25 June, 2017
Home / Περιβαλλον (Page 38)

Μπροστά στις κάμερες ένας μακρυμάλλης πλησιάζει ασεβώς τον πρωθυπουργό. Ο Αλέξης Τσίπρας, με αυταρέσκεια άρτι ενθρονισμένου Λουδοβίκου, ατάραχος κοιτά στο υπερπέραν και περιμένει τους μπράβους να μαζέψουν τον θρασύ παρείσακτο. Τον κρατά μονωμένο από κάθε ασχήμια η αστραφτερή νοερή ερμίνα που τον περιβάλλει, στη θέση της πάντοτε απούσας και οπωσδήποτε μίζερης γραβάτας. Χιλιάδες αστυνομικοί τον προστατεύουν από τις εκδηλώσεις λατρείας των υπηκόων, ενώ και το Αιγαίο τον φυλά απ’ τη φωτιά που ρημάζει την ίδια ώρα ένα νησί κάπου στ’ ανατολικά, γιατί βέβαια δεν θα την σβήσουν οι ελάχιστοι πυροσβέστες που βρίσκονται επί τόπου. Είναι πρωθυπουργός ελέω Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή το αμέσως καλύτερο μετά το ελέω Θεού. Πρώτη ασπίδα προστασίας όμως είναι το brand name. Είναι επικεφαλής του Συνασπισμού Ριζοσπαστικής Αριστεράς, του κόμματος που νοιάζεται για το λαό της ναρκομπανανίας και ψηφίζεται από αυτόν. Του μεγάλου αριστερού κόμματος.

Κάποιοι δεινόσαυροι που κατοικούν στην ίδια χώρα ρωτούν ωστόσο: είναι ακόμη ο ΣΥΡΙΖΑ αριστερά; Φυσικά και οι ίδιοι παραδέχονται ότι πολλοί οπαδοί και ψηφοφόροι του είναι, αλλά διαμαρτύρονται πως η πλέμπα παίζει έμμεσο μόνο και μικρό ρόλο στη διαμόρφωση της κομματικής πολιτικής. Η ηγεσία και ο μηχανισμός πάντως επαναλαμβάνουν όταν αγορεύουν στα λαϊκά ακροατήρια, μερικές φορές και στον ίδιο τους τον εαυτό αν βρίσκονται μακριά από καθρέφτες, πως είναι αριστεροί.

Μα αν δεν είναι αριστερά ο ΣΥΡΙΖΑ, ρωτούν άλλοι κακόβουλοι, τότε τι είναι; Ίσως μόρφωμα δίχως σαφή πολιτική ουσία, που χτες κινιόταν αριστερά, σήμερα ξέφυγε δεξιά, κι ενδεχομένως αύριο θα στραφεί ξανά στα αριστερά; Πρέπει οπωσδήποτε να του προσδώσουμε έναν συγκεκριμένο πολιτικό χαρακτήρα; Έχει πολιτική ουσία με τις έννοιες μιας βαθύτερης λογικής των επιλογών του, δεδομένων κοινωνικών αναφορών, θεμελιώδους ταυτότητας, πάγιας συμπεριφοράς, χαρακτηριστικού ύφους του; Και αν ναι, τότε ποιά είναι αυτή η ουσία;
Η παραμερισμένη συζήτηση

Ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ έχει συμφέρον να πείσει ότι είναι πράγματι αριστερά, η μόνη αυθεντική, ρεαλιστική, προσγειωμένη και αποτελεσματική αριστερά. Μόνον αν κρίνει ότι κρατά τα μεσοστρώματα, ή αν δεν μπορεί να κάνει αλλιώς, θα εγκαταλείψει επιδεικτικά το «αριστεροχώρι» διεκδικώντας άλλη ταυτότητα. Η δεξιά επείγεται εξίσου να πείσει ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι αριστερά, ελπίζοντας ότι η κυβέρνησή του σύντομα θα κάνει τη λέξη αυτή μπαμπούλα για τις μάζες, βρισιά και λοιδορία. Το ΚΚΕ βολεύεται να είναι ο ΣΥΡΙΖΑ αριστερά για να επικυρώσει τη θέση πως οι αγνοί κομμουνιστές δεν συνεργάζονται μαζί της. Κάποιοι αναρχικοί επειδή δικαιώνονται και αυτοί στην άποψή τους πως αριστερά και δεξιά συγκλίνουν, και μόνη εναλλακτική είναι η αναρχία. Οι ολιγάρχες, οι τραπεζίτες και οι εφοπλιστές, που με αυτόν στην κυβέρνηση αρπάζουν όσα δεν έλπιζαν άλλοτε ν’ αρπάξουν, επειδή προτιμούν να μη χρεώσουν το γλέντι τους στη δεξιά. Οι συστημικοί διανοούμενοι υποστηρικτές του γιατί είναι ωραίο να είσαι και συστημικός και αριστερός. Οι χιτλερικοί γιατί βγάζοντας την αριστερά συστημική μένουν οι ίδιοι οι μόνοι αντισυστημικοί. Η συζήτηση για τη σχέση Αριστεράς και ΣΥΡΙΖΑ είναι ορφανή και πολιτικά ανεπιθύμητη. Επιπλέον δεν αποτελεί ουδέτερο πεδίο ακαδημαϊκής έρευνας, αλλά στοιχείο της πράξης, μήτρα πολιτικών επιλογών. Αν το κυβερνητικό κόμμα είναι κατά κάποιον τρόπο αριστερό –μια παραστρατημένη «μεταρρυθμιστική αριστερά», ένα «σοσιαλφιλελεύθερο» μόρφωμα– τότε δικαιολογημένα ελπίζει κανείς ότι ίσως αύριο ή μεθαύριο, όταν η κοινωνία φτάσει σε σημείο βρασμού ή όταν το εγκαταλείψουν οι διεθνείς του πάτρωνες, θα ξαναβρεί τον σωστό δρόμο. Θα δικαιωθούν τότε όλοι εκείνοι που σήμερα βεβαιώνουν δακρυσμένοι ότι κάνουν το καλύτερο δυνατό μέσα στις πιο αντίξοες συνθήκες, και μόλις οι αντικειμενικές συνθήκες το επιτρέψουν η χώρα θ’ ανοίξει πανιά προς τον σοσιαλισμό, ή τουλάχιστον προς τη σοσιαλδημοκρατία του 21ου αιώνα. Υπάρχουν εντούτοις και βαθύτεροι, διανοητικής τάξης, λόγοι. Συχνά δεν έχουμε αναλυτικά εργαλεία για να σκεφτούμε το πώς πέρασαν στην άλλη όχθη άνθρωποι που ως χτες εκτιμούσαμε, από αγνοί αγωνιστές του δρόμου ως πανεπιστημιακοί κήρυκες του ντούρου μαρξισμού και του ενσαρκωμένου στο ευρώ αληθινού διεθνισμού. Αναζητούμε ιδεολογικούς λόγους για τέτοιες επιλογές, που κυμαίνονται από παραναγνώσεις του Γκράμσι ως την πεποίθηση πως τα κάποτε περίφημα αλλά ήδη ξεχασμένα ευρωομόλογα μπορούν και πρέπει να υπάρξουν. Είναι όμως αυτοί οι λόγοι οι σημαντικότεροι; Η ιδέα της προδοσίας, ότι απατεώνες έτοιμοι για όλα θυσιάζουν τους πάντες για να πιάσουν την καλή, μας είναι ανάθεμα επειδή υπονομεύει την πίστη στην κανονικότητα και την προβλεψιμότητα του κόσμου. Η ιδέα ότι ένας πολιτικός μηχανισμός μπορεί να εκτοξευτεί στο άλλο άκρο του φάσματος σβήνει τις ίδιες τις συντεταγμένες της πολιτικής δράσης. Ωστόσο η ανθρώπινη αυτενέργεια επιτρέπει και το ενδεχόμενο της προδοσίας. Πώς αρνούνται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασε στη δεξιά, ίσως και στη νεοφιλελεύθερη άκρα δεξιά, οι ίδιοι που πίστεψαν ότι οι Ανεξάρτητοι Έλληνες θα εφάρμοζαν αριστερή πολιτική; Οι απαντήσεις σε τέτοια ερωτήματα δεν δίνονται ποτέ από έναν αποστασιοποιημένο ή ουδέτερο ορθό λόγο. Αντίθετα είναι βαρυφορτωμένες με συναίσθημα, κάποτε και με πάθος, και κρίσιμες για την προσωπική αυτοεκτίμηση πολλών.
Λόγια και πράξεις

Είκοσι μήνες κυβέρνησης επιτρέπουν ένα πολιτικό σχέδιο να κριθεί με βάση τις πράξεις. Τα δεδομένα που δείχνουν ότι αυτό που μας κυβερνά δεν είναι Αριστερά είναι πολλά, ίσως όλα όσα έκανε η κυβέρνηση. Και τούτο με βάση όχι γκρίνιες κακεντρεχών «αριστεριστών», αλλά με μέτρα και σταθμά που επικαλούνταν προηγουμένως ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ. Πριν τα υπερμνημόνια είχαμε το σκίσιμο των μνημονίων, πριν από τις αλλεπάλληλες εκατόμβες το «καμιά θυσία για το ευρώ», πριν από τη διάλυση της Επιτροπής Αλήθειας είχαμε τη μερική αμφισβήτηση του χρέους (στα λόγια), πριν από τη θεσμοποίηση της εργασιακής ζούγκλας τον φιλεργατισμό, πριν από την πλήρη διάλυση το κοινωνικό κράτος, πριν από το προσκύνημα στο Κόμο την επίσκεψη στην Αργεντινή. Από την ελεύθερη ΕΡΤ πήγαμε στην πανηγυρική νομιμοποίηση των καναλαρχών, από το Σώστε τις Σκουριές στο Σώστε την Ελντοράντο, από την αλληλεγγύη στους πρόσφυγες στην καταστολή των αλληλέγγυων. Και τόσα άλλα. Αν υπάρχει κάποιο πεδίο στο οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έφτυσε τις ίδιες του τις εξαγγελίες, μου διαφεύγει. Ίσως να μην ήταν αριστερά ούτε τότε ούτε τώρα, αλλά είναι λογικά αδύνατο να ήταν αριστερά και τότε και τώρα. Οι λέξεις, ακόμη και η λέξη «αριστερά», δεν ξεχειλώνουν επ’ άπειρον. Ο ίδιος ο ΣΥΡΙΖΑ, επιμένοντας πως είναι αριστερά, προβάλλει ιμπρεσιονιστικά επιχειρήματα, όχι συγκροτημένες θεωρίες, για να δικαιολογήσει την άβυσσο που χωρίζει αυτά που κάνει απ’ όσα υποσχόταν. Διευκολύνονται από την απουσία συζήτησης, αλλά δεν αντέχουν στον έλεγχο της πραγματικότητας. Το επιχείρημα ότι δήθεν ο ΣΥΡΙΖΑ έχει ευαίσθητη αριστερή ψυχή αλλά αναγκαστικά προσαρμόζει την πολιτική του σε δυσμενείς εθνικούς κι ευρωπαϊκούς συσχετισμούς δυνάμεων προσκρούει στο ότι όλο τον καιρό που κυβερνά δεν έκανε πολλά για ν’ αλλάξει αυτούς τους συσχετισμούς προς όφελος των αδύναμων, και αντιθέτως με κάθε τρόπο ενίσχυσε τον εχθρό. Οι επιλογές του σε κάθε πεδίο, από το χρέος και το εκλογικό σύστημα ως τα εργασιακά και το κοινωνικό κράτος, περνώντας από την αναδιάταξη των μέσων ενημέρωσης και την αντιμετώπιση των ναζιστών, ήταν συστηματικά και συχνά ακραία υπέρ του κεφαλαίου και κατεξοχήν υπέρ των ολιγαρχών. Το επιχείρημα ότι δήθεν ήθελε φιλολαϊκή οικονομική πολιτική διαψεύδεται από το ότι ακόμη και τον καιρό του εύκολου ριζοσπαστισμού το οικονομικό του επιτελείο επένδυε σε εταιρείες που κερδοσκοπούν στο δημόσιο χρέος και χρηματοδοτούν την Ελντοράντο. Το επιχείρημα ότι, έστω κι αν δεν εφαρμόσει τις μαξιμαλιστικές του εξαγγελίες (ακριβέστερα τον αναιμικό κεϋνσιανισμό του Προγράμματος της Θεσσαλονίκης) πάντως θα προωθήσει εφικτές μεταρρυθμίσεις, σκοντάφτει στο γεγονός ότι είκοσι μήνες διακυβέρνησης καμιά τέτοια μεταρρύθμιση δεν γέννησαν. Αποδείχθηκε στην πράξη πως τέτοιες μεταρρυθμίσεις δεν χωρούν μέσα στα πλαίσια της ευρωζώνης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κι επομένως η στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ, όπως εξαρχής τόνιζαν δυνάμεις στα αριστερά του, δεν είχε ελπίδες επιτυχίας. Ή, το πιθανότερο, ήταν ανέκαθεν φραστικό προπέτασμα καπνού, ανέξοδο ευχολόγιο, απάτη. Το επιχείρημα ότι δήθεν ο ΣΥΡΙΖΑ στηρίζει τα δικαιώματα και πάντως με θεσμικές τομές ενισχύει τους αδύναμους κάηκε από την αχρείαστη απανθρωπιά με την οποία μεταχειρίζεται τους πρόσφυγες και όλους όσους τους βοηθούν. Και από αναρίθμητες άλλες επιλογές του. Το επιχείρημα ότι δήθεν ο ΣΥΡΙΖΑ είναι καλύτερος ή πάντως διαφορετικός από τους «άλλους» δεν στηρίζεται σε πραγματικά δεδομένα και λογικά είναι ανυπόστατο. Κάθε βασανιστής, δήμιος ή μαφιόζος μπορεί να λέει ότι ο διπλανός βασανίζει πιο σαδιστικά. Ο διπλανός δήμιος είναι πάντοτε πιο αιμοβόρος, ο διπλανός μαφιόζος πιο αδίστακτος. Τέτοια επιχειρήματα περνούν όσο επιβιώνει το δικαιολογημένο μίσος που είχαν προκαλέσει οι προηγούμενες κυβερνήσεις, αλλά εξασθενούν καθημερινά. Εντέλει η νομιμοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ αξιοποιεί πολιτικά συναισθήματα μάλλον παρά λογικά επιχειρήματα. Τον φόβο μπροστά στην επιστροφή της παλιάς δεξιάς, την οποία ωστόσο ο ίδιος προετοιμάζει. Το ότι ο λαός της Αριστεράς, αναπολώντας παλιούς κοινούς αγώνες, έχει μικρές αξιώσεις από τις ηγεσίες του και τις καλομαθαίνει περισσότερο απ’ ό,τι η δεξιά τις δικές της. Δεν τους υπενθυμίζει τις ευθύνες τους, δεν δείχνει καν να δυσανασχετεί όταν τον δουλεύουν κατάμουτρα. Θυμάμαι σ’ ένα αντιρατσιστικό φεστιβάλ, στο Γουδί, τον Ε. Τσακαλώτο στο ταμείο του μπουφέ. Είχε διαλέξει ακριβώς τη θέση που υπογράμμιζε διακριτικά τη σεμνότητα, την ταπεινότητα, την εργατικότητά του και την έφεσή του στη χρηστή οικονομική διαχείριση. Κοίταζε την πελατεία στα μάτια και της χαμογελούσε δειλά. Οι χιλιάδες που του ανταπέδωσαν το χαμόγελο δεν είχαν την αγένεια να τον ρωτήσουν για το μισό εκατομμύριο που κρατούσε επενδυμένο σε καπιταλιστικές επιχειρήσεις διαβόητες για τις επιδόσεις τους στην καθημερινή παραγωγή ρατσισμού. Πολλοί γνώριζαν αυτήν τη λεπτομέρεια αλλά την απωθούσαν· προτιμούσαν να ψυχαναλύουν το χαμόγελό του, «είναι καλό παιδί», και να διαβάζουν τα βαθυστόχαστα μαρξιστικά εγκώμια του ευρώ. Λίγους μήνες αργότερα τον ψήφισαν.
ΣΥΡΙΖΑ: νεοφιλελεύθερη ακροδεξιά;

Εξίσου εύκολα ξεχνιούνται κάποιες δυσάρεστες πλευρές της ιστορικής εμπειρίας. Για να είσαι Αριστερά, δεν αρκεί να επαγγέλλεσαι ή και να πραγματοποιείς φιλολαϊκές μεταρρυθμίσεις. Χρειάζεται να επιδιώκεις ουσιαστικά και συστηματικά την ισότητα και την απελευθέρωση. Αν είναι αριστερός ο Τσίπρας που λέει ότι η «αγορά αυτορυθμίζεται», τότε μήπως ήταν αριστεριστής ο Βίσμαρκ, που κήρυσσε τον κρατικό παρεμβατισμό και έχτισε πριν από εκατόν τριάντα χρόνια το κοινωνικό κράτος στη Γερμανία; Αν ο Τσίπρας και οι κάποι του παραμένουν αριστεροί, τότε γιατί να μην είναι αριστεροί ο Πούτιν και η δική του παρέα, που και κείνοι είχαν αποστηθίσει τον ίδιο μαρξισμό μικροί –και στο κάτω κάτω κάνουν και αντίσταση στον ιμπεριαλισμό; Ο λόγος που ο ΣΥΡΙΖΑ έχει περάσει στη νεοφιλελεύθερη άκρα δεξιά είναι απλός και μπορεί να τον κατανοήσει ο καθένας. Ο ΣΥΡΙΖΑ κυβερνά και θέλει να κυβερνήσει με τη στήριξη των Ευρωπαίων και Αμερικανών επικυρίαρχων, μέσα στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της ευρωζώνης και του ΝΑΤΟ. Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο δεν χωρά εναλλακτική πολιτική. Οι ουσιαστικές επιλογές γίνονται αλλού και από άλλους, κι επιβάλλονται με ιμάντα μεταβίβασης τα μνημόνια κι εκτελεστικά όργανα τις κυβερνήσεις που ποδηγετούν, έστω και με αντιστάσεις, κράτος και κομματικούς μηχανισμούς. Η μόνη αποδεκτή πολιτική στο πλαίσιο αυτό είναι η απαλλοτριωτική συσσώρευση, η αρπαγή του κοινωνικού πλούτου από το μεγάλο κεφάλαιο και η κλιμάκωση της εκμετάλλευσης και της καταπίεσης των υπόλοιπων. Πολιτική μη συμβατή με δημοκρατικά δικαιώματα ή με αναδιανομή υπέρ των αδύναμων. Πολιτική που εντείνει την κοινωνική πόλωση και φτιάχνει μια κόλαση για τους πολλούς. Πολιτική που απαιτεί δαιμονοποίηση και καταστροφή των πιο αδύναμων. Ο ΣΥΡΙΖΑ συμφώνησε ν’ ασκήσει αυτή την ακραία δεξιά πολιτική και δεν έχει περιθώρια να εφαρμόσει καμιά άλλη. Για να κυβερνήσει μεταπήδησε μέσα σε μερικούς μήνες από τη μεταρρυθμιστική αριστερά στην άκρα δεξιά, με πρωτοβουλία της ηγεσίας του κι εκπαραθυρώνοντας όσους αρνήθηκαν να προσαρμοστούν. Τούτη η πικρή πραγματικότητα αποτυπώνεται ολοένα πιο καθαρά στις πράξεις και τις παραλείψεις του. Δεν κατευνάζει απλώς τους ολιγάρχες, αλλά εδραιώνει με κάθε τρόπο την κυριαρχία τους. Μεσολαβώντας τη συμμαχία τους με το μεγάλο κεφάλαιο και με επιλεγμένες ομάδες των μεσοστρωμάτων. Χτυπώντας τους μικρούς και ναρκώνοντας με υποσχέσεις όσα μπορεί περισσότερα θύματα. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν ανήκει πλέον στη μεταρρυθμιστική αριστερά ή στη σοσιαλδημοκρατία, γιατί δεν έχει περιθώρια μεταρρυθμίσεων ούτε παροχών. Στήνει σκληρό κομματικό μηχανισμό όχι με κοινωνικούς αγώνες αλλά με ατομικές εξαγορές. Δεν είναι μετριοπαθής δεξιά, η οποία στηρίζει το κεφάλαιο προωθώντας ταξικούς συμβιβασμούς μέσα στο χαλαρωτικό πλαίσιο ενός κράτους δικαίου, γιατί έχει ελάχιστα περιθώρια ταξικών συμβιβασμών και στα σημαντικά ζητήματα δεν υπάρχει πλέον κράτος δικαίου. Πέρασε στην άκρα δεξιά αφότου άρχισε να προωθεί συστηματικά μια πολιτική μεταβίβασης πόρων κι εξουσίας από τους αδύναμους στους δυνατούς, από τους πολλούς στους λίγους. Πρόκειται για το αντίθετο της αριστερής πολιτικής που, μεταφέροντας πόρους κι εξουσία από τους ισχυρούς στους αδύναμους και από τους λίγους στους πολλούς, προάγει την ισότητα και την απελευθέρωση. Η πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ σε όλα τα μέτωπα, από το λιμάνι του Πειραιά ως το Ελληνικό και από τις Σκουριές ως την Ειδομένη και τη Λέρο, βαθαίνει την εκμετάλλευση και εντείνει την καταπίεση των αδύναμων από τους ισχυρούς. Δεν είναι υποχρεωτικός ελιγμός ή προσωρινό παραστράτημα αλλά αδίστακτη ιδιοτέλεια, με συνέπειες που καθημερινά γίνονται πιο αφόρητες και ανεπίστρεπτες. Δυναμώνει τον εχθρό, και αυτός είναι ο σκοπός της. Καιρός να ξυπνήσουμε. Ο Τσίπρας έχει ήδη κάνει επιλογές που άλλοι ακροδεξιοί απέφυγαν. Δεν μας έμπλεξε για την ώρα σε κανέναν πόλεμο, αλλά νομιμοποιεί πλευρές της πολιτικής της δεξιάς, όπου δεν είχε πατήσει πόδι ο Βίσμαρκ, για παράδειγμα διαλύοντας τα εργατικά δικαιώματα και το κοινωνικό κράτος. Δεν πακτώνει τον κοινωνικό συντηρητισμό στο εσωτερικό όπως ο Πούτιν, αλλά και δεν χάνει ευκαιρία να στηρίξει τους πιο εγκληματικούς τυχοδιωκτισμούς του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αφήνει τους τραπεζίτες πιο ασύδοτους απ’ ό,τι ο φανατικός ακροδεξιός Όρμπαν στην Ουγγαρία. Αποδείχτηκε πιο αντιδημοκράτης από τη Θάτσερ, που εκλεγόταν ως δεξιά και δεν έκρυβε τα απάνθρωπα προγράμματα της. Το ότι ο ΣΥΡΙΖΑ προσχώρησε στο στρατόπεδο των ολιγαρχών, των εφοπλιστών και των τραπεζιτών που εκτείνεται μέχρι τη Χρυσή Αυγή, κι εφαρμόζει το πρόγραμμα απαλλοτριωτικής συσσώρευσης που εξαπέλυσε εναντίον μας η Τρόικα, δεν σημαίνει ότι ταυτίζεται σε όλα μαζί τους. Κάθε κόμμα πολεμά από το μετερίζι του. Διαφέρουν στις λεπτομέρειες, και μερικές φορές οι λεπτομέρειες είναι σημαντικές. Η διαπίστωση ότι ο ΣΥΡΙΖΑ εγκαταστάθηκε πλέον στην άκρα νεοφιλελεύθερη δεξιά και ότι ο Τσίπρας έχει γίνει ακροδεξιός δημαγωγός δεν σημαίνει πως τον ταυτίζουμε με τον Μιχαλολιάκο και τον Μητσοτάκη. Απλώς αναγνωρίζουμε την πραγματικότητα: ότι δυστυχώς στα ουσιαστικά ζητήματα, από το χρέος και το ευρώ ως τη συνέχεια του κράτους, το ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, όλοι αυτοί ομονοούν. Αλλά και οι συγκρούσεις για τη λεία δεν λείπουν. Χρώμα του σημερινού ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι το ροζ αλλά το φαιό. Ροζ φαίνεται μόνο σ’ όσους ναρκομανείς της ελπίδας φοράνε από μόνοι τους τα ροζ γυαλιά που φτιάχνουν με τέχνη και μεράκι οι ειδικοί της επικοινωνίας. Είναι ζήτημα αυτοσεβασμού να τα βγάλουμε. Κι επιβίωσης. Δεν σώζεσαι φορώντας ροζ γυαλιά μέσα στη ζούγκλα του Μεντεγίν.



Νεοφιλελευθερισμός, το ανώτατο στάδιο του συμβιβασμού.

Ο Ολοκληρωμένος Συνεταιρισμός Αθηνών, γεννήθηκε πριν από έναν χρόνο στο 4ο Φεστιβάλ Συνεργατικής & Αλληλέγγυας Οικονομίας (Οκτώβρης 2015). Εμπνεόμενος από το μοντέλο των Ολοκληρωμένων Συνεταιρισμών της Καταλονίας, αποτελεί προσπάθεια δημιουργίας μιας δομής βάσης για την αλληλέγγυα και συνεργατική οικονομία, με τη μορφή ενός δικτύου ανταλλαγών αγαθών και υπηρεσιών που βασίζεται στην αυτοδιαχείριση, την άμεση δημοκρατία, την οριζόντια οργάνωση, την αμοιβαιότητα των σχέσεων πέρα από τη λογική του κέρδους και την παραγωγική και οικονομική αυτονομία.

Ο Συνεταιρισμός λειτουργεί με συνέλευση και θεματικές ομάδες εργασίας και στοχεύει στην ευρύτερη δυνατή κάλυψη των αναγκών-επιθυμιών των μελών του με σκοπό την αυτάρκεια και όχι τον καταναλωτισμό, την ποιότητα των προϊόντων και υπηρεσιών με γνώμονα το ενεργειακό και οικολογικό αποτύπωμα, τον από κοινού καθορισμό της δίκαιης τιμής/εργασίας για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες, τη νομισματική αυτονομία εντός του δικτύου με την χρήση της Τοπικής Αυτό-θεσμισμένης Μονάδας (ΤΑΜ), τη δημιουργία και στήριξη παραγωγικών εγχειρημάτων και την εκπαίδευση στην συνεταιριστική παιδεία και την οικολογική συνείδηση.

Στο πλαίσιο αυτό, μέχρι σήμερα η συνέλευση του Συνεταιρισμού

• έχει αποκτήσει τη νομική μορφή του Συλλόγου με την επωνυμία «Ολοκληρωμένη Κοπερατίβα Αθηνών»,

• έχει δημιουργήσει την ψηφιακή πλατφόρμα http://athens.coop.collective.land επικοινωνίας και ενημέρωσης των για τον Συνεταιρισμό, καθώς και το εσωτερικό φόρουμ επικοινωνίας των μελών του,

• έχει δημιουργήσει την ψηφιακή πλατφόρμα συναλλαγών των μελών http://athens.communityforge.net μέσα από την οποία ανταλλάσσονται τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες που προσφέρονται, αλλά και δημιουργούνται λίστες ζήτησης καθώς και προτάσεις παραγωγής – πρότζεκτ που υλοποιεί η κοοπερατίβα.

• βρίσκεται σε επαφή με συνεργατικά και αλληλέγγυα εγχειρήματα, δίκτυα και κολεκτίβες, όπως η Τράπεζα Χρόνου Αθήνας, ο Συνεταιρισμός Σβούρα, το Συνεργατικό Καφενείο Ακαδημίας Πλάτωνος, το Δίκτυο ΚΟΙΝΟ Θεσσαλονίκης, ο Ο.Σ. Ηρακλείου, η Faircoop κ.α

Μετά από έναν χρόνο συλλογικής δουλειάς, η συνέλευση του Συνεταιρισμού αποφάσισε να διοργανώσει μια μονοήμερη εκδήλωση παρουσίασης του εγχειρήματος στις 15 Οκτωβρίου 2016, στο αυτοδιαχειριζόμενο κάμπινγκ της Βούλας, http://voulacamp.blogspot.gr.

Το βασικό πρόγραμμα έχει ως εξής :

11.30-12.15 Εργαστήριο Παρασκευής Καθαριστικών

12.30-13.00 Παρασκευή Φυσικής Οδοντόκρεμας

13.15-14.15 Εναλλακτική Υγεία και ο Κοινωνικός της Χαρακτήρας

14.30-15.00 Ζύμωση Λαχανικών για προβιωτικά και καλή χλωρίδα του εντέρου

15.15-16.15 Απόσταξη Αιθέριων Ελαίων για αρωματοθεραπεία

16.30 Βιωματικό Παιχνίδι » Trading Floor Game»
Βιωματικό παιγνίδι για την αλληλέγγυα οικονομία « Trading Floor Game», είναι ένα απλό ομαδικό παιχνίδι εξομοίωσης μιας στοιχειώδους “αγοράς” που έχει σχεδιάσει ο Matthew Slater. Οι παίκτες, έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν την επίδραση διαφορετικών νομισμάτων όχι μόνο στην λειτουργία και την αποδοτικότητα αυτής της “αγοράς” πράγμα που θα μπορούσε εξ’ άλλου να γίνει ίσως και με μεγαλύτερη ακρίβεια, μέσω κάποιου προγράμματος μοντελοποίησης, στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, αλλά κυρίως σε αυτούς τους ίδιους, στο πως αισθάνονται και στο πως σχετίζονται με τους άλλους συναλλασσόμενους.

19.00 Παρουσίαση Ολοκληρωμένου Συνεταιρισμού Αθήνας

22.00 DJ Party

Αγορά με πάγκους παραγωγών και προϊόντα που σέβονται τον άνθρωπο και το περιβάλλον (μέλη του συνεταιρισμού ασχολούνται με τη μελισσοκομία, φυσική και βιολογική καλλιέργεια, μεταποίηση αγροτικών προϊόντων, φυσικά καλλυντικά, ξυλοτεχνική, επεξεργασία καφέ, εναλλακτικές θεραπείες και υπηρεσίες κάθε είδους).

Στον χώρο θα λειτουργούν,

Γραμματεία / info desk με υλικό για την κοοπερατίβα, Μπαρ με σπιτικές γεύσεις, καφέ, χυμούς και ποτά, ενώ στο τέλος διασκεδάζουμε με dj πάρτι!

Αγορά με πάγκους παραγωγών και προϊόντα που σέβονται τον άνθρωπο και το περιβάλλον (μέλη του συνεταιρισμού ασχολούνται με τη μελισσοκομία, φυσική και βιολογική καλλιέργεια, μεταποίηση αγροτικών προϊόντων, φυσικά καλλυντικά, ξυλοτεχνική, επεξεργασία καφέ, εναλλακτικές θεραπείες και υπηρεσίες κάθε είδους).

Πάντα με αλληλεγγύη!

Συνέλευση ΟΚΑ (Ολοκληρωμένη Κοοπερατίβα Αθήνας)

Παρουσίαση Ολοκληρωμένου Συνεταιρισμού Αθήνας

– Πώς βλέπεις τα πράγματα εδώ στο ελλαδιστάν; με ρώτησε…
– Χμ! Προτιμώ να σου απαντήσω μέσα από τα λόγια κάποιου άλλου: «ο συντομότερος δρόμος καταστροφής ενός ανθρώπου είναι να του αποσπάσεις την αίσθηση νοήματος και ελευθερίας. Το ίδιο ισχύει και για τους πολιτισμούς». Νομίζω ότι αυτό αντιπροσωπεύει με τον καλύτερο τρόπο τα «πράγματα» τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο.
– Ναι, αλλά εδώ έχουμε «δημοκρατία» ακόμη! απάντησε μισοαστεία μισοσοβαρά. Αν δεν σ’αρέσει κάποιος ή κάτι έχεις την επιλογή να ψηφίσεις για ν’ αλλάξει η κατάσταση!
– Οι εκλογές είναι χρήσιμες γιατί νομιμοποιούν. Την εξουσία των αδρά αμoιβόμενων μάνατζερ και εκπροσώπων των κυρίαρχων τομέων και του ολοκληρωτισμού των πολυεθνικών ομίλων. Νομιμοποιούν την έλλειψη μιας πραγματικής εναλλακτικής λύσης μέσα σ’ένα ασφυχτικά έτσι κι αλλιώς ελεγχόμενο κοινωνικοπολιτικό τοπίο. Αυτή η συνθήκη μετέτρεψε την οικονομία σε οικονομισμό και τον άνθρωπο σε οικοδομικό υλικό για το χτίσιμο ατομικών, οικογενειακών και μεταξύ τους συγγενικών αυτοκρατοριών μέσα σ’έναν κόσμο-πίτα, που χωρίζεται σε μερίδια και ζώνες επιρροής.
Με κοίταξε ειρωνικά:
– Οπότε τι μας μένει να κάνουμε;
– Ίσως…να περάσουμε στο επόμενο στάδιο της εξέλιξής μας ως είδος. Να πάψουμε, όπως είχε επισημάνει και ο Σοπενχάουερ, να είμαστε οι εξημερωμένοι που αλληλοεξαπατώνται και οι άγριοι που αλληλοεξοντώνονται, μέσα σ΄ένα πράγμα που το λέμε «πρόοδο του κόσμου». Και να διευρυνθούμε τόσο διανοητικά όσο και συναισθηματικά, να αναλάβουμε την ευθύνη των επιλογών μας, αφού πρώτα μάθουμε τι σημαίνει επιλέγω.
– Τι σημαίνει δηλαδή επιλέγω;
– Διαλέγω ετούτο ή εκείνο, ανάλογα με το αν τα κριτήρια μιλάνε στην καρδιά μου. Κι ανάλογα με τον αν αυτό εμπλέκει και ταυτίζει τόσο το ατομικό όσο και το συλλογικό συμφέρον. Γιατί διαφορετικά είναι ψευδαίσθηση, το λιγότερο, να λέμε ότι «ζούμε όλοι μαζί» και καταντάμε μονάχοι που απλώς πολλαπλασιάζεται η μοναξιά και ανημπόρια τους. Χαμένοι και ισοπεδωμένοι μέσα σε ομοιόμορφες μάζες, πλήθη, αγέλες που ενίοτε βελάζουν ομόηχα στους ίδιους κατευθυνόμενους σκοπούς. Κι αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν τσοπάνηδες και φυσικά μαντρόσκυλα για τον έλεγχο των κοπαδιών κι αλλίμονο αν ο άνθρωπος παγιωθεί στο στάδιο του αγελαίου ζώου.
Με κοίταξε παραξενεμένος.
– Μήπως ανήκεις σε καμιά περίεργη οργάνωση ή σέχτα που θέλει να αλλάξει τον κόσμο σύμφωνα με το σχέδιό της;
– Όχι, βέβαια, γιατί κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι κάτι δεν πάει καλά με το σχέδιο αυτό.
– Και ποιος είναι ο τρόπος να εξελιχτούμε; Μια επανάσταση, ας πούμε, που θα βγάλει τον κόσμο στους δρόμους και θα βάλει φωτιές παντού;
– Δεν ξέρω αν κι αυτό θα ωφελούσε ουσιαστικά. Εννοώ ότι τι νόημα θα είχε και αυτό ακόμη αν οι άνθρωποι δεν άλλαζαν τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς; Αν δεν μετέτρεπαν το μυαλό τους σε αλεξίπτωτο που για να δουλέψει πρέπει να είναι ανοιχτό και να σε προσγειώνει από τους αιθέρες στο χώμα που πατείς. Αν δεν μάθαιναν ότι δεν πρέπει να δέχονται παθητικά ακόμα και αυτό που τους προσφέρει η ανατροπή, αν η στείρα εναντιολογία δεν δώσει τη θέση της στη δημιουργική αμφιβολία, στην απαίτηση για πλήρη πρόσβαση στη γνώση, στη συλλογική διαχείριση και στο σεβασμό της ατομικότητας, ώστε να μάθεις πραγματικά να σέβεσαι τον Άλλον. Και να απελευθερώνεις κι αυτόν και τον εαυτό από κάθε ανάγκη προστασίας κι ελέγχου από κάθε είδους «προστάτη» και ανομολόγητο συμφέρον πάνω στο δικό σου-σας συμφέρον.
Για λίγο σκοτείνιασε μα γρήγορα επανέκτησε το οικείο του ύφος.
– Όλα αυτά μου ακούγονται πολύ ουτοπικά. Οι άνθρωποι δεν είναι ώριμοι για τέτοια πράγματα. Όσο για μένα χαίρομαι που δεν χρωστώ σε καμιά κωλοτράπεζα κι έχω ακόμη κάποια λεφτά να πληρώνω τα κωλοχαράτσια και να βγαίνω με κάνα φίλο για έναν καφέ ή ένα ποτό να ξελαμπικάρω.
– Γιατί τότε με ρώτησες στην αρχή περί των «πραγμάτων», αφού νιώθεις ακόμα ασφαλής κατά κάποιο τρόπο, μέσα στη γενικότερη ανασφάλεια;
-Εντάξει. Για να είμαι ειλικρινής, περίμενα να ρίξουμε μαζί κανένα μπινελίκι για αυτούς τους ξεφτίλες τους πολιτικάντηδες και για τον κόσμο που δεν ξεσηκώνεται, ξέρεις τώρα…Τουλάχιστον είναι κι αυτό μια μορφή εκτόνωσης…ακόμη…ακόμη κι αν αυτό μας κάνει κι εμάς ξεφτίλες!

Του είπα ότι θαύμασα την ειλικρίνεια της αυτοκριτικής του και με κοίταξε εχθρικά. Αυτό που δεν του είπα (ίσως γιατί εγώ ήθελα τρομάρα μου να δείξω κάποιο επίπεδο) ήταν ότι τελικά είμαστε ίσως όλοι μας όντως ξεφτίλες. Άλλος λιγότερο κι άλλος περισσότερο, αλλά σχεδόν ουδείς καθόλου. Γιατί επιτρέψαμε στη σχιζοφρένεια και την κτηνωδία να εισβάλλει μέσα στην πραγματικότητα, την πραγματικότητά μας και να εγκαθιδρύσει βασίλειο. Και φέουδα και δουκάτα και μιλέτια και καπετανάτα. Και γίναμε οι άνεϋ δικαιώματος τόσο στη ζωή όσο και στο θάνατό μας δουλοπάροικοι και ραγιάδες. Και περιφερόμενα παγόβουνα μέσα σ’ένα ζοφερό τοπίο αέναου ψύχους.
Κι αυτό ριζώνει στην ψυχή και βλασταίνει στο μυαλό. Πρωτίστως…

ανιχνευτής

Μία συζήτηση…

Παραδέχομαι ότι δεν ακούω πια καθόλου τον πρωθυπουργό, την κυβερνητική εκπρόσωπο, τους υπουργούς ή τους βουλευτές της κυβερνώσας ή των άλλων παρατάξεων, γιατί εκνευρίζομαι με όλους τους. Πιάσε τον ένα και χτύπα τον άλλο. Ότι μόνο πιάσει το μάτι μου από τους τίτλους των ειδήσεων, μπροστά στην οθόνη μου, για να επιβεβαιώνω κάθε μέρα τη φαιδρότητα του πολιτικού μας καρνάβαλου.
Θα μου πεις ότι δεν μπορεί, ανάμεσα στους 300 της Βουλής, θα υπάρχουν και σοβαροί άνθρωποι.
Απλώς τα φώτα της δημοσιότητας πέφτουν στους πρωταγωνιστές της πολιτικής σκηνής, που ο ένας είναι φαιδρότερος από τον άλλο. Έτσι ακούγονται περισσότερο τα ψεύδη του πρωθυπουργού και οι δηλώσεις των διάφορων υπουργών του, που, τι κι αν μ’ αυτές παραβιάζουν τη λογική μας και τη ζώσα μας πραγματικότητα; Τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα!

Σε παράλληλο μονόλογο, οι κενολογίες του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης και οι τσιρίδες του υπαρχηγού του, αλλά και οι ανοησίες των υπόλοιπων γνωστών και μη εξαιρετέων μπουμπουκιών της ξεραμένης ανθοδέσμης που λέγεται Νέα Δημοκρατία, οδηγούν κατευθείαν στην εθνική κατάθλιψη και μόνο στη σκέψη ότι κάποια στιγμή, αργά ή γρήγορα, αυτοί οι ανεκδιήγητοι, θα κυβερνήσουν ξανά.

Οι υπόλοιποι, ο ένας χειρότερος από τον άλλο!

Ο πολλά κάποτε υποσχόμενος, βοηθός μηχανοδηγός στο τραίνο για το πουθενά, στα τέσσερα κι αυτός. Ο Λεβεντόγερος έχει σταματήσει εδώ και καιρό να είναι αστείος, και δεν αντέχεις να ακούς τις ανοησίες του, περισσότερα από τριάντα, συνεχόμενα, δευτερόλεπτα. Τις στομφώδεις ανακοινώσεις του ξεραμένου ποταμιού, τις διαβάζεις, μόνο αν θέλεις να γελάσεις. Το θλιβερό συνονθύλευμα των αμετανόητων πρασινοφρουρών -όσων δεν μπούκαραν στην Κουμουνδούρου για να συνεχίσουν τη μάσα- είναι περισσότερο αποκρουστικό από ποτέ. Οι πούροι κομμουνιστές, ζουν στον κόσμο του Περισσού, ροκανίζοντας λίγη-λίγη, την κρατική επιχορήγηση. Για τα ρεμάλια με τα μαύρα, του Μιχαλοτέτοιου , θα πεις ότι ούτε λέξη δεν αξίζει να γράψει κανείς -και θα ‘χεις δίκιο.

Αυτός ο εσμός των πρωταγωνιστών είναι παγίως πρώτο τραπέζι πίστα, μπροστά στο πάλκο της τηλεδημοκρατίας μας και στον μολυσμένο ραδιοφωνικό αέρα. Άνθρωποι εξαιρετικά κατώτεροι των τραγικών περιστάσεων που βιώνει αυτός ο τόπος, αερολογούν αναίσχυντα, όταν δεν κομπορρημονούν στα κοινωνικά δίκτυα για να μαζεύουν την ευαρέσκεια και τα σάλια των έμμισθων ακολούθων τους και των φανατικά ηλιθίων.
.
Κι αν επιμένεις να λες ότι αποκλείεται, ανάμεσα στους 300, να μην υπάρχουν και κάποιοι σοβαροί άνθρωποι, που ακριβώς επειδή είναι σοβαροί, τους αγνοούν τα αδηφάγα δίκτυα και δεν τους ξέρουν, παρά οι ψηφοφόροι της ιδιαίτερης εκλογικής τους περιφέρειας, θα αναρωτηθώ: αν ήταν έτσι, τότε τι κάθονται και κάνουν, σοβαροί άνθρωποι, μέσα σε μια Βουλή, ταπεινωμένη και καταφρονεμένη, υπόδουλη στον οικονομικό έλεγχο των διεθνών συνδίκων αυτής της ελεεινής και παράνομης πτωχευτικής διαδικασίας; Πώς ανέχονται, σοβαροί άνθρωποι, να κάθονται στα βουλευτικά έδρανα και να νομιμοποιούν με την παρουσία τους και την ψήφο τους, το ξεπούλημα των ασημικών της πατρίδας, αντί πινακίου φακής; Πως αντέχουν να βλέπουν το Σύνταγμα της Ελλάδας, το οποίο έχουν δώσει όρκο, πολιτικό ή θρησκευτικό, ότι θα διαφυλάττουν, να κουρελιάζεται με τόσο επονείδιστο τρόπο, σελίδα-σελίδα;

Όχι, δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν σοβαροί άνθρωποι, μέσα σε αυτήν την παράγκα που λέγεται Βουλή των Ελλήνων, ό,τι και να μου λες!
.
Το λένε κι οι δημο(σ)κόποι με όλους τους τρόπους, είτε κάποιοι τους δίνουν δεκαχίλιαρα για να μαγειρέψουν τη σειρά των επιλαχόντων στο ρόλο του ακαταλληλότερου είτε δεν τους δίνουν δεκάρα: Χρειάζεται ένα νέο αφήγημα, σου λέω!


Χρειάζεται ένα νέο αφήγημα

Κοίτα τριγύρω. Όλα όσα σε περιβάλλουν, έχουν πλέον ανασχεδιαστεί έτσι ώστε να εξυπηρετήσουν την ανάγκη του ανθρώπου για ευρύτερη γνώση. Οποιαδήποτε στιγμή το επιλέξεις, μπορείς με το κατάλληλο μέσο της επιλογής σου να βουτήξεις μέσα στην Ελεύθερη Ροή πληροφορίας που περιμένει στον αχανή κόσμο του διαδικτύου, βγαίνοντας από την περιήγησή σου λιγάκι σοφότερος.
Είναι όμως έτσι; Είναι στα αλήθεια αυτή η Διαδικτυακή πραγματικότητα με τις άπειρες πληροφορίες ανεξάρτητη από τις προσπάθειες λογοκρισίας και χειραγώγησης στη Ροή πληροφορίας, και εν τέλει των ανθρώπινων συνειδήσεων;

Homo Cybernetus : Ο «Συνδεδεμένος» Άνθρωπος

Οι απαρχές του 21ου Αιώνα μετέτρεψαν τον άνθρωπο σε ένα Ον

που λατρεύει να είναι συνδεδεμένο στο Διαδικτυακό Σύμπαν. Αρχικά ήρθε η έκρηξη του internet και ο ενθουσιασμός που ακολούθησε ήταν τεράστιος. Αμέσως ξεπήδησαν κανάλια επικοινωνίας και υπερσυνδεσιμότητας μεταξύ των χρηστών, πιλοτικές ιστοσελίδες κάθε είδους και ποικίλης θεματολογίας. Μαζί με την αρχική μορφή του διαδικτύου ( που ήταν σαφώς περιορισμένη και καμία σχέση δεν είχε με την τωρινή μορφή του web) επικράτησε και μία αύρα ελευθερίας στον άνθρωπο της νέας χιλιετίας. Είχε πλέον αποκτήσει μία δίοδο ασφαλούς έκφρασης, και ελεύθερου διαμοιρασμού πληροφοριών, αρχείων αλλά και κοσμοθεωριών στις ανεξάρτητες από τον έλεγχο και την χειραγώγηση δαιδαλώδεις παραφυάδες του Διαδικτύου.

Βέβαια τότε η τεχνολογία του Διαδικτύου δεν ήταν τόσο εύκολα προσβάσιμη σε σχέση με το σήμερα. Το 2001 για παράδειγμα στην χώρα μας, μόνο 2 στα 10 σπίτια είχαν πρόσβαση στο διαδίκτυο και αυτό μόνο από μία πηγή, τον σταθερό υπολογιστή του γραφείου. Η σύνδεση ήταν αργή, και έτσι δεν είχε ακόμη «γεννηθεί» η ανάγκη αλλά και η δυνατότητα για την 24ωρη χρήση του νέου εργαλείου πληροφόρησης από το σύνολο της χώρας, της Ηπείρου, της Ανθρωπότητας. Και κάπου στο 2005 ήρθε η έκρηξη της Τεχνολογίας, που χρόνο με το χρόνο παρουσίαζε ολοένα και περισσότερα επιτεύγματα που σε κρατούν και με κρατούν συνδεδεμένο στον Κυβερνοχώρο συνεχώς και χωρίς περιορισμούς. Η αρχή έγινε με τα Smartphones, τα τηλέφωνα που απέκτησαν «Νοημοσύνη», και οι βασικές του λειτουργίες (τηλέφωνο – μήνυμα) έδωσαν την θέση τους σε ένα κάρο εφαρμογές για το χτίσιμο του Διαδικτυακού avatar του κάθε ενός από εμάς.

Στην συνέχεια ήρθαν τα tablets, τα wearables, οι Smart TV και άπειρες άλλες μικροσυσκευές που είναι όλες έτοιμες να σε ενημερώσουν, αλλά και να ενημερώσουν τους άλλους για τον διαδικτυακό εαυτό σου, την εικονική σου Ταυτότητα που δεν έχει καμία σχέση με την πραγματική σου ζωή Οι συσκευές σου έγιναν «Έξυπνες», το σπίτι σου έγινε «έξυπνο», το κάθε τι ενημερώνει αυτοβούλως κάθε σου κίνηση.

Ελεύθερη Ροή πληροφορίας ή ο Απόλυτος έλεγχος του ανθρώπου;

Και κάπως έτσι φτάνοντας στο σήμερα, μετατράπηκες και μετατράπηκα σε ένα Homo Cybernetus, που παρέχει απλόχερα σε όποιον θέλει να μας ελέγξει κάθε πληροφορία για τον εαυτό μας, την κάθε μας κίνηση.

Σε αυτό το σημείο οφείλουμε να απευθύνουμε στον εαυτό μας το εξής ερώτημα : Είμαστε εμείς που ελέγχουμε το internet, ή είναι το internet που ελέγχει και κυριεύει εμάς; Αυτή η διπλή φύση του πιο «ελεύθερου» μέσου ενημέρωσης, έχει περάσει απευθείας στην καθημερινότητά μας. Ναι, το Διαδίκτυο διαθέτει μία διπλή υπόσταση. Μπορεί αν καταφέρεις να το ελέγξεις, να σου παρέχει απεριόριστες αξιόπιστες πληροφορίες και εν τέλει να σε κάνει ένα πιο ελεύθερο συνειδησιακά άνθρωπο, να διευρύνει τους ορίζοντες του Νου σου, μπορεί να είναι ένα εργαλείο που βοηθά στην εξέλιξη του ανθρώπου. Αν όμως σε ελέγξει εκείνο, τότε σε μετατρέπει σε υποχείριό του. Σε εθίζει και σε εγκλωβίζει σε μία εντελώς εικονική, επίπλαστη πραγματικότητα.

Μήπως όμως μπορούμε να αναγνωρίσουμε την ίδια διπλή ταυτότητα και σε αρκετές από τις πληροφορίες που λαμβάνουμε από το Διαδίκτυο; Μήπως πίσω από μία αληθοφανή είδηση κρύβεται μία κατασκευασμένη πληροφορία, που διαμοιράζεται έτσι ώστε να σε εγκλωβίσει σε μία ψεύτικη ιδεολογία, ή άποψη που ενώ υποστηρίζεις πως είναι δική σου, απλά εμφυτεύεται με αριστοτεχνικό τρόπο στην συνείδησή σου;

Είναι γεγονός πως τα μεγάλα Μέσα Ενημέρωσης, που ήδη έχουν εδραιωθεί και στον Διαδικτυακό κόσμο, διαθέτουν άπειρα κανάλια και ιστοσελίδες που δίχως άμεση προφανή σύνδεση μεταξύ τους, ανήκουν στον ίδιο όμιλο και αναδιανέμουν τις ίδιες ειδήσεις. Το κόλπο εδώ για τον διαδικτυακό αναγνώστη είναι να μπορέσει να διακρίνει το μοτίβο που σαφώς υπάρχει σε αυτή την αναδιανομή, είτε πρόκειται για πραγματικές, είτε για ψεύτικες κατασκευασμένες πληροφορίες. Μέσα από αυτή την διαδικασία διαμορφώνονται και χειραγωγούνται συνειδήσεις, αποτυπώνονται στο συλλογικό ασυνείδητο Πολιτικά φρονήματα, αισθήματα Ρατσισμού, σεξισμού, και γενικώς έννοιες του διαχωρισμού και διαμοιρασμού των ανθρώπων σε μικρότερες υποομάδες που μάχονται η μία την άλλη.

Διαδικτυακή Λογοκρισία, Κατασκευή &αναδιανομή των Ψεύτικων Πληροφοριών

Οι ειδήσεις και οι πληροφορίες αποτελούνται από λέξεις, και ως

γνωστόν οι «ενεργειακά φορτισμένες» λέξεις, οι λέξεις δύναμης έχουν τέτοια ισχύ που μπορούν να προκαλέσουν επαναστάσεις, ή μπορούν να καταστείλουν τεράστιες μάζες ανθρώπων, μονάχα με μερικά κλικ του mouse, ή μερικές κινήσεις στην οθόνη αφής.Για παράδειγμα, Η Εικόνα των άδειων δρόμων του Παρισιού, η δημοφιλής φωτογραφία που έγινε viral, έδειχνε τους παντελώς άδειους δρόμους του Παρισιού έπειτα από την επίθεση στο Club αλλά και την βομβιστική επίθεση που ακολούθησε. Η Εικόνα αυτή είχε τραβηχτεί για ένα project που ονομαζόταν SilentWorld, που παρουσίαζε πόλεις σε ένα μετά-αποκαλυπτικό στάδιο, κοντά στο τέλος του κόσμου και δίχως την ύπαρξη των ανθρώπων.

Αν είσαι πολίτης της Κίνας και επιχειρήσεις να περιηγηθείς στο Διαδίκτυο, τότε θα πέσεις πάνω στην Χρυσή ασπίδα, ένα γιγαντιαίο Μηχανισμό Λογοκρισίας και παρακολούθησης που μπλοκάρει αυτόματα χιλιάδες ιστοσελίδες και την ελεύθερη Ροή πληροφορίας, με το Facebook, το Youtube, το Twitter και το Instagram να περιλαμβάνονται σε αυτές. Τα παραπάνω αποτελούν ένα απειροελάχιστο δείγμα, και με μία μικρή έρευνα μπορείς και μόνος σου να διαπιστώσεις πως η Λογοκρισία, αλλά και η χειραγώγηση και η κατασκευή των ειδήσεων και των πληροφοριών είναι μία τακτική που χρησιμοποιείται κατά κόρον. Δεν είναι δύσκολο να παρακολουθήσεις τις διαδρομές, δεν είναι ακατόρθωτο να ανακαλύψεις την πραγματική ελεύθερη Ροή πληροφορίας.

Γιατί ίσως ο απώτερος σκοπός σε αυτό το εργαλείο που παρέχει την αίσθηση της ελευθερίας στον χρήστη του, να μετατρέπεται ανάλογα με την προσέγγιση, στο υπέρτατο εργαλείο εγκλωβισμού του ανθρώπου. Φυσικά και πνευματικά. Η Διπλή πραγματικότητά του όμως υπάρχει, όπως υπάρχει και η επιλογή του τρόπου που θα το προσεγγίσεις. Είναι στο χέρι σου να αναγνωρίσεις τα μοτίβα χειραγώγησης, και να ρουφήξεις κάθε σωστή είδηση και πληροφορία από τα πραγματικά ελεύθερα κανάλια πληροφόρησης.Μόνο εσύ είσαι ο κριτής, μόνο εσύ διαμορφώνεις την προσωπική σου πραγματικότητα. Επιλέγοντας σωστά, απαγκιστρώνοντας τον εαυτό σου από την μεγαλύτερη ίσως επιχείρηση χειραγώγησης στην σύγχρονη ιστορία της Ανθρωπότητας.

Αποστόλης Χειρδάρης

“Error 451”: Αποκρύπτοντας την ελέυθερη Ροή πληροφορίας

Αν ο άνθρωπος δεν φοβόταν την αλλαγή, η ζωή του θα ήταν πολύ πιο εύκολη και ίσως με μεγαλύτερο νόημα. Θα μπορούσε να ανακαλύψει όλο το εύρος των δυνατοτήτων του και κάθε στιγμή της ζωής του θα ήταν μία πρόκληση και μία «πρόσκληση» για δημιουργία.
Ο φόβος της αλλαγής, ο οποίος είναι αρχέγονος φόβος και σχετίζεται με την εποχή της σταθεροποίησης των συνθηκών διαβίωσης του πρωτόγονου ανθρώπου, ενισχύει την «ψευδαίσθηση της μονιμότητας» και είναι στην ουσία ο φόβος για το άγνωστο. Πολύ λίγοι άνθρωποι τολμούν να αναμετρηθούν με αυτό και να αναλάβουν αυτή τη πρόκληση. Ο φόβος αυτός είναι τόσο έντονος ώστε πολλές φορές οι άνθρωποι προτιμούν την επ΄αόριστο παράταση μίας αρνητικής κατάστασης από μία αλλαγή προς το άγνωστο…. Είναι λίγο παράλογο… ε; Αισθάνονται ασφάλεια μέσα στην ψευδαίσθηση της μονιμότητας ακόμη και αν είναι μία μονιμότητα που τους ταλαιπωρεί ή τους βασανίζει. Ειδικότερα ο δυτικός άνθρωπος ο οποίος έχει χάσει την επαφή με την φύση …και άρα με την περιοδικότητα των φαινομένων… σπεύδει να προβάλει την «ψευδαίσθηση της μονιμότητας» στα γεγονότα της ζωής του που του προκαλούν πόνο ή απόλαυση… Γι’ αυτό και παραπαίει μεταξύ κατάθλιψης (όταν το γεγονός προκαλεί πόνο) και αφελούς χαύνωσης (όταν το γεγονός προκαλεί απόλαυση) διότι αμέσως το πολλαπλασιάζει και το διαστέλλει σε ένα αόριστο μέλλον, βλέποντας αυτό που του συμβαίνει τώρα, μέσα από το μεγεθυντικό φακό της «ψευδαίσθησης της μονιμότητας». Έχει ξεχάσει την πολύ απλή διαπίστωση πως όλα τα φαινόμενα της πραγματικότητας που ζούμε είναι περιοδικά και εναλλασσόμενα… το φως διαδέχεται το σκοτάδι, η άνοιξη διαδέχεται το χειμώνα κ.λπ. και γενικώς όλα τα γεγονότα του «κόσμου τούτου» ακολουθούν αυτόν τον παγκόσμιο νόμο της γέννησης, της ακμής, της παρακμής και του θανάτου.
Αυτή η σχεδόν μοιρολατρική επιδίωξη της μονιμότητας κρατάει τον άνθρωπο καθηλωμένο στην ανωριμότητα της εφηβικής ηλικίας και συναισθηματικά και πνευματικά και διαβρώνει και καταστρέφει όλες του τις δημιουργικές δυνάμεις…. Συμπεριφέρεται σαν ανεύθυνος δημόσιος υπάλληλος σε όλες τις πλευρές της ζωής του και βιώνει τον χρόνο σαν μία στατική επανάληψη γεγονότων. Οι πράξεις του πλέον δεν έχουν νόημα εφόσον δεν επιφέρουν καμία αλλαγή στη ζωή του γι’ αυτό και όλες του οι ασχολίες μετατρέπονται σε αγγαρείες.
Η Γαλλική επανάσταση ξεκίνησε με τη φράση «αν όχι εμείς ποιοι; Αν όχι τώρα πότε;» μία φράση που στρέφει τη συνείδηση στο παρόν και στην ανάληψη της ατομικής ευθύνης. Στην εποχή μας όπου οι επαναστάσεις είναι ατομικές και όχι συλλογικές, αυτές οι φράσεις πρέπει να ειπωθούν σε πρώτο ενικό… «Αν όχι εγώ ποιος;» Αυτή η οπτική και στάση ζωής ξεκλειδώνει όλες τις δημιουργικές δυνάμεις του ανθρώπου και μετατρέπει την κάθε στιγμή της ζωής σε ευκαιρία με νόημα και προοπτική.

Λευτέρης Κατσιμάνης

H ψευδαίσθηση της μονιμότητας συνέχεια….

Αν ο άνθρωπος δεν φοβόταν την αλλαγή, η ζωή του θα ήταν πολύ πιο εύκολη και ίσως με μεγαλύτερο νόημα. Θα μπορούσε να ανακαλύψει όλο το εύρος των δυνατοτήτων του και κάθε στιγμή της ζωής του θα ήταν μία πρόκληση και μία «πρόσκληση» για δημιουργία.
Ο φόβος της αλλαγής, ο οποίος είναι αρχέγονος φόβος και σχετίζεται με την εποχή της σταθεροποίησης των συνθηκών διαβίωσης του πρωτόγονου ανθρώπου, ενισχύει την «ψευδαίσθηση της μονιμότητας» και είναι στην ουσία ο φόβος για το άγνωστο. Πολύ λίγοι άνθρωποι τολμούν να αναμετρηθούν με αυτό και να αναλάβουν αυτή τη πρόκληση. Ο φόβος αυτός είναι τόσο έντονος ώστε πολλές φορές οι άνθρωποι προτιμούν την επ΄αόριστο παράταση μίας αρνητικής κατάστασης από μία αλλαγή προς το άγνωστο…. Είναι λίγο παράλογο… ε; Αισθάνονται ασφάλεια μέσα στην ψευδαίσθηση της μονιμότητας ακόμη και αν είναι μία μονιμότητα που τους ταλαιπωρεί ή τους βασανίζει. Ειδικότερα ο δυτικός άνθρωπος ο οποίος έχει χάσει την επαφή με την φύση …και άρα με την περιοδικότητα των φαινομένων… σπεύδει να προβάλει την «ψευδαίσθηση της μονιμότητας» στα γεγονότα της ζωής του που του προκαλούν πόνο ή απόλαυση… Γι’ αυτό και παραπαίει μεταξύ κατάθλιψης (όταν το γεγονός προκαλεί πόνο) και αφελούς χαύνωσης (όταν το γεγονός προκαλεί απόλαυση) διότι αμέσως το πολλαπλασιάζει και το διαστέλλει σε ένα αόριστο μέλλον, βλέποντας αυτό που του συμβαίνει τώρα, μέσα από το μεγεθυντικό φακό της «ψευδαίσθησης της μονιμότητας». Έχει ξεχάσει την πολύ απλή διαπίστωση πως όλα τα φαινόμενα της πραγματικότητας που ζούμε είναι περιοδικά και εναλλασσόμενα… το φως διαδέχεται το σκοτάδι, η άνοιξη διαδέχεται το χειμώνα κ.λπ. και γενικώς όλα τα γεγονότα του «κόσμου τούτου» ακολουθούν αυτόν τον παγκόσμιο νόμο της γέννησης, της ακμής, της παρακμής και του θανάτου.
Αυτή η σχεδόν μοιρολατρική επιδίωξη της μονιμότητας κρατάει τον άνθρωπο καθηλωμένο στην ανωριμότητα της εφηβικής ηλικίας και συναισθηματικά και πνευματικά και διαβρώνει και καταστρέφει όλες του τις δημιουργικές δυνάμεις…. Συμπεριφέρεται σαν ανεύθυνος δημόσιος υπάλληλος σε όλες τις πλευρές της ζωής του και βιώνει τον χρόνο σαν μία στατική επανάληψη γεγονότων. Οι πράξεις του πλέον δεν έχουν νόημα εφόσον δεν επιφέρουν καμία αλλαγή στη ζωή του γι’ αυτό και όλες του οι ασχολίες μετατρέπονται σε αγγαρείες.
Η Γαλλική επανάσταση ξεκίνησε με τη φράση «αν όχι εμείς ποιοι; Αν όχι τώρα πότε;» μία φράση που στρέφει τη συνείδηση στο παρόν και στην ανάληψη της ατομικής ευθύνης. Στην εποχή μας όπου οι επαναστάσεις είναι ατομικές και όχι συλλογικές, αυτές οι φράσεις πρέπει να ειπωθούν σε πρώτο ενικό… «Αν όχι εγώ ποιος;» Αυτή η οπτική και στάση ζωής ξεκλειδώνει όλες τις δημιουργικές δυνάμεις του ανθρώπου και μετατρέπει την κάθε στιγμή της ζωής σε ευκαιρία με νόημα και προοπτική.

Λευτέρης Κατσιμάνης

H ψευδαίσθηση της μονιμότητας συνέχεια….

«Σε περιόδους οικονομικής παρακμής, ύφεσης ή κρίσης δεν υπάρχουν λιγότεροι πόροι ούτε και μικρότερη επιθυμία για αγαθά και υπηρεσίες σε παγκόσμιο επίπεδο από ότι σε περιόδους άνθησης ή οικονομικής εξάπλωσης. Αυτό που μεταβάλλεται είναι η επενδυτική εμπιστοσύνη που οδηγεί στην ανάληψη επενδυτικού κινδύνου σε αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις. Κάθε οικονομία που στηρίζεται για τη δημιουργία οικονομικής δραστηριότητας αποκλειστικά στην εμπιστοσύνη των επενδυτών είναι καταδικασμένη να υποφέρει από τις διακυμάνσεις της εμπιστοσύνης αυτής…


Το επανεφευρεμένο συνεταιριστικό μοντέλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε καταστάσεις που στόχος είναι η αναμόρφωση της οικονομίας, διότι σε τέτοιες καταστάσεις δεν είναι δυνατό να αναμένεται απλώς ν’ αναγεννηθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών, αλλά είναι ανάγκη να ενθαρρυνθούν λύσεις αυτοβοήθειας και να παρακινηθούν διάφορες ομάδες ενδιαφερομένων να αναλάβουν το καθήκον ν’ αναπτύξουν συνεταιριστικές επιχειρήσεις ως άμεση ή έμμεση κινητήριο δύναμη για οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική βελτίωση».

Τα απαραίτητα κεφαλαία για την ίδρυση συνεταιριστικών επιχειρήσεων, οι οποίες καλύπτουν τις ανάγκες των μελών σε υπηρεσίες ή αγαθά, συγκεντρώνονται από πολλά μέλη που προσφέρουν από λίγα χρήματα, αντί από έναν επενδυτή που προσφέρει πολλά χρήματα απαιτώντας την υψηλή απόδοση των κεφαλαίων του. Τα μέλη των συνεταιρισμών δεν προσδοκούν την απόδοση των (έτσι και αλλιώς μικρών) κεφαλαίων τους αλλά την κάλυψη των αναγκών με υπηρεσίες ή αγαθά από τον συνεταιρισμό τους.


Το βιβλίο του Edgar Parnell «Επανεφεύρεση των Συνεταιρισμών –

Επιχειρήσεις για τον 21ο αιώνα», έρχεται σε μια επίκαιρη στιγμή. Η συσσωρευμένη πολύχρονη γνώση και εμπειρία από τον διεθνή χώρο, που διαθέτει ο συγγραφέας, του έδωσαν τη δυνατότητα να συστηματοποιήσει τις πλούσιες παρατηρήσεις του για τον θεσμό. Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέας συνδυάζει λειτουργικά τους διεθνείς κανόνες των συνεταιρισμών με τη σημερινή πραγματικότητα, χειριζόμενος με ευστοχία και σφαιρικότητα το πολύπτυχο συνεταιριστικό φαινόμενο. Γι’ αυτό απευθύνεται σε όλους εκείνους που σχετίζονται με τους συνεταιρισμούς είτε ως μέλη των διοικήσεων είτε ως υπηρεσιακά στελέχη, σύμβουλοι ή υπεύθυνοι για τη διαμόρφωση συνεταιριστικής πολιτικής. Ο Parnell απορρίπτει πολλούς από τους μύθους και τις παρανοήσεις γύρω από τους συνεταιρισμούς και παρέχει νέους και πρακτικούς τρόπους για να καταστούν οι συνεταιρισμοί πιο αποτελεσματικές και δυναμικές οργανώσεις.
Η Επανεφεύρεση των Συνεταιρισμών, δεν αποτελεί απλώς μιαν αξιόλογη ανά-λυση ενός «παρελθόντος θεσμού», αλλά μια δυναμική, σύγχρονη και πρωτοπόρα παρέμβαση που εξετάζει νέους τρόπους κατανόησης του συνεταιριστικού επιχειρη-ματικού μοντέλου και έναρξης μετασχηματισμού των συνεταιρισμών, ώστε να επιτύχουν τη μετάβαση από οργανώσεις επιβίωσης σε αναπτυξιακές μηχανές της οικονομίας, που θα αποδίδουν πραγματικά οφέλη στα μέλη τους.


«Η ΕΠΑΝΕΦΕΥΡΕΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ – Επιχειρήσεις για τον 21ο αιώνα» του Edgar Parnell

Ένα σημαντικό βιβλίο που περιγράφει τι είναι πραγματικά οι συνεταιρισμοί και πως οργανώνονται για να επιτύχουν.
Για το πλήρες κείμενο του βιβλίου πατήστε εδώ

Επανεφεύρεση των Συνεταιρισμών – Επιχειρήσεις για τον 21ο αιώνα

«Σε περιόδους οικονομικής παρακμής, ύφεσης ή κρίσης δεν υπάρχουν λιγότεροι πόροι ούτε και μικρότερη επιθυμία για αγαθά και υπηρεσίες σε παγκόσμιο επίπεδο από ότι σε περιόδους άνθησης ή οικονομικής εξάπλωσης. Αυτό που μεταβάλλεται είναι η επενδυτική εμπιστοσύνη που οδηγεί στην ανάληψη επενδυτικού κινδύνου σε αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις. Κάθε οικονομία που στηρίζεται για τη δημιουργία οικονομικής δραστηριότητας αποκλειστικά στην εμπιστοσύνη των επενδυτών είναι καταδικασμένη να υποφέρει από τις διακυμάνσεις της εμπιστοσύνης αυτής…


Το επανεφευρεμένο συνεταιριστικό μοντέλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε καταστάσεις που στόχος είναι η αναμόρφωση της οικονομίας, διότι σε τέτοιες καταστάσεις δεν είναι δυνατό να αναμένεται απλώς ν’ αναγεννηθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών, αλλά είναι ανάγκη να ενθαρρυνθούν λύσεις αυτοβοήθειας και να παρακινηθούν διάφορες ομάδες ενδιαφερομένων να αναλάβουν το καθήκον ν’ αναπτύξουν συνεταιριστικές επιχειρήσεις ως άμεση ή έμμεση κινητήριο δύναμη για οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική βελτίωση».

Τα απαραίτητα κεφαλαία για την ίδρυση συνεταιριστικών επιχειρήσεων, οι οποίες καλύπτουν τις ανάγκες των μελών σε υπηρεσίες ή αγαθά, συγκεντρώνονται από πολλά μέλη που προσφέρουν από λίγα χρήματα, αντί από έναν επενδυτή που προσφέρει πολλά χρήματα απαιτώντας την υψηλή απόδοση των κεφαλαίων του. Τα μέλη των συνεταιρισμών δεν προσδοκούν την απόδοση των (έτσι και αλλιώς μικρών) κεφαλαίων τους αλλά την κάλυψη των αναγκών με υπηρεσίες ή αγαθά από τον συνεταιρισμό τους.


Το βιβλίο του Edgar Parnell «Επανεφεύρεση των Συνεταιρισμών –

Επιχειρήσεις για τον 21ο αιώνα», έρχεται σε μια επίκαιρη στιγμή. Η συσσωρευμένη πολύχρονη γνώση και εμπειρία από τον διεθνή χώρο, που διαθέτει ο συγγραφέας, του έδωσαν τη δυνατότητα να συστηματοποιήσει τις πλούσιες παρατηρήσεις του για τον θεσμό. Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέας συνδυάζει λειτουργικά τους διεθνείς κανόνες των συνεταιρισμών με τη σημερινή πραγματικότητα, χειριζόμενος με ευστοχία και σφαιρικότητα το πολύπτυχο συνεταιριστικό φαινόμενο. Γι’ αυτό απευθύνεται σε όλους εκείνους που σχετίζονται με τους συνεταιρισμούς είτε ως μέλη των διοικήσεων είτε ως υπηρεσιακά στελέχη, σύμβουλοι ή υπεύθυνοι για τη διαμόρφωση συνεταιριστικής πολιτικής. Ο Parnell απορρίπτει πολλούς από τους μύθους και τις παρανοήσεις γύρω από τους συνεταιρισμούς και παρέχει νέους και πρακτικούς τρόπους για να καταστούν οι συνεταιρισμοί πιο αποτελεσματικές και δυναμικές οργανώσεις.
Η Επανεφεύρεση των Συνεταιρισμών, δεν αποτελεί απλώς μιαν αξιόλογη ανά-λυση ενός «παρελθόντος θεσμού», αλλά μια δυναμική, σύγχρονη και πρωτοπόρα παρέμβαση που εξετάζει νέους τρόπους κατανόησης του συνεταιριστικού επιχειρη-ματικού μοντέλου και έναρξης μετασχηματισμού των συνεταιρισμών, ώστε να επιτύχουν τη μετάβαση από οργανώσεις επιβίωσης σε αναπτυξιακές μηχανές της οικονομίας, που θα αποδίδουν πραγματικά οφέλη στα μέλη τους.


«Η ΕΠΑΝΕΦΕΥΡΕΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ – Επιχειρήσεις για τον 21ο αιώνα» του Edgar Parnell

Ένα σημαντικό βιβλίο που περιγράφει τι είναι πραγματικά οι συνεταιρισμοί και πως οργανώνονται για να επιτύχουν.
Για το πλήρες κείμενο του βιβλίου πατήστε εδώ

Επανεφεύρεση των Συνεταιρισμών – Επιχειρήσεις για τον 21ο αιώνα

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της κοινωνικής ταυτότητας ενός συνεταιρισμού είναι η φύση της εργασίας που ασκείται στο πλαίσιο της οικονομικής του δραστηριότητας. Αυτό δεν είναι απλά ένα οικονομικό ή τεχνικό ζήτημα. Όπως ένας συνεταιρισμός έχει διπλή φύση, οικονομική και κοινωνική, έτσι και η εργασία σε αυτόν δεν είναι απλά ένα οικονομικό του χαρακτηριστικό, αλλά και κοινωνικό. Εδώ το κοινωνικό νοείται με την καθολική (ολοκληρωμένη) έννοια του όρου, που περιλαμβάνει το οικονομικό, πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο και τις μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις.

Τι είναι ο αμειβόμενος εργαζόμενος συνεταιριστής, δηλαδή, το μέλος του συνεταιρισμού που εργάζεται και αμείβεται γι’ αυτό; Είναι αφεντικό ή μισθωτός υπάλληλος ή ταυτόχρονα αφεντικό και μισθωτός υπάλληλος ή αυτοαπασχολούμενος ή κάτι άλλο; Ποια είναι η κοινωνική σημασία της εργασίας, που ασκείται στο συνεταιρισμό χωρίς να αμείβεται (συνήθως ονομαζόμενη εθελοντική) και ποια η σχέση της με την αμειβόμενη; Πως σχετίζεται η φύση της εργασίας στο συνεταιρισμό με το κοινωνικό όραμα που φέρουν οι συνεταιρισμοί της κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας;

Στο κείμενο που ακολουθεί επιχειρείται να απαντηθούν – μεταξύ άλλων – τα παραπάνω ερωτήματα αξιοποιώντας τη θεωρία και την πράξη του διεθνούς συνεταιριστικού κινήματος, καθώς και τα φιλοσοφικά και επιστημονικά θεμέλια της διαλεκτικής.

Η προσέγγιση της εργασίας από το διεθνές συνεταιριστικό κίνημα
Μια σημαντική βάση για την κατανόηση της φύσης της εργασίας σ’ ένα συνεταιρισμό είναι τα σχετικά πρότυπα και οι αρχές, που διατυπώνονται στις παγκόσμιες διακηρύξεις και αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων της κορυφαίας οργάνωσης του διεθνούς συνεταιριστικού κινήματος, που είναι η Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία. Σημειώνεται ότι, η Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία (International Co-operative Alliance – ICA) ιδρύθηκε το 1895, περιλαμβάνει σήμερα ενώσεις συνεταιρισμών, που προέρχονται από 100 και πλέον χώρες και εκπροσωπούν περίπου 1 δισεκατομμύριο άτομα – μέλη των τοπικών συνεταιρισμών και ένας από τους στόχους της είναι η προαγωγή και η υπεράσπιση των συνεταιριστικών αρχών, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ο συνεργατικός χαρακτήρας των συνεταιρισμών [1].

Η θεμελιώδης προσέγγιση της εργασίας στο συνεταιρισμό, σύμφωνα με την ICA, περιλαμβάνει τρεις βασικές θέσεις:
1) το είδος της εργασίας που ασκείται σε ένα συνεταιρισμό αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό του συνεταιρισμού,
2) η εργασία αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο, ανεξάρτητα από το είδος του συνεταιρισμού, πχ όλα τα πρότυπα της Παγκόσμιας Διακήρυξης για τους εργατικούς συνεταιρισμούς πρέπει να ισχύουν και για τους εργαζόμενους μέλη των κοινωνικών συνεταιρισμών και
3) η σχέση των εργαζομένων μελών με το συνεταιρισμό πρέπει να θεωρείται ως διαφορετική από εκείνη της συμβατικής μισθωτής εργασίας και από εκείνη της αυτόνομης ατομικής εργασίας (δηλ. της αυτοαπασχόλησης) [2,3].

Σχετικά με την αμοιβή της εργασίας, οι συνεταιρισμοί πρέπει να αποζημιώνουν την εργασία των μελών τους δίκαια, λαμβάνοντας υπ’ όψη τη λειτουργία, την υπευθυνότητα, την πολυπλοκότητα και την ιδιαιτερότητα που προϋποτίθεται από τις θέσεις εκάστου μέλους, την παραγωγικότητά τους και την οικονομική ικανότητα της επιχείρησης, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να προσπαθούν να μειώσουν τη διαφορά μεταξύ των υψηλότερων και των χαμηλότερων αποζημιώσεων [2,3].

Με δεδομένο ότι δεν πρόκειται ούτε για μισθωτή εργασία, ούτε για αυτοαπασχόληση, οι συνεταιρισμοί πρέπει να προστατεύουν τα εργαζόμενα μέλη με κατάλληλα συστήματα (ανάλογα με το τι υφίσταται σε κάθε χώρα) κοινωνικής πρόνοιας, κοινωνικής ασφάλισης και συνθηκών υγιεινής σε χώρους εργασίας [2,3].

Και τέλος, σε ότι αφορά τη σχέση με τις εργατικές οργανώσεις, το συνεταιριστικό κίνημα πρέπει να διατηρήσει ένα μόνιμο διάλογο με τα συνδικάτα, καθώς και με τους αντιπροσώπους των εργαζομένων, με σκοπό να διασφαλιστεί, ότι αυτοί κατανοούν την φύση και την ουσία της συνεταιριστικής εργατικής ιδιοκτησίας, ως ένα ξεχωριστό τρόπο ύπαρξης εργασιακών σχέσεων και ιδιοκτησίας. Πρέπει επίσης να διατηρηθεί ο διάλογος με τα συνδικάτα και τους αντιπροσώπους των εργαζομένων, έτσι ώστε να υποστηριχτεί η εργασιακή συνεταιριστική ιδιοκτησία, λαμβάνοντας υπ’ όψη τη σημασία της και τις προοπτικές που προσφέρει στην ανθρώπινη κοινωνία [2,3].

Συνοψίζοντας, για το διεθνές συνεταιριστικό κίνημα, δεν μπορεί να υφίσταται η σχέση «αφεντικά – μισθωτοί υπάλληλοι εργαζόμενοι» σε ένα συνεταιρισμό. Κι αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ούτε αφεντικά ούτε υπάλληλοι εργαζόμενοι σε ένα συνεταιρισμό, που θέλει να διατηρεί το συνεργατικό του χαρακτήρα. Επίσης, το είδος της ασφαλιστικής κάλυψης των εργαζόμενων μελών του συνεταιρισμού είναι ανεξάρτητο από το είδος της εργασίας στο συνεταιρισμό και φυσικά δεν το καθορίζει. Έτσι, η αναγκαιότητα για ασφαλιστική κάλυψη (για σύνταξη, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη κλπ) των εργαζόμενων μελών ενός συνεταιρισμού, που οδηγεί για παράδειγμα, στην ένταξη στο καθεστώς του ΙΚΑ με τις σχετικές κρατήσεις, δεν σημαίνει και την αποδοχή και την καθιέρωση από το συνεταιρισμό της έννοιας του μισθού και άρα του όρου μισθωτός, δηλαδή, την ύπαρξη εξαρτημένης μισθωτής εργασίας και άρα την ύπαρξη αφεντικών και υπαλλήλων εργαζομένων.

Διαλεκτική προσέγγιση της εργασίας
Πρώτα απ’ όλα, ο άνθρωπος με την εργασία αλληλεπιδρά με τη φύση, αλλάζοντας και τη φύση και τον ίδιο του τον εαυτό. «Η εργασία είναι πρώτα μια διαδικασία ανάμεσα στον άνθρωπο και στη φύση, μια διαδικασία όπου ο άνθρωπος με τη δική του πράξη μεσολαβεί, ρυθμίζει και ελέγχει την ανταλλαγή της ύλης ανάμεσα στον εαυτό του και τη φύση …… Επενεργώντας με την κίνηση αυτή πάνω στη φύση που βρίσκεται έξω απ’ αυτόν και αλλάζοντάς την, αλλάζει ταυτόχρονα και τη δική του φύση» [4].

Οι άνθρωποι, ως κοινωνικά όντα, στο πλαίσιο παραγωγής της υλικής τους ζωής «έρχονται σε καθορισμένες σχέσεις, αναγκαίες, ανεξάρτητες από τη θέλησή τους, σε σχέσεις παραγωγής ….. Το σύνολο αυτών των παραγωγικών σχέσεων αποτελεί το οικονομικό οικοδόμημα της κοινωνίας, την υλική βάση, που πάνω της υψώνεται ένα νομικό και πολιτικό εποικοδόμημα και που σε αυτήν αντιστοιχούν ορισμένες πάλι κοινωνικές μορφές συνείδησης. Ο τρόπος της παραγωγής της υλικής ζωής καθορίζει γενικά την εξέλιξη της κοινωνικής, πολιτικής και διανοητικής ζωής. Το τι είναι οι άνθρωποι, δεν καθορίζεται από τη συνείδησή τους, αλλά, αντίστροφα, το κοινωνικό τους είναι, καθορίζει τη συνείδησή τους ……. Όταν μεταβάλλεται η οικονομική βάση, ανατρέπεται λιγότερο ή περισσότερο, γρηγορότερα ή αργότερα, ολόκληρο το τεράστιο εποικοδόμημα» [5].

Αυτό σημαίνει ότι το οικονομικό επίπεδο είναι μεν το καθοριστικό σε τελευταία ανάλυση, αλλά μόνο σε τελευταία. Η καθολική, η ολοκληρωμένη ανάλυση είναι η κοινωνική, που περιλαμβάνει όλα τα επίπεδα (οικονομικό, πολιτικό, ιδεολογικό) και τις αλληλεπιδράσεις τους. Επίσης, η κοινωνική εξέλιξη δεν καθορίζεται ντετερμινιστικά, αλλά κυριαρχείται από τη σύμπτωση, τις πιθανότητες, την τυχαιότητα (σημαντική εδώ η σύνδεση της διαλεκτικής με τη θεωρία του χάους [6]). Συγκεκριμένα, οι οικονομικές συνθήκες «είναι αυτό που καθορίζει σε τελευταία ανάλυση την ιστορική εξέλιξη. Υπάρχουν όμως εδώ δυο σημεία που δεν πρέπει να τα παραβλέπουμε: α) Η πολιτική, νομική, φιλοσοφική, θρησκευτική, φιλολογική, καλλιτεχνική κτλ. ανάπτυξη βασίζεται στην οικονομική. Όλες τους όμως αντεπιδρούν επίσης η μια πάνω στην άλλη και πάνω στην οικονομική βάση. Τα πράγματα όμως δεν έχουν καθόλου έτσι, ότι δηλαδή η οικονομική κατάσταση είναι η μόνη αιτία που δρα, ενώ όλα τα άλλα είναι μόνον παθητικό αποτέλεσμα. Εδώ έχουμε αλληλεπίδραση πάνω στη βάση της οικονομικής αναγκαιότητας που επιβάλλεται πάντα σε τελευταία ανάλυση ……. β) Οι ίδιοι οι άνθρωποι κάνουν την ιστορία τους, την κάνουν όμως ως τώρα όχι με συλλογική θέληση, σύμφωνα μ’ ένα γενικό σχέδιο, ούτε καν μέσα στα πλαίσια μιας καθορισμένης, δοσμένης κοινωνίας. Οι προσπάθειές τους διασταυρώνονται, κι ακριβώς γι’ αυτό σ’ όλες αυτές τις κοινωνίες κυριαρχεί η αναγκαιότητα, που ολοκλήρωση και μορφή έκφρασής της είναι η σύμπτωση» [7].

Για τους εργαζόμενους στο πλαίσιο του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής «η ελευθερία καταργήθηκε από το σύστημα του καταμερισμού της εργασίας, στο οποίο το άτομο βλέπει να του αποσπούν το προϊόν της εργασίας του …… Η υπεραξία της εργασίας του ….. καρπώνεται από την κοινωνική τάξη που εκμεταλλεύεται τις παραγωγικές του δυνάμεις. Ο εκάστοτε εργαζόμενος δουλεύει σε κάποιο εξειδικευμένο, συγκεκριμένο τμήμα της παραγωγής και είναι αποκομμένος από το προϊόν της εργασίας του ….. Ο εργάτης δεν βλέπει απλά την αλλοτρίωση του σε σχέση με την εργασία του, αλλά επίσης βλέπει να υφαρπάζεται το προϊόν αυτής ….. Ο κόσμος της παραγωγής αποτελείται από άτομα που εκμεταλλεύονται και εκμεταλλευόμενους. Ο άνθρωπος αποξενώνεται όχι μόνο από το προϊόν της εργασίας του αλλά και από τους άλλους ανθρώπους. Η πηγή αυτής της αμοιβαίας εκμετάλλευσης είναι η ιδιοκτησία των μέσων που καθιστούν εφικτή την οικονομική παραγωγή (π.χ. εργοστάσια, χωράφια κλπ)» [8].

Αυτή η αλλοτρίωση, η αποξενωμένη εργασία χαρακτηρίζει τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής και το άρρηκτα συνδεδεμένο με αυτόν σύστημα της μισθωτής εργασίας [9]. Και μάλιστα, «σ’ αυτό το είδος της ανταλλαγής ανάμεσα στο κεφάλαιο και στην εργασία θεμελιώνεται ο κεφαλαιοκρατικός τρόπος της παραγωγής ή το μισθωτό σύστημα και που υποχρεωτικά πρέπει να καταλήγει πάντα στην αναπαραγωγή του εργάτη σαν εργάτη και του κεφαλαιοκράτη σαν κεφαλαιοκράτη» [10]. «Το κεφάλαιο προϋποθέτει τη μισθωτή εργασία, η μισθωτή εργασία προϋποθέτει το κεφάλαιο. Το ένα προϋποθέτει το άλλο, το ένα παράγει το άλλο» [11]. «Κατά συνέπεια, το να θέλει κανείς ν’ αφήσει τη μισθωτή εργασία να υπάρχει και ταυτόχρονα να καταργήσει το κεφάλαιο είναι ένα αίτημα αυτοαναιρούμενο, που δεν μπορεί να σταθεί» [12].

Η συνεταιριστική δημοκρατική οργάνωση στον αντίποδα της ιδιωτικής και κρατικής ιεραρχικής και αντιδημοκρατικής οργάνωσης της εργασίας

Ένα θεμελιώδες χαρακτηριστικό του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής είναι η ιεραρχική και αντιδημοκρατική οργάνωση τόσο των ιδιωτικών και κρατικών επιχειρήσεων όσο και του ίδιου του κράτους (των κρατικών υπηρεσιών). Οι εργαζόμενοι μισθωτοί σε αυτές, δεν έχουν κανένα λόγο για κανένα ζήτημα. Οι αποφάσεις λαμβάνονται πάντα “από τους επάνω”. Αυτό το χαρακτηριστικό στο οικονομικό επίπεδο, επιδρά στο πολιτικό και ιδεολογικό εποικοδόμημα, “εκπαιδεύοντας” τους εργαζόμενους και τους πολίτες στο να θεωρούν ότι η αποτελεσματικότητα σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας συνδέεται υποχρεωτικά με την ανάθεση των αποφάσεων και των επιλογών σε κάποιους “από πάνω”, και ότι η διακυβέρνηση «είναι πολύ δύσκολη για τους ανθρώπους του λαού» [13].

Στον αντίποδα, βρίσκεται ο συνεταιρισμός, όπου η δημοκρατική οργάνωσή του (αποφάσεις από τη γενική συνέλευση όλων των μελών, ένα άτομο – μία ψήφος κλπ) στο οικονομικό επίπεδο, επιδρά στο πολιτικό και ιδεολογικό εποικοδόμημα, εκπαιδεύοντας τους εργαζόμενους και τους πολίτες στη δημοκρατία, στην ενεργό συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων και των επιλογών και τελικά, στη διακυβέρνηση “από τα κάτω”.

«Στις καπιταλιστικές επιχειρήσεις ….. η οργάνωση της εργασίας είναι ιδιαίτερα στρωματοποιημένη ….. Από κοινού, μεγαλομέτοχοι και διοικητικό συμβούλιο ….. λαμβάνουν όλες τις σημαντικές αποφάσεις. Τι θα παράγει η εταιρεία, πώς, πού, και τέλος, τι θα γίνει με τα κέρδη. Η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων σε μια καπιταλιστική επιχείρηση υποχρεούνται να ζουν υπό το βάρος των αποφάσεων αυτών, από τη διαδικασία λήψης των οποίων έχουν αποκλειστεί….. Η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων πρέπει να αποδεχθεί τις αποφάσεις, δεν έχει κανένα νομικό δικαίωμα, ώστε να τις απορρίψει.
Η συνεταιριστική επιχείρηση είναι το κλειδί, η αποφασιστική εναλλακτική απέναντι σε μια παραδοσιακή καπιταλιστική επιχείρηση ..… Όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξαρτήτως του τι κάνουν στο εσωτερικό της επιχείρησης, πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν στη συλλογική λήψη των αποφάσεων, δημοκρατικά, αναφορικά με το τι, πώς, πού θα υλοποιείται η παραγωγή και τι θα γίνει με τα κέρδη..… Ένας άνθρωπος, μια ψήφος είναι το μέτρο με το οποίο λαμβάνονται αυτές οι αποφάσεις…..
Ο λόγος για τον οποίο ενδιαφερόμαστε για τη μετάβαση από μια ιεραρχική καπιταλιστική οργάνωση των επιχειρήσεων σε μια ριζοσπαστικά διαφορετική συνεταιριστική ή δημοκρατική οργάνωση, είναι απλός: Πιστεύουμε ότι πλέον έχει τελειώσει η ιστορική χρησιμότητα της καπιταλιστικής οργάνωσης της παραγωγής. Πλέον δεν είναι ικανή [η οργάνωση αυτή] να παρέχει αγαθά. Παρέχει κέρδη και ευημερία μόνο σε μια μικρή μερίδα του πληθυσμού και μόνο τα «αρνητικά» στην πλειονότητα» [14].

Από τους αποξενωμένους και εξαρτημένους μισθωτούς στους ελεύθερους συνεταιρισμένους δημιουργούς

Ο εργαζόμενος που προβαίνει με την ελεύθερη βούλησή του στη δημιουργία συνεταιρισμού μαζί με άλλους, αρνείται την αλλοτριωτική, αποξενωμένη και εξαρτημένη μισθωτή εργασία, αρνείται το δίπολο αφεντικό / μισθωτός υπάλληλος, αρνείται ταυτόχρονα και τους δύο πόλους της αντίθεσης: και το ρόλο του αφεντικού και το ρόλο του μισθωτού. Αυτή του όμως η δράση, που γεννιέται ως άρνηση μέσα στον κόσμο της εκμετάλλευσης, δεν είναι μόνον άρνηση. Τη ίδια στιγμή δρα καταφατικά και δημιουργικά. Δημιουργεί μια οικονομική δραστηριότητα, στην οποία καταργεί την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, την οποία υποτάσσει στις ανθρώπινες ανάγκες και όχι στα κέρδη, δρώντας αρμονικά με τη φύση και όχι κυριαρχώντας πάνω της όπως «κάποιος κατακτητής κυριαρχεί πάνω σ’ έναν ξένο λαό, όπως κι’ ένας που θάστεκε έξω από τη φύση – αλλά πως εμείς, με τη σάρκα, το αίμα και τον εγκέφαλό μας, ανήκουμε σ’ αυτή και βρισκόμαστε μέσα της και πως όλη η κυριαρχία μας πάνω της συνίσταται στο ότι διαθέτουμε απέναντι σ’ όλα τ’ άλλα δημιουργήματα της φύσης το πλεονέκτημα, ότι μπορούμε να διακρίνουμε και να εφαρμόζουμε σωστά τους νόμους της» [15].

Οι εργαζόμενοι συμμετέχοντας ισότιμα στο συνεταιρισμό μετατρέπουν τα μέσα παραγωγής πλούτου σε συνεταιριστική ιδιοκτησία και έτσι, καταργούν τον ίδιο τους τον εαυτό ως μισθωτούς εργαζόμενους, καταργούν τις ταξικές διαφορές και διακρίσεις στο χώρο της συγκεκριμένης δραστηριότητας [16,17]. Η δραστηριότητά τους αυτή, τους καθιστά κατ’ αρχήν στο οικονομικό επίπεδο «ελεύθερους συνεταιρισμένους παραγωγούς» [4,12].

Η έννοια των «παραγωγών» αναφέρεται στο οικονομικό επίπεδο. Όμως δεν είναι μόνον αυτό που αλλάζει με αυτήν τη δραστηριότητα. Είναι ότι «αλλάζουμε μέσω της δραστηριότητάς μας. Και αυτό ισχύει για όλες τις δραστηριότητες των ανθρώπων. Κάθε διαδικασία δραστηριότητας έχει δύο προϊόντα: τη μεταβολή των συνθηκών και τη μεταβολή αυτού που δρα. Κάθε εργασιακή διαδικασία δημιουργεί ένα διττό προϊόν, ένα ιδιαίτερο ανθρώπινο προϊόν» [18]. Με αυτή τη δραστηριότητα «οι παραγωγοί αλλάζουν επίσης, με την έννοια ότι δημιουργούν νέες ιδιότητες στον εαυτό τους, αναπτύσσονται μέσα στην παραγωγή, μετασχηματίζονται, αναπτύσσουν νέες δυνάμεις και ιδέες, ..… νέες ανάγκες και νέα γλώσσα» [12]. Και εδώ βρίσκεται η πεμπτουσία του συνεργατισμού: «όταν ο εργάτης συνεργάζεται με άλλους εργάτες βάσει ενός σχεδίου, αποβάλλει τα δεσμά της ατομικότητάς του και αναπτύσσει τις δυνατότητες του ανθρώπινου είδους» [4]. Αυτό σημαίνει ότι με τη δραστηριότητα αυτή, αλλάζει και το εποικοδόμημα (πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο), δηλαδή, αλλάζει το κοινωνικό, με την καθολική (ολοκληρωμένη) έννοια του όρου, που περιλαμβάνει το οικονομικό, πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο και τις μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις.

Είναι εξαιρετικής σημασίας να υπογραμμισθεί στο σημείο αυτό, ότι στους συνεταιρισμούς της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας δεν υπάρχει μόνον αμειβόμενη εργασία. Υπάρχει και η μη αμειβόμενη εργασία, αυτή που στην καθομιλουμένη γλώσσα συνήθως αποκαλείται εθελοντική. Τα μέλη αυτών των συνεταιρισμών που εργάζονται χωρίς να αμείβονται δεν ασκούν φιλανθρωπία, ελεημοσύνη, αλτρουισμό ή προσκοπισμό. Ασκούν κοινωνική αλληλεγγύη προσφέροντας εργασία ανάλογα με τις δυνατότητές τους και λαμβάνουν από το συνεταιρισμό μηδενική αμοιβή, διότι δεν την έχουν ανάγκη (καλύπτουν τις ανάγκες τους από άλλη δραστηριότητα). Σε αυτούς τους συνεταιρισμούς και ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες του συνεταιρισμού (την οικονομική του βιωσιμότητα) τείνει να διαμορφωθεί η κάλυψη των αναγκών των πολιτών «από τον καθένα ανάλογα με τις δυνατότητές του στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του» [19]. Σε ένα πιο προχωρημένο επίπεδο, μπορεί να υπάρχει και αυτοπεριορισμός αμοιβής, δηλαδή, αμειβόμενοι εργαζόμενοι να ζητούν μικρότερη αμοιβή, όταν έχουν μικρότερες ανάγκες [20].

Κατά συνέπεια, η εργασία στο συνεταιρισμό (αμειβόμενη και μη αμειβόμενη), όποια δραστηριότητα κι αν αφορά, χειρωνακτική, πνευματική, επιστημονική, καλλιτεχνική με σκοπό την ολοκλήρωση και την ομορφιά (διότι «ο άνθρωπος παράγει επίσης σύμφωνα με τους νόμους της ομορφιάς» [9]), δεν είναι απλά εργασία, δεν είναι μόνον οικονομική δραστηριότητα, δεν είναι μόνον παραγωγή. Πρόκειται για δημιουργία. Και οι συμμετέχοντες σε αυτήν δεν είναι απλά «ελεύθεροι συνεταιρισμένοι παραγωγοί». Είναι ελεύθεροι συνεταιρισμένοι δημιουργοί.

Αντί επιλόγου: Συνεταιρισμοί μεν, αλλά με ξεκάθαρες ιδέες

Κάθε ονομαζόμενος συνεταιρισμός δεν σημαίνει ότι αυτόματα ανήκει στην κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία, αν δεν στηρίζεται σε συγκεκριμένες βασικές αρχές. Οι συνεταιρισμοί «έχουν αξία μόνον εφόσον είναι ανεξάρτητο δημιούργημα των εργαζομένων και δεν προστατεύονται ούτε από τις κυβερνήσεις ούτε από τους αστούς» [21], διότι, όταν οι εργαζόμενοι «θέλουν να δημιουργήσουν τους όρους της συνεργατικής παραγωγής σε μια κοινωνική κλίμακα και πρώτα απ’ όλα σε εθνική κλίμακα, στη χώρα τους, σημαίνει μόνο ότι αυτοί εργάζονται να ανατρέψουν τους σημερινούς όρους της παραγωγής και αυτό δεν έχει καμία σχέση με τη δημιουργία συνεταιρισμών με τη βοήθεια του κράτους» [21]. Και επιπλέον, όταν «οι υλικοί όροι της παραγωγής αποτελούν συνεργατική ιδιοκτησία των ίδιων των εργαζομένων, τότε και ο τρόπος διανομής των μέσων κατανάλωσης θα είναι διαφορετικός από το σημερινό» [21].

Μιλώντας για το συνεργατικό κίνημα, μιλάμε για «μια ακόμα μεγαλύτερη νίκη της πολιτικής οικονομίας της εργασίας επί της πολιτικής οικονομίας της ιδιοκτησίας» [22], που δημιουργεί καθημερινά, από τώρα και “από τα κάτω” έναν καινούργιο υπαρκτό κόσμο «όπου η ελεύθερη ανάπτυξη του καθενός είναι η προϋπόθεση για την ελεύθερη ανάπτυξη όλων».

Βιβλιογραφία

[1] International Co-operative Alliance – ICA, http://ica.coop
[2] CICOPA (International organisation representing worker and social cooperatives, a sectoral organisation of the International Cooperative Alliance – ICA), “World declaration on worker cooperatives”, approved by the ICA General Assembly, Cartagena, Colombia, 23 September 2005
[3] CICOPA, “World Standard of Social Cooperatives”, CICOPA General Assembly, Cancun, Mexico, 16 November 2011
[4] Marx K., “The Capital. A critique of political economy”, Ed. Lawrence and Wishart, London, 1954
[5] Marx K., “Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας”, Εκδ. Οικονομικής και Φιλοσοφικής Βιβλιοθήκης, Αθήνα, 1956
[6] Νικολάου Κ., “Επιστήμη και κρίση: Προσεγγίζοντας την κοινωνικά δίκαιη έξοδο”, Πρακτικά 21ου Πανελλήνιου Συνέδριου Χημείας, ΕΕΧ, Θεσσαλονίκη, 9-12.12.2011. Επίσης στο: Διαλεκτικά, 10.12.2011, www.dialektika.gr
[7] Engels F., “Letter to Hans Starkenburg”, January 25, 1894, www.marxists.org
[8] Αργυρός Δ., “Οι δυναμικές της χειραφέτησης. Από το «δικαστήριο της ιστορίας» στους «ελεύθερους συνεταιρισμένους παραγωγούς»”, Εκδόσεις των Συναδέλφων, Αθήνα, 2015
[9] Marx K., “Οικονομικά και Φιλοσοφικά Χειρόγραφα”, Εκδ. Γλάρος, Αθήνα, 1975
[10] Marx K., “Μισθός, τιμή και κέρδος”, Εκδ. Αναγνωστίδη, Αθήνα
[11] Marx K., “Μισθωτή εργασία και κεφάλαιο”, Εκδ. Αναγνωστίδη, Αθήνα
[12] Marx K., “Grundrisse – Fondements de la critique de l’ économie politique”, Ed. Anthropos, Paris, 1968
[13] Brecht Β., “Deutsche Krigsfibel” (Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου), 1939
[14] Wolff R., “Ο θάνατος του καπιταλισμού και το αντιπαράδειγμα της συνεταιριστικής οικονομίας”, Συνέντευξη τουRichard Wolff στον Ed Rampell, http://www.counterpunch.org. Επίσης στο: https://barikat.gr, 2013
[15] Engels F., “Διαλεκτική της φύσης”, Εκδ. Αναγνωστίδη, Αθήνα
[16] Engels F., “Letter to August Bebel”, March 18-28, 1875, www.marxists.org
[17] Engels F., “Σοσιαλισμός ουτοπικός και επιστημονικός”, Εκδ. Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο, Αθήνα, 2006
[18] Lebowitz M., “Ανακαλύπτοντας εκ νέου το σοσιαλισμό και ανακτώντας τον Μαρξ”, Παρουσίαση στο φεστιβάλ ανατρεπτικού κινηματογράφου, συζήτηση για το «Σοσιαλισμό», 3-7 Μαϊου 2010, Ζάγκρεμπ, Κροατία. Επίσης στο: Θέσεις, τ.112, 2010
[19] Marx K., Engels F., “Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος”, Εκδ. Γνώσεις, Αθήνα, 1968
[20] Νικολάου Κ., “Σημειώσεις για τον Ολοκληρωμένο Συνεταιρισμό Καταλονίας”, Διαλεκτικά, 22.12.2015,www.dialektika.gr
[21] Marx K., “Κριτική του προγράμματος της Γκότα”, Εκδ. Καμπίτση, Αθήνα
[22] Marx K., “Inaugural Address of the International Working Men’s Association – The First International”, 1864, Marxists Org.



Η φύση της εργασίας στο συνεταιρισμό

Γραμματοσειρά
Αντίθεση