20 October, 2017
Home / Περιβαλλον (Page 37)

Ταραχές επικρατούν τους τελευταίους μήνες στο Standing Rock των ΗΠΑ, μεταξύ ιθαγενών Αμερικανών της φυλής Sioux και των δυνάμεων ασφαλείας. Ο λόγος είναι η κατασκευή ενός γιγαντιαίου πετρελαιοαγωγού 1142 μιλίων που θα μεταφέρει καθημερινά 470.000 βαρέλια αργού πετρελαίου. Ο DAPL, όπως ονομάζεται (από τα αρχικά της εταιρίας Dakota Access Pipeline) έχει πάρει από τους ιθαγενείς το προσωνύμιο «Μαύρο Φίδι». Ο αγωγός σε όλη του την διαδρομή θα είναι αφύλακτος και σε αυτό το χρονικό σημείο ετοιμάζεται να «βουτήξει» στον ποταμό Μιζούρι. Σημειωτέων ο ποταμός είναι πηγή πόσιμου νερού όχι μόνο για τους ιθαγενείς αλλά και για εκατομμύρια ανθρώπους τριών πολιτειών.

Οι ιθαγενείς αντιστέκονται και αναφέρουν ότι η κατασκευή του ήδη έχει καταστρέψει κομμάτια από την γη τους, ενώ οι μέχρι τώρα διαρροές αριθμούνται στις 272 προκαλώντας μεγάλες καταστροφές στην κτηνοτροφία, στην γεωργία αλλά και στον υδροφόρο ορίζοντα.

Αξίζει να αναφερθεί ότι το «Μαύρο Φίδι» περνά μέσα από

τέσσερις πολιτείες παρέα με στρατό και εθνοφρουρά ώστε οι όποιες αντιστάσεις να καταστέλλονται εν τη σκέψει και μόνο. Επίσης, είναι σημαντικό να αναφερθεί, ότι ο αρχικός σχεδιασμός του αγωγού δεν ήταν να περνά μέσα από την φυλή των Sioux, αλλά σε κοντινή απόσταση από την πόλη Bismark, όπου οι κάτοικοι μέσω ελεγκτικών μηχανισμών που γνωμοδότησαν ότι υπάρχει κίνδυνος για τον υδροφόρο ορίζοντα της περιοχής, απέτρεψαν την κατασκευή του. Έτσι ο αγωγός «έστριψε» προς τους 8.500 Sioux (Σιού), όπου ο υδροφόρος ορίζοντας τους είναι μάλλον… διαφορετικός και σίγουρα δευτερεύουσας σημασίας.


Η περιοχή τον τελευταίο καιρό είναι σημείο διαδηλώσεων και συγκεντρώσεων από τους κατοίκους αλλά και αλληλέγγυους που πυρπολούν μηχανήματα της εταιρείας και συγκρούονται με τις δυνάμεις ασφαλείας προσπαθώντας να διώξουν το «Μαύρο Φίδι».



Οι Sioux αντιστέκονται σε κατασκευή πετρελαιοαγωγού

Όταν παρατηρείς τον ίδιο σου το νου, εκεί τα βρίσκεις όλα.Όταν, λοιπόν, ξεκινάς το ταξίδι τού «γνώθι σ’ αυτόν», όταν αρχίζεις
να μαθαίνεις τον εαυτό σου, τα βιβλία δεν παίζουν σημαντικό ρόλο.Είναι σαν να μπαίνεις σε μια παράξενη χώρα όπου αρχίζεις να ανακαλύπτεις καινούργια πράγματα, αλλά, βλέπετε, όλο αυτό καταστρέφεται αν δώσεις μεγάλη σημασία στον εαυτό σου. Από τη στιγμή που θα πεις «το ’χω βρει, το ξέρω, είμαι σπουδαίος άνθρωπος επειδή ανακάλυψα ετούτο ή εκείνο», είσαι χαμένος. Αν πρόκειται να κάνεις κάποιο μεγάλο ταξίδι, πρέπει να κουβαλάς πολύ λίγα πράγματα. Αν θέλεις να σκαρφαλώσεις σε μεγάλο ύψος, δεν πρέπει να είσαι φορτωμένος.


Κρισναμούρτι «Η αίσθηση της ευτυχίας»

Όταν αρχίζεις να μαθαίνεις τον εαυτό σου

Το ιδιωτικό κεφάλαιο δοκιμάζει ένα πείραμα μεταρρύθμισης της κοινωνικής πρόνοιας, του κοινωνικού Κράτους: ένα ελάχιστο εγγυημένο μισθό (δίχως τίποτα σε αντάλλαγμα) για εκείνους που δεν έχουν δουλειά. Το Όκλαντ δείχνει τον δρόμο. Και ο πρώην πιο δυναμικός συνδικαλιστής ηγέτης της Αμερικής εγκρίνει.


Το πρώτο πείραμα αρχίζει αυτή την εβδομάδα στο Όκλαντ, την πόλη με τα πιο σοβαρά κοινωνικά προβλήματα, μεταξύ εκείνων

της Bay Area του Σαν Φρανσίσκο. Εκατό οικογένειες (αλλά στην συνέχεια θα πρέπει να φτάσουμε σε χίλιες) διαφορετικών κοινωνικών συνθηκών, θα λάβουν μια επιταγή που θα κυμαίνεται μεταξύ χιλίων και δύο χιλιάδων δολαρίων το μήνα χωρίς όρους. Στη συνέχεια θα περάσουν προς μεγαλύτερα τεστ σε εθνικό επίπεδο για να μελετήσουν πώς η παροχή ενός ελάχιστου εισοδήματος, που δεν σχετίζεται με την απόδοση στην εργασία ή με μια σύνταξη, επηρεάζει την ατομική συμπεριφορά. Το πείραμα είναι αξιόλογο, αλλά ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η ταυτότητα των ατόμων που πήραν την πρωτοβουλία: όχι ένας οργανισμός της ομοσπονδιακής κυβέρνησης ούτε
ένας δημόσιος φορέας της Καλιφόρνια, αλλά η Y Combinator, ο πιο σημαντικός «επιταχυντής» των start up, νεοσύστατων επιχειρήσεων στη Silicon Valley (ένας επιταχυντής είναι ένα είδος υπερσυμπιεστή επιχειρηματικού κεφαλαίου, venture capital). Ένα έργο-σχεδιασμός κοινωνικής πρόνοιας που χρηματοδοτείται(για την ώρα) με ιδιωτικά κεφάλαια. Γιατί; Η πιο εντυπωσιακή-ενδεικτική απάντηση βρίσκεται στη βιογραφία του Sam Altman, του ιδρυτή της Y Combinator.

Μεγάλος fan, οπαδός του Star Trek, ο Σαμ, 31 χρόνων, μεγάλωσε μέσα στα ρομπότ, στις διαδικασίες αυτοματισμού. Έτσι, η ιδέα της αναδιοργάνωσης μιας εταιρείας στην οποία μεγάλο μέρος του έργου θα είναι ολοένα περισσότερο αυτοματοποιημένο, έχει γίνει έμμονη ιδέα γι ‘αυτόν. Ενώ μεγάλωνε με τον δικό του υπερσυμπιεστή start up όπως Airbnb και Reddit, ο Altman άρχισε να μελετά την εφικτότητα ενός σχεδίου καθολικής universal basic income (Ubi): ;ένας ελάχιστος εγγυημένος μισθός για όλους τους πολίτες. Στην Αμερική, μια Χώρα όπου τα τελευταία χρόνια 22 Κράτη ψήφισαν κατά της επέκτασης των επιδοτήσεων για την υγειονομική περίθαλψη στους φτωχούς πολίτες, να εισαχθεί μια ιδέα αυτού του είδους είναι πολιτικά πολύ δύσκολο. Έτσι, με φυγάδες κυβέρνηση και κόμματα, ο Altman έβαλε στο μυαλό του την ιδέα να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει σε πρώτο πρόσωπο, εκτός από τον τρόπο εργασίας των εταιρειών τεχνολογίας, και τα κοινωνικά μέτρα προστασίας για τον κόσμο της εργασίας.

Φιλόδοξο με την πρώτη ματιά, το σχέδιο, το οποίο συζητήθηκε αυτή την εβδομάδα στο Σαν Φρανσίσκο και στην Ουάσιγκτον, δεν ήρθε από το πουθενά. Και την αιτία μας την εξηγεί στο «The Reading» κατά τη διάρκεια του συνεδρίου Next: Economy, μια ανύποπτη προσωπικότητα, υπεράνω υποψίας: ο Andy Stern, ο οποίος υπήρξε ο πιο δυναμικός συνδικαλιστής της Αμερικής, κεφαλή στο SEIU, Service Employees International Union, την ένωση-union των υπηρεσιών, στην αρχή κινητήρα και στη συνέχεια, μετά από μια ρήξη, αγκάθι στα πλευρά της μεγάλης ομοσπονδίας AFL-CIO.

«Έκανα τον συνδικαλιστή εδώ και 38 χρόνια – λέει ο Stern -. Δοκίμασα τα πάντα, συμπεριλαμβανομένης της υποστήριξης στους πολιτικούς, προοδευτικούς και μη, οι οποίοι υπόσχονταν να βοηθήσουν τους εργαζόμενους: το 2008, το SEIU υπήρξε ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της προεκλογικής εκστρατείας του Ομπάμα. Αλλά για χρόνια σηκωνόμουν το πρωί, ελπίζοντας να βελτιωθεί η κατάσταση των εργαζομένων και πήγαινα για ύπνο το βράδυ συνειδητοποιημένος πως, ωστόσο, η κατάστασή τους είχε επιδεινωθεί. Δυστυχώς, η τεχνολογία και η παγκοσμιοποίηση δημιούργησαν ένα τσουνάμι στο χώρο της εργασίας. Όταν ξεκίνησα, οι Ενώσεις-Union αντιπροσώπευαν έναν εργαζόμενο στους τρεις στον ιδιωτικό τομέα. Όταν έφυγα πριν από λίγο χρόνο,η αναλογία ήταν ένας σε κάθε 16. Πρέπει να αναζητήσουμε άλλα εργαλεία και η Ubi είναι το περισσότερο υποσχόμενο », προσθέτει ο Stern, ο οποίος σχετικά με τη δημιουργία ενός καθολικού βασικού εισοδήματος έχει επίσης γράψει ένα βιβλίο, Raising the Floor .

Δεν είναι μια εύκολη υπόθεση: «Το εργαλείο κοστίζει, η πολιτική, αλλά ως μέρος μιας συνολικής αναδιάρθρωσης των κοινωνικών παροχών, από εκείνη για την κατοικία μέχρι τα κουπόνια τροφίμων, food stamps, (τα κουπόνια φαγητού), η Ubi θα μπορούσε να εισέλθει ξανά στις οικονομικές συμβατότητες και επίσης να βρει συναίνεση ακόμη και στην δεξιά. Οι ελευθεριακοί συντηρητικοί του Cato Institute, για παράδειγμα, είναι ανοιχτοί στην ιδέα ενός ελάχιστου εισοδήματος. »

Ο Stern, ο οποίος διδάσκει σήμερα στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια και συμμετέχει σε διάφορα σχέδια στον τομέα της κοινωνικής προστασίας, γνωρίζει ότι οι καιροί δεν είναι ώριμοι : «Η κατάσταση στην αγορά εργασίας είναι δύσκολη, αλλά δεν είναι τόσο δραματική ώστε να απαιτείται επέμβαση τόσο τολμηρή. Και όμως το φαινόμενο Trump, που τροφοδοτείται από τον ερεθισμό των φτωχών εργαζομένων, τον θυμό τους, είναι ένα σαφές προειδοποιητικό σήμα. Τι θα συμβεί όταν, όπως πολλοί αναμένουν, το ήμισυ των υφιστάμενων θέσεων εργασίας θα είναι αυτοματοποιημένη; Τι θα κάνουμε αν οι δρόμοι της Αμερικής γεμίσουν με φορτηγά που οδηγούνται από μόνα τους, αφήνοντας δίχως δουλειά τριάμισι εκατομμύρια  φορτηγατζήδων; Είναι καλό να προετοιμαστούμε. Το Πεντάγωνο το κάνει, στον τομέα του, προετοιμαζόμενο για τους πιθανούς πολέμους του μέλλοντος. Η πολιτική δεν κάνει άλλο τόσο, δεν κάνει το ίδιο πράγμα σχετικά με τα κοινωνικά σενάρια που αναδύονται. Και τότε λοιπόν είναι καλό να έρθει η προσπάθεια της Y Combinator. »

Πράγματι, η πρωτοβουλία σε αυτόν τον τομέα ενός δείγματος του κεφαλαίου επιχειρηματικού κινδύνου, del venture capital, είναι μια ανωμαλία που πιάνει απ’ την μύτη τις οργανώσεις της κοινωνικής αριστεράς όπως την Causa Justa, που υποστηρίζουν την καθιέρωση ενός ελάχιστου εισοδήματος, αλλά όχι μέσα σε ένα σχέδιο επεξεργασμένο από έναν πρωταθλητή του ιδιωτικού καπιταλισμού. «Εμείς, όμως, περιοριζόμαστε στην μελέτη των κοινωνικών δυναμικών που θα δημιουργούνταν, δίνοντας μια άνευ όρων επιδότηση χρήματος σε μιαν ολόκληρη κοινότητα», εξηγεί η Elizabeth Rhodes, μια ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Michigan η οποία έχει εργαστεί σε προγράμματα βοήθειας σε φτωχές Χώρες στην ανατολική Αφρική και η οποία προσελήφθη από την Υ Combinator ακριβώς για να διαχειριστεί αυτή την πρωτοβουλία. «Θέλουμε να κατανοήσουμε πώς μια επιδότηση-βοήθεια σε χρήμα αλλάζει τη ζωή , ποια προβλήματα επιλύει, πώς αλλάζει την προδιάθεση στην εργασία και στην εκπαίδευση, την διαχείριση του ελεύθερου χρόνου στα διάφορα κοινωνικά στρώματα». Εν ολίγοις, η Rhodes υπόσχεται να παρέχει δεδομένα χωρίς να επιδιώκει να επιβάλει πολιτικές λύσεις.

Φυσικά, το να κινείται η Silicon Valley είναι περίεργο, αλλά το σχέδιο δεν έχει τίποτα το εξωφρενικό: πειράματα αυτού του τύπου βρίσκονται σε εξέλιξη ή έχουν αρχίσει στη Βόρεια Ευρώπη και τον Καναδά: προσπαθούν τέσσερις ολλανδικές μεσαίου μεγέθους πόλεις, όπως η Ουτρέχτη και το Γκρόνινγκεν ενώ, επίσης, η Φινλανδία και η καναδική επαρχία του Οντάριο αναπτύσσουν φόρμουλες αυτού του τύπου. Αλλά για τώρα αυτό συμβαίνει στο σκοτάδι, επειδή τα πειράματα που έγιναν στο παρελθόν σε αυτόν τον τομέα δεν έχουν αφήσει σημαντικά ίχνη. Οι αντίπαλοι της Ubi υποστηρίζουν ότι, εκτός από το δυσβάσταχτο κόστος, η επιδότηση καθιστά τεμπέληδες, είναι ένα αντικίνητρο για την εργασία. Αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις, όπου πειραματίστηκαν με αυτό, το ελάχιστο εισόδημα, θεωρείται ότι μείωσαν την προσπάθεια εργασίας μόνο δύο ομάδες: οι έφηβοι και οι μητέρες με εξαρτώμενα παιδιά. Πρόκειται όμως για περιορισμένες εμπειρίες που έγιναν πριν από αρκετές δεκαετίες: σημάδια μικρής σημασίας.

Την περασμένη εβδομάδα στο συνέδριο τεχνολογίας που φιλοξενείται στο Λευκό Οίκο και, στη συνέχεια, σε μια συνέντευξη στο περιοδικό του Μ.Ι.Τ., ο ίδιος ο Μπαράκ Ομπάμα αναγνώρισε ότι το καθολική βασικό εισόδημα, universal basic income, θα πρέπει να μελετηθεί προσεκτικά, διότι κατά πάσα πιθανότητα στο μέλλον, ίσως σε δέκα ή είκοσι χρόνια , θα καταστεί αναγκαίο να χρησιμοποιηθεί, αν δεν βρεθεί ένας τρόπος για τη δημιουργία εναλλακτικής απασχόλησης για όσους απομακρύνονται από την αυτοματοποίηση. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ εξακολουθεί να ελπίζει ότι, όπως πάντα συνέβαινε και στο παρελθόν, ο εκσυγχρονισμός της οικονομίας θα δώσει την ευκαιρία να γεννηθούν νέα προϊόντα και νέες υπηρεσίες ικανές να δημιουργήσουν πολλές νέες θέσεις εργασίας και να πληρώνονται καλά, αλλά παραδέχεται ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν αμφιβολίες σχετικά με αυτό το σενάριο. Στα οκτώ χρόνια της ζωής του στο Λευκό Οίκο, ωστόσο, ο Ομπάμα σίγουρα δεν κινήθηκε προς αυτή την κατεύθυνση. Κατανοητό, αφού υπέστη
σχεδόν πάντα την πολιορκία ενός εχθρικού Κογκρέσο των πολιτικών του και, πάνω απ ‘όλα, σε αντίθεση με οποιαδήποτε περαιτέρω επέκταση του ρόλου του Κράτους στην οικονομία και σε κάθε ενδεχόμενη αύξηση των δημοσίων δαπανών.

Αλλά δεν ήταν πάντα έτσι. Υποστηριζόμενη πριν από μισό αιώνα στην Ευρώπη, ειδικά από τους Γάλλους σοσιαλιστές (μορφές κατώτατου μισθού θα εισαχθούν από την κυβέρνηση στο Παρίσι το 1988) και από τον άγγλο φιλόσοφο Μπέρτραντ Ράσελ, στα τέλη της δεκαετίας του Εξήντα η ιδέα ενός ελάχιστου εισοδήματος για όλους εξαπλώθηκε και στην Αμερική και όχι μόνο από την αριστερά: μπήκε στη μάχη για τα πολιτικά δικαιώματα του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, αλλά έντονα υποστηρίχτηκε επίσης και από τον διάσημο συντηρητικό οικονομολόγο Μίλτον Φρίντμαν που την πρότεινε με την φόρμουλα του αρνητικού φόρου εισοδήματος. Ο Friedman υποστήριζε ότι ένα απλό και γενικευμένο βοήθημα θα μειώνε την κρατική γραφειοκρατία, θα καθιστούσε πιο αποτελεσματικές τις αγορές και θα διέλυε την παγίδα της φτώχειας (το αντικίνητρο στην εργασία που δημιουργείται όταν οι επιδοτήσεις, τα βοηθήματα δηλαδή παρέχονται μόνο κάτω από μια ορισμένη κατηγορία εισοδήματος). Η οικονομική συζήτηση μετατράπηκε σε πολιτική πρωτοβουλία και ήταν ένας ρεπουμπλικάνος πρόεδρος, ο Ρίτσαρντ Νίξον, που δρομολόγησε, το 1969, ένα νόμο για εγγυημένο ετήσιο εισόδημα. Ποτέ δεν τέθηκε σε ισχύ, διότι το μέτρο, που ψηφίστηκε από τη Βουλή, αργότερα απορρίφθηκε από την Γερουσία. Άλλα δέκα χρόνια και το κλίμα άλλαξε εντελώς με την άφιξη στην εξουσία δύο ορκισμένων εχθρών του κρατισμού και των κρατικών δαπανών στο Λευκό Οίκο και στο νούμερο 10 της Downing Street: Ρόναλντ Ρίγκαν και Μάργκαρετ Θάτσερ.

Μια νοοτροπία που δεν άλλαξε ριζικά, ακόμη και όταν το 1993 επέστρεψε στην προεδρία ένας δημοκράτης, ο Μπιλ Κλίντον: ασχολήθηκε κατά κύριο λόγο με τη διάλυση των παλαιών μηχανισμών πρόνοιας που φρέναραν την αγορά εργασίας, δεν σκέφτηκε να εισαγάγει τέτοια εργαλεία, επίσης γιατί τότε η φτωχοποίηση των μεσαίων τάξεων δεν είχε ακόμη εκδηλωθεί σε όλη τη βαρύτητα της. Θα είναι ενδιαφέρον να δούμε πώς θα συμπεριφερθεί, σε αλλαγμένη κοινωνική κατάσταση, η σύζυγός του Χίλαρι αν σε δύο εβδομάδες θα γίνει πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών. Και, βέβαια, θα υπάρχει πάντα το εμπόδιο του Κογκρέσου. Η παράλυση μπορεί να συνεχιστεί ακόμη και αν ο Stern υποστηρίζει ότι οι συντηρητικοί θα ενδιαφερθούν να μην στήσουν οδοφράγματα, αν προσφερθεί σε αυτούς ένα καθολικό ελάχιστο εισόδημα που να περιλαμβάνεται σε μια αναδιοργάνωση του συστήματος των επιδοτήσεων-βοηθημάτων: ένα κουβάρι εργαλείων διαστρωματωμένων στο χρόνο, κάποια άλλα απαραίτητα αμφισβητήσιμα, που να απορροφά χίλια δισεκατομμύρια δολάρια το χρόνο.

Εν τω μεταξύ, ενώ θα διερευνάται ο ορίζοντας των νέων τεχνολογιών για να αντιληφθούμε αν, πότε και πού θα εξαφανιστούν και άλλες θέσεις εργασίας και ενώ αναμένονται πολιτικές εξελίξεις σε ομοσπονδιακό επίπεδο, το Oakland ετοιμάζεται για άλλη μια φορά να λειτουργήσει ως πόλη-εργαστήριο. Ακριβώς εδώ πενήντα χρόνια πριν οι Μαύροι Πάνθηρες πειραματίστηκαν με τα δικά τους «προγράμματα επιβίωσης» προσπαθώντας να παρέχουν τροφή, ένδυση, ιατρική περίθαλψη και σχολεία για άτομα χωρίς την παρέμβαση της γραφειοκρατίας των τοπικών κυβερνήσεων . Σήμερα, στην θέση των αφρο-Αμερικανών μαρξιστών-λενινιστών επαναστατών, να προσπαθούν να αλλάξουν τις κοινωνικές σχέσεις έρχονται οι ελευθεριακοί πρωταθλητές του τεχνολογικού καπιταλισμού. Ο δήμαρχος Libby Schaaf τους υποδέχεται με ανοιχτές αγκάλες, αλλά πολλοί οργανισμοί αντιμετωπίζουν την φάση με σκεπτικισμό, αν όχι εχθρικά. «Θα είναι κουρασμένοι για να γίνονται πειραματόζωα,» λέει ο Robert Reich, ένας διάσημος οικονομολόγος της φιλελεύθερης αριστεράς. «Αλλά αν το Υ Combinator διανέμει επιδοτήσεις χωρίς να θέτει κανέναν όρο, δεν βλέπω το πρόβλημα.»
Τα προβλήματα έρχονται όταν πρόκειται για τον καθορισμό των μηχανισμών μεταφοράς πόρων από τις μεγάλες ομάδες της τεχνολογίας που επωφελούνται από την ψηφιακή επανάσταση και οι οποίες συγκεντρώνουν τεράστιο πλούτο (περιουσιακά στοιχεία σε μεγάλο βαθμό αφορολόγητα και αχρησιμοποίητα επειδή μπλοκάρονται στο εξωτερικό) στα ασθενέστερα στρώματα της κοινωνίας . «Μπορούν να χρησιμοποιηθούν καινοτόμα φορολογικά εργαλεία διασταυρώνοντας ανάγκες εργασίας, χρηματοδότηση και προστασία του οικοσυστήματος – προτείνει ο Stern . Για παράδειγμα ο φόρος Tobin επί των χρηματοοικονομικών συναλλαγών, ένας φόρος άνθρακα ή φόρος επί του fracking [εξορύξεις], την άντληση πετρελαίου και φυσικού αερίου που γίνεται χρησιμοποιώντας αυτή την προσοδοφόρα τεχνική, που είναι όμως βλαβερή για το περιβάλλον » . Λέει ο Tim O’Reilly, ο διοργανωτής του Next: Economy: «Όπως λέει ο φίλος μου Bill Janeway, οικονομολόγος και venture capitalist, είναι δύσκολο οι πληγές των ηττημένων να θεραπευτούν χάρη στην καλοσύνη των νικητών. Να σηκώσουν τα μανίκια τους, μόνο εάν υποβληθούν σε μια πολιτική εξαναγκασμού. Αλλά στη σημερινή Αμερική αυτοί οι μηχανισμοί πολιτικού εξαναγκασμού θα μπορούσαν να μην είναι εύχρηστοι και βολικοί ».


Η ουτοπία του κεφαλαίου

Στον Θάνατο του Ιβάν Ίλιτς του Τολστόι ο πρωταγωνιστής -ένας μεσήλικος, απορροφημένος στον εαυτό του αλαζονικός γραφειοκράτης- αναπτύσσει μια θανατηφόρα κοιλιακή ασθένεια και πεθαίνει μέσα σε ακατάλυτους πόνους. Καθώς πλησιάζει ο θάνατος, ο Ιβάν Ίλιτς συνειδητοποιεί πως όλη του τη ζωή προστατευόταν απ’ την ιδέα του θανάτου με ασπίδα
την απορρόφησή του στην απόκτηση επιρροής, στην εμφάνιση και στο χρήμα. Εξοργίζεται με όλους όσοι διαιωνίζουν γύρω του την άρνηση και το ψεύδος προσφέροντάς του αβάσιμες ελπίδες ανάρρωσης.

Στη συνέχεια, έπειτα από μια εντυπωσιακή συνομιλία με το βαθύτερο κομμάτι του εαυτού του, έχει μια στιγμή μεγάλης διαύγειας, όπου σαν να ξυπνάει και όπου συνειδητοποιεί ότι πεθαίνει τόσο άσχημα επειδή έζησε τόσο άσχημα. Ολόκληρη η ζωή του ήταν λάθος. Προφυλάσσοντας τον εαυτό του απ’ τον θάνατο, τον προφύλαξε κι απ’ τη ζωή. Συγκρίνει τη ζωή του με κάτι που είχε νιώσει πολλές φορές σε σιδηροδρομικές αμαξοστοιχίες, όπου νόμιζε ότι προχωρούσε προς τα εμπρός, ενώ στην πραγματικότητα κυλούσε προς τα πίσω. Με λίγα λόγια, αποκτά συναίσθηση της ύπαρξης.

Όσο γρήγορα κι αν πλησιάζει ο θάνατος για τoν Ιβάν Ίλιτς, εκείνος ανακαλύπτει πως υπάρχει ακόμα καιρός. Καταλαβαίνει πως όχι μόνο ο ίδιος αλλά και κάθε ζωντανό πλάσμα είναι υποχρεωμένο να πεθάνει. Ανακαλύπτει τη συμπόνια – ένα καινούργιο συναίσθημα μέσα του. Νιώθει τρυφερότητα για τους άλλους: για τον μικρό του γιο που του φιλάει το χέρι. Για τον νεαρό υπηρέτη που τον φροντίζει μ’ έναν πολύ φυσικό, στοργικό τρόπο. Ακόμα και για τη νεαρή γυναίκα του, για πρώτη φορά. Νιώθει οίκτο για κείνους, για τον πόνο που τους προκάλεσε, και τελικά πεθαίνει όχι μέσα στον πόνο αλλά με τη χαρά της απέραντης συμπόνιας.

Η ιστορία του Τολστόι δεν είναι μόνο ένα λογοτεχνικό αριστούργημα αλλά κι ένα πολύ ισχυρό μάθημα και συμπεριλαμβάνεται μάλιστα πολύ συχνά στα υποχρεωτικά αναγνώσματα όσων εκπαιδεύονται να προσφέρουν ανακούφιση στους μελλοθάνατους.

Αν μια τέτοια συναίσθηση της ύπαρξης οδηγεί σε σημαντική προσωπική αλλαγή, αλλαγή, τότε πώς μπορούμε να μετακινηθούμε από τον τρόπο της καθημερινότητας στον τρόπο που οδηγεί στην αλλαγή; Όχι απλώς επιθυμώντας το ή με το να σφίγγουμε τα δόντια και να βάζουμε τα δυνατά μας. Αντίθετα, συνήθως χρειάζεται κάποια επείγουσα ή μη αναστρέψιμη εμπειρία, για να ξυπνήσει έναν άνθρωπο και να τον τινάξει από τον καθημερινό τρόπο στον οντολογικό.


Ίρβιν Γιαλόμ «Στον κήπο του Επίκουρου»

Η αφύπνιση στο τέλος της ζωής

Στον Θάνατο του Ιβάν Ίλιτς του Τολστόι ο πρωταγωνιστής -ένας μεσήλικος, απορροφημένος στον εαυτό του αλαζονικός γραφειοκράτης- αναπτύσσει μια θανατηφόρα κοιλιακή ασθένεια και πεθαίνει μέσα σε ακατάλυτους πόνους. Καθώς πλησιάζει ο θάνατος, ο Ιβάν Ίλιτς συνειδητοποιεί πως όλη του τη ζωή προστατευόταν απ’ την ιδέα του θανάτου με ασπίδα
την απορρόφησή του στην απόκτηση επιρροής, στην εμφάνιση και στο χρήμα. Εξοργίζεται με όλους όσοι διαιωνίζουν γύρω του την άρνηση και το ψεύδος προσφέροντάς του αβάσιμες ελπίδες ανάρρωσης.

Στη συνέχεια, έπειτα από μια εντυπωσιακή συνομιλία με το βαθύτερο κομμάτι του εαυτού του, έχει μια στιγμή μεγάλης διαύγειας, όπου σαν να ξυπνάει και όπου συνειδητοποιεί ότι πεθαίνει τόσο άσχημα επειδή έζησε τόσο άσχημα. Ολόκληρη η ζωή του ήταν λάθος. Προφυλάσσοντας τον εαυτό του απ’ τον θάνατο, τον προφύλαξε κι απ’ τη ζωή. Συγκρίνει τη ζωή του με κάτι που είχε νιώσει πολλές φορές σε σιδηροδρομικές αμαξοστοιχίες, όπου νόμιζε ότι προχωρούσε προς τα εμπρός, ενώ στην πραγματικότητα κυλούσε προς τα πίσω. Με λίγα λόγια, αποκτά συναίσθηση της ύπαρξης.

Όσο γρήγορα κι αν πλησιάζει ο θάνατος για τoν Ιβάν Ίλιτς, εκείνος ανακαλύπτει πως υπάρχει ακόμα καιρός. Καταλαβαίνει πως όχι μόνο ο ίδιος αλλά και κάθε ζωντανό πλάσμα είναι υποχρεωμένο να πεθάνει. Ανακαλύπτει τη συμπόνια – ένα καινούργιο συναίσθημα μέσα του. Νιώθει τρυφερότητα για τους άλλους: για τον μικρό του γιο που του φιλάει το χέρι. Για τον νεαρό υπηρέτη που τον φροντίζει μ’ έναν πολύ φυσικό, στοργικό τρόπο. Ακόμα και για τη νεαρή γυναίκα του, για πρώτη φορά. Νιώθει οίκτο για κείνους, για τον πόνο που τους προκάλεσε, και τελικά πεθαίνει όχι μέσα στον πόνο αλλά με τη χαρά της απέραντης συμπόνιας.

Η ιστορία του Τολστόι δεν είναι μόνο ένα λογοτεχνικό αριστούργημα αλλά κι ένα πολύ ισχυρό μάθημα και συμπεριλαμβάνεται μάλιστα πολύ συχνά στα υποχρεωτικά αναγνώσματα όσων εκπαιδεύονται να προσφέρουν ανακούφιση στους μελλοθάνατους.

Αν μια τέτοια συναίσθηση της ύπαρξης οδηγεί σε σημαντική προσωπική αλλαγή, αλλαγή, τότε πώς μπορούμε να μετακινηθούμε από τον τρόπο της καθημερινότητας στον τρόπο που οδηγεί στην αλλαγή; Όχι απλώς επιθυμώντας το ή με το να σφίγγουμε τα δόντια και να βάζουμε τα δυνατά μας. Αντίθετα, συνήθως χρειάζεται κάποια επείγουσα ή μη αναστρέψιμη εμπειρία, για να ξυπνήσει έναν άνθρωπο και να τον τινάξει από τον καθημερινό τρόπο στον οντολογικό.


Ίρβιν Γιαλόμ «Στον κήπο του Επίκουρου»

Η αφύπνιση στο τέλος της ζωής

Υπάρχουν μερικά πράγματα που δεν μπορεί να τα αγοράσει το χρήμα, αλλά στις μέρες μας δεν είναι και πολλά. Σήμερα, σχεδόν τα πάντα είναι προς πώληση. 

Μερικά παραδείγματα:

Αναβάθμιση κελιού: 82 δολάρια τη νύχτα. 
Στη Σάντα Άννα της Καλιφόρνιας, και σε μερικές ακόμη πόλεις, όσοι δεν έχουν καταδικαστεί για βίαια εγκλήματα μπορούν να πληρώσουν για μια καλύτερη διαμονή – ένα καθαρό και ήσυχο κελί, μακριά από τα κελιά των κρατουμένων που δεν πληρώνουν.

Πρόσβαση στη λωρίδα που προορίζεται για οχήματα υψηλής πληρότητας, παρόλο που οδηγείτε μόνος: 8 δολάρια τις ώρες αιχμής. 
Η Μινεάπολη και άλλες πόλεις προσπαθούν να μειώσουν την κυκλοφοριακή συμφόρηση επιτρέποντας σε όσους οδηγούν μόνοι να χρησιμοποιούν τη λωρίδα που προορίζεται για οχήματα υψηλής πληρότητας [car pool]. Το αντίτιμο εξαρτάται από την ώρα.

Οι υπηρεσίες μιας Ινδής φέρουσας μητέρας: 6.250 δολάρια.Ζευγάρια στη Δύση, που αναζητούν φέρουσες μητέρες, καταφεύγουν όλο και συχνότερα στην Ινδία, όπου αυτή η πρακτική είναι νόμιμη, και η τιμή κάτω από το 1/3 της τρέχουσας τιμής στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το δικαίωμα μετανάστευσης στις Ηνωμένες Πολιτείες: 500.000 δολάρια. Ξένοι που επενδύουν 500.000 δολάρια και δημιουργούν τουλάχιστον δέκα θέσεις απασχόλησης σε μια περιοχή με υψηλή ανεργία δικαιούνται πράσινη κάρτα που τους εξασφαλίζει μόνιμη διαμονή.

Το δικαίωμα κυνηγιού ενός μαύρου ρινόκερου, που αποτελεί προστατευόμενο είδος: 150.000 δολάρια.
Η Νότια Αφρική επιτρέπει στους κτηματίες να πουλούν σε κυνηγούς το δικαίωμα να σκοτώσουν έναν περιορισμένο αριθμό ρινόκερων. Έτσι, οι κτηματίες αποκτούν ένα κίνητρο για να εκτρέφουν και να προστατεύουν τα είδη που κινδυνεύουν να εκλείψουν.

Ο αριθμός του κινητού τηλεφώνου του γιατρού σας: τουλάχιστον 1.500 δολάρια τον χρόνο.
Όλο και περισσότεροι γιατροί προσφέρουν πρόσβαση στο κινητό τους τηλέφωνο, καθώς και ραντεβού αυθημερόν, σε ασθενείς που είναι διατεθειμένοι να πληρώνουν από 1.500 έως 25.000 δολάρια τον χρόνο. Η υπηρεσία αυτή αποκαλείται «συνδρομητική ιατρική».

Το δικαίωμα εκπομπής ενός τόνου άνθρακα στην ατμόσφαιρα: 13 εκατομμύρια ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Ένωση διαχειρίζεται μια αγορά εκπομπών άνθρακα που επιτρέπει στις εταιρείες να αγοράζουν και να πωλούν το δικαίωμα στη ρύπανση.

Εγγραφή του παιδιού σας σε ένα πανεπιστήμιο κύρους: ; 
Παρόλο που η τιμή δεν αναφέρεται, διοικητικά στελέχη κορυφαίων πανεπιστημίων είπαν στη Wall Street Journal ότι δέχονται φοιτητές που δεν είναι ακριβώς αστέρια, αρκεί οι γονείς τους να είναι εύποροι και διατεθειμένοι να κάνουν σημαντικές χρηματικές δωρεές.


Αγορές και ηθική

Στη Δυτική Αφρική, το κακάο είναι μια από τις βασικές καλλιέργειες για εξαγωγή. Το 60% των εσόδων της Ακτής Ελεφαντοστού από εξαγωγές προέρχεται από κακάο. Καθώς η βιομηχανία σοκολάτας έχει αναπτυχθεί αρκετά τα τελευταία χρόνια υπάρχει ζήτηση για φθηνό κακάο. Κατά μέσο όρο, οι αγρότες που εργάζονται στις φυτείες κακάο κερδίζουν λιγότερα από $ 2 την
ημέρα, ένα εισόδημα κάτω από το όριο της φτώχειας. Και συχνά καταφεύγουν στη χρήση της παιδικής εργασίας για να διατηρήσουν τις τιμές τους ανταγωνιστικές. Τα παιδιά είναι τα κύρια θύματα της ακραίας φτώχειας και αρχίζουν να εργάζονται από πολύ νεαρή ηλικία για να βοηθήσουν τις οικογένειές τους. Πολλά παιδιά καταλήγουν στις φυτείες κακάο, άλλα παιδιά «πωλούνται» στους διακινητές ή στους ιδιοκτήτες των φυτειών από τους γονείς τους οι οποίοι αγνοούν το επικίνδυνο περιβάλλον εργασίας.. Συχνά, διακινητές απαγάγουν τα παιδιά από μικρά χωριά στις γειτονικές αφρικανικές χώρες, όπως η Μπουρκίνα Φάσο και το Μαλί, δύο από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου. Από τη στιγμή που μπαίνουν στις φυτείες κακάο, τα παιδιά δεν μπορούν να δουν τις οικογένειές τους για χρόνια, αν όχι ποτέ.Τα περισσότερα από τα παιδιά είναι μεταξύ των ηλικιών 12 και 16, αλλά δημοσιογράφοι έχουν βρει παιδιά ακόμη και 5 ετών. Επιπλέον, το 40% των παιδιών αυτών είναι κορίτσια.Η εργάσιμη ημέρα ενός παιδιού συνήθως αρχίζει στις έξι το πρωί και τελειώνει το βράδυ. Μερικά παιδιά πρέπει να χρησιμοποιούν αλυσοπρίονα για να καθαρίζουν τα δάση. Άλλα ανεβαίνουν στα κακάο-δέντρα για να κόψουν τα φασόλια του κακάο με μεγάλα μαχαίρια.στη συνέχεια γεμίζουν μεγάλους σάκους με τα φασόλια κακάο που έκοψαν και τα μεταφέρουν σέρνοντας τα στο μέρος που θα γίνει η επεξεργασία. Εκτός όμως από τη πολύ σκληρή εργασία τα παιδιά αυτά κινδυνεύουν από την παρατεταμένη χρήση τοξικών χημικών που αναγκάζονται να κάνουν στις φυτείες χωρίς κανένα προστατευτικό εξοπλισμό (μάσκα-γάντια). Η διατροφή τους είναι η φθηνότερη, συνήθως πολτός καλαμποκιού ή μπανάνας.Επίσης συνηθισμένη είναι η χρήση σωματικής βίας, όπως ο ξυλοδαρμός και το μαστίγωμα.

Δυστυχώς η βιομηχανία της σοκολάτας,μια βιομηχανία 60 δισεκατομμυρίων δολαρίων, δεν έχει κάνει τίποτα μέχρι σήμερα για να αντιμετωπίσει την εκμετάλλευση της παιδικής εργασίας. Οι καταναλωτές από την άλλη αν και δεν είναι δυνατό να γνωρίζουν ότι η σοκολάτα που καταναλώνουν είναι προϊόν δουλείας και εκμετάλλευσης παιδικών ψυχών μπορούν όμως να επιλέξουν ανάμεσα στην μη κατανάλωση σοκολάτας ή στην επιλογή σοκολάτας fair trade. 

Αν οι ελληνικοί υπότιτλοι δεν είναι ενεργοποιημένοι, επιλέξτε το εικονίδιο «υπότιτλοι» και στη συνέχεια το «ρυθμίσεις» ελληνικά.


Παιδική σκλαβιά στη βιομηχανία της σοκολάτας

Το φοινικέλαιο, είναι ένα συστατικό το οποίο βρίσκεται τουλάχιστον στα μισά συσκευασμένα τρόφιμα σε όλο τον κόσμο. Το φοινικέλαιο έχει μπει γερά στη βιομηχανία. Από το 1990, η αύξηση της χρησιμοποιούμενης γης για την καλλιέργεια φοινικέλαιου έχει
αυξηθεί κατά 50% ενώ στα επόμενα χρόνια αναμένεται μεγαλύτερη αύξηση. Το 90% παράγεται στη Μαλαισία και την Ινδονησία! Είναι το δεύτερο πιο εμπορεύσιμο φυτικό έλαιο, μετά το σογιέλαιο. Το φοινικέλαιο χρησιμοποιείται ευρέως στα τρόφιμα, στα γλυκά, στα καλλυντικά, στα είδη προσωπικής υγιεινής, στα είδη καθαρισμού και άλλα. Η βιομηχανία το χρησιμοποιεί όλο και περισσότερο προκειμένου να αντικαταστήσει άλλα φυτικά έλαια που είναι πιο ακριβά στην παραγωγή τους, αδιαφορώντας για την άγρια βία που κρύβει αυτό το προϊόν σε όλα τα επίπεδα – ακόμα και στους καταναλωτές, μιας και περιέχει κορεσμένα λιπαρά, που δημιουργούν προβλήματα με τη χοληστερίνη. Η ζήτηση για φοινικέλαιο προκαλεί τεράστιες οικολογικές καταστροφές, όπως πλημμύρες και κατολισθήσεις στα δάση της Ινδονησίας.

Η Korindo, μια εταιρεία της οποίας το όνομα προέρχεται από τις λέξεις Κορέα και την Ινδονησία, είναι η μεγαλύτερη εταιρεία φοινικέλαιου στην Παπούα της Ινδονησίας κύριες δραστηριότητες της εταιρείας είναι οι φυσικοί πόροι, που αφορούν τον, ξυλοπολτό, και την παραγωγή φοινικέλαιου. Άρχισε τις εργασίες υλοτομίας το 1993, σήμερα έχει οκτώ περιοχές παραχώρησης στη Παπούα συνολικού μεγέθους 160.000 εκταρίων. Συνολικά, έχει ήδη εκκαθαρίσει πάνω από 50.000 εκτάρια δασών στην Παπούα από το 1998. Από το 2013, η εταιρεία έχει επιταχυνθεί επιθετικά με την εκκαθάριση και το κάψιμο της γης στις φυτείες καταστρέφοντας 30.000 εκτάρια δασών από τις αρχές του 2013 έως τον Μάιο του 2016. 11.700 στρέμματα από αυτά ήταν πρωτογενή δάση. Στην ιστοσελίδα της, η Korindo δηλώνει ότι έχει στόχο να φτάσει στα 200.000 εκτάρια φυτειών φοινικέλαιου μέχρι το 2020.

Η διαδικασία εκκαθάρισης της γης που χρησιμοποιεί η Korindo ξεκινά με την αποψίλωση δασών στη συνέχεια γίνεται διαχωρισμός και καταγραφή της υψηλής ποιότητας ξυλείας για να πουληθεί. Μετά καθαρίζεται το δάσος χρησιμοποιώντας μπουλντόζες και εκσκαφείς. Στη συνέχεια τα κατάλοιπα ριζών και ότι άλλο έχει απομείνει καίγεται και αφού καθαριστεί με εκσκαφείς γίνεται η φύτευση των φοινικόδενδρων.

Φωτογραφίες και βίντεο από drone που μόλις κυκλοφόρησαν , από την Mighty μια αμερικανική Μ.Κ.Ο. δείχνουν το μέγεθος της καταστροφής που έχει συμβεί. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας του Ιουνίου 2016. Αν και η αποψίλωση των δασών δεν είναι παράνομη το κάψιμο προκάλεσε σημαντική περιβαλλοντική καταστροφή και ατμοσφαιρική ρύπανση στην περιοχή το περασμένο έτος, τόσο μεγάλη που ονομάστηκε «το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό έγκλημα του 21ου αιώνα» 

Απέναντι Όχθη

Η καταστροφική αποψίλωση των δασών για τη βιομηχανία φοινικέλαιου

Φέτος τον Ιανουάριο, το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ δημοσίευσε μια έκθεση που έλεγε: ότι από το έτος 2050, οι ωκεανοί θα έχουν περισσότερα πλαστικά απόβλητα από ψάρια. Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι κάθε χρόνο, τουλάχιστον οκτώ
δισεκατομμύρια κιλά πλαστικού διαρρέουν στους ωκεανούς, ίσο με το περιεχόμενο ενός απορριμματοφόρου κάθε λεπτό.
Σχεδόν οι μισοί θαλάσσιοι οργανισμοί όπως ασπόνδυλα, ψάρια, πουλιά και θηλαστικά έχουν καταναλώσει στην τροφή τους πλαστικό πολυμερές το οποίο εκτέθηκε στο θαλασσινό νερό και στον ήλιο και διασπάστηκε σε μικροίνες και περνούν στα εντόσθια τους ακόμα και στο πιάτο μας.
Ψάρια, χελώνες, δελφίνια κλπ πεθαίνουν μετά από κατάποση πλαστικών τσαντών που τα βλέπουν σαν μέδουσες
Χρειάζονται περισσότερο από 400 χρόνια για αποσυντεθεί ένα πλαστικό μπουκάλι .
Οι χρωματιστές πλαστικές σακούλες περιέχουν ορισμένες χημικές ουσίες, οι οποίες μπορούν να διεισδύσουν στο έδαφος και να το μολύνουν.
Στο τελευταίο μισό αιώνα, η χρήση των πλαστικών έχει αυξηθεί είκοσι φορές και αναμένεται να διπλασιαστεί ξανά κατά τα επόμενα 20 χρόνια

Περίπου 100.000 ζώα όπως τα δελφίνια, χελώνες, φάλαινες, Πιγκουίνοι σκοτώνονται κάθε χρόνο εξαιτίας των πλαστικών τσαντών

    Απέναντι Όχθη

    Ήρθε η στιγμή να εξαφανίσουμε τα πλαστικά μιας χρήσης

    Η Καλιφόρνια γίνεται η πρώτη πολιτεία της Αμερικής που απαγορεύει με νόμο τις πλαστικές σακούλες. Μια απόφαση που επισκιάστηκε από τον θόρυβο των αμερικανικών εκλογών, και είναι αποτέλεσμα μιας προσπάθειας που ξεκίνησε ένα χρόνο πριν με την συγκέντρωση 500000 υπογραφών για να οριστεί το δημοψήφισμα που τελικά οδήγησε στην απόφαση αυτή. Πρόκειται για μια πολύ σημαντική περιβαλλοντική νίκη που σημαίνει άμεση αποβολή από 25 εκατομμύρια πλαστικές σακούλες που έχουν ρυπαίνουν την Καλιφόρνια και το περιβάλλον κάθε ημέρα.
    Στις ΗΠΑ εκτός από την Καλιφόρνια, η Χαβάη απαγορεύει από το 2015 την χρήση μη βιο-διασπώμενων τσαντών, ενώ στην Ουάσιγκτον απαγορεύεται η χρήση μη ανακυκλώσιμων τσαντών από το 2009, επίσης σε τοπικό επίπεδο πολλές πόλεις απαγορεύουν την χρήση τους. Σε πολλές χώρες του κόσμου, υπάρχει μια σταδιακή κατάργηση των πλαστικών τσαντών μίας χρήσης. Μεταξύ άλλων, το Μαρόκο , η Ιταλία , το Μπαγκλαντές και οι Κάτω Χώρες έχουν απαγορεύσει τις πλαστικές σακούλες. Ενώ, χώρες όπως η Γερμανία, η Κίνα, και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν βάλει φόρους σε πλαστικές σακούλες, η οποία βοηθά επίσης στη μείωση της κατανάλωσης, όχι όμως απόλυτα. Παράδειγμα στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει οδηγήσει την χρήση τους σε πτώση κατά 70-80%. Στην Ελλάδα μόλις τώρα άνοιξε η συζήτηση για το θέμα.



    Η Καλιφόρνια έδιωξε την πλαστική σακούλα. Η Ελλάδα πότε;

    Γραμματοσειρά
    Αντίθεση