σήμερα από δύο εξίσου ισχυρούς μύθους: Τον «χρήστη που είναι επιχειρηματίας» και τον «χρήστη που είναι καταναλωτής». Υπόσχονται πολλά. Περισσότερη αποκέντρωση, αποτελεσματικότητα, ελεύθερη και εθελοντική συμμετοχή· και έτσι μένει στην αφάνεια η πραγματική δυναμική της ψηφιακής οικονομίας. Ως αποτέλεσμα,είναι τώρα ακόμη πιο δύσκολο να αντιληφθούν οι άνθρωποι τι λογής θα είναιτο ψηφιακό μέλλον που ανοίγεται μπροστά μας: Θα κυριαρχεί ο συγκεντρωτισμός, η αναποτελεσματικότητα και η επιτήρηση.
Τότε που το Uber, το Airbnb και άλλες τέτοιες πλατφόρμες ήταν ακόμη στα σπάργανα, η εικασία ότι προετοιμαζόταν μια παγκόσμια επανάσταση που θαεπέτρεπε σε κάποιες οικονομικές δραστηριότητες να πραγματοποιούνται με τρόπους πιό διαφοροποιημένους, πιο «οριζόντιους» και πιο άτυπους, είχε κάποια αληθοφάνεια. Θα γλυτώναμε από τους επαγγελματίες ταξιτζήδες, από τις λιμουζίνες και από τα ξενοδοχεία. Στη θέση τους θα έμπαιναν ερασιτέχνες, ποδήλατα και καναπέδες που γίνονται κρεβάτια! Ιδού ένα ελκυστικό όραμα που είχε και ρίζες στην εξέγερση της αντικουλτούρας εναντίον της εξουσίας, εναντίον της ιεραρχίας και εναντίον των «ειδικών». Όμως του έλειπε ένα πράγμα: Υποστήριξη από κάποια πολιτικά κόμματα και κοινωνικά κινήματα.
Εάν υπήρχαν τέτοια «φιλικά» κόμματα, σε περίπτωση που βρισκόταν σε θέσεις εξουσίας θα μπορούσαν να στηρίξουν τοπικές πλατφόρμες με επαρκήδημόσια χρηματοδότηση, προκειμένου να μην είναι στο έλεος των βάναυσωννόμων του ανταγωνισμού· θα μπορούσαν επίσης να ασκήσουν την πολιτική τους επιρροή για να προστατεύσουν αυτές τις τοπικές πλατφόρμες από τουςκαθαρά εμπορικούς ανταγωνιστές τους με τα βαριά πορτοφόλια. Παρόμοιεςπροσπάθειες τον περασμένο [20ό] αιώνα, μας έδωσαν ως καρπό το κράτος πρόνοιας, το οποίο ήταν κατ’ εξοχήν πολιτικό εγχείρημα.
Τότε, αντί να αφήσουν την εκπαίδευση και την ιατρική περίθαλψη στα χέριαιδιωτικών φορέων παροχής υπηρεσιών, εντελώς συνειδητά απέσπασαν τουςτομείς αυτούς από την αγορά και τους προστάτευσαν από τους καταναγκασμούς της. Το κράτος πρόνοιας, που τότε ακριβώς συστάθηκε γιαπρώτη φορά, είχε ως χαρακτηριστικό μια κάπως υπερβολικά ιεραρχημένη δομή· ωστόσο, με δεδομένους τους πολιτικούς και τεχνολογικούς περιορισμούς της εποχής εκείνης, ήταν ένας λογικός συμβιβασμός.
Σήμερα μπορεί κανείς εύκολα να φανταστεί πιο διαφοροποιημένες, πιο «οριζόντιες» δομές για παροχή τέτοιων υπηρεσιών, ώστε να περιορίζεται λιγότερο η τοπική αυτονομία, ο δημοκρατικός τρόπος λήψης αποφάσεων και η ατομικότητα των πολιτών. Το ίδιο ισχύει και για την οικονομία ως όλον. Οι ψηφιακές πλατφόρμες ως διαμεσολαβητές της αλληλεπίδρασης μεταξύ πολιτών, μεταξύ πολιτών και επιχειρήσεων, αλλά και μεταξύ πολιτών και θεσμικών οργάνων, θα πρέπει να έχουν κεντρικό ρόλο σ’ αυτόν τον μετασχηματισμό.

Τελικά, το Uber κατασκευάζει αυτοκίνητα χωρίς οδηγό, το Airbnb ξενοδοχειακά συγκροτήματα. Το απαιτούν οι νόμοι της αγορά
Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν φαίνεται στον ορίζοντα κανένα τέτοιο πολιτικό εγχείρημα με στόχο να περιορισθεί η εμπορευματοποίηση στο κράτος – και σε εκείνο που πρόσφατα έχει εκδημοκρατισθεί – και στην οικονομία. Συνεπώς, εκείνοι που προωθούν τους αξιέπαινους στόχους της αυτο-ενδυνάμωσης του ατόμου, της εντοπιότητας και της προτίμησης στις οριζόντιες διασυνδέσεις, το κάνουν αναγκαστικά με το να καλοπιάνουν έναν ισχυρό αλλά και ύπουλο σύμμαχο, προκειμένου να κερδίσουν την εύνοιά του· δηλαδή, με έναν συγχρονισμό της δυναμικής και των αναγκών των ψηφιακών πλατφορμών με τη δυναμική και τις ανάγκες του παγκόσμιου κεφαλαίου.
Όλα πήγαν καλά – τουλάχιστον στην αρχή. Η από κοινού χρήση αυτοκινήτων, ποδηλάτων και διαμερισμάτων έχει λάβει κυριολεκτικά εκρηκτικές διαστάσεις, χάρις στην τεράστια τροφοδοσία με κεφάλαια, πολλά από τα οποία προέρχονται από κρατικά επενδυτικά κεφάλαια ή από υψηλού ρίσκου κεφάλαια ιδιωτών επενδυτών. Τι ωραία είναι να χρηματοδοτούνται από την Σαουδική Αραβία, με τα έσοδά της από το πετρέλαιο – μέσω συμφωνιών με την SoftBank στην Ιαπωνία – ταξίδια με πληρωμένα γεύματα σε όλο τον κόσμο! Οι προμηθευτές αγαθών και υπηρεσιών σε ψηφιακές πλατφόρμες, καθώς και οι αγοραστές και οι ενοικιαστές τους, είχαν κάθε λόγο να πανηγυρίζουν. Οι πρώτοι είχαν έτσι την ευκαιρία να αξιοποιούν τους αχρησιμοποίητους πλουτοπαραγωγικούς πόρους τους, από τα κενά διαμερίσματα τους μέχρι τον ελεύθερο χρόνο τους, για να βγάζουν χρήματα. Οι δεύτεροι επωφελούνταν από εκπτώσεις σε ταξίδια, σε γεύματα και σε κρατήσεις θέσεων σε αεροπλάνα και πλοία.
Ακόμη και ολόκληρες πόλεις με οικονομικά προβλήματα, μπορούσαν πια να βασίζονται σε ψηφιακές πλατφόρμες για να βελτιώσουν ή να ανανεώσουν τις προβληματικές τους υποδομές και να ενισχύουν τον τουρισμό τους.
Τώρα, αυτό το ωραίο παραμύθι τελειώνει.
Το 2018 σηματοδοτεί για την οικονομία της από κοινού χρήσης (Sharing Economy) ό,τι σηματοδότησε το 2006 για τα δημιουργημένα από τον χρήστη περιεχόμενα του ψηφιακού κόσμου. Από εδώ και πέρα η πορεία μπορεί να είναι μόνον καθοδική. Οι πλατφόρμες δεν θα εξαφανιστούν. Ωστόσο, οι φιλόδοξοι αρχικοί στόχοι που πρόσφεραν την «λαϊκή νομιμοποίηση» στις δραστηριότητές τους, θα υποκύψουν στην νηφάλια και μερικές φορές βάρβαρη επιταγή που επιβάλλει ο σιδηρούς νόμος του ανταγωνισμού: Στην επιδίωξη κέρδους.
Το Uber βοήθησε ίσως μερικούς φτωχούς ανθρώπους να σταθεροποιηθούν οικονομικά παρέχοντας περιστασιακές υπηρεσίες οδηγού ως «άτυποι ταξιτζήδες». Ωστόσο, η αναγκαιότητα να λειτουργεί με κερδοφορία, σημαίνει ότι στο τέλος-τέλος η επιχείρηση δεν θα διστάσει καθόλου να απαλλαγεί από τους οδηγούς της και να μεταπηδήσει σε πλήρως αυτοματοποιημένα οχήματα χωρίς οδηγούς. Μια εταιρεία που είχε ζημίες 4,5 δισεκατομμύρια δολάρια μόνον πέρυσι, θα έκανε μεγάλο σφάλμα αν ενεργούσε διαφορετικά.
Η Airbnb μπορεί να παρουσιάστηκε ως σύμμαχος της μεσαίας τάξης ενάντια στα ισχυρά κατεστημένα οικονομικά συμφέροντα. Ωστόσο, η προσπάθεια για μεγαλύτερη κερδοφορία ήδη αναγκάζει την επιχείρηση να συνεργαστεί με εταιρείες όπως η Brookfield Property Partners, μια από τις μεγαλύτερες εταιρείες ακινήτων στον κόσμο, για την απόκτηση συγκροτημάτων κατοικιών για ξενοδοχειακή χρήση τύπου Airbnb, συχνά μέσω της αγοράς ή μετατροπής υφιστάμενων ολόκληρων πολυκατοικιών με διαμερίσματα. Μόνον ελάχιστα από τα ισχυρά και κατεστημένα συμφέροντα θα πληγούν από αυτό. Εκτός ίσως από εκείνους τους «ισχυρούς» ενοικιαστές διαμερισμάτων, που θα πρέπει να βρούν άλλη ενοικιαζόμενη κατοικία για να παρακολουθήσουν πώς τα διαμερίσματα όπου έμεναν θα μετατραπούν σε ξενοδοχεία Airbnb.
Δεδομένων των τεράστιων ποσοτήτων χρήματος που διακυβεύονται, οι τωρινές μάχες, όπως π.χ. αυτή που βλέπουμε μεταξύ επιχειρήσεων που συντονίζουν οδηγούς και επιβάτες για την από κοινού χρήση οχημάτων [Ridesharing – η Uber είναι η πιο γνωστή], είναι πιθανό να οδηγήσουν σε μεγαλύτερη συγκέντρωση ανά περιοχή του κόσμου, με κάθε περιοχή να ελέγχεται τελικά από μόνον μία ή από δύο πλατφόρμες. Αυτό φαίνεται και από το γεγονός ότι ηUber στην Κίνα, στην Ινδία, στη Ρωσία αλλά και σε μεγάλα τμήματα της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Λατινικής Αμερικής παραδόθηκε στα χέριατοπικών παικτών, πίσω από τους οποίους βρίσκονται σε πολλές περιπτώσεις και Σαουδάραβες επενδυτές.
Αλλά και οι παλαιές κατεστημένες βιομηχανίες με την ιεραρχημένη δομή δεν θα παραμείνουν αδρανείς στον αιώνα τον άπαντα, όπως μας διδάσκει, εκτός των άλλων, και η εμπειρία της προηγούμενης ψηφιακής επανάστασης. Αρκεί να σκεφτούμε την εντελώς πρόσφατη εξαγορά της ελπιδοφόρας νεοφυούς επιχείρησης (Start-up) με το όνομα Spin, η οποία κατασκευάζει ηλεκτροκίνητα μοτοποδήλατα, από τη βιομηχανία αυτοκινήτων Ford.
Εξελίξεις τέτοιου είδους έρχονται σε αντίθεση με την τεχνο-λαϊκίστικηρητορική περί «παράκαμψης των μεσαζόντων» (disintermediation). Παράγουν επίσης πολλά σκουπίδια – βουνά ολόκληρα εγκαταλειμμένων ποδηλάτων,παντού σε όλο τον κόσμο.
Ήδη γίνεται αισθητή η όλο και πιο μεγάλη πύκνωση της κυκλοφορίας οχημάτων σε οδούς συμφορημένες. Όταν επιτρέπεται στο παγκόσμιο κεφάλαιο να κατακτά τον τομέα της από κοινού χρήσης οχημάτων με συντονισμό οδηγού και επιβάτη [Ridesharing], αντί να βελτιώνεται η προσφορά υπηρεσιών των πολύ πιο αποτελεσματικών δημόσιων συγκοινωνιακών μέσων, το αποτέλεσμα είναι αυτό ακριβώς.

Είναι αδύνατο να αγοραστεί με χρήματα μια πιο δημοκρατική κοινωνία
Τα βουνά των σκουπιδιών που θα προκύψουν από τις νέες υπηρεσίες των μεγάλων διαδικτυακών προμηθευτών, δεν είναι καθόλου συμβατά με το αειφόρο μέλλον που διαφημίζουν οι τεχνο-λαϊκιστές. Η διατήρηση των τιμών ναύλων και μενού σε τεχνητά χαμηλά επίπεδα μέσω έντονης επιδότησης, είναι προσωρινή συνέπεια του έντονου ανταγωνισμού και δεν θα διαρκέσει για πολύ. Όταν θα απομείνουν «εν ζωή» μόνον λίγοι επιτυχημένοι από τους ανταγωνιζόμενους, οι τωρινές υψηλές οικονομικές ζημίες τους θα πρέπει κάποτε να αντισταθμιστούν – πιθανώς με υψηλότερες τιμές των προσφερόμενων υπηρεσιών.
Ο σημερινός μύθος του παντοδύναμου καταναλωτή-επιχειρηματία είναι νεκρός. Ωστόσο ο τεχνο-λαϊκισμός θα επιβιώσει και θα συνεχίσει σαρωτικά να αναγγέλλει νέες υποσχέσεις, χρησιμοποιώντας τις Blockchain [οι διαδικτυακά συνδεδεμένες αλυσίδες τεράστιων σε ισχύ πληροφορικών συστημάτων hardware και software που υποστηρίζουν, π.χ., το Bitcoin και άλλα «κρυπτονομίσματα»], την τεχνητή νοημοσύνη ή την Smart City. Πολλές από αυτές τις υποσχέσεις μπορεί να είναι πολύ δελεαστικές. Όμως, χωρίς μια ισχυρή πολιτική ατζέντα – που δεν θα υποκύπτει σε ψευδαισθήσεις για δήθεν ικανότητα του παγκόσμιου κεφαλαίου να προωθήσει την κοινωνική χειραφέτηση – τούτες οι υποσχέσεις θα έχουν ως αποτέλεσμα το ακριβώς αντίθετο από αυτό που υπόσχονται.
Αυτός ο δρόμος που φαίνεται απλός και εύκολος δεν μπορεί να μας οδηγήσει στον επιθυμητό προορισμό· είναι αδύνατο να αγοράσουμε με χρήματα μια πιο δημοκρατική κοινωνία. Και ασφαλώς όχι με χρήματα της Σαουδικής Αραβίας.

Μετά την κρίση

Πηγή Ο τεχνολαϊκισμός αφήνει πίσω του συντρίμμια Μετά τις ψηφιακές ουτοπίες, το Airbnb και το Uber

Οι πέντε κύριες τεχνολογίες χαμηλού άνθρακα ή καθαρής ενέργειας (άνεμος, φωτοβολταϊκά, ηλιοθερμική ενέργεια, γεωθερμία και υδροηλεκτρική ενέργεια) μπορούν να πετύχουν στον κύκλο της ζωής τους εκπομπές λιγότερες από 50 γραμμάρια CO2 ανά κιλοβατώρα (g/kWh). Η ποσότητα αυτή είναι χαμηλότερη από τα 800-1000 g/kWh για τα τυπικά εργοστάσια ατμοηλεκτρικής παραγωγής ενέργειας και τα 600 g/kWh για τα εργοστάσια φυσικού αερίου. Στα εργοστάσια συλλογής και αποθήκευσης CO2(CCS), οι εκπομπές από την παραγωγή μίας 1 kWh ενέργειας από λιγνίτη ή αέριο πέφτει στα 200 γραμμάρια.
Όμως σε διάφορες αναλύσεις υποστηρίζεται πως και οι ΑΠΕ συνεισφέρουν στην εκπομπή αερίων. Σύμφωνα με αυτές, οι κύριες πηγές εκπομπών αερίων από την αιολική, φωτοβολταϊκή και ηλιοθερμική ενέργεια εντοπίζονται στην κατασκευή και στην εγκατάσταση του εξοπλισμού.
Για παράδειγμα σε μία χερσαία εγκατάσταση ενός αιολικού πάρκου, τα υλικά κατασκευής και η κατασκευή των ανεμογεννητριών ευθύνονται για το 80% των εκπομπών. Σε μία μη χερσαία εγκατάσταση αιολικού πάρκου, η συνολική εκπομπή αερίων από την εγκατάσταση, τη λειτουργία και τον παροπλισμό των ανεμογεννητριών είναι ισάξια με τις εκπομπές των υλικών και της κατασκευής τους (UNEP,2016:33).
Η κριτική όμως δεν στέκεται μόνο στη συνεισφορά των ΑΠΕ στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Το Υπουργείο Μεταλλευμάτων της Αυστραλίας, αναφέρει πως αν αντικαθιστούσαμε τα ατμοηλεκτρικά εργοστάσια με ανεμογεννήτριες θα χρειαζόταν περίπου 230 χρόνια με τον μέσο ρυθμό εγκατάστασης, ενώ η εγκατάσταση τους θα έπιανε μία έκταση μεγαλύτερη από αυτή της Νότιας Αυστραλίας με 3,5 εκατομμύρια περίπου ανεμογεννήτριες. Κάθε ανεμογεννήτρια για να φτιαχτεί απαιτείται ατσάλι. Και το 70% της παγκόσμιας παραγωγής ατσαλιού φτιάχνεται από άνθρακα. Μία ανεμογεννήτρια 1MW ή 1000 KW χρειάζεται περισσότερα από 220 τόνους άνθρακα για να φτιαχτεί(MCA, 2015:29) Εκτός όμως από τον ατσάλινο μηχανισμό της, η ανεμογεννήτρια περιέχει μαγνήτες οι οποίοι κατασκευάζονται από ένα ισχυρά τοξικό χημικό στοιχείο, το νεοδύμιο.
Άλλες κριτικές εστιάζουν στο ζήτημα της αστάθειας της αιολικής και φωτοβολταϊκής ενέργειας. Η αιολική και φωτοβολταϊκή παραγωγή ενέργειας στην πραγματικότητα είναι διακοπτόμενη και εξαρτάται από τις διακυμάνσεις του καιρού. Με βάση κάποιες μελέτες η αστάθεια των ανεμογεννητριών είναι τέτοια που τελικά αποδίδουν μόλις το 15-30% της συνολικής ονομαστικής τους απόδοσης[1]. Η κατανάλωση όμως των κοινωνιών είναι αδιάκοπη και χωρίς διακυμάνσεις. Για το λόγο αυτό οι φορείς της ιεραρχικής διαχείρισης της ενέργειας έχουν δώσει μεγάλη έμφαση στην ανάπτυξη ηλεκτρικών δικτύων, στα οποία επιτρέπεται η μίξη των διαφόρων μορφών παραγωγής ενέργειας και η διατήρηση της ισορροπίας.
Στη βάση αυτή όλοι συμφωνούν πως η αιολική παραγωγή ενέργειας πρέπει να υποστηρίζεται στο 100% από πηγές παραγωγής ενέργειας μεσταθερή ικανότητα απόδοσης, δηλαδή από ορυκτά καύσιμα ή υδροηλεκτρικούς σταθμούς. Αυτή η δικτυακή υποστήριξη είναι απαραίτητη προκειμένου να αποφεύγονται τα μπλάκ άουτ του δικτύου[2]. Επομένως στην παρούσα φάση η παραγωγή ενέργειας δεν μπορεί να απεξαρτηθεί ολοκληρωτικά από την πυρηνική και την ενέργεια του άνθρακα.
Το γεγονός αυτό αν και χρησιμοποιείται συχνά από τους αντιπάλους της χρήσης των ΑΠΕ δεν μπορεί να σταθεί ικανοποιητικά ως επιχείρημα για τη μη χρήση τους. Αφού από τα δεδομένα η χρήση των ΑΠΕ συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αυτό που θα πρέπει να αναζητηθεί μάλλον είναι ο σχεδιασμός αξιόπιστων δικτύων ενέργειας, που θα επιτρέπουν την σύνδεση των ΑΠΕ σε αυτό. Στην κατεύθυνση αυτή στρέφονται ολοένα και περισσότερο οι θεσμοί της ιεραρχίας προωθώντας φυσικά τα συμφέροντα τους.
Από αυτή τη συζήτηση δεν μπορούν να απουσιάζουν τα κινήματα των «από κάτω» που στοχεύουν στην προστασία του περιβάλλοντος. Φυσικά η παρέμβαση των κινημάτων σε αυτή τη συζήτηση πρέπει να αναπτύσσει δυναμικές πέρα από τα όρια που θέτουν οι «από πάνω» στη βάση της λογικής της αγοράς και της διατήρησης της κυριαρχίας τους.

Άλλες συνέπειες των βιομηχανικών αιολικών πάρκων σε ανθρώπινα και μη ανθρώπινα ζώα
Πέρα όμως από τη συμμετοχή των αιολικών πάρκων στην εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου, η βιομηχανική εγκατάσταση τους συνδέεται με μία σειρά διαταραχές σε ανθρώπινα και μη ανθρώπινα ζώα. Συχνά άνθρωποι που κατοικούν σε απόσταση μέχρι και 2km από αιολικά πάρκα έχουν παραπονεθεί για μία σειρά συμπτώματα και ενοχλήσεις από τους υπόηχους και το θόρυβο των ανεμογεννητριών, που οι επιστήμονες έχουν ορίσει ως το σύνδρομο της τουρμπίνας.
Τα συμπτώματα που αναφέρονται είναι βουητό και πόνος στα αυτιά, ταχυκαρδίες, ημικρανίες, απώλεια ύπνου, ζαλάδες και ίλιγγος, δυσλειτουργίες των εσωτερικών οργάνων, απώλεια μνήμης και συγκέντρωσης, εκνευρισμός και θυμός, και κούραση (A. Farboud, R Crunkhorn, A Trinidade, 2013 & Nina Pierpont 2009)[3]. Ανάλογες είναι οι επιπτώσεις του συνδρόμου της τουρμπίνας στα ζώα και τα φυτά με τις τεράστιες εγκαταστάσεις αιολικών πάρκων δίπλα σε φάρμες ζώων ή περιοχές άγριας ζωής. Έτσι το 2014 ο ιδιοκτήτης μίας φάρμας με μινκ στη Δανία παρατήρησε 1600 αποβολές εμβρύων, ενώ πολλά από τα ζώα της φάρμας γεννιόταν με δυσλειτουργίες, γεγονός που απέδωσε στην εγκατάσταση τεσσάρων ανεμογεννητριών δίπλα στη φάρμα. Σε μία μεταπτυχιακή έρευνα με τον τίτλο Acquired Flexural Deformity of the Distal Interphalangic Joint in Foals στην Κτηνιατρική Σχολή του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου της Λισαβόνας αναφέρεται πως τα άλογα όπως και οι άνθρωποι επηρεάζονται από την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών. Παρόμοια συμπεράσματα αναδύονται από μία σειρά παρατηρήσεις κι έρευνες για τις επιπτώσεις των δονήσεων και των υπόηχων σε δελφίνια, ψάρια, οικόσιτα και άγρια ζώα.
Σε μία πεντάμηνη έρευνα που διεξήχθη το 2006 στο αιολικό πάρκο της περιοχής του Tug Hill Plateau στο Lewis Country, N.Y. κατέληξαν στο συμπέρασμα πως περίπου 2200 με 4094 πουλιά και νυχτερίδες σκοτώνονται από τις 120 εγκατεστημένες ανεμογεννήτριες. Με πρόχειρους υπολογισμούς αντιστοιχούν σε κάθε ανεμογεννήτρια περίπου 23 πουλιά και 59 νυχτερίδες. Το αμερικάνικο παρατηρητήριο πουλιών εκτίμησε πως μόνο στην Αμερική κάθε χρόνο μέχρι το 2030 θα σκοτώνονται περίπου 1 εκατομμύριο πουλιά από τις ανεμογεννήτριες.
Σε παγκόσμιο επίπεδο πλέον ερευνώνται υποθέσεις για τις καταστροφικές συνέπειες των αιολικών πάρκων, τα οποία υποβαθμίζουν και θρυμματίζουν τα οικοσυστήματα που συνορεύουν μαζί τους λόγω της κατασκευής δρόμων, υποδομών μετάδοσης της ηλεκτρικής ενέργειας (καλώδια, υποσταθμοί κτλ.), και την καταστροφή μεγάλων δασικών εκτάσεων.

Βιομηχανική παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και κόστος
Η συνεχιζόμενη βιομηχανοποίηση και αστικοποίηση σε παγκόσμιο επίπεδο θα αυξήσει τις επόμενες δεκαετίες τις ανάγκες σε ενέργεια και επομένως θα διατηρήσει τη χρήση και του άνθρακα. Ο άνθρακας είτε το θέλουμε είτε το όχι, συνδεόμενος με την παραγωγή ενέργειας έχει άμεση σχέση με την καθημερινή ζωή των ανθρώπων.
Από το 1990 μέχρι και το 2014 πάνω από 830 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο είχαν πρόσβαση στον ηλεκτρισμό με βάση τον άνθρακα, 378 εκατομμύρια με βάση το αέριο, 290 εκατομμύρια με βάση το νερό, 78 εκατομμύρια χάρη στην πυρηνική ενέργεια, και 65 εκατομμύρια χάρη στις ΑΠΕ, 61 εκατομμύρια χάρη στο πετρέλαιο (MCA, 2015:25). Πέρα από το ζήτημα της εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου και τις άλλες συνέπειες των βιομηχανικών εγκαταστάσεων των ΑΠΕ, μεγάλη συζήτηση γίνεται για το κόστος της παραγωγής και διανομής της ανανεώσιμη ηλεκτρικής ενέργειας, που γενικά υπολογίζεται πολλές φορές μεγαλύτερο από αυτό των συμβατικών μορφών παραγωγής[4].
Έτσι στην Αυστραλία το κόστος της εγκατάστασης και της λειτουργίας αιολικής ενέργειας υπολογίζεται μεταξύ 80$ και 120$ (δολάρια Αυστραλίας) ανά μεγαβατώρα, των φωτοβολταϊκών 300$ ανά μεγαβατώρα, ενώ και το κόστος λειτουργίας των εργοστασίων με βάση τον άνθρακα τα 38$ ανά μεγαβατώρα. Παρόμοια είναι τα αποτελέσματα της σύγκρισης μεταξύ των διαφορετικών μορφών παραγωγής και διανομής ενέργειας στις ΗΠΑ. Η ηλεκτρική ενέργεια από άνθρακα κοστίζει 38$ ανά μεγαβατώρα, από πυρηνικά εργοστάσια 29,6$ ενώ από τον άνεμο/φυσικό αέριο 96,2$ (MCA, 2015:27). Στα φωτοβολταϊκά όμως έχουμε αναπάντεχη μείωση του κόστους (250 φορές κάτω από το 1977 μέχρι το 2018, και προβλέπεται να φθάσει 500 φορές κάτω μόλις από το 2018 στο 2020), είναι τώρα με 1.77 σεντς την κιλοβατώρα- τιμή ρεκόρ από Μεξικό- και αναμένεται να φθάσει το 1 σεντ, πριν το τέλος της χρονιάς).
Σύμφωνα με τον αναλυτή Andrew Follett η Γερμανία και η Δανία που θεωρούνται από τις πρωταγωνίστριες στην εισαγωγή ΑΠΕ στον πλανήτη, έχουν και από τα πιο ακριβά τιμολόγια ηλεκτρισμού γεγονός που αποδίδεται και στην εισαγωγή των ΑΠΕ. Έτσι τα φτωχά νοικοκυριά σε ολόκληρο τον κόσμο καλούνται να πληρώσουν το κόστος μίας πανάκριβης ενέργειας. Αυτό όμως οφείλεται στις ακριβές ΑΠΕ ή στην εμπορευματοποίηση της παραγωγής ενέργειας;
Η ενέργεια ως βασικός πόρος της παραγωγής και αναπαραγωγής των ιεραρχικών κοινωνικών σχέσεων είναι ακριβή γιατί απλά είναι ένα ακόμα περιφραγμένο από τους «από πάνω» αγαθό, που κυκλοφορεί ως εμπόρευμα στα δίκτυα της οικονομικής και πολιτικής εξουσίας. Η ακρίβεια των ΑΠΕ οφείλεται σε αυτή την εμπορευματική σχέση. Η ανάκτηση της παραγωγής ενέργειας από τους «από κάτω» θα πρέπει να γίνει ένας από τους στόχους των απελευθερωτικών κινημάτων, που θα στοχεύουν στην προστασία του περιβάλλοντος. Φυσικά η παρέμβαση των κινημάτων σε αυτή τη συζήτηση πρέπει να αναπτύσσει δυναμικές πέρα από τα όρια που θέτουν οι «από πάνω» στη βάση της λογικής της αγοράς και της διατήρησης της κυριαρχίας τους, αλλά στη βάση της Κοινωνικοποίησης της παραγωγής και διανομής της ενέργειας. Στη λογική του «να μην είσαι στη φιλοσοφία καταναλωτής. Να μη λες: ρεύμα θέλω, τώρα το θέλω»[5].
Σήμερα είναι ανάγκη όσο ποτέ να αναπτυχθούν αυτές οι οριζόντιες διαδικασίες οργάνωσης που αρχικά θα εμποδίζουν τα σχέδια των κυρίαρχων ενώ παράλληλα θα σχεδιάζουν τις προτάσεις τους για την απελευθέρωση ανθρώπων και φύσης επιλέγοντας την κατεύθυνση που θέτουν σήμερα τα προτάγματα τηςΑποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, της Αυτονομίας, της Άμεσης Δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

[1] Αναφερόμαστε στον συντελεστή ισχύος μίας ανεμογεννήτριας –δηλαδή το κλάσμα της μέσης τελικής απόδοσης ενέργειας προς τη συνολική ονομαστική απόδοση της- μεταξύ 15 και 30% της ονομαστικής τους απόδοσης ανά έτος. Περισσότερα βλέπε εδώ: http://www.wind-watch.org/faq-output.php
Μία ενδιαφέρουσα μελέτη περίπτωσης εισαγωγής της αιολικής παραγωγής ενέργειας παρουσιάζεται στο άρθρο “Wind Power Myths BUSTED” στο μπλογκ STOP THESE THINGS, όπου αναλύονται στοιχεία από την απόδοση των αιολικών βιομηχανικών πάρκων στην Νότια Αυστραλία το 2014. Περισσότερα εδώ:https://stopthesethings.com/2014/05/13/wind-power-mythsbusted/.

[2]Όπως διαβάζουμε στον Guardian στη Δανία η αιολική ενέργεια παρήγαγε σε μία ημέρα τον Ιούλιο του 2015, το 140% των αναγκών της σε ηλεκτρική ενέργεια. Η μέση παραγόμενη ενέργεια από τον άνεμο καλύπτει τις ανάγκες της Δανίας για ηλεκτρισμό σε ποσοστό 116%. Το ποσοστό αυτό όμως θα
ήταν άχρηστο εάν δεν υπήρχε η δυνατότητα να αποθηκεύεται στα υδροηλεκτρικά συστήματα της Γερμανίας, της Νορβηγίας και της Σουηδίας με τα οποία είναι συνδεδεμένο το ηλεκτρικό δίκτυο της Δανίας. Βλέπε: Arthur Neslen, “Wind Power Generates 140% of Denmark’s Electricity Demand”
εδώ: https://www.theguardian.com/environment/2015/jul/10/denmarkwind-
windfarm-power-exceed-electricity-demand.
.Αν όμως εμβαθύνουμε λίγο στην ανάλυση των δικτύων των άλλων χωρών με τα οποία είναι συνδε-
δεμένη η Δανία, τότε ανακαλύπτουμε πως το 1/3 της ηλεκτρικής ενέργειας εξαρτάται από την πυρηνική και την ενέργεια του άνθρακα

[3] Τα ίδια συμπεράσματα ανιχνεύουν και οι Max Whisson και Murray Mayνστο περιοδικό Narure-Society στο τεύχος Οκτωβρίου-Νοεμβρίου του 2011, στα άρθρα τους “Wind power and Ecology” και “The wind power controversy”αντίστοιχα. Ο αναγνώστης μπορεί επίσης να προστρέξει σε πολλά άρ-θρα κι έρευνες που έχουν δημοσιευθεί τόσο στον ιστοχώρο του https://www.wind-watch.org
όσο και στα άρθρα και τα στοιχεία που παραθέτονται στην ιστοσελίδα της διδακτόρου παιδιάτρου Nina Pierpont που ασχολείται διεξοδικά στις έρευνες της με το σύνδρομο της τουρμπίνας. Η ιστοσελίδα έχει διεύθυνσηhttp://www.windturbinesyndrome.com. Επίσης πολλά στοιχεία
και έρευνες για τα συμπτώματα του συνδρόμου της τουρμπίνας μπορούν να ανακτηθούν από τη διεύθυνση http://www.windvigilance.com/home και από τον ιστότοπο http://www.acousticecology.org/wind/index.html.

[4] Όμως μετά τη λειτουργεία του πρώτου συστήματος μεταφοράς ενέργειας με ρεκόρ τάσης 1,100 kv (1.100.000 vollt) Ultra High Voltage DC – UHVDC, που στέλνει 12.000KW στα 3284 χλμ, η μεταφορά της ενέργειας σε μεγάλες ποσότητες και αποστάσεις, γίνεται πολύ φθηνότερη και ευκολότερη από πρακτικής πλευράς. Αυτό, μαζί με την …«εκμηδένιση» του κόστους αγοράς των φωτοβολταϊκών το 2019 και τη «ψηφιοποίηση του διαμοιρασμού της ηλεκτρικής ενέργειας«, κυριολεκτικά απογειώνουν τις δυνατότητες για την εμπορική εκμετάλλευση των βιομηχανικών ΑΠΕ σε παγκόσμια κλίμακα και σε σημείο που μέχρι τώρα δεν είχαμε καν φανταστεί.

[5] Για την κοινωνικοποίηση της ενέργειας, αλλά πως; Δες τις θέσεις μας στην ανάρτηση http://www.topikopoiisi.eu/theta941sigmaepsiloniotasigmaf/8649818

Πηγή Η κριτική στην «πράσινη ανάπτυξη»- ΑΠΕ και η πρακτική της Αποανάπτυξης

Οι πέντε κύριες τεχνολογίες χαμηλού άνθρακα ή καθαρής ενέργειας (άνεμος, φωτοβολταϊκά, ηλιοθερμική ενέργεια, γεωθερμία και υδροηλεκτρική ενέργεια) μπορούν να πετύχουν στον κύκλο της ζωής τους εκπομπές λιγότερες από 50 γραμμάρια CO2 ανά κιλοβατώρα (g/kWh). Η ποσότητα αυτή είναι χαμηλότερη από τα 800-1000 g/kWh για τα τυπικά εργοστάσια ατμοηλεκτρικής παραγωγής ενέργειας και τα 600 g/kWh για τα εργοστάσια φυσικού αερίου. Στα εργοστάσια συλλογής και αποθήκευσης CO2(CCS), οι εκπομπές από την παραγωγή μίας 1 kWh ενέργειας από λιγνίτη ή αέριο πέφτει στα 200 γραμμάρια.
Όμως σε διάφορες αναλύσεις υποστηρίζεται πως και οι ΑΠΕ συνεισφέρουν στην εκπομπή αερίων. Σύμφωνα με αυτές, οι κύριες πηγές εκπομπών αερίων από την αιολική, φωτοβολταϊκή και ηλιοθερμική ενέργεια εντοπίζονται στην κατασκευή και στην εγκατάσταση του εξοπλισμού.
Για παράδειγμα σε μία χερσαία εγκατάσταση ενός αιολικού πάρκου, τα υλικά κατασκευής και η κατασκευή των ανεμογεννητριών ευθύνονται για το 80% των εκπομπών. Σε μία μη χερσαία εγκατάσταση αιολικού πάρκου, η συνολική εκπομπή αερίων από την εγκατάσταση, τη λειτουργία και τον παροπλισμό των ανεμογεννητριών είναι ισάξια με τις εκπομπές των υλικών και της κατασκευής τους (UNEP,2016:33).
Η κριτική όμως δεν στέκεται μόνο στη συνεισφορά των ΑΠΕ στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Το Υπουργείο Μεταλλευμάτων της Αυστραλίας, αναφέρει πως αν αντικαθιστούσαμε τα ατμοηλεκτρικά εργοστάσια με ανεμογεννήτριες θα χρειαζόταν περίπου 230 χρόνια με τον μέσο ρυθμό εγκατάστασης, ενώ η εγκατάσταση τους θα έπιανε μία έκταση μεγαλύτερη από αυτή της Νότιας Αυστραλίας με 3,5 εκατομμύρια περίπου ανεμογεννήτριες. Κάθε ανεμογεννήτρια για να φτιαχτεί απαιτείται ατσάλι. Και το 70% της παγκόσμιας παραγωγής ατσαλιού φτιάχνεται από άνθρακα. Μία ανεμογεννήτρια 1MW ή 1000 KW χρειάζεται περισσότερα από 220 τόνους άνθρακα για να φτιαχτεί(MCA, 2015:29) Εκτός όμως από τον ατσάλινο μηχανισμό της, η ανεμογεννήτρια περιέχει μαγνήτες οι οποίοι κατασκευάζονται από ένα ισχυρά τοξικό χημικό στοιχείο, το νεοδύμιο.
Άλλες κριτικές εστιάζουν στο ζήτημα της αστάθειας της αιολικής και φωτοβολταϊκής ενέργειας. Η αιολική και φωτοβολταϊκή παραγωγή ενέργειας στην πραγματικότητα είναι διακοπτόμενη και εξαρτάται από τις διακυμάνσεις του καιρού. Με βάση κάποιες μελέτες η αστάθεια των ανεμογεννητριών είναι τέτοια που τελικά αποδίδουν μόλις το 15-30% της συνολικής ονομαστικής τους απόδοσης[1]. Η κατανάλωση όμως των κοινωνιών είναι αδιάκοπη και χωρίς διακυμάνσεις. Για το λόγο αυτό οι φορείς της ιεραρχικής διαχείρισης της ενέργειας έχουν δώσει μεγάλη έμφαση στην ανάπτυξη ηλεκτρικών δικτύων, στα οποία επιτρέπεται η μίξη των διαφόρων μορφών παραγωγής ενέργειας και η διατήρηση της ισορροπίας.
Στη βάση αυτή όλοι συμφωνούν πως η αιολική παραγωγή ενέργειας πρέπει να υποστηρίζεται στο 100% από πηγές παραγωγής ενέργειας μεσταθερή ικανότητα απόδοσης, δηλαδή από ορυκτά καύσιμα ή υδροηλεκτρικούς σταθμούς. Αυτή η δικτυακή υποστήριξη είναι απαραίτητη προκειμένου να αποφεύγονται τα μπλάκ άουτ του δικτύου[2]. Επομένως στην παρούσα φάση η παραγωγή ενέργειας δεν μπορεί να απεξαρτηθεί ολοκληρωτικά από την πυρηνική και την ενέργεια του άνθρακα.
Το γεγονός αυτό αν και χρησιμοποιείται συχνά από τους αντιπάλους της χρήσης των ΑΠΕ δεν μπορεί να σταθεί ικανοποιητικά ως επιχείρημα για τη μη χρήση τους. Αφού από τα δεδομένα η χρήση των ΑΠΕ συμβάλλει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αυτό που θα πρέπει να αναζητηθεί μάλλον είναι ο σχεδιασμός αξιόπιστων δικτύων ενέργειας, που θα επιτρέπουν την σύνδεση των ΑΠΕ σε αυτό. Στην κατεύθυνση αυτή στρέφονται ολοένα και περισσότερο οι θεσμοί της ιεραρχίας προωθώντας φυσικά τα συμφέροντα τους.
Από αυτή τη συζήτηση δεν μπορούν να απουσιάζουν τα κινήματα των «από κάτω» που στοχεύουν στην προστασία του περιβάλλοντος. Φυσικά η παρέμβαση των κινημάτων σε αυτή τη συζήτηση πρέπει να αναπτύσσει δυναμικές πέρα από τα όρια που θέτουν οι «από πάνω» στη βάση της λογικής της αγοράς και της διατήρησης της κυριαρχίας τους.

Άλλες συνέπειες των βιομηχανικών αιολικών πάρκων σε ανθρώπινα και μη ανθρώπινα ζώα
Πέρα όμως από τη συμμετοχή των αιολικών πάρκων στην εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου, η βιομηχανική εγκατάσταση τους συνδέεται με μία σειρά διαταραχές σε ανθρώπινα και μη ανθρώπινα ζώα. Συχνά άνθρωποι που κατοικούν σε απόσταση μέχρι και 2km από αιολικά πάρκα έχουν παραπονεθεί για μία σειρά συμπτώματα και ενοχλήσεις από τους υπόηχους και το θόρυβο των ανεμογεννητριών, που οι επιστήμονες έχουν ορίσει ως το σύνδρομο της τουρμπίνας.
Τα συμπτώματα που αναφέρονται είναι βουητό και πόνος στα αυτιά, ταχυκαρδίες, ημικρανίες, απώλεια ύπνου, ζαλάδες και ίλιγγος, δυσλειτουργίες των εσωτερικών οργάνων, απώλεια μνήμης και συγκέντρωσης, εκνευρισμός και θυμός, και κούραση (A. Farboud, R Crunkhorn, A Trinidade, 2013 & Nina Pierpont 2009)[3]. Ανάλογες είναι οι επιπτώσεις του συνδρόμου της τουρμπίνας στα ζώα και τα φυτά με τις τεράστιες εγκαταστάσεις αιολικών πάρκων δίπλα σε φάρμες ζώων ή περιοχές άγριας ζωής. Έτσι το 2014 ο ιδιοκτήτης μίας φάρμας με μινκ στη Δανία παρατήρησε 1600 αποβολές εμβρύων, ενώ πολλά από τα ζώα της φάρμας γεννιόταν με δυσλειτουργίες, γεγονός που απέδωσε στην εγκατάσταση τεσσάρων ανεμογεννητριών δίπλα στη φάρμα. Σε μία μεταπτυχιακή έρευνα με τον τίτλο Acquired Flexural Deformity of the Distal Interphalangic Joint in Foals στην Κτηνιατρική Σχολή του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου της Λισαβόνας αναφέρεται πως τα άλογα όπως και οι άνθρωποι επηρεάζονται από την εγκατάσταση των ανεμογεννητριών. Παρόμοια συμπεράσματα αναδύονται από μία σειρά παρατηρήσεις κι έρευνες για τις επιπτώσεις των δονήσεων και των υπόηχων σε δελφίνια, ψάρια, οικόσιτα και άγρια ζώα.
Σε μία πεντάμηνη έρευνα που διεξήχθη το 2006 στο αιολικό πάρκο της περιοχής του Tug Hill Plateau στο Lewis Country, N.Y. κατέληξαν στο συμπέρασμα πως περίπου 2200 με 4094 πουλιά και νυχτερίδες σκοτώνονται από τις 120 εγκατεστημένες ανεμογεννήτριες. Με πρόχειρους υπολογισμούς αντιστοιχούν σε κάθε ανεμογεννήτρια περίπου 23 πουλιά και 59 νυχτερίδες. Το αμερικάνικο παρατηρητήριο πουλιών εκτίμησε πως μόνο στην Αμερική κάθε χρόνο μέχρι το 2030 θα σκοτώνονται περίπου 1 εκατομμύριο πουλιά από τις ανεμογεννήτριες.
Σε παγκόσμιο επίπεδο πλέον ερευνώνται υποθέσεις για τις καταστροφικές συνέπειες των αιολικών πάρκων, τα οποία υποβαθμίζουν και θρυμματίζουν τα οικοσυστήματα που συνορεύουν μαζί τους λόγω της κατασκευής δρόμων, υποδομών μετάδοσης της ηλεκτρικής ενέργειας (καλώδια, υποσταθμοί κτλ.), και την καταστροφή μεγάλων δασικών εκτάσεων.

Βιομηχανική παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και κόστος
Η συνεχιζόμενη βιομηχανοποίηση και αστικοποίηση σε παγκόσμιο επίπεδο θα αυξήσει τις επόμενες δεκαετίες τις ανάγκες σε ενέργεια και επομένως θα διατηρήσει τη χρήση και του άνθρακα. Ο άνθρακας είτε το θέλουμε είτε το όχι, συνδεόμενος με την παραγωγή ενέργειας έχει άμεση σχέση με την καθημερινή ζωή των ανθρώπων.
Από το 1990 μέχρι και το 2014 πάνω από 830 εκατομμύρια άνθρωποι στον κόσμο είχαν πρόσβαση στον ηλεκτρισμό με βάση τον άνθρακα, 378 εκατομμύρια με βάση το αέριο, 290 εκατομμύρια με βάση το νερό, 78 εκατομμύρια χάρη στην πυρηνική ενέργεια, και 65 εκατομμύρια χάρη στις ΑΠΕ, 61 εκατομμύρια χάρη στο πετρέλαιο (MCA, 2015:25). Πέρα από το ζήτημα της εκπομπής αερίων του θερμοκηπίου και τις άλλες συνέπειες των βιομηχανικών εγκαταστάσεων των ΑΠΕ, μεγάλη συζήτηση γίνεται για το κόστος της παραγωγής και διανομής της ανανεώσιμη ηλεκτρικής ενέργειας, που γενικά υπολογίζεται πολλές φορές μεγαλύτερο από αυτό των συμβατικών μορφών παραγωγής[4].
Έτσι στην Αυστραλία το κόστος της εγκατάστασης και της λειτουργίας αιολικής ενέργειας υπολογίζεται μεταξύ 80$ και 120$ (δολάρια Αυστραλίας) ανά μεγαβατώρα, των φωτοβολταϊκών 300$ ανά μεγαβατώρα, ενώ και το κόστος λειτουργίας των εργοστασίων με βάση τον άνθρακα τα 38$ ανά μεγαβατώρα. Παρόμοια είναι τα αποτελέσματα της σύγκρισης μεταξύ των διαφορετικών μορφών παραγωγής και διανομής ενέργειας στις ΗΠΑ. Η ηλεκτρική ενέργεια από άνθρακα κοστίζει 38$ ανά μεγαβατώρα, από πυρηνικά εργοστάσια 29,6$ ενώ από τον άνεμο/φυσικό αέριο 96,2$ (MCA, 2015:27). Στα φωτοβολταϊκά όμως έχουμε αναπάντεχη μείωση του κόστους (250 φορές κάτω από το 1977 μέχρι το 2018, και προβλέπεται να φθάσει 500 φορές κάτω μόλις από το 2018 στο 2020), είναι τώρα με 1.77 σεντς την κιλοβατώρα- τιμή ρεκόρ από Μεξικό- και αναμένεται να φθάσει το 1 σεντ, πριν το τέλος της χρονιάς).
Σύμφωνα με τον αναλυτή Andrew Follett η Γερμανία και η Δανία που θεωρούνται από τις πρωταγωνίστριες στην εισαγωγή ΑΠΕ στον πλανήτη, έχουν και από τα πιο ακριβά τιμολόγια ηλεκτρισμού γεγονός που αποδίδεται και στην εισαγωγή των ΑΠΕ. Έτσι τα φτωχά νοικοκυριά σε ολόκληρο τον κόσμο καλούνται να πληρώσουν το κόστος μίας πανάκριβης ενέργειας. Αυτό όμως οφείλεται στις ακριβές ΑΠΕ ή στην εμπορευματοποίηση της παραγωγής ενέργειας;
Η ενέργεια ως βασικός πόρος της παραγωγής και αναπαραγωγής των ιεραρχικών κοινωνικών σχέσεων είναι ακριβή γιατί απλά είναι ένα ακόμα περιφραγμένο από τους «από πάνω» αγαθό, που κυκλοφορεί ως εμπόρευμα στα δίκτυα της οικονομικής και πολιτικής εξουσίας. Η ακρίβεια των ΑΠΕ οφείλεται σε αυτή την εμπορευματική σχέση. Η ανάκτηση της παραγωγής ενέργειας από τους «από κάτω» θα πρέπει να γίνει ένας από τους στόχους των απελευθερωτικών κινημάτων, που θα στοχεύουν στην προστασία του περιβάλλοντος. Φυσικά η παρέμβαση των κινημάτων σε αυτή τη συζήτηση πρέπει να αναπτύσσει δυναμικές πέρα από τα όρια που θέτουν οι «από πάνω» στη βάση της λογικής της αγοράς και της διατήρησης της κυριαρχίας τους, αλλά στη βάση της Κοινωνικοποίησης της παραγωγής και διανομής της ενέργειας. Στη λογική του «να μην είσαι στη φιλοσοφία καταναλωτής. Να μη λες: ρεύμα θέλω, τώρα το θέλω»[5].
Σήμερα είναι ανάγκη όσο ποτέ να αναπτυχθούν αυτές οι οριζόντιες διαδικασίες οργάνωσης που αρχικά θα εμποδίζουν τα σχέδια των κυρίαρχων ενώ παράλληλα θα σχεδιάζουν τις προτάσεις τους για την απελευθέρωση ανθρώπων και φύσης επιλέγοντας την κατεύθυνση που θέτουν σήμερα τα προτάγματα τηςΑποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, της Αυτονομίας, της Άμεσης Δημοκρατίας με τη μορφή του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

[1] Αναφερόμαστε στον συντελεστή ισχύος μίας ανεμογεννήτριας –δηλαδή το κλάσμα της μέσης τελικής απόδοσης ενέργειας προς τη συνολική ονομαστική απόδοση της- μεταξύ 15 και 30% της ονομαστικής τους απόδοσης ανά έτος. Περισσότερα βλέπε εδώ: http://www.wind-watch.org/faq-output.php
Μία ενδιαφέρουσα μελέτη περίπτωσης εισαγωγής της αιολικής παραγωγής ενέργειας παρουσιάζεται στο άρθρο “Wind Power Myths BUSTED” στο μπλογκ STOP THESE THINGS, όπου αναλύονται στοιχεία από την απόδοση των αιολικών βιομηχανικών πάρκων στην Νότια Αυστραλία το 2014. Περισσότερα εδώ:https://stopthesethings.com/2014/05/13/wind-power-mythsbusted/.

[2]Όπως διαβάζουμε στον Guardian στη Δανία η αιολική ενέργεια παρήγαγε σε μία ημέρα τον Ιούλιο του 2015, το 140% των αναγκών της σε ηλεκτρική ενέργεια. Η μέση παραγόμενη ενέργεια από τον άνεμο καλύπτει τις ανάγκες της Δανίας για ηλεκτρισμό σε ποσοστό 116%. Το ποσοστό αυτό όμως θα
ήταν άχρηστο εάν δεν υπήρχε η δυνατότητα να αποθηκεύεται στα υδροηλεκτρικά συστήματα της Γερμανίας, της Νορβηγίας και της Σουηδίας με τα οποία είναι συνδεδεμένο το ηλεκτρικό δίκτυο της Δανίας. Βλέπε: Arthur Neslen, “Wind Power Generates 140% of Denmark’s Electricity Demand”
εδώ: https://www.theguardian.com/environment/2015/jul/10/denmarkwind-
windfarm-power-exceed-electricity-demand.
.Αν όμως εμβαθύνουμε λίγο στην ανάλυση των δικτύων των άλλων χωρών με τα οποία είναι συνδε-
δεμένη η Δανία, τότε ανακαλύπτουμε πως το 1/3 της ηλεκτρικής ενέργειας εξαρτάται από την πυρηνική και την ενέργεια του άνθρακα

[3] Τα ίδια συμπεράσματα ανιχνεύουν και οι Max Whisson και Murray Mayνστο περιοδικό Narure-Society στο τεύχος Οκτωβρίου-Νοεμβρίου του 2011, στα άρθρα τους “Wind power and Ecology” και “The wind power controversy”αντίστοιχα. Ο αναγνώστης μπορεί επίσης να προστρέξει σε πολλά άρ-θρα κι έρευνες που έχουν δημοσιευθεί τόσο στον ιστοχώρο του https://www.wind-watch.org
όσο και στα άρθρα και τα στοιχεία που παραθέτονται στην ιστοσελίδα της διδακτόρου παιδιάτρου Nina Pierpont που ασχολείται διεξοδικά στις έρευνες της με το σύνδρομο της τουρμπίνας. Η ιστοσελίδα έχει διεύθυνσηhttp://www.windturbinesyndrome.com. Επίσης πολλά στοιχεία
και έρευνες για τα συμπτώματα του συνδρόμου της τουρμπίνας μπορούν να ανακτηθούν από τη διεύθυνση http://www.windvigilance.com/home και από τον ιστότοπο http://www.acousticecology.org/wind/index.html.

[4] Όμως μετά τη λειτουργεία του πρώτου συστήματος μεταφοράς ενέργειας με ρεκόρ τάσης 1,100 kv (1.100.000 vollt) Ultra High Voltage DC – UHVDC, που στέλνει 12.000KW στα 3284 χλμ, η μεταφορά της ενέργειας σε μεγάλες ποσότητες και αποστάσεις, γίνεται πολύ φθηνότερη και ευκολότερη από πρακτικής πλευράς. Αυτό, μαζί με την …«εκμηδένιση» του κόστους αγοράς των φωτοβολταϊκών το 2019 και τη «ψηφιοποίηση του διαμοιρασμού της ηλεκτρικής ενέργειας«, κυριολεκτικά απογειώνουν τις δυνατότητες για την εμπορική εκμετάλλευση των βιομηχανικών ΑΠΕ σε παγκόσμια κλίμακα και σε σημείο που μέχρι τώρα δεν είχαμε καν φανταστεί.

[5] Για την κοινωνικοποίηση της ενέργειας, αλλά πως; Δες τις θέσεις μας στην ανάρτηση http://www.topikopoiisi.eu/theta941sigmaepsiloniotasigmaf/8649818

Πηγή Η κριτική στην «πράσινη ανάπτυξη»- ΑΠΕ και η πρακτική της Αποανάπτυξης