22 October, 2018
Home / Περιβαλλον (Page 8)

Συγκλονισμένοι από την πρόσφατη τραγωδία που χτύπησε τους συνανθρώπους μας, έχοντας μαζί μας συλλογικότητες, δομές και δράσεις αλληλεγγύης από ολόκληρη την Αττική, δρούμε και κάνουμε το αυτονόητο: Βοηθάμε όσο και όπως μπορούμε, άμεσα, μέσω της ενασχόλησής μας, μέσω αυτού που ξέρουμε να κάνουμε: Τη διοργάνωση μουσικών εκδηλώσεων.

Διοργανώνουμε μία μεγάλη συναυλία, με την αφιλοκερδή συμμετοχή γνωστών μουσικών της ελληνικής hip hop – rock – εναλλακτικής μουσικής σκηνής, καλών φίλων, κάποιοι εκ των οποίων έχουν και οι ίδιοι (ή συγγενικά τους πρόσωπα) πληγεί από τις πρόσφατες φονικές πυρκαγιές.

Την Τετάρτη 1η Αυγούστου, στον ιστορικό χώρο του Σκοπευτηρίου Καισαριανής, συγκεντρώνουμε πόρους που θα διατεθούν ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ στους πληγέντες (χωρίς τη διαμεσολάβηση κρατικών φορέων και μηχανισμών), διαδικασία της οποίας την διαφάνεια θα πιστοποιήσει νομικός.

Σας περιμένουμε όλους σε αυτή τη μοναδική συγκυρία, για να δείξουμε την έμπρακτη συμπαράστασή μας στους αναξιοπαθούντες συμπολίτες μας.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ: forthevictimsoffire@gmail.com



Πηγή Συναυλία Οικονομικής Ενίσχυσης Πληγέντων από τις Πυρκαγιές

Ο θεσμός των Γιορτών Οικολογικής Γεωργίας και χειροτεχνίας έχει ήδη γράψει μια ιστορία πολλών ετών, έχοντας ταξιδέψει σε πάρα πολλά μέρη της Ελλάδας.
Ξεκίνησε εξυπηρετώντας την ανάγκη μικρών καλλιεργητών, καθώς και κτηνοτρόφων και μελισσοκόμων, που καλλιεργούν και παράγουν με οικολογικές μεθόδους και συν τω καιρώ και χειροτεχνών και μεταποιητών που χρησιμοποιούν οικολογικές πρακτικές, να επικοινωνήσουν και να προωθήσουν μεταξύ τους αλλά και με τον κόσμο γενικότερα τις εμπειρίες τους, ήτοι την οικολογική γεωργία ως τρόπο ζωής αλλά και επιβίωσης, τους προβληματισμούς τους σχετικά με το δικαίωμα στην ποιότητα της τροφής και τη διασφάλισή του, αλλά και την ανάγκη για την υπεράσπιση των κοινών αγαθών. Και όλα αυτά στη βάση της αυτοδιαχείρισης ενός αναδυόμενου κινήματος με πρωταγωνιστές τους ίδιούς τους καλλιεργητές – παραγωγούς τροφής και τους υπόλοιπους παραγωγούς με οικολογική συνείδηση.

Φυσικά και δεν θα ήταν δυνατόν να συνεχίσει να υπάρχει ο θεσμός αυτό έπειτα από τόσες δεκαετίες αν δεν βασιζόταν σε ορισμένες αρχές και αξίες οι οποίες είτε διέπουν τις προσωπικότητες και τον τρόπο ζωής των ανθρώπων που παράγουν είτε στέκουν ψηλά ως όραμα με στόχο να καταφέρουν μια μέρα να εμπλουτίσουν τις ζωές τους αυτόνομα και συλλογικά ταυτόχρονα.

Δεν υπερασπιζόμαστε ότι είναι όλα ρόδινα μέχρι στιγμής, μα σίγουρα οι δυνατότητες, το όραμα και η προοπτική δίνουν ενθαρρυντικά και όμορφα μηνύματα για τη συνέχεια.

Έτσι φαίνεται ότι υπάρχουν αξίες και αρχές που αφορούν καθαρά στις προσωπικές ανθρώπινες σχέσεις όπως:
η ειλικρίνεια
η εμπιστοσύνη
η αξιοπρέπεια
η συνέπεια
η διαφάνεια

Αξίες και αρχές που αφορούν στις δυνητικές σχέσεις των ανθρώπων που παράγουν με το περιβάλλον, τη φύση γενικότερα και τα κοινά αγαθά που εμπεριέχονται σε αυτήν (υπό το πρίσμα της οικολογικής γεωργίας και όχι μόνο):
η αειφορία
ο σεβασμός παρέα με την ηθικότητα
ο (κατά δύναμη) φυσικός τρόπος ζωής
η ελευθερία διακίνησης σπόρων, γνώσεων και ιδεών
η καινοτομία (αναφερόμενη στο όραμα)

Τέλος αξίες και αρχές που αφορούν στις σχέσεις των ανθρώπων που παράγουν μέσα στα πλαίσια και τις διαδικασίες των Γιορτών όσο και στις σχέσεις τους μέσα στο διηνεκές. Τέτοιες είναι:
η συντροφικότητα
η συλλογικότητα
η συνεργασία και η συνέργεια
η δικτύωση
η αυτοοργάνωση
η αυτοδιαχείριση
η αυτομόρφωση
η αυτάρκεια
η αλληλεγγύη
η συμμετοχικότητα
η αξιοπρέπεια (και πάλι)
η διαφάνεια (και πάλι) και φυσικά
ο σεβασμός στην διαφορετικότητα και την ποικιλομορφία αναφορικά με την προσωπικότητα, το φύλο, τη φυλή, το έθνος, τη θρησκεία, τον τόπο κ.ά

Οι παραπάνω αξίες και αρχές αποτελούν τα θεμέλια των σχέσεων που έχουν δημιουργηθεί χρόνια με τα χρόνια. Στο πέρασμα των χρόνων πολλές από αυτές είτε φθάρθηκαν, είτε ξεθώριασαν είτε εξαφανίστηκαν για διάφορους λόγους. Για αυτό, στην πρώτη Γενική Συνέλευση που έγινε εκτός των Γιορτών και έλαβε τόπο στην Ελάτη Τρικάλων το Δεκέμβρη του 2017, κρίθηκε αναγκαίο να τις ξαναθυμηθούμε και να ξαναμιλήσουμε για αυτές. Να τις επαναπροσδιορίσουμε και να τους ξαναδώσουμε το χαμένο ή ξεφτισμένο νόημα βάζοντάς τες ξανά στις σχέσεις μας και στις ζωές μας γενικότερα. Διότι χωρίς αυτές οποιοσδήποτε θεσμός και οποιοδήποτε όραμα είναι απλά για το θεαθήναι.

Καλούμαστε λοιπόν όλοι οι συμμετέχοντες να πορευόμαστε το κατά δύναμην με τις παραπάνω αξίες και αρχές αν θέλουμε ο θεσμός αυτός αλλά και οι ίδιες μας οι ζωές να εκτυλίσσονται και να εξελίσσονται προς το καλύτερο.

Τι καλούμαστε να κάνουμε

Η Γιορτή μας θα ξεκινήσει την Παρασκευή 28 Σεπτεμβρίου με την προσέλευση των συμμετεχόντων και το πρώτο καλοσώρισμα, το αυτοοργανωμένο στήσιμο από όλους μας, το μεσημεριανό φαγητό, την 1η Γενική Συνέλευση του τριημέρου και το άνοιγμα των πάγκων.

Για την καλή και ομαλή λειτουργία της Γιορτής και σύμφωνα με όλα τα παραπάνω, καλούμε τους συμμετέχοντες:

1. να παρευρίσκονται στο χώρο της Γιορτής το αργότερο ως τις 13.00 αυτοί που έρχονται από μακριά και ως τις 10.00 αυτοί που έρχονται από πιο κοντά με σκοπό το άρτιο στήσιμο της Γιορτής
2. να προσέρχονται στην γραμματεία κατά την άφιξή τους για το πρώτο καλοσώρισμα και τα διαδικαστικά
3. να φέρουν όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό που χρειάζονται για το στήσιμο του πάγκου τους (πάγκος-τραπέζι, ομπρέλα-τέντα, καρέκλα, πανί κάλυψης πάγκου κτλ)
4. να φέρουν τον προσωπικό τους εξοπλισμό (πιάτα, κουταλοπήρουνα, ποτήρια κτλ)
5. να μεριμνούν καθ’ όλη τη διάρκεια της Γιορτής για την καθαριότητα του πάγκου τους και του περιβάλλοντα χώρου
6. να συμμετέχουν ενεργά και με συνέπεια στις Γενικές και ειδικές συνελεύσεις του τριημέρου και όπου αλλού χρειαστεί
7. να τηρούν το βασικό πρόγραμμα της Γιορτής, όπως πχ το κλείσιμο των πάγκων κατά τη διάρκεια των συνελεύσεων, την τήρηση της “βάρδιας” κτλ
8. να σέβονται όλους τους παρευρισκόμενους και το χώρο που θα μας φιλοξενήσει
9. μα προπαντώς να φέρουν μαζί την καλή τους ενέργεια και διάθεση, τα όργανά τους και όσα φιλικά χέρια βοηθείας μπορούνε για την αυτοοργανωμένη Γιορτή μας.

Η Γιορτή θα λήξει για τους συμμετέχοντες τη Δευτέρα 1 Οκτωβρίου εώς τις 13.00 όπου όλοι μαζί θα ξεστήσουμε συλλογικά, θα φάμε παρέα και θα αποχαιρετιστούμε, αφήνοντας το χώρο καλύτερο απ’ ότι τον βρήκαμε.

Επισήμανση

Θα τηρηθεί η παλιά αρχή των Γιορτών σύμφωνα με την οποία στη Γιορτή θα συμμετέχουν ΜΟΝΟ όσοι έχουν ξανασυμμετάσχει σε κάποια παλιότερη Πανελλήνια καθώς και αυτοί που παρουσιάστηκαν και εγκρίθηκαν από τη Γεν. Συνέλευση της προηγούμενης Πανελλήνιας. Επίσης οι νέες εν δυνάμει συμμετοχές θα παρουσιάσουν τη δουλειά τους στις συνελεύσεις των εκάστοτε υποομάδων που ανήκουν προς έγκριση ή απόρριψη στις μελλοντικές Γιορτές.

Τέλος και στη βάση του σεβασμού, της ειλικρίνειας και της εμπιστοσύνης οφείλουν όλοι όσοι κάνουν αίτηση να σεβαστούν και να λάβουν σοβαρά υπόψη όλα τα παραπάνω καθώς και να συμπληρώσουν το ερωτηματολόγιο με πάσα ειλικρίνεια.

Σε περίπτωση που υπάρξουν συμπεριφορές ή/και προϊόντα που εκθέτονται στη Γιορτή τα οποία δεν είναι σύμφωνα με το πνεύμα και τις αξίες των Γιορτών όπως αυτές έχουν διατυπωθεί παραπάνω, η οργανωτική ομάδα θα έχει κάθε δικαίωμα να απαιτήσει το κλείσιμο των αντίστοιχων πάγκων
25η Πανελλαδική Γιορτή Οικολογικής Γεωργίας και Χειροτεχνίας Αθήνα, πάρκο Τρίτση, Ίλιον 28 ως 30 Σεπτεμβρίου 2018

ΑΙΤΗΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ


Στην γιορτή τηρούμε τα κριτήρια των αρχικών οικογιορτών ως προς τους νέους συμμετέχοντες, δηλαδή όσοι θέλουν να πάρουν μέρος στην Πανελλαδική γιορτή για πρώτη φορά, μπορούν να έρθουν ως επισκέπτες ή ως εθελοντές για να γνωριστούν με τους συμμετέχοντες και να δείξουν τη δουλειά τους στη συνέλευση της γιορτής.

Για να κάνετε την αίτησή σας επιλέξτε τον κατάλληλο σύνδεσμο αναλόγως με τη δραστηριότητά σας και συμπληρώστε τη φόρμα.

1. Κεραμικά
https://drive.google.com/open?id=1SRkdAOvgOeTz7kyCrrUsJJah1NJ9cjfAEOxerSYGfS0

2. Μεταποιητές Τροφής
https://drive.google.com/open?id=14OVSxw4LJnwqL8Eu4sbvWa8PXISNl5eiejkXR–Si-U

3. Κτηνοτρόφοι
https://drive.google.com/open?id=1Fzfuz2UTVCb0sC3x6Rp6keewuQQXB4kJZpzj0FFSbyY

4. Κοσμήματα
https://drive.google.com/open?id=1TMXRroYKiGcaQe64eB_yFJ7UnU2otiAN-q4HSbplN8E

5. Μελισσοκόμοι
https://drive.google.com/open?id=1V2GSnVHZBXfPkPxu_ffetsG_rEwn87Vb6Na23KgDbuY

6. Καλλυντικά
https://drive.google.com/open?id=1Iwg3Ox_AhhnTqm0Ynn5ENy1T64Z4f3xdpH2LHugKFPs

7. Καλλιεργητές
https://drive.google.com/open?id=1mggRNcOo3NSTql4othExUucz_9pzPYaafC9aZpCt_ug

8. Συλλογικότητες
https://drive.google.com/open?id=1YP10K0ZNnrySC-oryxCxn0cptUGgIubOEDlnDZDJCVY

9. Χειροτεχνία – Κατασκευές
https://drive.google.com/open?id=1CAOrAZWn07a2P60Kf69HQ0wgJcVa2IwsZGR2b2U9XnI

Πηγή 25η Πανελλαδική Γιορτή Οικολογικής Γεωργίας και Χειροτεχνίας

Η πρόταση…Η αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων με βελανιδιές μπορεί να βελτιώσει αισθητά το μικροκλίμα μιας περιοχής, να περιορίσει τις πυρκαγιές και να κάνει το έργο της πυρόσβεσης πιο εύκολο. Πρόκειται για λύση που αφορά όλη τη νότια Ευρώπη ενώ στην Ελλάδα το ενδιαφέρον εστιάζεται ειδικά στην Αττική, στα νησιά του Αιγαίου και στην Πελοπόννησο.

Γιατί οι βελανιδιές;


1. Καίγονται πιο αργά. Τα περισσότερα είδη βελανιδιάς, εκτός από το πουρνάρι, καίγονται πιο δύσκολα από τα πεύκα που επικρατούν στα δάση της Αττικής. Οι αναδασώσεις με πεύκα και γενικότερα με τα κωνοφόρα οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια στην ερημοποίηση και την καταστροφή αφού αρπάζουν φωτιά πολύ εύκολα σε αντίθεση με την βελανιδιά που είναι πολύ πιο βραδυφλεγής.
2. Φυτρώνουν παντού. Η βελανιδιά είναι από τα λιγοστά πλατύφυλλα δέντρα που μπορούν να φυτρώσουν πάνω σε καθαρά βραχώδεις περιοχές. Αυτό αποδεικνύεται από την παρουσία της περιοχές όπως το Ξηρόμερο της Αιτωλοακαρνανίας αλλά και στις Κυκλάδες όπως Τζια, Κύθνος, Τήνος ή Νάξος.
3. Αποθηκεύουν νερό. Χάρη στο τεράστιο ριζικό σύστημα που αναπτύσσει, η βελανιδιά λειτουργεί σαν μια μεγάλη αποθήκη νερού. Με την διαπνοή των φύλλων αυξάνει την υγρασία στο περιβάλλον και ταυτόχρονα ψύχει την ατμόσφαιρα. Έτσι, σε μεγάλες εκτάσεις γύρω από την Αττική θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να λειτουργήσει ως το τέλειο κλιματιστικό για το λεκανοπέδιο.
4. Φέρνουν βροχές. Όπως το νερό φέρνει νερό, έτσι και οι μεγάλες εκτάσεις με Δρυοδάση φέρνουν βροχή. Μπορούν, έτσι, να παίξουν σημαντικό ρόλο στον κύκλο του νερού αυξάνοντας τις βροχοπτώσεις στην Αττική και εμπλουτίζοντας τον υδροφόρο ορίζοντα. Μιλάμε, άρα, για μία άμεση βελτίωση του μικροκλίματος ως λύση στην κλιματική αλλαγή. Έτσι, δεν διορθώνεται απλώς μία συνέπεια της κλιματικής αλλαγής αλλά ανεβαίνουμε στην κορυφή της πυραμίδας και λύνουμε το μεγάλο αυτό πρόβλημα που ξεκινάει με την αύξηση της θερμοκρασίας.
5. Ευνοούν την βιοποικιλότητα. Η βελανιδιά δημιουργεί πολύ πλούσια οικοσυστήματα. Επιτρέπει και ευνοεί την μεγάλη ποικιλία φυτών και δέντρων στην περιοχή της. Σφενδάμια, κουτσουπιές, φράξοι και πολλά άλλα φυτρώνουν με ευκολία αν έχει δουλευτεί το έδαφος από τις βελανιδιές. Χάρη στα πεσμένα φύλλα του φθινοπώρου που με την πάροδο των χρόνων δημιουργούν ένα πλούσιο χούμους που ακόμη και σε πετρώδεις περιοχές ευνοούν την εγκατάσταση και άλλων φυτών. Αντίθετα, οι πευκώνες δημιουργούν πολύ φτωχά οικοσυστήματα αφήνοντας ελάχιστα άλλα φυτά να φυτρώσουν στις περιοχές τους.
6. Ξαναφυτρώνουν αν καούν. Ακόμα και σε περίπτωση πυρκαγιάς, η βελανιδιά μπορεί χάρη στο βαθύ της ριζικό σύστημα να βγάλει νέους βλαστούς χωρίς να έχει ανάγκη από τεχνητή αναδάσωση.
7. Ο μύθος… Λένε για την βελανιδιά ότι μεγαλώνει αργά. Είναι μύθος. Σε συγκεκριμένο τεστ που έγινε στον Υμηττό υπάρχουν βελανιδιές που έχουν το τριπλάσιο μέγεθος από πεύκα της ίδιας ηλικίας.

Το παρελθόν της βελανιδιάς στην Αττική…

Τα δάση βελανιδιάς της Αττικής σε ένα μεγάλο ποσοστό καταστράφηκαν από την ανθρώπινη παρέμβαση. Ο βασικός εχθρός της βελανιδιάς είναι ο άνθρωπος και αυτό γιατί το ξύλο της είναι το πιο χρήσιμο στη λεκάνη της Μεσογείου και καλύπτει τις ανάγκες μας σε επίπεδο ναυπηγικής, επιπλοποιίας, οικοδομής, καυσόξυλου και ξυλοκάρβουνου εδώ και αιώνες.. Έχουν μείνει μερικά τμήματα από την χνοώδη βελανιδιά και από την αιγίλωψ στην περιοχή της Πάρνηθας Στο Θριάσιο πεδίο ανάμεσα από τις εγκαταστάσεις επιχειρήσεων υπάρχουν αρκετές ήμερες βελανιδιές το ίδιο και στα μεσόγεια. Δεν είναι όμως αρκετές για να σώσουν την Αττική. Χρειάζεται πάλι η ανθρώπινη παρέμβαση αλλά προς την σωστή πια κατεύθυνση. Αναδασώσεις συστηματικές για να εκτοπιστεί σταδιακά το πεύκο από το λεκανοπέδιο.

Το παρελθόν της βελανιδιάς γενικότερα…


Η βελανιδιά αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία εξέλιξης του ανθρώπου. Υπήρξε ένας από τους βασικότερους παράγοντες για την στήριξη της κτηνοτροφίας στο παρελθόν. Εκτός από τα φρέσκα φυλλώματα που έτρωγαν τα ζώα το καλοκαίρι, οι κτηνοτρόφοι αποθήκευαν σε θημωνιές τα κλαδιά της βελανιδιάς και τάιζαν τα ζώα το χειμώνα. Τα βελανίδια αποθηκεύονταν για τον ίδιο σκοπό. Οι γεωργικές εκτάσεις στην αρχαιότητα χρησιμοποιούνταν κυρίως στην παραγωγή τροφής για τον άνθρωπο και για όχι για τα ζώα όπως γίνεται σήμερα. Έτσι η κτηνοτροφία που αποτελούσε βασικό στοιχείο της ασχολίας και της διατροφής των ανθρώπων στηριζόταν ειδικά για το χειμώνα σε περιοχές με δρυοδάση.

Για πολλούς αιώνες η ήμερη βελανιδιά αποτέλεσε συμπληρωματική ασχολία για πολλές περιοχές στην Ελλάδα όπου μάζευαν τα βελανίδια και έκαναν εξαγωγή στην Ιταλία για την επεξεργασία της βυρσοδεψίας. (Οι τανίνες που υπάρχουν στα κύπελλα των βελανιδιών χρησιμοποιούνταν έως το 1970 για την επεξεργασία των δερμάτων). Χαρακτηριστικό είναι το δάσος του Ξηρόμερου αλλά και της Τζιας όπου έκαναν συστηματικά εξαγωγή.
Τα σκληρά μέρη των πλοίων (σκελετός, καρίνα κτλ) κατασκευάζονταν κυρίως από βελανιδιές ή βουνοκυπάρισσα. Τα βουνοκυπάρισσα εξαφανίστηκαν για το λόγο αυτό από πολλές περιοχές της Ελλάδας. Η βελανιδιά μειώθηκε πάρα πολύ σε περιοχές όπου υπήρχέ έντονη η παρουσία του ανθρώπου.
Η σκληρότητα και η ανθεκτικότητα στο χρόνο έκαναν το ξύλο της βελανιδιάς το καταλληλότερο για την κατασκευή σπιτιών (Οι ξυλοδεσιές των τοίχων, ξεκινούν στα Μυκηναϊκά χρόνια και σταματούν πριν τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο με την ύπαρξη του τσιμέντου). Στα όρθια μέρη της στέγης αλλά και σε κολώνες εσωτερικές και εξωτερικές στα σπίτια προτιμούνταν πάντα η βελανιδιά. Τα δρύινα πατώματα ήταν και είναι ακόμη από τις καλύτερες επιλογές. Το ίδιο και στην επιπλοποιία. Τα δρύινα τραπέζια ή γραφεία τα βρίσκει κανείς σε άψογη κατάσταση μέσα σε αρχοντικά του περασμένου αιώνα.
Τα δρύινα βαρέλια τα συναντούμε από τα ομηρικά χρόνια έως σήμερα στην οινοποιία αλλά και σε άλλες χρήσεις όπως η τυροκομία.
Στα ξυλόγλυπτα τέμπλα των εκκλησιών συχνά συναντούμε δρύινα τμήματα.
Εκεί που οι βελανιδιές ήταν αναπόσπαστο κομμάτι της εξέλιξης του ανθρώπου ήταν στην παραγωγή ξυλοκάρβουνου. Το δε ξυλοκάρβουνο με τη σειρά του ήταν απόλυτα αναγκαίο για τη μεταλλουργία και την υαλουργία. Δεν υπήρχε άλλος τρόπος ειδικά για της περιοχές της Ελλάδας να τήξουν πρώτα το χαλκό, αργότερα το σίδερο και το γυαλί χωρίς τη χρήση του ξυλοκάρβουνου. Οι θερμοκρασίες που απαιτούνται στα καμίνια για τη χύτευση επιτυγχάνονται μόνο με το ξυλοκάρβουνο ( στο παρελθόν ).
Ο πολιτισμός της Αθήνας δεν θα μπορούσε να υπάρξει χωρίς να έχει κοντά του βελανιδιές για την δημιουργία ξυλοκάρβουνου. Οι ανάγκες στη μεταλλουργία ήταν τεράστιες αν σκεφτεί κανείς τα σκεύη καθημερινής χρήσης, τους ναούς, τα πλοία αλλά και τη συχνότητα των πολέμων.

Οι βελανιδιές και οι κυκλάδες…
Στα περισσότερα νησιά του Αιγαίου συναντάμε την βελανιδιά – ακόμη – σε μικρούς ή μεγάλους αριθμούς. Η κυρίαρχη εικόνα των Κυκλάδων σήμερα είναι γυμνά τοπία χωρίς δέντρα και με κυρίαρχη τη θαμνώδη βλάστηση που δεν ξεπερνά σε ύψος το ένα μέτρο.
Η Μύκονος είναι ένα κλασικό παράδειγμα που σε ολόκληρο το νησί είναι δύσκολο να συναντήσει κανείς κάποιο δέντρο.
Το ερώτημα αφορά τους προηγούμενους αιώνες (πριν την ύπαρξη του πετρελαίου και του ηλεκτρικού) Ποια ήταν η καύσιμη ύλη για τους κατοίκους αυτών των περιοχών για τη μαγειρική και τη θέρμανση; Ακόμη πως έφτιαχναν τα καΐκια τους για το ψάρεμα, τις μεταφορές και την μετακίνηση; Πως έχτιζαν τα σπίτια τους; Και νομίζω πως θα ήταν αρκετά δύσκολο για τους φτωχούς νησιώτες των προηγούμενων αιώνων να πληρώνουν για καύσιμη ύλη που θα μεταφέρονταν από την Ηπειρωτική Ελλάδα.
Με δεδομένο ότι οι Κυκλάδες κατοικούνται από την 3η χιλιετία π.χ. (πρωτοκυκλαδικός πολιτισμός) σήμερα έχουν 5 χιλιετίες ανθρώπινης παρουσίας.
Υπάρχει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα με τη νήσο του Πάσχα για να δούμε πια θα ήταν η τύχη για παράδειγμα της Μυκόνου εάν ήταν πιο απομακρυσμένη από άλλες περιοχές που την τροφοδοτούν με ενέργεια κτλ. Στη νήσο του Πάσχα χρειάστηκε μόνο μία χιλιετία (400 με 1400 μ.χ) για να εξαφανίσουν ολοκληρωτικά τα δάση να αρχίσει η παρακμή που κατέληξε στον κανιβαλισμό και να εξαφανιστεί ένας μεγάλος πολιτισμός. Οι Κυκλάδες είχαν βέβαια το πλεονέκτημα της κοντινής απόστασης με τα υπόλοιπα νησιά και την ηπειρωτική Ελλάδα και προσάρμοζαν τις ανάγκες τους με βάση την εξέλιξη…
Υπάρχουν όμως και τα παραδείγματα όπως της Κέας, της Νάξου, της Άνδρου κ.α. που έχουν ακόμη αρκετές εκτάσεις με βελανιδιές. Το χαρακτηριστικό των νησιών που έχουν ακόμη βελανιδιές είναι η ύπαρξη πηγών νερού με αξιόλογη διάρκεια και ποσότητα και το καλοκαίρι. Οι πηγές υπάρχουν γιατί υπάρχουν οι βελανιδιές. Και δεν υπάρχουν οι βελανιδιές επειδή υπάρχουν οι πηγές…

Τι προτείνουμε…
Για τις καμένες περιοχές προτείνουμε την φύτευση βελανιδιών διαφόρων ειδών εκτός από πουρνάρι (στην Ελλάδα υπάρχουν 12-13 είδη βελανιδιάς). Επειδή έχουν διαφορετικό ρυθμό ανάπτυξης θα βοηθήσουν στην εδαφοκάλυψη και στη γρηγορότερη αποκατάσταση. Βελανίδια υπάρχουν άφθονα σε όλη την Ελλάδα και δεν χρειάζεται τίποτα παραπάνω από μια απλή φύτεψη με 2 εκατοστά χώμα πάνω από το βελανίδι. Η συλλογή πρέπει να γίνει από τέλη Σεπτεμβρίου έως μέσα Νοεμβρίου ανάλογα με την περιοχή και το είδος και ταυτόχρονα μπορεί να ξεκινήσει και η σπορά.
Όσον αφορά τους καμένους κορμούς δέντρων, προτείνουμε να μην κοπούν, πέρα από αυτούς που είναι απαραίτητοι για τα αντιπλημμυρικά έργα και τα κορμοδέματα. Και αυτό γιατί τα όρθια καμένα δέντρα προσφέρουν σκιά στο έδαφος για να μην αφυδατώνεται που τα πρώτα χρόνια μετά την φωτιά την έχει πολύ ανάγκη. Με τον ίδιο τρόπο μειώνουν την ένταση της βροχής προσφέροντας επιπλέον προστασία στη γη. Τα μεγάλα δέντρα μπορούν επίσης να προσφέρουν καταφύγιο ή σταθμούς ξεκούρασης στην ορνιθοπανίδα η οποία συμβάλλει ουσιαστικά στην μεταφορά και σπορά πολλών διαφορετικών φυτών.

Το σχέδιο…


Να καλυφθούν όλες οι καμένες – αλλά και οι γυμνές βραχώδεις – εκτάσεις της Αττικής με δάση βελανιδιάς. Μια τέτοια δράση θα μπορούσε να είναι ένα πρότυπο μοντέλο για πολλές περιοχές της Μεσογείου και να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση. Φανταστείτε τρεις άξονες που τέμνονται στην Αθήνα. Ο ένας ξεκινώντας από την Υλίκη, ο άλλος από το Σούνιο και ο τρίτος από το Λουτράκι. Μετατρέποντας τις καμένες αλλά και τις σχετικά γυμνές αυτές εκτάσεις σε αμιγή δάση βελανιδιάς, το μικροκλίμα της πόλης βελτιώνεται. Ανεξάρτητα πια από την κατεύθυνση των ανέμων, το λεκανοπέδιο εξασφαλίζει χαμηλότερη θερμοκρασία. Βόρειοι άνεμοι, νοτιανατολικοί και νοτιοδυτικοί φιλτράρονται στις δασικές αυτές εκτάσεις και συγχρόνως ψύχονται πριν εισχωρήσουν στο αστικό περιβάλλον.
Σε βάθος χρόνου τα δάση βελανιδιάς μπορούν να αποτελέσουν έναν άξονα ανάπτυξης για την βιολογική κτηνοτροφία, την συλλογή μανιταριών (τα δάση βελανιδιάς είναι ιδανικές περιοχές για μανιτάρια), την επιλεκτική υλοτομία, ενώ με βάση πρόσφατες έρευνες τα βελανίδια αποτελούν πρώτη ύλη και για την κοσμετική.

Οι δυσκολίες…


Ένα βασικό και ουσιαστικό πρόβλημα στο θέμα των βελανιδιών είναι η βόσκηση των αιγοπροβάτων. Για να πετύχει μια αναδάσωση με βελανιδιές, χρειάζεται απόλυτη προστασία από τα φυτοφάγα θηλαστικά για τουλάχιστον μια δεκαετία. Μετά τη δεκαετία, η παρουσία της κτηνοτροφίας σε δάση βελανιδιάς είναι απαραίτητη για την καλλιέργεια του δάσους ενώ συγχρόνως τα καθαρίζουν από τα χόρτα μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο πυρκαγιάς. Ιδανικό μοντέλο αποτελεί η νομαδική κτηνοτροφία για να μπορεί το δάσος να αναπτύσσεται. Εδώ χρειάζεται μια γενναία απόφαση. Με αντίστοιχες αποζημιώσεις, οφείλουμε να εξαφανίσουμε την κτηνοτροφία από την περιοχή της Αττικής αν θέλουμε να ευνοήσουμε την ανάπτυξη της βελανιδιάς. Μετά από μία δεκαετία, μπορεί να επανέλθει ελεγχόμενη και να επιτρέπεται μόνο για έξι μήνες το χρόνο.
Το πεύκο αποτελεί ένα ακόμα πρόβλημα για την βελανιδιά. Επειδή θα συνεχίσει να επικρατεί σε αυτές τις περιοχές χάρη στον άνεμο, θα πρέπει να ξεριζώνονται τα μικρά δενδρύλλια που φυτρώνουν μόνα τους. Όσο και αν ακούγεται ακραία λύση, η λύση θα δοθεί μόνο με μεικτά δάση βελανιδιάς αλλά χωρίς κωνοφόρα . Και αυτό γιατί το πεύκο θα συνεχίσει να καίει τις περιοχές και μαζί τους και τις βελανιδιές.

Βαγγέλης Ευθυμίου
Σκηνοθέτης ντοκιμαντέρ

Πηγή Η λύση για τις πυρκαγιές και την κλιματική αλλαγή

Όταν η αδηφάγα πύρινη λαίλαπα χίμηξε στο Μάτι το απόγευμα της Δευτέρας 23 Ιουλίου, ισχυροί άνεμοι από 9 έως και 11 μποφόρ δυτικού στεριανού ανέμου την έσπρωχναν με ορμή να κατασπαράξει τα πάντα.
Οι φλόγες κατάπιναν ότι συναντούσαν στο διάβα τους «τρέχοντας» με 70 χλμ την ώρα.
Δεν υπήρχε τρόπος να σταματήσει αυτή η συμφορά, κανένα σχέδιο δεν μπορεί να αναχαιτίσει έναν τέτοιο όλεθρο.
«Οι φλόγες πέρασαν πάνω από τα πυροσβεστικά στη Λεωφόρο Μαραθώνα και πυρπόλησαν το Μάτι», λένε οι αυτόπτες μάρτυρες.
Όμως, το μεγάλο κακό που μας βρήκε δεν δικαιολογεί την απώλεια τόσων ανθρώπινων ζωών. Τόσων άδικα χαμένων ζωών.
Τι συνέβη
Εκατοντάδες πολίτες προσπάθησαν με τα αυτοκίνητά τους να εγκαταλείψουν το Μάτι αλλά εγκλωβίστηκαν σε φριχτό μποτιλιάρισμα στους στενούς δρόμους του οικισμού, που ιδρύθηκε ως παραθεριστικός το 1960 και από το 2000 και μετά πυκνοκατοικήθηκε δίχως κανένα σχεδιασμό, δίχως καμία πρόβλεψη για την ασφάλεια.
Αναπτύχθηκε όπως και πολλά άλλα μέρη της Ελλάδας άναρχα, στο «έλα μωρέ», στην «τύχη».
Και δεν αρκεί που χτίστηκε στην «τύχη» και μέσα στα πεύκα, δεν είχε ούτε διεξόδους διαφυγής. Έτσι όταν ήρθε η φωτιά έγινε παγίδα θανάτου.Έγινε παγίδα θανάτου διότι δεν μπορούσε να εκκενωθεί.

Καθώς ολόγυρα των απελπισμένων ανθρώπων υψωνόταν η κόλαση, με τα πεύκα ως εξαιρετικά εύφλεκτα να «αρπάζουν» με μιας ως δαδιά, με ολόκληρα σπίτια να γίνονται στάχτη μέσα σε λίγα λεπτά και τα μπλοκαρισμένα αυτοκίνητα να αναφλέγονται -μαρτυρίες αναφέρουν ότι τα καύσιμα στα ντεπόζιτα ανατινάζονταν- επικράτησε πανικός.

Αλλόφρονες κάτοικοι έφευγαν από τα σπίτια τους, οι οδηγοί εγκατέλειπαν τα μποτιλιαρισμένα αυτοκίνητά τους και όλο αυτό το πλήθος κατευθύνθηκε τρέχοντας προς την ακτή, δηλαδή προς τη μόνη διέξοδο που τους είχε απομείνει για να γλιτώσουν τον φριχτό θάνατο στις φλόγες.
Ποια ακτή;

Στο Μάτι οι ακτές δεν είναι από παντού ελεύθερα προσβάσιμες.

Ξενοδοχεία και σπίτια τις κλείνουν με μάνδρες. Είναι η «ανάπτυξη» που είχαν ως πρότυπο το 1960. Να μην υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση στις ακτές.

Και έτσι, από τη μία στιγμή στην άλλη, εκατοντάδες συνάνθρωποί μας βρέθηκαν να δίνουν αγώνα για τις ζωές τους, των παιδιών τους, των αγαπημένων τους προσώπων, πηδώντας πάνω από φράχτες, τρέχοντας μέσα από ακάλυπτους χώρους και κήπους για να φτάσουν στη θάλασσα.

Αλλά η πρόσβαση στη θάλασσα ήταν εξαρχής «φραγμένη».
Ποια θάλασσα;

Κάτι μικροί κόλποι και βράχια. Που κι αυτοί δεν συνεχίζουν ως κάποια ενιαία παραλία αδιάκοπα κατά μήκος της ακτής, ώστε να μπορούσαν οι άνθρωποι να κινηθούν παραλιακά πεζή ώστε να απομακρύνονταν, επειδή υπάρχουν βράχια και κτίσματα που έχουν οικοδομηθεί στην κυριολεξία μέσα στη θάλασσα και διακόπτουν την όποια παραλία.

Για αυτό και ο εφιάλτης δεν είχε τελειώσει για όσους έφτασαν και μπήκαν στο νερό.Ο μόνος τρόπος για να σωθούν ήταν να τους πάρουν με βάρκες.

Την ίδια ώρα το «θερμικό φορτίο» που κατέβαινε από τον οικισμό τους ανάγκαζε να χώνουν τα κεφάλια τους μέσα στο νερό για να μην πάρουν φωτιά και οι ίδιοι.
Πυρωμένες λαμαρίνες από αυτοκίνητα και κατασκευές εκτοξεύονταν και τους βομβάρδιζαν. Πραγματική εμπόλεμη ζώνη.
Βάρκες και σκάφη εθελοντών, που συντονίζονταν από το Λιμενικό, έσπευσαν ήδη από τις 18.00 να περισυλλέξουν τους πυρόπληκτους.

Όμως οι βάρκες και τα σκάφη δεν μπορούσαν να πλησιάσουν στα ρηχά.

Είτε γιατί δεν υπάρχουν παραλίες αλλά βράχια, είτε γιατί -ακόμα χειρότερο- τους βαρκάρηδες «έκαιγε» η φωτιά.Τα φλεγόμενα 9 μποφόρ είχαν «ανάψει» την ατμόσφαιρα, το λεγόμενο «θερμικό φορτίο» και δεν άφηναν τους βαρκάρηδες να πλησιάσουν πιο κοντά από 50 μέτρα από την ακτή.Οι ταλαιπωρημένοι και φοβισμένοι πολίτες, πολλοί με εγκαύματα, έπρεπε να βουτήξουν στη θάλασσα και να κολυμπήσουν προς τις λέμβους.

Τραυματίες, γέροι, παιδιά, γυναίκες, έπεφταν στη θάλασσα για να δώσουν έναν τελευταίο αγώνα με τα κύματα πριν διασωθούν από τις βάρκες που τους περίμεναν.
Γονείς με καμένες σάρκες κολυμπούσαν κρατώντας τα παιδιά τους. Να σώσουν τα παιδιά τους.

Η ευθύνη

Λέγεται στα τηλεοπτικά κανάλια ότι «το Μάτι δεν υπάρχει πια». Αλήθεια είναι.Αλλά υπάρχει μια ακόμα μεγαλύτερη αλήθεια: «Το Μάτι όπως φτιάχτηκε, όπως οικοδομήθηκε, δεν έπρεπε ποτέ να υπάρξει».

Ήταν εξ αρχής ένα λάθος, ένας οικισμός που ξεκίνησε ως παραθεριστικός το 1960, με τα ανύπαρκτα στάνταρ των τότε ελληνικών καθεστώτων και μετά το 2000 πυκνοκατοικήθηκε.
Όλα αυτά τα χρόνια κανείς δεν σκέφτηκε το εξής: Εάν αρπάξει φωτιά αυτός εδώ ο τόπος, ο ανάμεσα στα πεύκα, ο δίχως διεξόδους διαφυγής, τι θα κάνουμε;


Και ναι, οι πρώτοι που έπρεπε να το σκεφτούν ήταν οι δήμαρχοι του.Αυτοί που ζούνε στον τόπο και τον γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα.Προφανώς και εκ του τραγικού αποτελέσματος κανείς τους ουδέποτε αναρωτήθηκε τι θα γινόταν εάν άρπαζε φωτιά το Μάτι.Ή, για να είμαστε ακριβείς, εάν μια ημέρα έφτανε η φωτιά μέσα στο Μάτι. Γιατί η περιοχή έχει γνωρίσει πολλές φωτιές. Μία όμως στάθηκε η μοιραία.
Η περιοχή της Νέας Μάκρης έχει ζήσει πολλές φωτιές στο παρελθόν και το αυτονόητο θα ήταν να είχαν προνοήσει. Δεν το έκαναν. Ούτε κάποιο σχέδιο είχαν.

Πεύκο το «καταραμένο δένδρο»
Οι αρχαίοι Ρωμαίοι έλεγαν το πεύκο «καταραμένο δένδρο» και δεν το επέτρεπαν μέσα στις πόλεις.Γιατί γνώριζαν ότι το πεύκο είναι δαδί. Είναι εμπρηστικός μηχανισμός, είναι εγγύηση ότι μια ημέρα θα μας κάψει.Πώς εμείς οι νεοέλληνες πειστήκαμε ότι είναι ασφαλές να ζούμε ανάμεσα στα πεύκα, είναι πραγματικά απορίας άξιον.
Όχι ξανά άλλα «Μάτια»

Σήμερα θρηνούμε δεκάδες νεκρούς. Αδικοχαμένους ανθρώπους.

Αφού καταλαγιάσει ο θρήνος, η εθνική οδύνη για το κακό που μας βρήκε, έχουμε μια υποχρέωση. Να μην υπάρξουν άλλα «Μάτια». Ούτε στην Αττική, ούτε πουθενά αλλού στον τόπο μας.
Να μην υπάρξουν ποτέ ξανά τέτοιες παγίδες θανάτου.

Σε ότι αφορά και τα άλλα θέρετρα που υπάρχουν σαν το Μάτι, όσα δηλαδή «αναπτύχθηκαν» έτσι τις «χρυσές» δεκαετίες του 60 και στα χρόνια της Χούντας, οφείλουμε να τα γκρεμίσουμε και να τα φτιάξουμε ξανά.


Η μαρτυρία του ιδιοκτήτη του σπιτιού που βρέθηκαν οι 26 αγκαλιασμένοι νεκροί

Συγκλονίζουν τα όσα είπε ο ιδιοκτήτης του σπιτιού στο Μάτι, στο οποίο βρέθηκαν 26 σοροί θυμάτων της πυρκαγιάς, ανθρώπων που ξεψύχησαν αγκαλιασμένοι.
«Μπήκαν οι άνθρωποι στο σπίτι, δεν μπόρεσαν να δουν την πόρτα για να κατέβουν στην παραλία και αυτοί είναι που βρέθηκαν αγκαλιασμένοι.
»Ο κόσμος που κάηκε μέσα στο σπίτι μου, κάηκε γιατί δεν υπάρχει ένα σχέδιο από που να φύγουν σε ανάλογη περίπτωση», είπε μιλώντας στον Realfm, ο κ. Φράγκος.
«Το σπίτι μου έχει πρόσβαση στην παραλία με σκάλες, κάποια κοπέλα προσπάθησε να πηδήξει από τον γκρεμό και τη χάσαμε», πρόσθεσε.

Όπως είπε μάλιστα, «οι πρώτοι 25 άνθρωποι που είμαστε μαζεμένοι και συντεταγμένοι, σώθηκαν όλοι.
»Οι επόμενοι που ήρθαν και από τον καπνό δεν είδαν την πόρτα, αυτοί είναι που βρέθηκαν αγκαλιασμένοι, κάηκαν όλοι».
«Όλος αυτός ο κόσμος που κάηκε ήταν γιατί δεν υπάρχει ένα σχέδιο σε περίπτωση ανάλογη, από πού θα φύγουν».
Σοκαριστική όμως είναι και η μαρτυρία του κ. Ποταμιάνου, στον οποίο ανήκει το διπλανό οικόπεδο:
«Δυστυχώς δεν υπάρχει άλλη πρόσβαση στην παραλία εκτός από σπίτι του κ. Φράγκου. Ήταν φρίκη.
»Άκουγα τις φωνές των ανθρώπων να καίγονται και λέω κάποιος να μου κλείσει τα αυτιά», δήλωσε ο κ. Ποταμιάνος
«Τα περισσότερα σπίτια έχουν πρόσβαση στην παραλία αλλά είναι κλειστές οι μάντρες», πρόσθεσε.
Ήταν κλειστές οι μάνδρες. Ο δήμαρχος της περιοχής πρέπει να είναι έτοιμος να δώσει λόγο για αυτό το έγκλημα.


Δείτε το πριν και το μετά στο στενό δρομάκι


«Πάνω από 1.000 σπίτια έχουν καεί»

Πηγή Όχι ξανά άλλα «Μάτια»

Βλέπετε κει κάτω μακριά, είπε η Αφρόδω, κάτι χωράφια, που κιτρινίζουν; Εκεί ήταν ένα πεύκος! μα τι πεύκος! Έκρουε στα ουράνια, που λέει ο λόγος. Ο ίσκιος, που έριχνε, μαύριζε σαν το χράμι, που είναι από τράγιο μαλλί. Από κάτω

μπορούσε να σταθεί ένα κοπάδι.
Πουλί πετούμενο δεν περνούσε από μακριά, δίχως να ‘ρθει ν’ αγγίξει την κορφή του.
Οι σταλαματιές από το ρετσίνι του σαν κεχριμπάρια, το φύσημά του ποτάμι, η δροσιά του γιάτρευε λαβωμένο. Λένε, πως μέσα στο κορμί του κοιμόταν μια νεράιδα· έτσι λένε. Μεγαλύτερος πεύκος δε φάνηκε πουθενά· τον θυμούνται δα εκείνοι, που γέρασαν. Κι ο παππούλης κάθισε στον ίσκιο του.
Ώσπου ήρθε μια χρονιά ο Γιάννης από το Πουρνάρι και τον πελέκησε με το τσεκούρι για ρετσίνι. Και την άλλη χρονιά πάλι τον πελέκησε. Κι άμα έβγαλε δυο χρόνια ρετσίνι, ο Γιάννης άρχισε να μετρά τα κούτσουρα που θα είχε, αν τον έκοβε ολότελα. Την τρίτη χρονιά τον γκρέμισε. Και πήγε στη μάνα του και της είπε: «Μάνα, καλό χειμώνα θα περάσουμε. Τον μισόν πεύκο θα τον κάψουμε εμείς στον τζάκι, τον άλλο θα τον πουλήσουμε στα Δυο Χωριά».

Κίνησε να πάει στα Δυο Χωριά, να βρει τους μαστόρους να τους πει πως έχει ξύλο για πούλημα. Πέρασε ένα μερόνυχτο, δεν έφτασε. Πέρασαν τρεις μέρες, δεν έφτασε. Πέρασε ένας μήνας κι ήταν ακόμα στο δρόμο.
Ο πεύκος, λένε, την ώρα που έπεφτε, τον καταράστηκε. Και σαν είχε την κατάρα του πεύκου, δεν μπορούσε ο Γιάννης να βγει ποτέ από τον κάμπο. Γιατί τα δέντρα, βλέποντάς τον, περπατούσαν κι έφευγαν. Κι ο λόγκος όλος τραβούσε μακριά. Κι ο Γιάννης όλο απόμεινε στα ξερολίβαδα.
Δίψα είχε, σταλιά δεν είχε να δροσιστεί. Και περνούσαν τα καλοκαίρια και τον έκαιαν κι οι χειμώνες και τον πάγωναν. Κι ο Γιάννης περπατούσε κι ήταν πάντα στον ίδιο τόπο. Ώσπου σωριάστηκε.
Και του έβγαλαν κι ένα τραγούδι, που λέει όλη αυτή την ιστορία. Έχει και σκοπό. Μα όσο για τα λόγια, εγώ δεν τα ξέρω· στα χαρτιά θα τα βρείτε· γιατί πέρασε στα χαρτιά αυτή η ιστορία.


Το τραγούδι του Γιάννη από το Πουρνάρι, έτσι το λένε τα χαρτιά:

Η ΚΑΤΑΡΑ ΤΟΥ ΠΕΥΚΟΥ

«Γιάννη, γιατί έκοψες το πεύκο;
Γιατί; Γιατί;».
«Αγέρας, θα ‘ναι», λέει ο Γιάννης
και περπατεί.

Ανάβει η πέτρα, το λιβάδι
βγάνει φωτιά·
να ‘βρισκε ο Γιάννης μια βρυσούλα,
μια ρεματιά.
Μες στο λιοπύρι, μες στον κάμπο
να ένα δεντρί…
Ξαπλώθει ο Γιάννης αποκάτου
δροσιά να βρει.

Το δέντρο παίρνει τα κλαδιά του
και περπατεί!
«Δε θ’ ανασάνω», λέει ο Γιάννης,
«γιατί; γιατί;»

«Γιάννη, πού κίνησε να φτάσεις;»
«Στα Δυο Χωριά».
«Κι ακόμα βρίσκεσαι δω κάτου;
Πολύ μακριά!».

«Εγώ πηγαίνω, όλο πηγαίνω.
Τι έφταιξα γω;
Σκιάζεται ο λόγκος και με φεύγει.
γι’ αυτό είμαι δω.

Πότε ξεκίνησα; Είναι μέρες…
για δυο, για τρεις…
Ο νους μου σήμερα δεν ξέρω
τ’ είναι βαρύς».

«Να μια βρυσούλα, πιε νεράκι
να δροσιστείς».
Σκύβει να πιεί νερό στη βρύση,
στερεύει ευθύς.

Οι μέρες πέρασαν κι οι μήνες,
φεύγει ο καιρός·
στον ίδιον τόπο είν’ ο Γιάννης,
κι ας τρέχει εμπρός…

Να το χινόπωρο, να οι μπόρες!
μα που κλαρί;
Χτυπιέται ορθός με το χαλάζι,
με τη βροχή.

«Γιάννη, γιατί έσφαξες το δέντρο
το σπλαχνικό,
που ‘ριχνεν ίσκιο στο κοπάδι
και στο βοσκό;».

Ο πεύκος μίλαε στον αέρα
– τ’ ακούς; τ’ ακούς;-
και τραγουδούσε σα φλογέρα
στους μπιστικούς.

Φρύγανο και κλαρί του πήρες
και τις δροσιές,
και το ρετσίνι του ποτάμι
απ’ τις πληγές.

Σακάτης ήτανε κι ολόρθος,
ως τη χρονιά,
που τον εγκρέμισες για ξύλα,
Γιάννη φονιά!

«Τη χάρη σου, ερημοκλησάκι,
την προσκυνώ.
Βόηθα να φτάσω κάποιαν ώρα
και να σταθώ…

Η μάνα μου θα περιμένει
κι έχω βοσκή…
κι είχα και τρύγο… Τι ώρα να ‘ναι
και τι εποχή;

Ξεκίνησα το καλοκαίρι
-να στοχαστείς-
κι ήρθε και μ’ ήβρεν ο χειμώνας,
μισοστρατίς.

Πάλι Αλωνάρης και λιοπύρι!
Πότε ήρθε; Πώς;
Άγιε, σταμάτησε το λόγκο,
που τρέχει εμπρός.

Άγιε, το δρόμο δεν τον βγάνω
-με τι καρδιά;-
Θέλω να πέσω να πεθάνω,
εδώ κοντά».

Πέφτει σα δέντρο απ’ το πελέκι…
Βογκάει βαριά.
Μακριά του στάθηκε το δάσος,
πολύ μακριά.

Εκεί τριγύρω ούτε χορτάρι,
φωνή καμιά.
Στ’ αγκάθια πέθανε, στον κάμπο,
στην ερημιά.

Επιμέλεια-Ανάρτηση: Τάκης Ευθυμίου

Πηγή Η κατάρα του πέυκου

Η fast fashion επικεντρώνεται στην ταχύτητα και το χαμηλό κόστος για να προσφέρει συνεχώς νέες τάσεις. Η μόδα μπορεί να φαίνεται επιπόλαιη και χωρίς νόημα αλλά είναι περισσότερο επιδραστική από όσο φαντάζεστε. Είναι πιο πολύπλοκη και επηρεάζει τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Για να το πούμε απλά, η ταχεία μόδα είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει
τη διαδικασία με την οποία τα σχέδια μετακινούνται γρήγορα από την πασαρέλα στα ράφια των καταστημάτων. Σε μια εποχή που θέλουμε αυτό που θέλουμε, όταν το θέλουμε (και το θέλουμε τώρα!), Είναι σημαντικό τα ρούχα να κατασκευάζονται γρήγορα και οικονομικά. Με αυτόν τον τρόπο ο καταναλωτής μπορεί να έχει το αντικείμενο στα χέρια του το συντομότερο δυνατό και για όσο το δυνατόν λιγότερα χρήματα.


Οι γρήγορες συλλογές ενδυμάτων μόδας βασίζονται στις πιο πρόσφατες τάσεις της μόδας που παρουσιάζονται στην Fashion Week τόσο την άνοιξη όσο και το φθινόπωρο κάθε έτους. Ως καταναλωτές γνωρίζουμε ποιοι είμαστε, μέσα από τα ρούχα που φορούμε. Τα ρούχα είναι, η προσωπική μας επικοινωνία. Κάθε νέα εποχή μόδας επαναφέρει την ιδέα της μόδας και γεννιούνται νέες τάσεις. Αυτό σημαίνει επίσης ότι τα ρούχα της περασμένης σεζόν θα πεταχτούν. Αγοράζουμε 400% περισσότερα ρούχα από ό, τι μόλις πριν από δύο δεκαετίες.


Η αύξηση της κατανάλωσης έχει τις συνέπειές της. Ο μέσος Αμερικανός πετάει 37 κιλά. υφαντουργικών αποβλήτων κάθε χρόνο. Το μεγαλύτερο μέρος των αποβλήτων δεν είναι βιοδιασπώμενο, πράγμα που σημαίνει ότι κάθεται σε χώρους υγειονομικής ταφής για 200 χρόνια ή περισσότερο, ενώ παράλληλα απελευθερώνει επιβλαβή αέρια στον αέρα. 


Οι ΗΠΑ παρήγαγαν το 95% των ενδυμάτων τους στη δεκαετία του 1960. Σήμερα είναι μόνο το 3%.Τα υπόλοιπα έχουν ανατεθεί σε αναπτυσσόμενες χώρες, γεγονός που τους καθιστά πολύ φθηνότερο να παράγουν. Ένα νέο μοντέλο γνωστό ως γρήγορη μόδα προέκυψε όταν ο Αμερικανός ξεκίνησε την εξωτερική ανάθεση της παραγωγής τους. Αυτό έχει τελικά μετατρέψει τον τρόπο με τον οποίο τα ρούχα αγοράζονται και πωλούνται. Αντί για 2 εποχές το χρόνο, έχουμε πρακτικά 52 σεζόν το χρόνο.


Περίπου το 10% των συνολικών εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα προέρχεται από την κλωστοϋφαντουργία. Το πιο δημοφιλές υλικό για ρούχα είναι το βαμβάκι. Το βαμβάκι χρησιμοποιεί το 22,5% των παγκόσμιων εντομοκτόνων και το 10% των φυτοφαρμάκων. Όταν αυτές οι γεωργικές χημικές ουσίες εξέρχονται από τα αγροκτήματα, είναι επικίνδυνες για το περιβάλλον και βλάπτουν τα περιβάλλοντα οικοσυστήματα.

Στην Κίνα, η υφαντουργία παράγει πάνω από το 11% των λυμάτων. Το 2012, η ​​ποσότητα των αποβλήτων που απορρίφθηκαν ήταν 2,4 δισεκατομμύρια μετρικούς τόνους. Οι βαφές που τρέχουν σε ποτάμια βλάπτουν και το περιβάλλον οικοσύστημα. Τα σκυλιά και τα πουλιά στη Βομβάη έχουν χρωματιστεί με έντονο μπλε χρώμα λόγω των απορριμμάτων που απορρίπτονται στον ποταμό Kasadi


Τα δύο πιο συνηθισμένα υλικά στην κλωστοϋφαντουργία είναι ο πολυεστέρας και το βαμβάκι. Ο πολυεστέρας κατασκευάζεται από πετρέλαιο μέσω μιας ενεργειακά εντατικής διαδικασίας παραγωγής που καταναλώνει σημαντικές ποσότητες αργού πετρελαίου. Από την άλλη πλευρά, η καλλιέργεια βαμβακιού καταναλώνει σημαντικό όγκο νερού. Χρειάζονται πάνω από 20.000 λίτρα νερού για να παραχθεί 1 κιλό βαμβάκι (το ισοδύναμο μόνο ενός μπλουζάκι και ενός ζεύγους τζιν).

Οι χημικές ουσίες και οι βαφές που χρησιμοποιούνται κατά τη διάρκεια της διαδικασίας παρασκευής για την επεξεργασία κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων είναι συνήθως τοξικές. Αυτές οι τοξίνες μπορούν να μεταφερθούν σε άτομα που φορούν τα ρούχα. Κοινά χημικά προϊόντα που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία είναι: μολύβδο, νικέλιο, χρώμιο IV, φθαλικές ενώσεις και φορμαλδεΰδη. Συνολικά περίπου 8.000 χημικές ουσίες χρησιμοποιούνται στις διαδικασίες παραγωγής κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων οι οποίες μπορεί να είναι καρκινογόνες, να έχουν βαρέα μέταλλα και να διαρκέσουν πολύ για να υποβαθμιστούν. Η παραγωγή πολυεστέρα εκπέμπει επίσης πτητικά μονομερή και άλλα υποπροϊόντα που βλάπτουν την υγεία μας

Η αναλώσιμη φύση της μόδας σημαίνει ότι τα ρούχα δεν

προορίζονται να διαρκέσουν. Η ενδυμασία θα προοριζόταν να καταλήξει είτε σε αποτεφρωτήρα είτε σε χώρο υγειονομικής ταφής κάπου. Ο κόσμος παράγει ένα μεγάλο μέρος των αποβλήτων υφασμάτων που απλά δεν θα μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε.

Μεταλλαγμένο βαμβάκι

Τα τελευταία δέκα χρόνια, το 80% είναι πλέον γενετικά τροποποιημένο βαμβάκι. Το μεγαλύτερο μέρος του ινδικού βαμβακιού καλλιεργείται στην περιοχή του Πουντζάμπι, η οποία γίνεται γρήγορα ο μεγαλύτερος χρήστης φυτοφαρμάκων στην Ινδία. Η επίδραση των χημικών ουσιών στην ανθρώπινη υγεία , τα γενετικά ελαττώματα, ο καρκίνος, η διανοητική και η σωματική καθυστέρηση.

Οι εταιρείες πίσω από τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα αρνούνται εντελώς τις συνέπειες των φυτοφαρμάκων και των λιπασμάτων, Οι εταιρείες που κατασκευάζουν τους γενετικά τροποποιημένους σπόρους και τα χημικά προϊόντα είναι οι ίδιες εταιρείες. Είναι επίσης οι ίδιες οι εταιρείες που παρασκευάζουν το φάρμακο. Για αυτούς είναι ένα win-win. Για τους ανθρώπους και τη φύση είναι loser-loser. Συχνά οι αγρότες δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά τους ακριβούς σπόρους, και έπειτα οι εταιρείες έρχονται να διεκδικήσουν τη γη. Η φρικτή συνέχεια για τον αγρότη και την οικογένειά του είναι ότι πολλοί αγρότες αυτοκτονούν επειδή δεν μπορούν να βρουν διέξοδο. Από το 1999 έως το 2015 υπήρξαν περισσότερες από 250.000 αναφερόμενες αυτοκτονίες αγρότες στην Ινδία. Είναι το μεγαλύτερο κύμα αυτοκτονιών που καταγράφεται στην ιστορία. Το πραγματικό κόστος της μόδας είναι τεράστιο.


Πηγή Η επίδραση της γρήγορης μόδας

Ο τρόπος που διαμορφώνεται η επικαιρότητα, εντός και εκτός Ελλάδας, εξασφαλίζει αφορμές για σχολιασμό και εξωθεί, σχεδόν αξιωματικά, στη χρήση σαρκασμού. Ο σαρκασμός και η ειρωνεία είναι ένα από τα λίγα μέσα αντίστασης και ανοσίας στην σύγχρονη μαζικοποιημένη παράνοια.

Στην Ευρώπη τα σημεία δείχνουν ότι μέσα στην επόμενη δεκαετία, η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) μπορεί να γίνει αποικία, ή να πάψει να υπάρχει. Ωστόσο, εντωμεταξύ, σύσσωμα τα ΜΜΕ (μεγάλα, μικρά, συστημικά, εναλλακτικά) συνεχίζουν να (ανα)παράγουν ιστοριούλες με μονόκερους και φτερωτούς γαϊδάρους. Στη λογική του “the show must go on” o υπουργός εσωτερικών της Ιταλίας Ματέο Σαλβίνι χρίζεται από τα ΜΜΕ μικρός Τραμπ της Ευρώπης: έτσι, ενώ o πρώτος ξάδελφος του σατανά αποκτά μικρό αδελφάκι, η Μελάνια ανοίγει τα λευκά της φτερά και με το φωτοστέφανό της φωτίζει την κρίση του «πλανητάρχη». Ο αγώνας του τουίτερ για τα παιδιά έχει πια κερδηθεί, όπως και η μετά θάνατον λύτρωση της ψυχής αμφότερων. Τώρα που ο Τραμπ γίνεται επιτέλους το Χόλυγουντ στην εξουσία, οι «αγωνιστές» των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της ελευθερίας δικαιώνονται.

Άλλωστε είναι γνωστό, ζούμε σε εποχές facebook και τα παραμύθια έχουν μπόλικη πέραση. Ο Δυτικός κόσμος πουλάει και αγοράζει ψέματα με τη σέσουλα. Τα θέλουμε και όταν δεν υπάρχουν έτοιμα τα κατασκευάζουμε οι ίδιοι, γιατί όταν τα νοήματα έχουν χαθεί, η αλήθεια δεν αντέχεται. Ανασηκώνοντας συστηματικά το χαλί, η Δύση κρύβει τα μεγάλα προβλήματα που συνδέονται άμεσα με τις πολιτικές που προάγουν την παγκοσμιοποίηση, την απορρύθμιση των αγορών και την πολιτισμική διάλυση. Το μεταναστευτικό και ο ριζοσπαστικός ισλαμισμός γίνονται μονίμως αφορμή για μικροπολιτικές συγκρούσεις και τόνους δακρύων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τώρα η Ιταλία, εξαιτίας της νέα κυβέρνησης, γίνεται το κακό παιδί της Ευρώπης που θα φέρει νέες θανατηφόρες κρίσεις και συντέλειες. Η ρητορική του Σαλβίνι -που δεν χαράσσει ασφαλώς μόνος του πολιτικές καθώς είναι υπουργός εσωτερικών- είναι ενοχλητική κυρίως γιατί αναδεικνύει τις αντιφάσεις και την υποκρισία της ιταλικής κεντροαριστεράς. Ο φασισμός μας κατατρέχει σαν μαύρος μανδύας ο οποίος φοριέται -εν μια νυκτί- σε όποιον δεν αναπαράγει με ακρίβεια το ποίημα της αλά καρτ αλληλεγγύης και του επιλεκτικού ανθρωπισμού. Σύντομα η λέξη «φασισμός» μπορεί να χάσει κάθε νόημα και βαρύτητα, καθώς εδώ και πολύ καιρό ό,τι δεν μας αρέσει ή προσβάλει την αισθητική μας, γίνεται αυτομάτως φασιστικό. Μάλιστα ο Τ. Όργουελ, μερικές δεκαετίες πριν, είχε εντοπίσει το ίδιο πρόβλημα της κατάχρησης του όρου «φασισμός» στην καθημερινή μας γλώσσα, μια πρακτική που στην ουσία παράγει λογοκρισία, καθώς σε οποιονδήποτε αποδίδεται η κατηγορία του «φασίστα» αμέσως το άτομο αυτό αισθάνεται πως παραβιάζει ηθικούς κώδικες. Έτσι, αναγκάζεται να σιωπά, ασχέτως αν τελικά είχε κάτι να πει. Στις μέρες μας η χρήση του όρου «φασίστας» προς οτιδήποτε και οποιονδήποτε δεν σέβεται την αισθητική του πολιτικού φιλελευθερισμού, εκτός του ότι αντανακλά την ίδια πρακτική, αποτελεί και εύκολη λύση· αποδίδοντας αυτή την κατηγορία σε κάθε φαινόμενο που δεν μπορούμε να ερμηνεύσουμε, ξεμπερδεύουμε με το κοπιαστικό έργο να σκεφτούμε και να κρίνουμε.

Η (υπερ)χρήση της λέξης από νεαρά άτομα -που έχουν ακούσει τη λέξη «φασισμός» μόνο στο facebook- είναι κατανοητή, ως ένα σημείο. Όμως είναι εξαιρετικά ανεύθυνο και ανήθικο το ότι κάποιοι που (αυτο)πλασάρονται ως διανοούμενοι και έγκριτοι αναλυτές, σε ένα συντονισμένο φεστιβάλ Reductio ad Hitlerum, συνεχίζουν να αποκαλούν τον Τραμπ ως τον νέο Χίτλερ ή τώρα τον Σαλβίνι ως τον μαύρο φασίστα Μουσολίνι. Όταν φτάνεις στο σημείο να λες ότι στις ΗΠΑ πρέπει να επιστρέψει η ελευθερία και η φιλελεύθερη δημοκρατία δίνεις άλλο νόημα στην νεομυθολογία. Όλη αυτή η έξαρση συναισθηματικής και βαθιά ανιστόρητης γλώσσας, που βλέπει στρατόπεδα συγκέντρωσης (ακόμη και εκεί που δεν υπάρχουν) και μαζικό κοινωνικό εκφασισμό, καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την κατανόηση της σύγχρονης πολιτικής, αλλά και σχετικοποιεί τα πραγματικά εγκλήματα του ναζισμού. Ξεκαθαρίζοντας, ωστόσο, και με στόχο την αποφυγή παρεξηγήσεων, χώροι εγκλεισμού (όπως το Γκουαντάναμο π.χ.) μπορούν οριακά να ονομαστούν στρατόπεδα συγκέντρωσης. Αυτό που βέβαια δεν εξισώνει καθόλου αυτούς του χώρους με ένα Νταχάου, είναι η αναλογία. Χωρίς αμφιβολία οι φιλελεύθερες ολιγαρχίες της δύσης μπορεί να καταφεύγουν σε ακραία μέτρα καταστρατήγησης δικαιωμάτων (prerogative στη γλώσσα του Λοκ), ωστόσο υπάρχουν θεμελιώδεις διαφορές με τα ναζιστικά καθεστώτα. Ο κυρίαρχος ανθρωπολογικός τύπος της σημερινής εποχής δεν είναι πλέον ο ολοκληρωτικός υπερεθνικιστής, αλλά ο ατομικιστής/καταναλωτής. Τελείως διαφορετικό αντιστοίχως είναι και το πολιτικό πλαίσιο που διαμορφώνει αυτές τις κυρίαρχες αξίες. Η πραγματικότητα, όπως πάντα, είναι το πιο ισχυρό εργαλείο, με την προϋπόθεση φυσικά ότι επιθυμούμε να την δούμε. Διότι όταν κάποιος δεν μπορεί να διακρίνει την αυταρχικοποίηση, σε κάποιες περιστάσεις, από τον φασισμό, τότε έχει σοβαρά προβλήματα αντίληψης. Αν όμως δεν θέλει να κάνει τη διάκριση τότε έχει στενή σχέση με τον φαρισαϊσμό, πράγμα που είναι πολύ χειρότερο. Δυστυχώς υπάρχουν και εκείνοι που έχουν πείσει τον εαυτό τους (και όσους άλλους μπορούν να πείσουν) ότι ζουν έναν, μονίμως επερχόμενο, ναζιστικό εφιάλτη. Πρόκειται ασφαλώς για μια παράνοια ολκής που κάποιους προφανώς τους βολεύει.

Την ίδια στιγμή η Αριστερά στην Ευρώπη είναι πλέον υπόθεση τελειωμένη, εφόσον έχει μετατραπεί σε αμάλγαμα με τους καθησυχαστικούς, αντιλαϊκιστές φιλελεύθερους, που ελάχιστα διαφέρουν από τους κεντρώους νεοκλασικούς οικονομολόγους (πέρα από τη ρητορική). Ούτε οι αναδυόμενες δυνάμεις στο Μεξικό φαίνεται πως θα καταφέρουν να ανακόψουν την πορεία προς την παγκοσμιοποίηση, ούτε φυσικά η εθνικιστική στροφή στην Ευρώπη φαίνεται να διακατέχεται από κάποια σοβαρή αντιπρόταση και πρόταγμα. Σε ό,τι αφορά τους λεγόμενους ριζοσπάστες της Αριστεράς και της προόδου, από τον Τσίπρα μέχρι τον Κόρμπιν και από τον Σάντερς μέχρι τον Μελανσόν, δεν έχουν κάτι διαφορετικό να πουν και δεν μπορούν πλέον να εμπνεύσουν. Ειδικά για αυτούς τους τελευταίους, ας μας επιτραπεί ένας πρακτικός παραλληλισμός: όποιος έχει προσπαθήσει να βάψει πασχαλινά αυγά με το έντονο και βαθύ κόκκινο των παντζαριών, έχει απογοητευθεί, σε αντίθεση με τα κρεμμύδια, οι χρωστικές δεν μένουν στο κέλυφος των αυγών. Έτσι μοιάζει να είναι σήμερα η Αριστερά και η Σοσιαλδημοκρατία, χρώματα που, παραδόξως σε κάποιους μπορεί να φαίνονται ζωηρά, αλλά έχουν «κόψει», ξεπλένονται, παραλλάσσονται εύκολα και τελικά δεν βάφουν. Οι άνθρωποι σήμερα δεν φαίνεται να «βάφονται» εύκολα και αυτή ίσως να είναι η μόνη ελπιδοφόρα πτυχή της γενικευμένης αδιαφορίας.

Οι πολιτικές τάξεις του μεταμοντερνισμού και της οικονομικής μεγέθυνσης, αποκομμένες τελείως από την κοινωνία, έχουν χάσει τον μπούσουλα και επομένως την επαφή τους με τον απλό κόσμο. Όμως στο τέλος όλοι τους «σέβονται» τους μετανάστες και τους πρόσφυγες, αρκεί να παρκάρουν στο σπίτι του άλλου, του «ανοιχτοχέρη» και του «ανοιχτόκαρδου», ή του πιο αδύναμου και βολικού που, με κάποια ανταλλάγματα, παρουσιάζεται ως διατεθειμένος να κάνει τη «βρώμικη» δουλειά. Την ίδια στιγμή οι ΜΚΟ τρίβουν τα χέρια τους, προσεύχονται για νέες κρατικές επιδοτήσεις, σπέρνουν hoaxes και οι διακινητές μεταναστών ελπίζουν να συνεχιστεί η απραγία των ευρωπαϊκών κρατών και επομένως η προσοδοφόρα διαιώνιση του ανθρώπινου πόνου. Κάποιοι έντιμοι ακτιβιστές, έχοντας δώσει πραγματικά πολλά, ξυπνούν από τον παρατεταμένο λήθαργο ή κουράζονται με τα αδιέξοδα και την υποκρισία και αποσύρονται σε βουνά και σε λαγκάδια. Άλλοι συνεχίζουν χαρωπά τα δυο τους χέρια να χτυπούν στα blogs και στη χώρα των θαυμάτων και άλλοι γίνονται «πολιτικοί» αναλυτές/σχολιαστές του συναισθήματος με ειδίκευση στη «φασιστολογική αστρολογία». Είναι εξαιρετικό επικοινωνιακό όπλο στα χέρια αυτών που όντως λαμβάνουν τις αποφάσεις (ή τις επηρεάζουν πραγματικά) να αφήνουν τους «ακτιβιστές» και τους «συναισθηματικούς» να νομίζουν ότι αλλάζουν τον κόσμο από το facebook με «πιέσεις» και διαδικτυακές κατακραυγές. Επομένως τα ίδια θέματα χρησιμοποιούνται κυκλικά και τεχνηέντως από τους πολιτικούς, άλλοτε με κυνισμό και άλλοτε με περίσσευμα συναισθήματος. Έτσι καταφέρνουν να κρύψουν την αδιαφορία, τις σοβαρές ελλείψεις και την αδυναμία/ανεπάρκειά τους. Αλλά κυρίως καταφέρνουν να αποσπάσουν την προσοχή της κοινής γνώμης από δύο πράγματα. Πρώτον από τα τεράστια ζητήματα, παγκόσμιας σοβαρότητας, που βρίσκονται παράλληλα σε εξέλιξη και δεύτερον από το γεγονός ότι η πολιτική τους εξουσία έχει αποδυναμωθεί και εκχωρηθεί σταδιακά στους πρωταγωνιστές του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Με το τέλος της λεγόμενης ποσοτικής χαλάρωσης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (τον Ιανουάριο του 2019) το πιο πιθανό είναι ότι θα σχηματιστεί μια ακόμη λεκάνη απορροής χρημάτων προς τη Γερμανία, όπως ακριβώς έγινε και με το «whatever it takes-ό,τι χρειαστεί» του Μάριο Ντράγκι στο παρελθόν. Όλοι σχεδόν μιλούν με αισιοδοξία για τις αγορές που υποτίθεται ότι τρέχουν το τελευταίο δύσκολο κομμάτι της παγκόσμιας κούρσας. Στην πραγματικότητα είναι οι τεράστιες μοχλεύσεις που συνεχίζουν να δίνουν την ψευδαίσθηση μιας κανονικότητας, το σήμερα θυμίζει ανατριχιαστικά την περίοδο του 2000 και του 2007. Η υπόθεση της Lehman Brothers δεν δίδαξε κανένα (ηθικό) μάθημα, μάλιστα τώρα η κατάσταση επιβαρύνεται από το γεγονός ότι τα τελευταία 10 χρόνια το δημόσιο/ιδιωτικό χρέος σε παγκόσμιο επίπεδο έχει φθάσει σε ανεξέλεγκτα πλέον ύψη. Οι κεντρικές τράπεζες, αντί να θέσουν όρια και ρυθμιστικά πλαίσια, συνεχίζουν το βιολί τους, με μηδενικά επιτόκια, και παμφάγες εξαγορές. Σήμερα κανείς δεν γνωρίζει την πραγματική αξία μιας μετοχής, καθώς αυτή διαστρεβλώνεται συνεχώς από τα λεγόμενα προγράμματα «τόνωσης» που περιλαμβάνουν μαζικές εξαγορές και ιδιωτικοποιήσεις. Το μεγαλύτερο ποσοστό των χρηματιστηριακών κερδών από ίδια κεφάλαια έρχεται από την επαναγορά εταιρικών ομολόγων. Οι κεντρικές τράπεζες αγοράζουν τα πάντα δίχως όρους και όρια, μιλάμε για πραγματική παράνοια που βρίσκεται σε εξέλιξη. Υπό αυτή την έννοια το μεταναστευτικό είναι ένα χρήσιμο προπέτασμα καπνού που κρύβει την πραγματική αιτία της κρίσης, δηλαδή την απορρύθμιση των αγορών. Έτσι για την Ελλάδα και την Ιταλία η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας γίνεται το επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Ειδικότερα στην Ιταλία μέχρι και σήμερα, οι μεταναστευτικές ροές από την Αφρική είχαν περιοριστεί και το γεγονός της αλλαγής κυβέρνησης στη Λιβύη, αποτελεί σαφές μήνυμα ότι οι φυλές που έμειναν «ορφανές» από την προηγούμενη κυβέρνηση (και τα ταμεία της), τώρα χτυπούν την πόρτα της νέας κυβέρνησης. Κατά τη γνώμη μας το πρόβλημα είναι συνδεδεμένο και με τη στάση «ανωτερότητας» της Μέρκελ και την λεγόμενη «χαλαρότητα» που τέθηκε σε ισχύ μέχρι σήμερα. Αυτή η «ανοικτότητα» και η ανικανότητα της Μέρκελ κυρίως στις μεγάλες ευρωπαϊκές μητροπόλεις και στα σημεία υποδοχής έχει προκαλέσει ένα είδος αντανακλαστικής εξάρτησης (Pavlovian Conditioning). Έτσι ακόμη και μια βάρκα με δέκα άτομα να περάσει απέναντι, πολλοί αρχίζουν να ουρλιάζουν για μαζική πολιορκία και εισβολή μεταναστών. Η αλήθεια είναι ότι το θέμα αυτό, ακριβώς επειδή τέθηκε ως απόλυτη προτεραιότητα, για όλα τα εκλογικά σώματα, ιδιαίτερα εκείνα που είναι πιο εύκολα διατεθειμένα να αλλάξουν πολιτικό κόμμα, τώρα χρησιμεύει ως όπλο για τη ρύθμιση πολιτικών λογαριασμών, που συχνά είναι εθνικοί λογαριασμοί, δηλαδή εσωτερικοί.

Αξίζει να δούμε τη μονομαχία μεταξύ Μέρκελ και Ζέεχοφερ που θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την πρόωρη λήξη της κυβέρνησης συνασπισμού, αλλά και της πολιτικής καριέρας της Καγκελαρίου. Την ίδια στιγμή στην Ιταλία η δημαγωγία του Σαλβίνι έχει επικεντρωθεί στην απόκρυψη της αθέτησης των υποσχέσεων καθώς τα περισσότερα από όσα η σημερινή κυβέρνηση είχε υποσχεθεί σχετίζονται με την ελάφρυνση του χρέους (που η ΕΕ δεν συζητά για κανένα κράτος μέλος) και τη μείωση του ιταλικού ελλείμματος (που μοιάζει με άλυτη συνάρτηση). Έτσι οι καινούργιοι καθώς φαίνεται ότι δεν μπορούν να εγγυηθούν: α) το εισόδημα ιθαγένειας (ή βασικό εισόδημα), β) τον ενιαίο φόρο (flat tax) και γ) δεν θα κάνουν δημοψήφισμα για την παραμονή ή μη της Ιταλίας στην ΕΕ, κερδίζουν χρόνο με ζητήματα που έχουν πέραση, παράγουν πολύ καπνό και πάνω απ’ όλα δεν έχουν οικονομικό κόστος. Τελικά κανείς δεν ξέρει ποιον να πιστέψει, τις εξαγγελίες του Μοσκοβισί ή αυτές του αντιπροέδρου της ιταλική κυβέρνησης; Μπορεί άραγε να μπει σε πρόγραμμα ολόκληρη η Ιταλία, ή θα θα χρειαστεί να την κόψουμε σε κομματάκια -υγιή και άρρωστα; Ουδείς γνωρίζει. Από την άλλη ο φιλάνθρωπος Πέδρο Σάντσεθ, με το που έγινε πρωθυπουργός της Ισπανίας (μην ξεχνάμε ότι δεν είναι εκλεγμένος, αλλά διορισμένος), άνοιξε, δωρεάν και αυθαίρετα, τις αγκάλες στην υπόθεση Aquarius, ώστε να κερδίσει κάποια συναίνεση -ίσως και μια ευελιξία- εντός της ΕΕ. Σήμερα η πολιτική αδράνεια είναι ο πιο εύκολος και ανέξοδος τρόπος να παραμένεις αλώβητος στην εξουσία και όταν χρειαστεί απλά αφήνεις κάποιους στα ΜΜΕ να βαπτίσουν ολόκληρη την Ουγγαρία και την Αυστρία, χώρες που κατοικούν ρυπαρά χιτλερικά τρωκτικά τα οποία δεν γνωρίζουν τη λέξη αλληλεγγύη. Ας αναρωτηθούμε ποιοι άραγε πολιτικοί ηγέτες στην Ευρώπη κάνουν σήμερα μια πραγματική συζήτηση με την κοινωνία τους; Μάλλον κανείς, οι τελικές αποφάσεις απλά ανακοινώνονται και σερβίρονται με την κατάλληλη διακόσμηση.

Επίσης μας κάνει τρομερή εντύπωση όταν βλέπουμε αναλυτές -που υποτίθεται ότι ποτέ δεν ξεκαβάλησαν το άτι της μαρξιστικής σκέψης- να μην αναγνωρίζουν τίποτα το θετικό στις πολιτικές οικονομικού προστατευτισμού της αμερικανικής κυβέρνησης (όσο κι αν αυτές είναι μισερές και ενέχουν κινδύνους). Και μιας και επιστρέψαμε στον Τραμπ, όλοι είδαμε την υπόθεση των μεξικανικών οικογενειών στα σύνορα, με τα βίντεο των δακρυσμένων παιδιών που κατάφεραν να μονοπωλήσουν την προσοχή του κόσμου. Και εδώ είμαστε ξεκάθαροι, όλο αυτό είναι ανεπίτρεπτο, η οικογένεια είναι θεσμός ζωτικής σημασίας, που θα πρέπει να αναγνωρίζουμε και να προστατεύουμε, χωρίς καμία διάκριση, για όλους τους ανθρώπους. Διότι όσοι κόπτονται επιλεκτικά για τις οικογένειες των μεταναστών και το κάνουν με τρόπο υποκριτικό και καθαρά ιδεολογικό, θα πρέπει να κοιταχτούν στον καθρέπτη. Όμως αλήθεια πόσο κράτησε όλο αυτό, πριν ο Τραμπ αποφασίσει να σταματήσει την πολιτική χωρισμού των οικογενειών; Μιάμιση μέρα για την ακρίβεια που όμως ήταν αρκετή για να πάρει αυτό που ήθελε, χάρη στο θεατράκι του «κακός μπάτσος-καλός μπάτσος» που ολοκληρώθηκε με το tweet της συζύγου. Φυσικά στη συνέχεια το διαδίκτυο και λοιπά μέσα ενημέρωσης γέμισαν με παλαιότερα βίντεο στα οποία φαίνεται καθαρά ότι αυτό το είδος «απάνθρωπης» πολιτικής χρησιμοποιήθηκε ευρέως υπό την προεδρία του Μπιλ Κλίντον και, πάνω απ ‘όλα, υπό την προεδρία του, Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης, Μπαράκ Ομπάμα. Για να το θέσουμε πιο απλά, οι Δημοκρατικοί «ξεβρακώθηκαν» (ξανά) από τον Τραμπ με θεαματικό τρόπο, και μάλιστα χωρίς κόστος. Έτσι στη συνέχεια, μετά την υπογραφή της συμφωνίας, όχι μόνο πήρε αυτό που ήθελε από πολιτική άποψη (δηλαδή μια δικομματική συμφωνία για τη νέα νομοθεσία σχετικά με τη μετανάστευση), αλλά άνοιξε και αυτός τον δρόμο της δικής του υποψηφιότητας για το Νόμπελ Ειρήνης, ειδικά μετά την «ιστορική συνάντηση» με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν. Όταν ο Τραμπ γίνεται το Χόλυγουντ στην εξουσία, για λογαριασμό του βαθέως κράτους των ΗΠΑ, τότε γίνεται ανεκτός (και από αισθητική άποψη). Αυτός είναι ο χρυσός κανόνας της σύγχρονης πολιτικής, που κερδίζει πάντα. Άλλωστε στις ΗΠΑ ορισμένοι περιορισμοί της ελευθερίας και των δικαιωμάτων των πολιτών θα μπορούσαν να γίνουν μόνον από κάποιον που (αυτό)διακηρύσσεται ως άνθρωπος του λαού που αγωνίζεται ενάντια στις ελίτ. Άσχετα εάν ο ίδιος δεν τους εναντιώθηκε ποτέ στο παρελθόν (ως δισεκατομμυριούχος) και μάλιστα κάποιους της Wall Street τους έχει διορίσει στο γραφείο του. Η φέτα του προϋπολογισμού που χορηγήθηκε στο Πεντάγωνο, μοιάζει σαν ένα δώρο προς τον στρατιωτικό-βιομηχανικό τομέα που κατά πάσα πιθανότητα -μαζί με κάποιους τραπεζίτες και πετρελαιάδες – είναι αυτοί που στην πραγματικότητα ανέκαθεν κυβερνούν την Αμερική, συχνά στο όνομα του πολέμου, που σε τελική ανάλυση είναι ο ταχύτερος και ισχυρότερος πολλαπλασιαστής του ΑΕΠ.

Επιστρέφοντας στα της Ευρώπης, στην Ιταλία και στη Γαλλία, παρακολουθώντας στενά την ελληνική πορεία τα τελευταία χρόνια, οι ιθύνοντες της ΕΕ έχουν καταλάβει ότι οι εργασιακές μεταρρυθμίσεις που θέλουν να προωθήσουν είναι τόσο σκληρές που μόνο μια Αριστερά μπορεί να τις φέρει σε πέρας. Τώρα που η Ελλάδα θα γίνει «υπόδειγμα» οικονομικής επιτυχίας σε παγκόσμιο επίπεδο, μένει να δούμε στο μέλλον τον δρόμο που θα ακολουθηθεί και αλλού. Ήδη ο ισλαμικός μπαμπούλας και η ξενόφοβη Δεξιά/Ακροδεξιά έχουν γίνει τα σύγχρονα στερεότυπα που τροφοδοτούν πολλούς χρήσιμους αφελείς ψηφοφόρους να εκλέγουν αυτούς που αναπαράγουν τις ίδιες πολιτικές. Σήμερα ακόμη και τις πιο ισχυρές οικονομικά χώρες της Δύσης κυβερνούν άνθρωποι που, ενώ υπηρετούν πιστά τα συμφέροντα των ελίτ, διατυμπανίζουν ότι τις πολεμούν ανελέητα προς όφελος των πολλών. Αυτό είναι νομίζουμε ενδεικτικό του γεγονότος ότι σήμερα τους λαούς ορίζουν τα εξής: ο φόβος, η απόκρυψη και η υποκρισία. Έτσι ο συναγερμός «τρομοκρατία», «μετανάστευση», «εκφασισμός», «μην βγει η Λεπέν (κόρη του σατανά)» γίνονται χρήσιμα οικονομικά εργαλεία και ευκαιρίες μεταρρυθμίσεων της αγοράς εργασίας από τον, πρωταθλητή του δήθεν και των banalité, Ε. Μακρόν στη Γαλλία. Ασφαλώς τα συνδικάτα της Air France και της SNCF (κρατικής σιδηροδρομικής εταιρίας της Γαλλίας) δημιουργούν πολλές δυσκολίες με τις απεργίες τους, αλλά δεν φαίνεται να φτάνουν στην ολική παράλυση του κράτους ή, ακόμη χειρότερα, σε ατυχήματα ή βίαιες κινητοποιήσεις. Η ειρωνική αντίφαση της σύγχρονης πολιτικής πραγματικότητας είναι ακριβώς αυτή: ο αποδυναμωμένος, από άποψη πολιτικής ισχύος, άβουλος πολιτικός αρχηγός, προκειμένου να εξυπηρετήσει καλύτερα τα συμφέροντα συγκεκριμένων ελίτ, αποκτά ειδικές υπερεξουσίες ώστε να μπορεί να παρακάμψει τυχών θεσμικά εμπόδια. Επίσης στην περίπτωση της Γαλλίας, αξίζει να συγκρίνουμε τη στάση που είχε η ίδια χώρα την εποχή που ο Καντάφι έπρεπε με το ζόρι να εξαφανιστεί από το χάρτη και αυτή που κρατάει σήμερα απέναντι στην Λιβύη. Τελικά το ζήτημα των μεταναστών και των αρχηγών κρατών/υιών του σατανά, φαίνεται να μεγεθύνεται κατά το δοκούν και το αντίστροφο, έτσι και η «παγκόσμια τρομοκρατία» προσαρμόζεται τεχνητά, σαν πλαστελίνη. Σε κάθε περίπτωση η πολιτική απουσία, η προβλεψιμότητα και η υποβάθμιση του ρόλου της Γαλλίας, σε απλό κομπάρσο, είναι αξιοσημείωτη.

Στην αρχή γράψαμε ότι η ΕΕ μπορεί στο μέλλον να διαλυθεί όπως θα μπορούσε, μετά από μια σταδιακή κατάρρευση να γίνει αποικία (πολλών ταχυτήτων με δερβέναγα τη Γερμανία) και πεδίο ανταγωνισμού των μεγάλων παιχτών, δηλαδή της Κίνας, των ΗΠΑ και της ανερχόμενης Ρωσίας. Πάντως η ιστορική φάση της ΕΕ, τότε που κάποιοι μιλούσαν για πολιτική ένωση, φαίνεται να εξαντλείται: από τη μια ο εκφυλισμός των ευρωπαίων πολιτικών και η απουσία δημιουργικής πολιτικής σκέψης και από την άλλη η ακόρεστη βουλιμία της Κίνας και της Γερμανίας, δεν αφήνουν πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Σήμερα οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες είμαστε πήλινα σκεύη ανάμεσα σε μεταλλικά που ετοιμάζονται να συγκρουστούν -και οι ΗΠΑ με την Κίνα είναι βέβαιο ότι θα συγκρουστούν, ειδικά για την νομισματική υπεροχή που αφορά το παγκόσμιο εμπόριο, με το λεγόμενο πετροδολάριο στο επίκεντρο της διαμάχης. Τα επόμενα χρόνια τα περιουσιακά στοιχεία του πλανήτη, μπορεί να αλλάξουν τόσο που να μην είναι πλέον αναγνωρίσιμα.

Μπορεί ακόμη στην Ευρώπη η ισορροπία να επιστρέψει σε εθνικό επίπεδο, δηλαδή σε μια ήπειρο συνύπαρξης εθνών-κρατών, κανείς μας δεν είναι έγκριτος μελλοντολόγος. Όμως, ακόμη, δεν χρειάζεται πανικός, ούτε και κλισέ αισιοδοξίας, η λύση κάποια στιγμή θα βρεθεί. Ακόμη κι αν χρειαστεί ένα τεράστιο σοκ για να ξυπνήσουμε από τη θαλπωρή του βατράχου που απολαμβάνει το χλιαρό νερό στην κατσαρόλα, χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι η φωτιά τελικά θα τον βράσει. Ας το σκεφτούμε, μπορεί τελικά ο πραγματικός εχθρός μας να είναι τα ανύπαρκτα όρια στη μαζική παρανοϊκή βουλησιαρχία, που άλλο δεν επιθυμεί, παρά να συνεχίσει να «παίζεται» το ίδιο παραμύθι της οικονομικής μεγέθυνσης και της αέναης προόδου: όλο και πιο πειστικό και ευπαρουσίαστο με φτιασίδια και με ψέματα.


Πηγή Επικαιρότητα, σαρκαστικές αλήθειες και μυθεύματα

Η κλιματική κρίση σήμερα δεν απαιτεί τίποτα λιγότερο από μια παγκόσμια κοινωνική και οικολογική μεταμόρφωση.

Αποσπασματικές μεταρρυθμίσεις, τεχνοκρατικά σχέδια, και κρατικά στηριζόμενη «κλιματική αντίσταση» έχουν αποδειχθεί συχνά πως είναι όχι μόνο αναποτελεσματικές, αλλά επίσης και εντελώς ανίκανες να αντιμετωπίσουν την υποκείμενη αιτία της: την καπιταλιστική παγκόσμια τάξη.

Η τάξη αυτή συστηματικά καταστρέφει τον κοινωνικό και οικολογικό ιστό που επιτρέπει την πολύπλοκη ζωή στο πλανήτη. Ο κυνικός ψαλμός πως «οι άνθρωποι είναι ένοχοι για την υπερθέρμανση του πλανήτη» περιέχει δόλο – η λογική της κυριαρχίας και η ιδεολογία της αέναης «ανάπτυξης» είναι οι πραγματικοί ένοχοι.

Ευτυχώς, τα ανθρώπινα όντα μπορούμε να υπερβούμε την παρούσα κατάστασή μας. Σε όλο το κόσμο, εναλλακτικές τεχνολογίες, κοινωνικά κινήματα, και σχολές σκέψης αμφισβητούν τις εκμεταλλευτικές πρακτικές και δομές του καπιταλισμού.

Παρόλα αυτά, αυτές οι εναλλακτικές θα παραμείνουν απλά σκόρπιες, ανεκπλήρωτες υποσχέσεις εκτός και αν ενωθούν μέσα από ένα συνεκτικό θεσμικό δίκτυο ελευθερίας και δημοκρατίας.

Η γλώσσα της επανάστασης

Ο πλανήτης χρειάζεται πολλά περισσότερα από μια «δίκαιη» ή «βιώσιμη» αλλαγή, χρειάζεται μια ουσιαστικά καινούρια κοινωνική τάξη που ενισχύει τον ανθρωπισμό μας, παράλληλα με την ευημερία του φυσικού κόσμου.

Αυτό απαιτεί τόσο βαθιές αλλαγές στις πολιτισμικές μας ευαισθησίες, όσο και μια σοβαρή αντιπαράθεση με τους φαινομενικά απόρθητους θεσμούς που κυβερνούν την παγκόσμια κοινωνία. Με μια λέξη: επανάσταση.

Από τις ΗΠΑ, όπου κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας του 2016, ο σοσιαλδημοκράτης Bernie Sanders υποσχέθηκε μια προοδευτική «πολιτική επανάσταση», ως τη Βόρεια Συρία, όπου οι καθοδηγούμενες από τις γυναίκες δυνάμεις άμυνας προωθώντας τον πολιτισμικό πλουραλισμό και την ελευθερία ενάντια στην Τουρκική εισβολή, τον μπααθικό αυταρχισμό, και το φασιστικό ισλαμισμό, η επανάσταση ξαναμπαίνει στο παγκόσμιο φαντασιακό.

Ωστόσο, έξω από το κίνημα, η επανάσταση είναι ιδιαίτερα παρεξηγημένη και αμφίβολη έννοια. Όταν αρκετοί άνθρωποι ακούν την λέξη «επανάσταση», εικόνες βίας, σύγχυσης και αταξίας τους έρχονται στο μυαλό.

Οικολογική διαδικασία

Αυτές οι συνηθισμένες αντιλήψεις, όπως παρατήρησαν οι αμερικάνοι θεωρητικοί μαρξιστές James και Grace Lee Boggs το 19741, συγχέουν τις στιγμιαίες πυρκαγιές των ξεσηκωμών και των εξεγέρσεων με την επανάσταση, που είναι μια συνεχιζόμενη, αθροιστική διαδικασία.

Η σύγχυση αυτή φυσικά καλλιεργείται και ενθαρρύνετε από τα μαζικά μέσα που ελέγχονται από τις κυβερνώσες ελίτ. Πράγματι, αν οι άνθρωποι δεν μπορούν να αντιληφθούν την θεμελιώδη κοινωνική αλλαγή, πως μπορούν να ελπίζουν να την επιτύχουν;

Το να είσαι άνθρωπος σημαίνει να δεσμεύεσαι σε διαδικασίες βιολογικής, ψυχολογικής, κοινωνικής, πολιτιστικής και υλικής εξέλιξης. Με τον τρόπο αυτό, η επανάσταση μπορεί να ειδωθεί σαν ένα αναπόσπαστο κομμάτι της εξέλιξής μας ως είδος. Όπως γράφουν οι Boggs:

«Οι επαναστάσεις του ανθρώπινου γένους είναι ουσιαστικό κομμάτι της εξέλιξης του, και η εξέλιξη του ουσιώδες κομμάτι των επαναστάσεων του. Αυτό που είμαστε σήμερα είναι το αποτέλεσμα μιας μακράς και συνεχιζόμενης διαδικασίας εξέλιξης και η διαδικασία αυτή θα συνεχιστεί για όσο υπάρχουν άνδρες και γυναίκες πάνω στο πλανήτη».

Σήμερα, ο εναγκαλισμός της οικολογικής και της πολιτικής κρίσης έχει μπλεχτεί σε ένα πραγματικό Γόρδιο Δεσμό, δεν μπορεί να λυθεί η μία δίχως την άλλη. Η συνθήκη αυτή μας καλεί να δούμε συλλογικά και να επαναπροσδιορίσουμε το νόημα της επανάστασης ως μια οικολογική διαδικασία. Και για να το κάνουμε αυτό πρέπει να εξετάσουμε την προέλευση και την ιστορική απολυτότητα της επανάστασης ως έννοιας.

Η ιστορία της επανάστασης

Αν και δε σκεφτομαστε πως η «επανάσταση» έχει ιστορία, είναι στη πραγματικότητα μια πολύ νέα έννοια. Πριν το 1805, η «επανάσταση» (ΣτΜ, παίζει με την λέξη revolution που επίσης σημαίνει περιστροφή), σήμαινε την κίνηση αντικειμένων γύρω από έναν άξονα περιστροφής, όπως η τροχιά των πλανητών η περιστροφή των τροχών.

Οι κινήσεις ήταν θέμα των φυσικών φιλοσόφων και των αστρονόμων, όχι των ιδεαλιστών. Στο λυκόφως της Γαλλικής Επανάστασης όμως, ο πολιτικός αναβρασμός έδωσε τη θέση του σε μια συντηρητική αντίδραση. Το 1785, καθώς το Διευθυντήριο πήρε τον έλεγχο του κράτους, όσοι συμμετείχαν στα γεγονότα της περιόδου 1789-805 άρχισαν να προσδιορίζονται ως επαναστάτες2.

Ενώ τα γεγονότα της Γαλλικής Επανάστασης ήταν αυθόρμητα και απρόβλεπτα, όταν αυτή έληξε, όσοι την είδαν να εκτυλίσσεται με τα μάτια τους, κατάλαβαν πως η διαδικασία αυτή ως στόχος μπορεί να σχεδιαστεί, να επιδιωχθεί και να επιτευχθεί.

Όπως και με τον ορισμό των φυσικών για τη κίνηση, η μοντέρνα πολιτικοποιημένη ερμηνεία της επανάστασης σημαίνει μια δράση που είναι ταυτόχρονα καινοφανής και επαναλαμβανόμενη.

Οι Γάλλοι επαναστάτες έβλεπαν τους εαυτούς τους ως αυτούς που διαμόρφωναν μια νέα κοινωνική τάξη, παρόλα αυτά η καταστροφή της γαλλικής μοναρχίας σήμαινε επίσης την επιστροφή σε μια ρουσσιανή «φυσική τάξη3», δηλαδή, πριν την ανάπτυξη των αριστοκρατικών ιεραρχιών. Στον αγώνα για μια ουσιαστικά πιο ελεύθερη και ισότιμη κοινωνία, η ανθρωπότητα επαναλαμβάνει πολλά από τα βήματά της.

Αίσθηση πραγματικότητας

Φυσικά η Γαλλική επανάσταση δεν ήταν παρά ένα μόνο συντριπτικό κύμα στον τυφώνα επαναστατικής δραστηριότητας στα τέλη του 18ου και τις αρχές του 19ου αιώνα. Λαϊκές εξεγέρσεις που απαιτούσαν ισότητα, αδελφότητα και ελευθερία ξεπήδησαν παντού στις διεθνείς οδούς της εμπορικής αποικιοκρατίας.

Στη Γαλλική αποικία του Σεν Ντομινίκ, πρώην σκλάβοι επικράτησαν του νεογέννητου γαλλικού καθεστώτος σε αυτό που έγινε η πρώτη, και ως σήμερα η μόνη, «πετυχημένη» επανάσταση σκλάβων: η Αϊτινή Επανάσταση.

Η Καραϊβική βίωσε και της εξεγέρσεις στη Κούβα και το Τρινιντάντ. Η Ευρώπη, στο μεταξύ, έγινε μάρτυρας σοβαρών εγχειρημάτων ανατροπής των αριστοκρατιών στο Βέλγιο, τη Δανία, την Ελβετία και τη Πολωνία.

Στη Νότια Αμερική, οι καλλιεργητές και οι έμποροι των αποικιών ανέτρεψαν την Ισπανική και την Πορτογαλική μοναρχία, σύντομα είδαν όμως τα νεογέννητα κράτη τους να είναι αντιμέτωπα με σκληρή αντίσταση από τους χωρικούς και τους αυτόχθονες.

Οι επαναστάτες σε ολόκληρο το «νέο» και τον «παλιό» κόσμο απέδειξαν από κοινού πως τα ανθρώπινα όντα μπορούμε να αλλάξουμε την κοινή μας αντίληψη της πραγματικότητας και να μετασχηματίσουμε τους θεσμούς που κυβερνούν την καθημερινότητα.

Ισχυρές δυνάμεις

Τα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα έγιναν μάρτυρες της ανόδου του «φιλελευθερισμού» των ελίτ ως κυρίαρχη τάξη. Η επανάσταση ως έννοια εξελίχθηκε και διευρύνθηκε ξανά.

Σοσιαλιστές όπως ο Karl Marx και ο Mikhail Bakunin αναγνώρισαν πως η επανάσταση λάμβανε χώρα όχι μόνο μέσα από την αντικατάσταση των πολιτικών καθεστώτων, αλλά και μέσα από την παραγωγή αγαθών και την ικανοποίηση βασικών αναγκών. Ο σοσιαλισμός απέρριψε την αστική «αντιπροσώπευση», την μισθωτή εργασία, και την εθνοκρατική στατικότητα προτιμώντας τον διεθνισμό, την συνεργατική εργασία και την αλληλεγγύη.

Ο διεθνής σοσιαλισμός όρισε το νόημα της επανάστασης ως κομμάτι μιας μακροχρόνιας διαδικασίας κοινωνικής εξέλιξης. Εδώ, θέματα εξέλιξης και επιστροφής εμφανίζονται ξανά.

Οι σοσιαλιστές αναφέρονταν στις αυτόχθονες, μικρής κλίμακας, αγροτικές κοινωνίες ως «πρωτόγονο κομμουνισμό» που με πολλούς τρόπους προεικόνιζαν τις αρχές της σοσιαλιστικής κοινωνίας. Η σοσιαλιστική επανάσταση θα πρέπει να απεικονίζει τόσο ένα βήμα μπροστά στην ανθρώπινη εξέλιξη, όπως επίσης και μια επιστροφή στις κοινοτιστικές ευαισθησίες και κοινωνικούς δεσμούς.

Δυστυχώς, οι μηχανιστικοί τρόποι σκέψης του 19ου αιώνα συνέβαλλαν στην καταστροφή των επαναστάσεων αυτή την εποχή. Ο αποκαλούμενος «επιστημονικός» σοσιαλισμός υπέθεσε πως αν κάποιος ανακάλυπτε τους «νόμους» της επανάστασης, κάποιος θα μπορούσε να την προβλέψει και να την ελέγξει.

Ο Lenin πήγε αυτή την ντετερμινιστική οπτική σε καταστροφικά άκρα, η Ρωσική Επανάσταση κατέρρευσε σε δογματική, τυραννική κρατική εξουσία. Αν και η κλασική επαναστατική αριστερά αντέταξε ισχυρές δυνάμεις απέναντι στο καπιταλισμό, τελικά απέτυχε να υλοποιήσει τον ευγενή της σκοπό με το να της κλέψει δημιουργικότητα, την σχετικότητα και την ανοικτότητα της επαναστατικής σκέψης.

Οικολογικοποιώντας την επανάσταση

Ευτυχώς, τα κοινωνικά κινήματα του 21ου αιώνα φέρνει στο προσκήνιο ένα νέο παράδειγμα κοινωνικής αλλαγής. Και το παράδειγμα αυτό φέρνει μερικές από τις σπουδαιότερες αξίες της οικολογίας στο τραπέζι. Είναι σημαντικό να αναλογιστούμε πάνω στις αξίες αυτές γιατί μπορούν να βοηθήσουν τους καθημερινούς ανθρώπους να κατανοήσουν την μεγάλη σημασία του επαναστατικού μετασχηματισμού.

Αρχικά, μια οικολογική επανάσταση θα κινητοποιήσει ολιστικούς και μουτουαλιστικούς τρόπους σκέψεις για τη κοινωνία και τη φύση. Η φύση δεν είναι στατική οντότητα, αλλά μάλλον μια ιστορία οργανικών φαινομένων που εξελίσσεται συνεχώς με ένα αθροιστικό και ανεξάρτητο τρόπο.

Ως τέτοια η φύση δεν μπορεί να υποταχθεί. Δεν είναι τυχαίο που αυτόχθονες, αγροτικοί και γυναικοκεντρικοί τρόποι σκέψεις μοιράζονται μια μουτουαλιστική οπτική προς το φυσικό κόσμο.

Στο μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, οι άνθρωποι κατανοούσαν την ανεξάρτητη φύση των ανθρώπων και του περιβάλλοντος μας. Στη πράξη, η ιδέα πως ο «άνθρωπος» μπορεί να φιλοδοξεί πως μια μέρα θα ελέγχει τη φύση διαδόθηκε τόσο πολύ πρόσφατα με την άνοδο της εκβιομηχάνισης τον 19ο αιώνα.

Όπως το έθεσε ο ελευθεριακός σοσιαλιστής Murray Bookchin, η ιδέα καθαυτή του ανθρώπου να κυριαρχεί στη φύση, πηγάζει από την κυριαρχία του ανθρώπου σε άνθρωπο.

Προσοχή στη κλίμακα

Για το λόγο αυτό, μια οικολογική επανάσταση σημαίνει να μπει σε πρώτο πλάνο η ανάκτηση των μουτουαλιστικών και κοινοτιστικών δεσμών της ανθρωπότητας – ξεκινώντας από τους εαυτούς μας και φτάνοντας σε επίπεδο παγκόσμιας αλληλεγγύης.

Ενώ τα περιβαλλοντικά και τα οικολογικά κινήματα του 20ου αιώνα κυρίως εστίασαν στον επαναπροσδιορισμό της σχέση ανθρώπου και φύσης, η βαρύτητα του 21ου στην κλιματική κρίση σημαίνει πως πρέπει να εστιάσουμε στο πως οι άνθρωποι σχετίζονται ο ένας με τον άλλο.

Οι άνθρωποι αναγνωρίζουν πως τα συστήματα κοινωνικής εκμετάλευσης όπως ο σεξισμός, η αποικιοκρατία και η ταξικότητα μοιράζονται την ίδια αντίληψη, λογική και οργανωτική δομή με τις δυνάμεις που ισχυρίζονται πως «εκλογικεύουν» και ελέγχουν το φυσικό κόσμο.

Έτσι, οι ιεραρχικές σχέσεις όπως αφεντικό-εργάτης, πατριάρχης-οικογένεια, αγοραστής-πωλητής πρέπει να αντικατασταθούν με σχέσεις που είναι εθελοντικές, συμμετοχικές, και αμοιβαία ωφέλιμες.

Η προσοχή της οικολογίας στη κλίμακα είναι ουσιαστική σε αυτή τη διαδικασία. Σήμερα, κάθετα από τα πάνω συστήματα κυριαρχίας δημιουργούν κοινωνικούς κόσμους που είναι επίπεδοι, μονολιθικοί και πελώριοι.

Ιστορικά αξιοσημείωτα

Μια ελεύθερη κοινωνία, από τη μια, παλεύει προς την δημιουργία πολιτιστικών και οικονομικών κόμβων και δικτύων που διαφοροποιούνται σταδιακά. Όπως τα φυσικά οικοσυστήματα, η κοινωνική ποικιλότητα δημιουργεί σταθερότητα και ισορροπία.

Είναι σημαντικό όμως να θυμόμαστε πως οι άνθρωποι και οι θεσμοί που αποτελούν και υπερασπίζονται το καπιταλισμό δεν πρόκειται να παραδώσουν τα κλειδιά του μέλλοντος οικειοθελώς.

Μια οικολογική επανάσταση απαιτεί όχι μόνο ένα κόσμο δίχως καπιταλισμό, αλλά επίσης ένα κόσμο δίχως κράτη. Στη πραγματικότητα, για χιλιετίες, τα κράτη επιβάλλουν την αφαίμαξη των φυσικών οικοσυστημάτων στην υπηρεσία των αριστοκρατών και των ελίτ.

Η οικολογική υποβάθμιση των αρχαίων χρόνων που συχνά αποδίδεται στην «γεωργία» μπορεί να ειδωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ως το προϊόν της κατάχρησης της γεωργίας από τα κράτη για να στηρίξουν την επέκτασή τους.

Αν και μπορεί να μοιάζει πως τα κράτη είναι φυσικά ή αναπόφευκτα, τίποτα δεν είναι πιο μακριά από την αλήθεια. είναι εύθραυστες οντότητες. Όχι τόσο παλιά ακόμη και τα Ευρωπαϊκά κράτη είχαν σχετικά ελάχιστο έλεγχο πάνω στους υπηκόους τους. αυτό που είναι ιστορικά αξιοσημείωτο είναι πως το κράτος – και ο καπιταλισμός ως απόγονός του – έχουν εμπεδωθεί τόσο βαθιά σήμερα στην πραγματικότητα της καθημερινής ζωής.

Με την έννοια αυτή, ένας πραγματικός οικολογικός μετασχηματισμός απαιτεί τον επαναπροσδιορισμό της πολιτικής σε τοπικό, λαϊκό επίπεδο. Τα κοινωνικά κινήματα σε όλο το κόσμο είναι έτοιμα να αναλάβουν αυτό το έργο.

Οργανώσεις όπως η Coalizione Civica στη Μπολόνια, η Barcelona en Comu και η La CUP στη Καταλονία, η Cooperation Jackson και η Olympia Assembly στις Ηνωμένες Πολιτείες, η Δημοκρατική Ομοσπονδία της Βόρειας Συρίας και η Reclaim the City στο Κέιπ Τάουν και πολλές άλλες είναι πρακτικά εργαστήρια που άνθρωποι πειραματίζονται συλλογικά με αμεσοδημοκρατική και συμμετοχική λήψη αποφάσεων που ενδυναμώνει τους πλέον περιθωριοποιημένους της κοινωνίας.

Συμπέρασμα

Σε κάθε εποχή, ο ορισμός της επανάστασης αλλάζει και επεκτείνεται. Όλες αυτές οι αλλαγές είναι κομμάτια των ανθρώπινων όντων που εμβαθύνουν την αυτογνωσία μας ως είδος.

Σήμερα, αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε – να καταλαβαίνουμε πραγματικά – πως ούτε οι άνθρωποι, ούτε η φύση μπορεί να ευδοκιμήσουν με συστήματα βασισμένα στην κυριαρχία και την ιεραρχία. Η κλιματική κρίση, ένα προϊόν της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και της εθνοκρατικής κυριαρχίας, είναι μια επώδυνη μαρτυρία αυτής της κατάστασης.

Η επανάσταση προς μια άμεσοδημοκρατική κοινωνία πατάει στο βασίλειο της επιστημονικής, του φιλοσοφικής και της πολιτιστικής ανακάλυψης πέρα από τους τωρινούς ορίζοντες της αντίληψής μας.

Όπως οι επαναστάσεις του Διαφωτισμού συνδέονταν στενά με την ανάπτυξη των κοσμικών επιστημών όπως η οπτική και η αστρονομία, η σταδιακή και σχετική λογική της οικολογίας σήμερα προσφέρει την βάση του πλαισίου μια πραγματικής δημοκρατικής μεταμόρφωσης.

Η επανάσταση στον 21ο αιώνα προχωρά την φυσική εξέλιξη όχι μόνο σε περιεχόμενο, αλλά και σε μορφή. Η ώρα μας είναι τώρα
Άρθρο που δημοσιεύτηκε στην ιστοσελίδα The Ecologist για λογαριασμό του δικτύου The Symbiosis Research Collective. ΗEleanor Finley είναι συγγραφέας, δασκάλα και ακτιβίστρια. Συμμετέχει στο συμβούλιο του ISE (Institute for Social Ecology) και είναι υποψήφια διδάκτορας στην ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο της Μασαχουσέτης. Μετάφραση Δημήτρης Πλαστήρας

Πηγή Eleanor Finley: Η επανάσταση θα είναι οικολογική, κοινωνική αλλαγή τον 21ο αιώνα

Το κείμενο επιμελήθηκε ο Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής Γιάννης Ξηντάρας (www.xidaras.gr)

Χαμογέλα!!! Μην είσαι κατσούφης. Αχ πόσοι θα το ήθελαν .
Αλλά αυτό είναι κάτι που βγαίνει μέσα από την ψυχή πιστεύω. Μακάρι να ήταν όλοι οι άνθρωποι με ένα χαμόγελο στα χείλη όλη την ημέρα. Πλέον όμως δεν είναι εύκολο. Είναι δυσεύρετο.

Κάποτε θυμάμαι ότι χαμογελούσαμε χωρίς λόγο και αιτία. Τώρα μας έχουν κάνει ή έχουν γίνει έτσι οι συνθήκες που πρέπει να υπάρχει ένας λόγος. Μόνο σε γιορτές και συγκεντρώσεις. Και αφού πρώτα έχεις πιει ‘κάνα δυο ποτηράκια.

Τελικά το μεγαλύτερο πρόβλημα πιστεύω που έχουμε είναι αυτό.

Για σκεφτείτε όμως, αν ήμασταν πιο ευχάριστοι, ίσως τα πράγματα πήγαιναν καλύτερα.

Μήπως λοιπόν να ανατρέξουμε μέσα μας και να βρούμε το χαμένο μας χαμόγελο. Τις στιγμές που πραγματικά ήμασταν ευτυχισμένοι και να μείνουμε εκεί.

Κι αν δεν υπάρχουν πλέον ή δεν υπήρξαν, τότε σκεφτείτε ο καθένας τι είναι αυτό που θα τον χαροποιούσε. Ψάξτε να βρείτε τον εαυτό σας πριν χαθούν τα πάντα.

Πλέον προσπαθώ να χαμογελάω περισσότερο απ’ ότι άλλοτε. Όχι δεν έχει συμβεί κάτι στη ζωή μου. Απλά αποφάσισα να κάνω μια αλλαγή, και αυτό είναι όλο. Αντιμετωπίζω τα πάντα με χαμόγελο και λίγη τρέλα.

Γιατί τόσο καιρό που είχα (μια πιο σοβαρή στάση) , δεν κατάλαβα διαφορά. Τα προβλήματα είναι ίδια. Απλά εμείς πρέπει να αλλάξουμε τρόπο που τα βλέπουμε. Ή τα αντιμετωπίζουμε.

Προτρέχω να απαντήσω σε όσους μπορεί να μη συμφωνούν. Δοκιμάσατε ποτέ να τα δείτε πιο ήρεμα?

Εγώ λοιπόν σας λέω ότι τα προβλήματα μου είναι το ίδιο με πριν. Αλλά εγώ αισθάνομαι καλύτερα με τον εαυτό μου. Και πιστεύω ότι αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία. Μεγαλύτερη απ’ οτιδήποτε. Να είμαστε ψυχικά και σωματικά υγιείς.

Θα ήθελα να συμπληρώσω ότι όσες φορές χαμογέλασα τελευταία με ωφέλησε θετικά. Κάνοντας, είτε λέγοντας κάτι όπως πριν….. απλά χαμογελώντας.

Smileeee…

Σίλια Μπαμπίτσα

______________________________________________

Ο Γιάννης Ξηντάρας είναι Ψυχολόγος- Ψυχοθεραπευτής στην Αθήνα, πτυχιούχος Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων και της Εθνικής Εταιρείας Ψυχοθεραπείας Ελλάδος. τ. συνεργ. στο Ευγενίδειο Νοσοκομείο Επιστημονικός Υπεύθυνος στο Κέντρο Συμβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης “Επαφή”.

Πηγή Χαμογέλα. Μην είσαι κατσούφης!

Γράφει ο Γιάννης Ξηντάρας, Ψυχολόγος-Ψυχοθεραπευτής στην Αθήνα

Μπορούμε να φανταστούμε πώς θα ήταν η ζωή μας χωρίς τον ηλεκτρισμό και τις λάμπες! Ο Τόμας Έντισον ήταν ο εφευρέτης της λάμπας. Χάρη στη δική του εφεύρεση, όλα έγιναν πιο εύκολα, ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας, τα κεριά και οι φωτιές περιορίστηκαν, αφού η δυναμική τους φωτεινότητα ήταν λιγοστή σε σχέση με το φως της λάμπας.

Ας σκεφτούμε το συνεχή και ασταμάτητο κόπο που κατέβαλε ο Έντισον, τις συνεχείς προσπάθειές του ημέρα με την ημέρα. Λέγεται ότι κάποτε κάποιος άνθρωπος, θέλοντας να υποβιβάσει τον Έντισον, είπε πως έχει αποτύχει 25.000 ενώ πειραματιζόταν με μία μπαταρία.

Ο Έντισον όμως απάντησε: «Όχι, δεν απέτυχα. Ανακάλυψα 24.999 τρόπους με τους οποίους μία μπαταρία δε λειτουργεί!» Αυτή η στάση του προς την αποτυχία ήταν εκείνο που τον έκανε επιτυχημένο. Κάθε αποτυχία για αυτόν ήταν μια εμπειρία μάθησης που τον οδηγούσε κάθε φορά πιο κοντά στο στόχο του. Αν τα είχε παρατήσει στη δέκατη, την εκατοστή ή την 24.999η φορά, ποτέ δε θα γινόταν επιτυχημένος. Ποτέ δε θα είχαμε την ωφέλεια που μέχρι σήμερα απολαμβάνουμε.

Αυτή τη στάση του προς την αποτυχία, ας σκεφτούμε πώς θα μπορούσαμε να την εφαρμόσουμε κι εμείς σε διάφορους τομείς της καθημερινής μας ζωής. Αφού αναγνωρίσουμε τι είναι αυτό που μας δυσκολεύει μέσα και έξω από εμάς, αφού αποφασίσουμε προς ποια κατεύθυνση θέλουμε να κινηθούμε, ας κάνουμε την υπομονή και την επιμονή στηρίγματα και συμμάχους μας.

Ναι.. η υπομονή είναι ένας καρπός μακράς σε διάρκεια καλλιέργειας, αλλά τι κερδίζεται χωρίς συστηματικότητα και προσπάθεια, εξάλλου; Έτσι, όποιες δυσκολίες και σκαμπανεβάσματα συναντάμε, να θυμόμαστε: «ο κανόνας είναι να διατηρούμε τη χαρά μας ζωντανή». Ποιος θα μπορούσε να πει ότι πάντα ξέρουμε τι είναι καλύτερο για εμάς; Ας εμπιστευόμαστε τη ροή της ζωής (εκτός από τον εαυτό μας) !

Ο Γιάννης Ξηντάρας είναι Ψυχολόγος-Σύμβουλος Γάμου, απόφοιτος Πανεπιστημίου Αθηνών και Strathclyde University. Μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων και της Ελληνικής Προσωποκεντρικής και Βιωματικής Εταιρείας, επιστημονικός υπεύθυνος στο Κέντρο Συμβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης “Επαφή”.

Πηγή Η αποτυχία οδηγεί στην επιτυχία