29 April, 2017
Home / Περιβαλλον (Page 33)

– Πώς βλέπεις τα πράγματα εδώ στο ελλαδιστάν; με ρώτησε…
– Χμ! Προτιμώ να σου απαντήσω μέσα από τα λόγια κάποιου άλλου: «ο συντομότερος δρόμος καταστροφής ενός ανθρώπου είναι να του αποσπάσεις την αίσθηση νοήματος και ελευθερίας. Το ίδιο ισχύει και για τους πολιτισμούς». Νομίζω ότι αυτό αντιπροσωπεύει με τον καλύτερο τρόπο τα «πράγματα» τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ολόκληρο τον κόσμο.
– Ναι, αλλά εδώ έχουμε «δημοκρατία» ακόμη! απάντησε μισοαστεία μισοσοβαρά. Αν δεν σ’αρέσει κάποιος ή κάτι έχεις την επιλογή να ψηφίσεις για ν’ αλλάξει η κατάσταση!
– Οι εκλογές είναι χρήσιμες γιατί νομιμοποιούν. Την εξουσία των αδρά αμoιβόμενων μάνατζερ και εκπροσώπων των κυρίαρχων τομέων και του ολοκληρωτισμού των πολυεθνικών ομίλων. Νομιμοποιούν την έλλειψη μιας πραγματικής εναλλακτικής λύσης μέσα σ’ένα ασφυχτικά έτσι κι αλλιώς ελεγχόμενο κοινωνικοπολιτικό τοπίο. Αυτή η συνθήκη μετέτρεψε την οικονομία σε οικονομισμό και τον άνθρωπο σε οικοδομικό υλικό για το χτίσιμο ατομικών, οικογενειακών και μεταξύ τους συγγενικών αυτοκρατοριών μέσα σ’έναν κόσμο-πίτα, που χωρίζεται σε μερίδια και ζώνες επιρροής.
Με κοίταξε ειρωνικά:
– Οπότε τι μας μένει να κάνουμε;
– Ίσως…να περάσουμε στο επόμενο στάδιο της εξέλιξής μας ως είδος. Να πάψουμε, όπως είχε επισημάνει και ο Σοπενχάουερ, να είμαστε οι εξημερωμένοι που αλληλοεξαπατώνται και οι άγριοι που αλληλοεξοντώνονται, μέσα σ΄ένα πράγμα που το λέμε «πρόοδο του κόσμου». Και να διευρυνθούμε τόσο διανοητικά όσο και συναισθηματικά, να αναλάβουμε την ευθύνη των επιλογών μας, αφού πρώτα μάθουμε τι σημαίνει επιλέγω.
– Τι σημαίνει δηλαδή επιλέγω;
– Διαλέγω ετούτο ή εκείνο, ανάλογα με το αν τα κριτήρια μιλάνε στην καρδιά μου. Κι ανάλογα με τον αν αυτό εμπλέκει και ταυτίζει τόσο το ατομικό όσο και το συλλογικό συμφέρον. Γιατί διαφορετικά είναι ψευδαίσθηση, το λιγότερο, να λέμε ότι «ζούμε όλοι μαζί» και καταντάμε μονάχοι που απλώς πολλαπλασιάζεται η μοναξιά και ανημπόρια τους. Χαμένοι και ισοπεδωμένοι μέσα σε ομοιόμορφες μάζες, πλήθη, αγέλες που ενίοτε βελάζουν ομόηχα στους ίδιους κατευθυνόμενους σκοπούς. Κι αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν τσοπάνηδες και φυσικά μαντρόσκυλα για τον έλεγχο των κοπαδιών κι αλλίμονο αν ο άνθρωπος παγιωθεί στο στάδιο του αγελαίου ζώου.
Με κοίταξε παραξενεμένος.
– Μήπως ανήκεις σε καμιά περίεργη οργάνωση ή σέχτα που θέλει να αλλάξει τον κόσμο σύμφωνα με το σχέδιό της;
– Όχι, βέβαια, γιατί κάτι τέτοιο θα σήμαινε ότι κάτι δεν πάει καλά με το σχέδιο αυτό.
– Και ποιος είναι ο τρόπος να εξελιχτούμε; Μια επανάσταση, ας πούμε, που θα βγάλει τον κόσμο στους δρόμους και θα βάλει φωτιές παντού;
– Δεν ξέρω αν κι αυτό θα ωφελούσε ουσιαστικά. Εννοώ ότι τι νόημα θα είχε και αυτό ακόμη αν οι άνθρωποι δεν άλλαζαν τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς; Αν δεν μετέτρεπαν το μυαλό τους σε αλεξίπτωτο που για να δουλέψει πρέπει να είναι ανοιχτό και να σε προσγειώνει από τους αιθέρες στο χώμα που πατείς. Αν δεν μάθαιναν ότι δεν πρέπει να δέχονται παθητικά ακόμα και αυτό που τους προσφέρει η ανατροπή, αν η στείρα εναντιολογία δεν δώσει τη θέση της στη δημιουργική αμφιβολία, στην απαίτηση για πλήρη πρόσβαση στη γνώση, στη συλλογική διαχείριση και στο σεβασμό της ατομικότητας, ώστε να μάθεις πραγματικά να σέβεσαι τον Άλλον. Και να απελευθερώνεις κι αυτόν και τον εαυτό από κάθε ανάγκη προστασίας κι ελέγχου από κάθε είδους «προστάτη» και ανομολόγητο συμφέρον πάνω στο δικό σου-σας συμφέρον.
Για λίγο σκοτείνιασε μα γρήγορα επανέκτησε το οικείο του ύφος.
– Όλα αυτά μου ακούγονται πολύ ουτοπικά. Οι άνθρωποι δεν είναι ώριμοι για τέτοια πράγματα. Όσο για μένα χαίρομαι που δεν χρωστώ σε καμιά κωλοτράπεζα κι έχω ακόμη κάποια λεφτά να πληρώνω τα κωλοχαράτσια και να βγαίνω με κάνα φίλο για έναν καφέ ή ένα ποτό να ξελαμπικάρω.
– Γιατί τότε με ρώτησες στην αρχή περί των «πραγμάτων», αφού νιώθεις ακόμα ασφαλής κατά κάποιο τρόπο, μέσα στη γενικότερη ανασφάλεια;
-Εντάξει. Για να είμαι ειλικρινής, περίμενα να ρίξουμε μαζί κανένα μπινελίκι για αυτούς τους ξεφτίλες τους πολιτικάντηδες και για τον κόσμο που δεν ξεσηκώνεται, ξέρεις τώρα…Τουλάχιστον είναι κι αυτό μια μορφή εκτόνωσης…ακόμη…ακόμη κι αν αυτό μας κάνει κι εμάς ξεφτίλες!

Του είπα ότι θαύμασα την ειλικρίνεια της αυτοκριτικής του και με κοίταξε εχθρικά. Αυτό που δεν του είπα (ίσως γιατί εγώ ήθελα τρομάρα μου να δείξω κάποιο επίπεδο) ήταν ότι τελικά είμαστε ίσως όλοι μας όντως ξεφτίλες. Άλλος λιγότερο κι άλλος περισσότερο, αλλά σχεδόν ουδείς καθόλου. Γιατί επιτρέψαμε στη σχιζοφρένεια και την κτηνωδία να εισβάλλει μέσα στην πραγματικότητα, την πραγματικότητά μας και να εγκαθιδρύσει βασίλειο. Και φέουδα και δουκάτα και μιλέτια και καπετανάτα. Και γίναμε οι άνεϋ δικαιώματος τόσο στη ζωή όσο και στο θάνατό μας δουλοπάροικοι και ραγιάδες. Και περιφερόμενα παγόβουνα μέσα σ’ένα ζοφερό τοπίο αέναου ψύχους.
Κι αυτό ριζώνει στην ψυχή και βλασταίνει στο μυαλό. Πρωτίστως…

ανιχνευτής

Μία συζήτηση…

Παραδέχομαι ότι δεν ακούω πια καθόλου τον πρωθυπουργό, την κυβερνητική εκπρόσωπο, τους υπουργούς ή τους βουλευτές της κυβερνώσας ή των άλλων παρατάξεων, γιατί εκνευρίζομαι με όλους τους. Πιάσε τον ένα και χτύπα τον άλλο. Ότι μόνο πιάσει το μάτι μου από τους τίτλους των ειδήσεων, μπροστά στην οθόνη μου, για να επιβεβαιώνω κάθε μέρα τη φαιδρότητα του πολιτικού μας καρνάβαλου.
Θα μου πεις ότι δεν μπορεί, ανάμεσα στους 300 της Βουλής, θα υπάρχουν και σοβαροί άνθρωποι.
Απλώς τα φώτα της δημοσιότητας πέφτουν στους πρωταγωνιστές της πολιτικής σκηνής, που ο ένας είναι φαιδρότερος από τον άλλο. Έτσι ακούγονται περισσότερο τα ψεύδη του πρωθυπουργού και οι δηλώσεις των διάφορων υπουργών του, που, τι κι αν μ’ αυτές παραβιάζουν τη λογική μας και τη ζώσα μας πραγματικότητα; Τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα!

Σε παράλληλο μονόλογο, οι κενολογίες του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης και οι τσιρίδες του υπαρχηγού του, αλλά και οι ανοησίες των υπόλοιπων γνωστών και μη εξαιρετέων μπουμπουκιών της ξεραμένης ανθοδέσμης που λέγεται Νέα Δημοκρατία, οδηγούν κατευθείαν στην εθνική κατάθλιψη και μόνο στη σκέψη ότι κάποια στιγμή, αργά ή γρήγορα, αυτοί οι ανεκδιήγητοι, θα κυβερνήσουν ξανά.

Οι υπόλοιποι, ο ένας χειρότερος από τον άλλο!

Ο πολλά κάποτε υποσχόμενος, βοηθός μηχανοδηγός στο τραίνο για το πουθενά, στα τέσσερα κι αυτός. Ο Λεβεντόγερος έχει σταματήσει εδώ και καιρό να είναι αστείος, και δεν αντέχεις να ακούς τις ανοησίες του, περισσότερα από τριάντα, συνεχόμενα, δευτερόλεπτα. Τις στομφώδεις ανακοινώσεις του ξεραμένου ποταμιού, τις διαβάζεις, μόνο αν θέλεις να γελάσεις. Το θλιβερό συνονθύλευμα των αμετανόητων πρασινοφρουρών -όσων δεν μπούκαραν στην Κουμουνδούρου για να συνεχίσουν τη μάσα- είναι περισσότερο αποκρουστικό από ποτέ. Οι πούροι κομμουνιστές, ζουν στον κόσμο του Περισσού, ροκανίζοντας λίγη-λίγη, την κρατική επιχορήγηση. Για τα ρεμάλια με τα μαύρα, του Μιχαλοτέτοιου , θα πεις ότι ούτε λέξη δεν αξίζει να γράψει κανείς -και θα ‘χεις δίκιο.

Αυτός ο εσμός των πρωταγωνιστών είναι παγίως πρώτο τραπέζι πίστα, μπροστά στο πάλκο της τηλεδημοκρατίας μας και στον μολυσμένο ραδιοφωνικό αέρα. Άνθρωποι εξαιρετικά κατώτεροι των τραγικών περιστάσεων που βιώνει αυτός ο τόπος, αερολογούν αναίσχυντα, όταν δεν κομπορρημονούν στα κοινωνικά δίκτυα για να μαζεύουν την ευαρέσκεια και τα σάλια των έμμισθων ακολούθων τους και των φανατικά ηλιθίων.
.
Κι αν επιμένεις να λες ότι αποκλείεται, ανάμεσα στους 300, να μην υπάρχουν και κάποιοι σοβαροί άνθρωποι, που ακριβώς επειδή είναι σοβαροί, τους αγνοούν τα αδηφάγα δίκτυα και δεν τους ξέρουν, παρά οι ψηφοφόροι της ιδιαίτερης εκλογικής τους περιφέρειας, θα αναρωτηθώ: αν ήταν έτσι, τότε τι κάθονται και κάνουν, σοβαροί άνθρωποι, μέσα σε μια Βουλή, ταπεινωμένη και καταφρονεμένη, υπόδουλη στον οικονομικό έλεγχο των διεθνών συνδίκων αυτής της ελεεινής και παράνομης πτωχευτικής διαδικασίας; Πώς ανέχονται, σοβαροί άνθρωποι, να κάθονται στα βουλευτικά έδρανα και να νομιμοποιούν με την παρουσία τους και την ψήφο τους, το ξεπούλημα των ασημικών της πατρίδας, αντί πινακίου φακής; Πως αντέχουν να βλέπουν το Σύνταγμα της Ελλάδας, το οποίο έχουν δώσει όρκο, πολιτικό ή θρησκευτικό, ότι θα διαφυλάττουν, να κουρελιάζεται με τόσο επονείδιστο τρόπο, σελίδα-σελίδα;

Όχι, δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν σοβαροί άνθρωποι, μέσα σε αυτήν την παράγκα που λέγεται Βουλή των Ελλήνων, ό,τι και να μου λες!
.
Το λένε κι οι δημο(σ)κόποι με όλους τους τρόπους, είτε κάποιοι τους δίνουν δεκαχίλιαρα για να μαγειρέψουν τη σειρά των επιλαχόντων στο ρόλο του ακαταλληλότερου είτε δεν τους δίνουν δεκάρα: Χρειάζεται ένα νέο αφήγημα, σου λέω!


Χρειάζεται ένα νέο αφήγημα

Κοίτα τριγύρω. Όλα όσα σε περιβάλλουν, έχουν πλέον ανασχεδιαστεί έτσι ώστε να εξυπηρετήσουν την ανάγκη του ανθρώπου για ευρύτερη γνώση. Οποιαδήποτε στιγμή το επιλέξεις, μπορείς με το κατάλληλο μέσο της επιλογής σου να βουτήξεις μέσα στην Ελεύθερη Ροή πληροφορίας που περιμένει στον αχανή κόσμο του διαδικτύου, βγαίνοντας από την περιήγησή σου λιγάκι σοφότερος.
Είναι όμως έτσι; Είναι στα αλήθεια αυτή η Διαδικτυακή πραγματικότητα με τις άπειρες πληροφορίες ανεξάρτητη από τις προσπάθειες λογοκρισίας και χειραγώγησης στη Ροή πληροφορίας, και εν τέλει των ανθρώπινων συνειδήσεων;

Homo Cybernetus : Ο «Συνδεδεμένος» Άνθρωπος

Οι απαρχές του 21ου Αιώνα μετέτρεψαν τον άνθρωπο σε ένα Ον

που λατρεύει να είναι συνδεδεμένο στο Διαδικτυακό Σύμπαν. Αρχικά ήρθε η έκρηξη του internet και ο ενθουσιασμός που ακολούθησε ήταν τεράστιος. Αμέσως ξεπήδησαν κανάλια επικοινωνίας και υπερσυνδεσιμότητας μεταξύ των χρηστών, πιλοτικές ιστοσελίδες κάθε είδους και ποικίλης θεματολογίας. Μαζί με την αρχική μορφή του διαδικτύου ( που ήταν σαφώς περιορισμένη και καμία σχέση δεν είχε με την τωρινή μορφή του web) επικράτησε και μία αύρα ελευθερίας στον άνθρωπο της νέας χιλιετίας. Είχε πλέον αποκτήσει μία δίοδο ασφαλούς έκφρασης, και ελεύθερου διαμοιρασμού πληροφοριών, αρχείων αλλά και κοσμοθεωριών στις ανεξάρτητες από τον έλεγχο και την χειραγώγηση δαιδαλώδεις παραφυάδες του Διαδικτύου.

Βέβαια τότε η τεχνολογία του Διαδικτύου δεν ήταν τόσο εύκολα προσβάσιμη σε σχέση με το σήμερα. Το 2001 για παράδειγμα στην χώρα μας, μόνο 2 στα 10 σπίτια είχαν πρόσβαση στο διαδίκτυο και αυτό μόνο από μία πηγή, τον σταθερό υπολογιστή του γραφείου. Η σύνδεση ήταν αργή, και έτσι δεν είχε ακόμη «γεννηθεί» η ανάγκη αλλά και η δυνατότητα για την 24ωρη χρήση του νέου εργαλείου πληροφόρησης από το σύνολο της χώρας, της Ηπείρου, της Ανθρωπότητας. Και κάπου στο 2005 ήρθε η έκρηξη της Τεχνολογίας, που χρόνο με το χρόνο παρουσίαζε ολοένα και περισσότερα επιτεύγματα που σε κρατούν και με κρατούν συνδεδεμένο στον Κυβερνοχώρο συνεχώς και χωρίς περιορισμούς. Η αρχή έγινε με τα Smartphones, τα τηλέφωνα που απέκτησαν «Νοημοσύνη», και οι βασικές του λειτουργίες (τηλέφωνο – μήνυμα) έδωσαν την θέση τους σε ένα κάρο εφαρμογές για το χτίσιμο του Διαδικτυακού avatar του κάθε ενός από εμάς.

Στην συνέχεια ήρθαν τα tablets, τα wearables, οι Smart TV και άπειρες άλλες μικροσυσκευές που είναι όλες έτοιμες να σε ενημερώσουν, αλλά και να ενημερώσουν τους άλλους για τον διαδικτυακό εαυτό σου, την εικονική σου Ταυτότητα που δεν έχει καμία σχέση με την πραγματική σου ζωή Οι συσκευές σου έγιναν «Έξυπνες», το σπίτι σου έγινε «έξυπνο», το κάθε τι ενημερώνει αυτοβούλως κάθε σου κίνηση.

Ελεύθερη Ροή πληροφορίας ή ο Απόλυτος έλεγχος του ανθρώπου;

Και κάπως έτσι φτάνοντας στο σήμερα, μετατράπηκες και μετατράπηκα σε ένα Homo Cybernetus, που παρέχει απλόχερα σε όποιον θέλει να μας ελέγξει κάθε πληροφορία για τον εαυτό μας, την κάθε μας κίνηση.

Σε αυτό το σημείο οφείλουμε να απευθύνουμε στον εαυτό μας το εξής ερώτημα : Είμαστε εμείς που ελέγχουμε το internet, ή είναι το internet που ελέγχει και κυριεύει εμάς; Αυτή η διπλή φύση του πιο «ελεύθερου» μέσου ενημέρωσης, έχει περάσει απευθείας στην καθημερινότητά μας. Ναι, το Διαδίκτυο διαθέτει μία διπλή υπόσταση. Μπορεί αν καταφέρεις να το ελέγξεις, να σου παρέχει απεριόριστες αξιόπιστες πληροφορίες και εν τέλει να σε κάνει ένα πιο ελεύθερο συνειδησιακά άνθρωπο, να διευρύνει τους ορίζοντες του Νου σου, μπορεί να είναι ένα εργαλείο που βοηθά στην εξέλιξη του ανθρώπου. Αν όμως σε ελέγξει εκείνο, τότε σε μετατρέπει σε υποχείριό του. Σε εθίζει και σε εγκλωβίζει σε μία εντελώς εικονική, επίπλαστη πραγματικότητα.

Μήπως όμως μπορούμε να αναγνωρίσουμε την ίδια διπλή ταυτότητα και σε αρκετές από τις πληροφορίες που λαμβάνουμε από το Διαδίκτυο; Μήπως πίσω από μία αληθοφανή είδηση κρύβεται μία κατασκευασμένη πληροφορία, που διαμοιράζεται έτσι ώστε να σε εγκλωβίσει σε μία ψεύτικη ιδεολογία, ή άποψη που ενώ υποστηρίζεις πως είναι δική σου, απλά εμφυτεύεται με αριστοτεχνικό τρόπο στην συνείδησή σου;

Είναι γεγονός πως τα μεγάλα Μέσα Ενημέρωσης, που ήδη έχουν εδραιωθεί και στον Διαδικτυακό κόσμο, διαθέτουν άπειρα κανάλια και ιστοσελίδες που δίχως άμεση προφανή σύνδεση μεταξύ τους, ανήκουν στον ίδιο όμιλο και αναδιανέμουν τις ίδιες ειδήσεις. Το κόλπο εδώ για τον διαδικτυακό αναγνώστη είναι να μπορέσει να διακρίνει το μοτίβο που σαφώς υπάρχει σε αυτή την αναδιανομή, είτε πρόκειται για πραγματικές, είτε για ψεύτικες κατασκευασμένες πληροφορίες. Μέσα από αυτή την διαδικασία διαμορφώνονται και χειραγωγούνται συνειδήσεις, αποτυπώνονται στο συλλογικό ασυνείδητο Πολιτικά φρονήματα, αισθήματα Ρατσισμού, σεξισμού, και γενικώς έννοιες του διαχωρισμού και διαμοιρασμού των ανθρώπων σε μικρότερες υποομάδες που μάχονται η μία την άλλη.

Διαδικτυακή Λογοκρισία, Κατασκευή &αναδιανομή των Ψεύτικων Πληροφοριών

Οι ειδήσεις και οι πληροφορίες αποτελούνται από λέξεις, και ως

γνωστόν οι «ενεργειακά φορτισμένες» λέξεις, οι λέξεις δύναμης έχουν τέτοια ισχύ που μπορούν να προκαλέσουν επαναστάσεις, ή μπορούν να καταστείλουν τεράστιες μάζες ανθρώπων, μονάχα με μερικά κλικ του mouse, ή μερικές κινήσεις στην οθόνη αφής.Για παράδειγμα, Η Εικόνα των άδειων δρόμων του Παρισιού, η δημοφιλής φωτογραφία που έγινε viral, έδειχνε τους παντελώς άδειους δρόμους του Παρισιού έπειτα από την επίθεση στο Club αλλά και την βομβιστική επίθεση που ακολούθησε. Η Εικόνα αυτή είχε τραβηχτεί για ένα project που ονομαζόταν SilentWorld, που παρουσίαζε πόλεις σε ένα μετά-αποκαλυπτικό στάδιο, κοντά στο τέλος του κόσμου και δίχως την ύπαρξη των ανθρώπων.

Αν είσαι πολίτης της Κίνας και επιχειρήσεις να περιηγηθείς στο Διαδίκτυο, τότε θα πέσεις πάνω στην Χρυσή ασπίδα, ένα γιγαντιαίο Μηχανισμό Λογοκρισίας και παρακολούθησης που μπλοκάρει αυτόματα χιλιάδες ιστοσελίδες και την ελεύθερη Ροή πληροφορίας, με το Facebook, το Youtube, το Twitter και το Instagram να περιλαμβάνονται σε αυτές. Τα παραπάνω αποτελούν ένα απειροελάχιστο δείγμα, και με μία μικρή έρευνα μπορείς και μόνος σου να διαπιστώσεις πως η Λογοκρισία, αλλά και η χειραγώγηση και η κατασκευή των ειδήσεων και των πληροφοριών είναι μία τακτική που χρησιμοποιείται κατά κόρον. Δεν είναι δύσκολο να παρακολουθήσεις τις διαδρομές, δεν είναι ακατόρθωτο να ανακαλύψεις την πραγματική ελεύθερη Ροή πληροφορίας.

Γιατί ίσως ο απώτερος σκοπός σε αυτό το εργαλείο που παρέχει την αίσθηση της ελευθερίας στον χρήστη του, να μετατρέπεται ανάλογα με την προσέγγιση, στο υπέρτατο εργαλείο εγκλωβισμού του ανθρώπου. Φυσικά και πνευματικά. Η Διπλή πραγματικότητά του όμως υπάρχει, όπως υπάρχει και η επιλογή του τρόπου που θα το προσεγγίσεις. Είναι στο χέρι σου να αναγνωρίσεις τα μοτίβα χειραγώγησης, και να ρουφήξεις κάθε σωστή είδηση και πληροφορία από τα πραγματικά ελεύθερα κανάλια πληροφόρησης.Μόνο εσύ είσαι ο κριτής, μόνο εσύ διαμορφώνεις την προσωπική σου πραγματικότητα. Επιλέγοντας σωστά, απαγκιστρώνοντας τον εαυτό σου από την μεγαλύτερη ίσως επιχείρηση χειραγώγησης στην σύγχρονη ιστορία της Ανθρωπότητας.

Αποστόλης Χειρδάρης

“Error 451”: Αποκρύπτοντας την ελέυθερη Ροή πληροφορίας

Αν ο άνθρωπος δεν φοβόταν την αλλαγή, η ζωή του θα ήταν πολύ πιο εύκολη και ίσως με μεγαλύτερο νόημα. Θα μπορούσε να ανακαλύψει όλο το εύρος των δυνατοτήτων του και κάθε στιγμή της ζωής του θα ήταν μία πρόκληση και μία «πρόσκληση» για δημιουργία.
Ο φόβος της αλλαγής, ο οποίος είναι αρχέγονος φόβος και σχετίζεται με την εποχή της σταθεροποίησης των συνθηκών διαβίωσης του πρωτόγονου ανθρώπου, ενισχύει την «ψευδαίσθηση της μονιμότητας» και είναι στην ουσία ο φόβος για το άγνωστο. Πολύ λίγοι άνθρωποι τολμούν να αναμετρηθούν με αυτό και να αναλάβουν αυτή τη πρόκληση. Ο φόβος αυτός είναι τόσο έντονος ώστε πολλές φορές οι άνθρωποι προτιμούν την επ΄αόριστο παράταση μίας αρνητικής κατάστασης από μία αλλαγή προς το άγνωστο…. Είναι λίγο παράλογο… ε; Αισθάνονται ασφάλεια μέσα στην ψευδαίσθηση της μονιμότητας ακόμη και αν είναι μία μονιμότητα που τους ταλαιπωρεί ή τους βασανίζει. Ειδικότερα ο δυτικός άνθρωπος ο οποίος έχει χάσει την επαφή με την φύση …και άρα με την περιοδικότητα των φαινομένων… σπεύδει να προβάλει την «ψευδαίσθηση της μονιμότητας» στα γεγονότα της ζωής του που του προκαλούν πόνο ή απόλαυση… Γι’ αυτό και παραπαίει μεταξύ κατάθλιψης (όταν το γεγονός προκαλεί πόνο) και αφελούς χαύνωσης (όταν το γεγονός προκαλεί απόλαυση) διότι αμέσως το πολλαπλασιάζει και το διαστέλλει σε ένα αόριστο μέλλον, βλέποντας αυτό που του συμβαίνει τώρα, μέσα από το μεγεθυντικό φακό της «ψευδαίσθησης της μονιμότητας». Έχει ξεχάσει την πολύ απλή διαπίστωση πως όλα τα φαινόμενα της πραγματικότητας που ζούμε είναι περιοδικά και εναλλασσόμενα… το φως διαδέχεται το σκοτάδι, η άνοιξη διαδέχεται το χειμώνα κ.λπ. και γενικώς όλα τα γεγονότα του «κόσμου τούτου» ακολουθούν αυτόν τον παγκόσμιο νόμο της γέννησης, της ακμής, της παρακμής και του θανάτου.
Αυτή η σχεδόν μοιρολατρική επιδίωξη της μονιμότητας κρατάει τον άνθρωπο καθηλωμένο στην ανωριμότητα της εφηβικής ηλικίας και συναισθηματικά και πνευματικά και διαβρώνει και καταστρέφει όλες του τις δημιουργικές δυνάμεις…. Συμπεριφέρεται σαν ανεύθυνος δημόσιος υπάλληλος σε όλες τις πλευρές της ζωής του και βιώνει τον χρόνο σαν μία στατική επανάληψη γεγονότων. Οι πράξεις του πλέον δεν έχουν νόημα εφόσον δεν επιφέρουν καμία αλλαγή στη ζωή του γι’ αυτό και όλες του οι ασχολίες μετατρέπονται σε αγγαρείες.
Η Γαλλική επανάσταση ξεκίνησε με τη φράση «αν όχι εμείς ποιοι; Αν όχι τώρα πότε;» μία φράση που στρέφει τη συνείδηση στο παρόν και στην ανάληψη της ατομικής ευθύνης. Στην εποχή μας όπου οι επαναστάσεις είναι ατομικές και όχι συλλογικές, αυτές οι φράσεις πρέπει να ειπωθούν σε πρώτο ενικό… «Αν όχι εγώ ποιος;» Αυτή η οπτική και στάση ζωής ξεκλειδώνει όλες τις δημιουργικές δυνάμεις του ανθρώπου και μετατρέπει την κάθε στιγμή της ζωής σε ευκαιρία με νόημα και προοπτική.

Λευτέρης Κατσιμάνης

H ψευδαίσθηση της μονιμότητας συνέχεια….

Αν ο άνθρωπος δεν φοβόταν την αλλαγή, η ζωή του θα ήταν πολύ πιο εύκολη και ίσως με μεγαλύτερο νόημα. Θα μπορούσε να ανακαλύψει όλο το εύρος των δυνατοτήτων του και κάθε στιγμή της ζωής του θα ήταν μία πρόκληση και μία «πρόσκληση» για δημιουργία.
Ο φόβος της αλλαγής, ο οποίος είναι αρχέγονος φόβος και σχετίζεται με την εποχή της σταθεροποίησης των συνθηκών διαβίωσης του πρωτόγονου ανθρώπου, ενισχύει την «ψευδαίσθηση της μονιμότητας» και είναι στην ουσία ο φόβος για το άγνωστο. Πολύ λίγοι άνθρωποι τολμούν να αναμετρηθούν με αυτό και να αναλάβουν αυτή τη πρόκληση. Ο φόβος αυτός είναι τόσο έντονος ώστε πολλές φορές οι άνθρωποι προτιμούν την επ΄αόριστο παράταση μίας αρνητικής κατάστασης από μία αλλαγή προς το άγνωστο…. Είναι λίγο παράλογο… ε; Αισθάνονται ασφάλεια μέσα στην ψευδαίσθηση της μονιμότητας ακόμη και αν είναι μία μονιμότητα που τους ταλαιπωρεί ή τους βασανίζει. Ειδικότερα ο δυτικός άνθρωπος ο οποίος έχει χάσει την επαφή με την φύση …και άρα με την περιοδικότητα των φαινομένων… σπεύδει να προβάλει την «ψευδαίσθηση της μονιμότητας» στα γεγονότα της ζωής του που του προκαλούν πόνο ή απόλαυση… Γι’ αυτό και παραπαίει μεταξύ κατάθλιψης (όταν το γεγονός προκαλεί πόνο) και αφελούς χαύνωσης (όταν το γεγονός προκαλεί απόλαυση) διότι αμέσως το πολλαπλασιάζει και το διαστέλλει σε ένα αόριστο μέλλον, βλέποντας αυτό που του συμβαίνει τώρα, μέσα από το μεγεθυντικό φακό της «ψευδαίσθησης της μονιμότητας». Έχει ξεχάσει την πολύ απλή διαπίστωση πως όλα τα φαινόμενα της πραγματικότητας που ζούμε είναι περιοδικά και εναλλασσόμενα… το φως διαδέχεται το σκοτάδι, η άνοιξη διαδέχεται το χειμώνα κ.λπ. και γενικώς όλα τα γεγονότα του «κόσμου τούτου» ακολουθούν αυτόν τον παγκόσμιο νόμο της γέννησης, της ακμής, της παρακμής και του θανάτου.
Αυτή η σχεδόν μοιρολατρική επιδίωξη της μονιμότητας κρατάει τον άνθρωπο καθηλωμένο στην ανωριμότητα της εφηβικής ηλικίας και συναισθηματικά και πνευματικά και διαβρώνει και καταστρέφει όλες του τις δημιουργικές δυνάμεις…. Συμπεριφέρεται σαν ανεύθυνος δημόσιος υπάλληλος σε όλες τις πλευρές της ζωής του και βιώνει τον χρόνο σαν μία στατική επανάληψη γεγονότων. Οι πράξεις του πλέον δεν έχουν νόημα εφόσον δεν επιφέρουν καμία αλλαγή στη ζωή του γι’ αυτό και όλες του οι ασχολίες μετατρέπονται σε αγγαρείες.
Η Γαλλική επανάσταση ξεκίνησε με τη φράση «αν όχι εμείς ποιοι; Αν όχι τώρα πότε;» μία φράση που στρέφει τη συνείδηση στο παρόν και στην ανάληψη της ατομικής ευθύνης. Στην εποχή μας όπου οι επαναστάσεις είναι ατομικές και όχι συλλογικές, αυτές οι φράσεις πρέπει να ειπωθούν σε πρώτο ενικό… «Αν όχι εγώ ποιος;» Αυτή η οπτική και στάση ζωής ξεκλειδώνει όλες τις δημιουργικές δυνάμεις του ανθρώπου και μετατρέπει την κάθε στιγμή της ζωής σε ευκαιρία με νόημα και προοπτική.

Λευτέρης Κατσιμάνης

H ψευδαίσθηση της μονιμότητας συνέχεια….

«Σε περιόδους οικονομικής παρακμής, ύφεσης ή κρίσης δεν υπάρχουν λιγότεροι πόροι ούτε και μικρότερη επιθυμία για αγαθά και υπηρεσίες σε παγκόσμιο επίπεδο από ότι σε περιόδους άνθησης ή οικονομικής εξάπλωσης. Αυτό που μεταβάλλεται είναι η επενδυτική εμπιστοσύνη που οδηγεί στην ανάληψη επενδυτικού κινδύνου σε αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις. Κάθε οικονομία που στηρίζεται για τη δημιουργία οικονομικής δραστηριότητας αποκλειστικά στην εμπιστοσύνη των επενδυτών είναι καταδικασμένη να υποφέρει από τις διακυμάνσεις της εμπιστοσύνης αυτής…


Το επανεφευρεμένο συνεταιριστικό μοντέλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε καταστάσεις που στόχος είναι η αναμόρφωση της οικονομίας, διότι σε τέτοιες καταστάσεις δεν είναι δυνατό να αναμένεται απλώς ν’ αναγεννηθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών, αλλά είναι ανάγκη να ενθαρρυνθούν λύσεις αυτοβοήθειας και να παρακινηθούν διάφορες ομάδες ενδιαφερομένων να αναλάβουν το καθήκον ν’ αναπτύξουν συνεταιριστικές επιχειρήσεις ως άμεση ή έμμεση κινητήριο δύναμη για οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική βελτίωση».

Τα απαραίτητα κεφαλαία για την ίδρυση συνεταιριστικών επιχειρήσεων, οι οποίες καλύπτουν τις ανάγκες των μελών σε υπηρεσίες ή αγαθά, συγκεντρώνονται από πολλά μέλη που προσφέρουν από λίγα χρήματα, αντί από έναν επενδυτή που προσφέρει πολλά χρήματα απαιτώντας την υψηλή απόδοση των κεφαλαίων του. Τα μέλη των συνεταιρισμών δεν προσδοκούν την απόδοση των (έτσι και αλλιώς μικρών) κεφαλαίων τους αλλά την κάλυψη των αναγκών με υπηρεσίες ή αγαθά από τον συνεταιρισμό τους.


Το βιβλίο του Edgar Parnell «Επανεφεύρεση των Συνεταιρισμών –

Επιχειρήσεις για τον 21ο αιώνα», έρχεται σε μια επίκαιρη στιγμή. Η συσσωρευμένη πολύχρονη γνώση και εμπειρία από τον διεθνή χώρο, που διαθέτει ο συγγραφέας, του έδωσαν τη δυνατότητα να συστηματοποιήσει τις πλούσιες παρατηρήσεις του για τον θεσμό. Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέας συνδυάζει λειτουργικά τους διεθνείς κανόνες των συνεταιρισμών με τη σημερινή πραγματικότητα, χειριζόμενος με ευστοχία και σφαιρικότητα το πολύπτυχο συνεταιριστικό φαινόμενο. Γι’ αυτό απευθύνεται σε όλους εκείνους που σχετίζονται με τους συνεταιρισμούς είτε ως μέλη των διοικήσεων είτε ως υπηρεσιακά στελέχη, σύμβουλοι ή υπεύθυνοι για τη διαμόρφωση συνεταιριστικής πολιτικής. Ο Parnell απορρίπτει πολλούς από τους μύθους και τις παρανοήσεις γύρω από τους συνεταιρισμούς και παρέχει νέους και πρακτικούς τρόπους για να καταστούν οι συνεταιρισμοί πιο αποτελεσματικές και δυναμικές οργανώσεις.
Η Επανεφεύρεση των Συνεταιρισμών, δεν αποτελεί απλώς μιαν αξιόλογη ανά-λυση ενός «παρελθόντος θεσμού», αλλά μια δυναμική, σύγχρονη και πρωτοπόρα παρέμβαση που εξετάζει νέους τρόπους κατανόησης του συνεταιριστικού επιχειρη-ματικού μοντέλου και έναρξης μετασχηματισμού των συνεταιρισμών, ώστε να επιτύχουν τη μετάβαση από οργανώσεις επιβίωσης σε αναπτυξιακές μηχανές της οικονομίας, που θα αποδίδουν πραγματικά οφέλη στα μέλη τους.


«Η ΕΠΑΝΕΦΕΥΡΕΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ – Επιχειρήσεις για τον 21ο αιώνα» του Edgar Parnell

Ένα σημαντικό βιβλίο που περιγράφει τι είναι πραγματικά οι συνεταιρισμοί και πως οργανώνονται για να επιτύχουν.
Για το πλήρες κείμενο του βιβλίου πατήστε εδώ

Επανεφεύρεση των Συνεταιρισμών – Επιχειρήσεις για τον 21ο αιώνα

«Σε περιόδους οικονομικής παρακμής, ύφεσης ή κρίσης δεν υπάρχουν λιγότεροι πόροι ούτε και μικρότερη επιθυμία για αγαθά και υπηρεσίες σε παγκόσμιο επίπεδο από ότι σε περιόδους άνθησης ή οικονομικής εξάπλωσης. Αυτό που μεταβάλλεται είναι η επενδυτική εμπιστοσύνη που οδηγεί στην ανάληψη επενδυτικού κινδύνου σε αναπτυσσόμενες επιχειρήσεις. Κάθε οικονομία που στηρίζεται για τη δημιουργία οικονομικής δραστηριότητας αποκλειστικά στην εμπιστοσύνη των επενδυτών είναι καταδικασμένη να υποφέρει από τις διακυμάνσεις της εμπιστοσύνης αυτής…


Το επανεφευρεμένο συνεταιριστικό μοντέλο μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε καταστάσεις που στόχος είναι η αναμόρφωση της οικονομίας, διότι σε τέτοιες καταστάσεις δεν είναι δυνατό να αναμένεται απλώς ν’ αναγεννηθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών, αλλά είναι ανάγκη να ενθαρρυνθούν λύσεις αυτοβοήθειας και να παρακινηθούν διάφορες ομάδες ενδιαφερομένων να αναλάβουν το καθήκον ν’ αναπτύξουν συνεταιριστικές επιχειρήσεις ως άμεση ή έμμεση κινητήριο δύναμη για οικονομική ανάπτυξη και κοινωνική βελτίωση».

Τα απαραίτητα κεφαλαία για την ίδρυση συνεταιριστικών επιχειρήσεων, οι οποίες καλύπτουν τις ανάγκες των μελών σε υπηρεσίες ή αγαθά, συγκεντρώνονται από πολλά μέλη που προσφέρουν από λίγα χρήματα, αντί από έναν επενδυτή που προσφέρει πολλά χρήματα απαιτώντας την υψηλή απόδοση των κεφαλαίων του. Τα μέλη των συνεταιρισμών δεν προσδοκούν την απόδοση των (έτσι και αλλιώς μικρών) κεφαλαίων τους αλλά την κάλυψη των αναγκών με υπηρεσίες ή αγαθά από τον συνεταιρισμό τους.


Το βιβλίο του Edgar Parnell «Επανεφεύρεση των Συνεταιρισμών –

Επιχειρήσεις για τον 21ο αιώνα», έρχεται σε μια επίκαιρη στιγμή. Η συσσωρευμένη πολύχρονη γνώση και εμπειρία από τον διεθνή χώρο, που διαθέτει ο συγγραφέας, του έδωσαν τη δυνατότητα να συστηματοποιήσει τις πλούσιες παρατηρήσεις του για τον θεσμό. Στο βιβλίο αυτό ο συγγραφέας συνδυάζει λειτουργικά τους διεθνείς κανόνες των συνεταιρισμών με τη σημερινή πραγματικότητα, χειριζόμενος με ευστοχία και σφαιρικότητα το πολύπτυχο συνεταιριστικό φαινόμενο. Γι’ αυτό απευθύνεται σε όλους εκείνους που σχετίζονται με τους συνεταιρισμούς είτε ως μέλη των διοικήσεων είτε ως υπηρεσιακά στελέχη, σύμβουλοι ή υπεύθυνοι για τη διαμόρφωση συνεταιριστικής πολιτικής. Ο Parnell απορρίπτει πολλούς από τους μύθους και τις παρανοήσεις γύρω από τους συνεταιρισμούς και παρέχει νέους και πρακτικούς τρόπους για να καταστούν οι συνεταιρισμοί πιο αποτελεσματικές και δυναμικές οργανώσεις.
Η Επανεφεύρεση των Συνεταιρισμών, δεν αποτελεί απλώς μιαν αξιόλογη ανά-λυση ενός «παρελθόντος θεσμού», αλλά μια δυναμική, σύγχρονη και πρωτοπόρα παρέμβαση που εξετάζει νέους τρόπους κατανόησης του συνεταιριστικού επιχειρη-ματικού μοντέλου και έναρξης μετασχηματισμού των συνεταιρισμών, ώστε να επιτύχουν τη μετάβαση από οργανώσεις επιβίωσης σε αναπτυξιακές μηχανές της οικονομίας, που θα αποδίδουν πραγματικά οφέλη στα μέλη τους.


«Η ΕΠΑΝΕΦΕΥΡΕΣΗ ΤΩΝ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΩΝ – Επιχειρήσεις για τον 21ο αιώνα» του Edgar Parnell

Ένα σημαντικό βιβλίο που περιγράφει τι είναι πραγματικά οι συνεταιρισμοί και πως οργανώνονται για να επιτύχουν.
Για το πλήρες κείμενο του βιβλίου πατήστε εδώ

Επανεφεύρεση των Συνεταιρισμών – Επιχειρήσεις για τον 21ο αιώνα

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της κοινωνικής ταυτότητας ενός συνεταιρισμού είναι η φύση της εργασίας που ασκείται στο πλαίσιο της οικονομικής του δραστηριότητας. Αυτό δεν είναι απλά ένα οικονομικό ή τεχνικό ζήτημα. Όπως ένας συνεταιρισμός έχει διπλή φύση, οικονομική και κοινωνική, έτσι και η εργασία σε αυτόν δεν είναι απλά ένα οικονομικό του χαρακτηριστικό, αλλά και κοινωνικό. Εδώ το κοινωνικό νοείται με την καθολική (ολοκληρωμένη) έννοια του όρου, που περιλαμβάνει το οικονομικό, πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο και τις μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις.

Τι είναι ο αμειβόμενος εργαζόμενος συνεταιριστής, δηλαδή, το μέλος του συνεταιρισμού που εργάζεται και αμείβεται γι’ αυτό; Είναι αφεντικό ή μισθωτός υπάλληλος ή ταυτόχρονα αφεντικό και μισθωτός υπάλληλος ή αυτοαπασχολούμενος ή κάτι άλλο; Ποια είναι η κοινωνική σημασία της εργασίας, που ασκείται στο συνεταιρισμό χωρίς να αμείβεται (συνήθως ονομαζόμενη εθελοντική) και ποια η σχέση της με την αμειβόμενη; Πως σχετίζεται η φύση της εργασίας στο συνεταιρισμό με το κοινωνικό όραμα που φέρουν οι συνεταιρισμοί της κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας;

Στο κείμενο που ακολουθεί επιχειρείται να απαντηθούν – μεταξύ άλλων – τα παραπάνω ερωτήματα αξιοποιώντας τη θεωρία και την πράξη του διεθνούς συνεταιριστικού κινήματος, καθώς και τα φιλοσοφικά και επιστημονικά θεμέλια της διαλεκτικής.

Η προσέγγιση της εργασίας από το διεθνές συνεταιριστικό κίνημα
Μια σημαντική βάση για την κατανόηση της φύσης της εργασίας σ’ ένα συνεταιρισμό είναι τα σχετικά πρότυπα και οι αρχές, που διατυπώνονται στις παγκόσμιες διακηρύξεις και αποφάσεις των γενικών συνελεύσεων της κορυφαίας οργάνωσης του διεθνούς συνεταιριστικού κινήματος, που είναι η Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία. Σημειώνεται ότι, η Διεθνής Συνεταιριστική Συμμαχία (International Co-operative Alliance – ICA) ιδρύθηκε το 1895, περιλαμβάνει σήμερα ενώσεις συνεταιρισμών, που προέρχονται από 100 και πλέον χώρες και εκπροσωπούν περίπου 1 δισεκατομμύριο άτομα – μέλη των τοπικών συνεταιρισμών και ένας από τους στόχους της είναι η προαγωγή και η υπεράσπιση των συνεταιριστικών αρχών, έτσι ώστε να διασφαλίζεται ο συνεργατικός χαρακτήρας των συνεταιρισμών [1].

Η θεμελιώδης προσέγγιση της εργασίας στο συνεταιρισμό, σύμφωνα με την ICA, περιλαμβάνει τρεις βασικές θέσεις:
1) το είδος της εργασίας που ασκείται σε ένα συνεταιρισμό αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό του συνεταιρισμού,
2) η εργασία αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο, ανεξάρτητα από το είδος του συνεταιρισμού, πχ όλα τα πρότυπα της Παγκόσμιας Διακήρυξης για τους εργατικούς συνεταιρισμούς πρέπει να ισχύουν και για τους εργαζόμενους μέλη των κοινωνικών συνεταιρισμών και
3) η σχέση των εργαζομένων μελών με το συνεταιρισμό πρέπει να θεωρείται ως διαφορετική από εκείνη της συμβατικής μισθωτής εργασίας και από εκείνη της αυτόνομης ατομικής εργασίας (δηλ. της αυτοαπασχόλησης) [2,3].

Σχετικά με την αμοιβή της εργασίας, οι συνεταιρισμοί πρέπει να αποζημιώνουν την εργασία των μελών τους δίκαια, λαμβάνοντας υπ’ όψη τη λειτουργία, την υπευθυνότητα, την πολυπλοκότητα και την ιδιαιτερότητα που προϋποτίθεται από τις θέσεις εκάστου μέλους, την παραγωγικότητά τους και την οικονομική ικανότητα της επιχείρησης, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να προσπαθούν να μειώσουν τη διαφορά μεταξύ των υψηλότερων και των χαμηλότερων αποζημιώσεων [2,3].

Με δεδομένο ότι δεν πρόκειται ούτε για μισθωτή εργασία, ούτε για αυτοαπασχόληση, οι συνεταιρισμοί πρέπει να προστατεύουν τα εργαζόμενα μέλη με κατάλληλα συστήματα (ανάλογα με το τι υφίσταται σε κάθε χώρα) κοινωνικής πρόνοιας, κοινωνικής ασφάλισης και συνθηκών υγιεινής σε χώρους εργασίας [2,3].

Και τέλος, σε ότι αφορά τη σχέση με τις εργατικές οργανώσεις, το συνεταιριστικό κίνημα πρέπει να διατηρήσει ένα μόνιμο διάλογο με τα συνδικάτα, καθώς και με τους αντιπροσώπους των εργαζομένων, με σκοπό να διασφαλιστεί, ότι αυτοί κατανοούν την φύση και την ουσία της συνεταιριστικής εργατικής ιδιοκτησίας, ως ένα ξεχωριστό τρόπο ύπαρξης εργασιακών σχέσεων και ιδιοκτησίας. Πρέπει επίσης να διατηρηθεί ο διάλογος με τα συνδικάτα και τους αντιπροσώπους των εργαζομένων, έτσι ώστε να υποστηριχτεί η εργασιακή συνεταιριστική ιδιοκτησία, λαμβάνοντας υπ’ όψη τη σημασία της και τις προοπτικές που προσφέρει στην ανθρώπινη κοινωνία [2,3].

Συνοψίζοντας, για το διεθνές συνεταιριστικό κίνημα, δεν μπορεί να υφίσταται η σχέση «αφεντικά – μισθωτοί υπάλληλοι εργαζόμενοι» σε ένα συνεταιρισμό. Κι αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχουν ούτε αφεντικά ούτε υπάλληλοι εργαζόμενοι σε ένα συνεταιρισμό, που θέλει να διατηρεί το συνεργατικό του χαρακτήρα. Επίσης, το είδος της ασφαλιστικής κάλυψης των εργαζόμενων μελών του συνεταιρισμού είναι ανεξάρτητο από το είδος της εργασίας στο συνεταιρισμό και φυσικά δεν το καθορίζει. Έτσι, η αναγκαιότητα για ασφαλιστική κάλυψη (για σύνταξη, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη κλπ) των εργαζόμενων μελών ενός συνεταιρισμού, που οδηγεί για παράδειγμα, στην ένταξη στο καθεστώς του ΙΚΑ με τις σχετικές κρατήσεις, δεν σημαίνει και την αποδοχή και την καθιέρωση από το συνεταιρισμό της έννοιας του μισθού και άρα του όρου μισθωτός, δηλαδή, την ύπαρξη εξαρτημένης μισθωτής εργασίας και άρα την ύπαρξη αφεντικών και υπαλλήλων εργαζομένων.

Διαλεκτική προσέγγιση της εργασίας
Πρώτα απ’ όλα, ο άνθρωπος με την εργασία αλληλεπιδρά με τη φύση, αλλάζοντας και τη φύση και τον ίδιο του τον εαυτό. «Η εργασία είναι πρώτα μια διαδικασία ανάμεσα στον άνθρωπο και στη φύση, μια διαδικασία όπου ο άνθρωπος με τη δική του πράξη μεσολαβεί, ρυθμίζει και ελέγχει την ανταλλαγή της ύλης ανάμεσα στον εαυτό του και τη φύση …… Επενεργώντας με την κίνηση αυτή πάνω στη φύση που βρίσκεται έξω απ’ αυτόν και αλλάζοντάς την, αλλάζει ταυτόχρονα και τη δική του φύση» [4].

Οι άνθρωποι, ως κοινωνικά όντα, στο πλαίσιο παραγωγής της υλικής τους ζωής «έρχονται σε καθορισμένες σχέσεις, αναγκαίες, ανεξάρτητες από τη θέλησή τους, σε σχέσεις παραγωγής ….. Το σύνολο αυτών των παραγωγικών σχέσεων αποτελεί το οικονομικό οικοδόμημα της κοινωνίας, την υλική βάση, που πάνω της υψώνεται ένα νομικό και πολιτικό εποικοδόμημα και που σε αυτήν αντιστοιχούν ορισμένες πάλι κοινωνικές μορφές συνείδησης. Ο τρόπος της παραγωγής της υλικής ζωής καθορίζει γενικά την εξέλιξη της κοινωνικής, πολιτικής και διανοητικής ζωής. Το τι είναι οι άνθρωποι, δεν καθορίζεται από τη συνείδησή τους, αλλά, αντίστροφα, το κοινωνικό τους είναι, καθορίζει τη συνείδησή τους ……. Όταν μεταβάλλεται η οικονομική βάση, ανατρέπεται λιγότερο ή περισσότερο, γρηγορότερα ή αργότερα, ολόκληρο το τεράστιο εποικοδόμημα» [5].

Αυτό σημαίνει ότι το οικονομικό επίπεδο είναι μεν το καθοριστικό σε τελευταία ανάλυση, αλλά μόνο σε τελευταία. Η καθολική, η ολοκληρωμένη ανάλυση είναι η κοινωνική, που περιλαμβάνει όλα τα επίπεδα (οικονομικό, πολιτικό, ιδεολογικό) και τις αλληλεπιδράσεις τους. Επίσης, η κοινωνική εξέλιξη δεν καθορίζεται ντετερμινιστικά, αλλά κυριαρχείται από τη σύμπτωση, τις πιθανότητες, την τυχαιότητα (σημαντική εδώ η σύνδεση της διαλεκτικής με τη θεωρία του χάους [6]). Συγκεκριμένα, οι οικονομικές συνθήκες «είναι αυτό που καθορίζει σε τελευταία ανάλυση την ιστορική εξέλιξη. Υπάρχουν όμως εδώ δυο σημεία που δεν πρέπει να τα παραβλέπουμε: α) Η πολιτική, νομική, φιλοσοφική, θρησκευτική, φιλολογική, καλλιτεχνική κτλ. ανάπτυξη βασίζεται στην οικονομική. Όλες τους όμως αντεπιδρούν επίσης η μια πάνω στην άλλη και πάνω στην οικονομική βάση. Τα πράγματα όμως δεν έχουν καθόλου έτσι, ότι δηλαδή η οικονομική κατάσταση είναι η μόνη αιτία που δρα, ενώ όλα τα άλλα είναι μόνον παθητικό αποτέλεσμα. Εδώ έχουμε αλληλεπίδραση πάνω στη βάση της οικονομικής αναγκαιότητας που επιβάλλεται πάντα σε τελευταία ανάλυση ……. β) Οι ίδιοι οι άνθρωποι κάνουν την ιστορία τους, την κάνουν όμως ως τώρα όχι με συλλογική θέληση, σύμφωνα μ’ ένα γενικό σχέδιο, ούτε καν μέσα στα πλαίσια μιας καθορισμένης, δοσμένης κοινωνίας. Οι προσπάθειές τους διασταυρώνονται, κι ακριβώς γι’ αυτό σ’ όλες αυτές τις κοινωνίες κυριαρχεί η αναγκαιότητα, που ολοκλήρωση και μορφή έκφρασής της είναι η σύμπτωση» [7].

Για τους εργαζόμενους στο πλαίσιο του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής «η ελευθερία καταργήθηκε από το σύστημα του καταμερισμού της εργασίας, στο οποίο το άτομο βλέπει να του αποσπούν το προϊόν της εργασίας του …… Η υπεραξία της εργασίας του ….. καρπώνεται από την κοινωνική τάξη που εκμεταλλεύεται τις παραγωγικές του δυνάμεις. Ο εκάστοτε εργαζόμενος δουλεύει σε κάποιο εξειδικευμένο, συγκεκριμένο τμήμα της παραγωγής και είναι αποκομμένος από το προϊόν της εργασίας του ….. Ο εργάτης δεν βλέπει απλά την αλλοτρίωση του σε σχέση με την εργασία του, αλλά επίσης βλέπει να υφαρπάζεται το προϊόν αυτής ….. Ο κόσμος της παραγωγής αποτελείται από άτομα που εκμεταλλεύονται και εκμεταλλευόμενους. Ο άνθρωπος αποξενώνεται όχι μόνο από το προϊόν της εργασίας του αλλά και από τους άλλους ανθρώπους. Η πηγή αυτής της αμοιβαίας εκμετάλλευσης είναι η ιδιοκτησία των μέσων που καθιστούν εφικτή την οικονομική παραγωγή (π.χ. εργοστάσια, χωράφια κλπ)» [8].

Αυτή η αλλοτρίωση, η αποξενωμένη εργασία χαρακτηρίζει τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής και το άρρηκτα συνδεδεμένο με αυτόν σύστημα της μισθωτής εργασίας [9]. Και μάλιστα, «σ’ αυτό το είδος της ανταλλαγής ανάμεσα στο κεφάλαιο και στην εργασία θεμελιώνεται ο κεφαλαιοκρατικός τρόπος της παραγωγής ή το μισθωτό σύστημα και που υποχρεωτικά πρέπει να καταλήγει πάντα στην αναπαραγωγή του εργάτη σαν εργάτη και του κεφαλαιοκράτη σαν κεφαλαιοκράτη» [10]. «Το κεφάλαιο προϋποθέτει τη μισθωτή εργασία, η μισθωτή εργασία προϋποθέτει το κεφάλαιο. Το ένα προϋποθέτει το άλλο, το ένα παράγει το άλλο» [11]. «Κατά συνέπεια, το να θέλει κανείς ν’ αφήσει τη μισθωτή εργασία να υπάρχει και ταυτόχρονα να καταργήσει το κεφάλαιο είναι ένα αίτημα αυτοαναιρούμενο, που δεν μπορεί να σταθεί» [12].

Η συνεταιριστική δημοκρατική οργάνωση στον αντίποδα της ιδιωτικής και κρατικής ιεραρχικής και αντιδημοκρατικής οργάνωσης της εργασίας

Ένα θεμελιώδες χαρακτηριστικό του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής είναι η ιεραρχική και αντιδημοκρατική οργάνωση τόσο των ιδιωτικών και κρατικών επιχειρήσεων όσο και του ίδιου του κράτους (των κρατικών υπηρεσιών). Οι εργαζόμενοι μισθωτοί σε αυτές, δεν έχουν κανένα λόγο για κανένα ζήτημα. Οι αποφάσεις λαμβάνονται πάντα “από τους επάνω”. Αυτό το χαρακτηριστικό στο οικονομικό επίπεδο, επιδρά στο πολιτικό και ιδεολογικό εποικοδόμημα, “εκπαιδεύοντας” τους εργαζόμενους και τους πολίτες στο να θεωρούν ότι η αποτελεσματικότητα σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας συνδέεται υποχρεωτικά με την ανάθεση των αποφάσεων και των επιλογών σε κάποιους “από πάνω”, και ότι η διακυβέρνηση «είναι πολύ δύσκολη για τους ανθρώπους του λαού» [13].

Στον αντίποδα, βρίσκεται ο συνεταιρισμός, όπου η δημοκρατική οργάνωσή του (αποφάσεις από τη γενική συνέλευση όλων των μελών, ένα άτομο – μία ψήφος κλπ) στο οικονομικό επίπεδο, επιδρά στο πολιτικό και ιδεολογικό εποικοδόμημα, εκπαιδεύοντας τους εργαζόμενους και τους πολίτες στη δημοκρατία, στην ενεργό συμμετοχή και στη λήψη των αποφάσεων και των επιλογών και τελικά, στη διακυβέρνηση “από τα κάτω”.

«Στις καπιταλιστικές επιχειρήσεις ….. η οργάνωση της εργασίας είναι ιδιαίτερα στρωματοποιημένη ….. Από κοινού, μεγαλομέτοχοι και διοικητικό συμβούλιο ….. λαμβάνουν όλες τις σημαντικές αποφάσεις. Τι θα παράγει η εταιρεία, πώς, πού, και τέλος, τι θα γίνει με τα κέρδη. Η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων σε μια καπιταλιστική επιχείρηση υποχρεούνται να ζουν υπό το βάρος των αποφάσεων αυτών, από τη διαδικασία λήψης των οποίων έχουν αποκλειστεί….. Η συντριπτική πλειοψηφία των εργαζομένων πρέπει να αποδεχθεί τις αποφάσεις, δεν έχει κανένα νομικό δικαίωμα, ώστε να τις απορρίψει.
Η συνεταιριστική επιχείρηση είναι το κλειδί, η αποφασιστική εναλλακτική απέναντι σε μια παραδοσιακή καπιταλιστική επιχείρηση ..… Όλοι οι εργαζόμενοι, ανεξαρτήτως του τι κάνουν στο εσωτερικό της επιχείρησης, πρέπει να μπορούν να συμμετέχουν στη συλλογική λήψη των αποφάσεων, δημοκρατικά, αναφορικά με το τι, πώς, πού θα υλοποιείται η παραγωγή και τι θα γίνει με τα κέρδη..… Ένας άνθρωπος, μια ψήφος είναι το μέτρο με το οποίο λαμβάνονται αυτές οι αποφάσεις…..
Ο λόγος για τον οποίο ενδιαφερόμαστε για τη μετάβαση από μια ιεραρχική καπιταλιστική οργάνωση των επιχειρήσεων σε μια ριζοσπαστικά διαφορετική συνεταιριστική ή δημοκρατική οργάνωση, είναι απλός: Πιστεύουμε ότι πλέον έχει τελειώσει η ιστορική χρησιμότητα της καπιταλιστικής οργάνωσης της παραγωγής. Πλέον δεν είναι ικανή [η οργάνωση αυτή] να παρέχει αγαθά. Παρέχει κέρδη και ευημερία μόνο σε μια μικρή μερίδα του πληθυσμού και μόνο τα «αρνητικά» στην πλειονότητα» [14].

Από τους αποξενωμένους και εξαρτημένους μισθωτούς στους ελεύθερους συνεταιρισμένους δημιουργούς

Ο εργαζόμενος που προβαίνει με την ελεύθερη βούλησή του στη δημιουργία συνεταιρισμού μαζί με άλλους, αρνείται την αλλοτριωτική, αποξενωμένη και εξαρτημένη μισθωτή εργασία, αρνείται το δίπολο αφεντικό / μισθωτός υπάλληλος, αρνείται ταυτόχρονα και τους δύο πόλους της αντίθεσης: και το ρόλο του αφεντικού και το ρόλο του μισθωτού. Αυτή του όμως η δράση, που γεννιέται ως άρνηση μέσα στον κόσμο της εκμετάλλευσης, δεν είναι μόνον άρνηση. Τη ίδια στιγμή δρα καταφατικά και δημιουργικά. Δημιουργεί μια οικονομική δραστηριότητα, στην οποία καταργεί την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, την οποία υποτάσσει στις ανθρώπινες ανάγκες και όχι στα κέρδη, δρώντας αρμονικά με τη φύση και όχι κυριαρχώντας πάνω της όπως «κάποιος κατακτητής κυριαρχεί πάνω σ’ έναν ξένο λαό, όπως κι’ ένας που θάστεκε έξω από τη φύση – αλλά πως εμείς, με τη σάρκα, το αίμα και τον εγκέφαλό μας, ανήκουμε σ’ αυτή και βρισκόμαστε μέσα της και πως όλη η κυριαρχία μας πάνω της συνίσταται στο ότι διαθέτουμε απέναντι σ’ όλα τ’ άλλα δημιουργήματα της φύσης το πλεονέκτημα, ότι μπορούμε να διακρίνουμε και να εφαρμόζουμε σωστά τους νόμους της» [15].

Οι εργαζόμενοι συμμετέχοντας ισότιμα στο συνεταιρισμό μετατρέπουν τα μέσα παραγωγής πλούτου σε συνεταιριστική ιδιοκτησία και έτσι, καταργούν τον ίδιο τους τον εαυτό ως μισθωτούς εργαζόμενους, καταργούν τις ταξικές διαφορές και διακρίσεις στο χώρο της συγκεκριμένης δραστηριότητας [16,17]. Η δραστηριότητά τους αυτή, τους καθιστά κατ’ αρχήν στο οικονομικό επίπεδο «ελεύθερους συνεταιρισμένους παραγωγούς» [4,12].

Η έννοια των «παραγωγών» αναφέρεται στο οικονομικό επίπεδο. Όμως δεν είναι μόνον αυτό που αλλάζει με αυτήν τη δραστηριότητα. Είναι ότι «αλλάζουμε μέσω της δραστηριότητάς μας. Και αυτό ισχύει για όλες τις δραστηριότητες των ανθρώπων. Κάθε διαδικασία δραστηριότητας έχει δύο προϊόντα: τη μεταβολή των συνθηκών και τη μεταβολή αυτού που δρα. Κάθε εργασιακή διαδικασία δημιουργεί ένα διττό προϊόν, ένα ιδιαίτερο ανθρώπινο προϊόν» [18]. Με αυτή τη δραστηριότητα «οι παραγωγοί αλλάζουν επίσης, με την έννοια ότι δημιουργούν νέες ιδιότητες στον εαυτό τους, αναπτύσσονται μέσα στην παραγωγή, μετασχηματίζονται, αναπτύσσουν νέες δυνάμεις και ιδέες, ..… νέες ανάγκες και νέα γλώσσα» [12]. Και εδώ βρίσκεται η πεμπτουσία του συνεργατισμού: «όταν ο εργάτης συνεργάζεται με άλλους εργάτες βάσει ενός σχεδίου, αποβάλλει τα δεσμά της ατομικότητάς του και αναπτύσσει τις δυνατότητες του ανθρώπινου είδους» [4]. Αυτό σημαίνει ότι με τη δραστηριότητα αυτή, αλλάζει και το εποικοδόμημα (πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο), δηλαδή, αλλάζει το κοινωνικό, με την καθολική (ολοκληρωμένη) έννοια του όρου, που περιλαμβάνει το οικονομικό, πολιτικό και ιδεολογικό επίπεδο και τις μεταξύ τους αλληλεπιδράσεις.

Είναι εξαιρετικής σημασίας να υπογραμμισθεί στο σημείο αυτό, ότι στους συνεταιρισμούς της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας δεν υπάρχει μόνον αμειβόμενη εργασία. Υπάρχει και η μη αμειβόμενη εργασία, αυτή που στην καθομιλουμένη γλώσσα συνήθως αποκαλείται εθελοντική. Τα μέλη αυτών των συνεταιρισμών που εργάζονται χωρίς να αμείβονται δεν ασκούν φιλανθρωπία, ελεημοσύνη, αλτρουισμό ή προσκοπισμό. Ασκούν κοινωνική αλληλεγγύη προσφέροντας εργασία ανάλογα με τις δυνατότητές τους και λαμβάνουν από το συνεταιρισμό μηδενική αμοιβή, διότι δεν την έχουν ανάγκη (καλύπτουν τις ανάγκες τους από άλλη δραστηριότητα). Σε αυτούς τους συνεταιρισμούς και ανάλογα με τις οικονομικές δυνατότητες του συνεταιρισμού (την οικονομική του βιωσιμότητα) τείνει να διαμορφωθεί η κάλυψη των αναγκών των πολιτών «από τον καθένα ανάλογα με τις δυνατότητές του στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του» [19]. Σε ένα πιο προχωρημένο επίπεδο, μπορεί να υπάρχει και αυτοπεριορισμός αμοιβής, δηλαδή, αμειβόμενοι εργαζόμενοι να ζητούν μικρότερη αμοιβή, όταν έχουν μικρότερες ανάγκες [20].

Κατά συνέπεια, η εργασία στο συνεταιρισμό (αμειβόμενη και μη αμειβόμενη), όποια δραστηριότητα κι αν αφορά, χειρωνακτική, πνευματική, επιστημονική, καλλιτεχνική με σκοπό την ολοκλήρωση και την ομορφιά (διότι «ο άνθρωπος παράγει επίσης σύμφωνα με τους νόμους της ομορφιάς» [9]), δεν είναι απλά εργασία, δεν είναι μόνον οικονομική δραστηριότητα, δεν είναι μόνον παραγωγή. Πρόκειται για δημιουργία. Και οι συμμετέχοντες σε αυτήν δεν είναι απλά «ελεύθεροι συνεταιρισμένοι παραγωγοί». Είναι ελεύθεροι συνεταιρισμένοι δημιουργοί.

Αντί επιλόγου: Συνεταιρισμοί μεν, αλλά με ξεκάθαρες ιδέες

Κάθε ονομαζόμενος συνεταιρισμός δεν σημαίνει ότι αυτόματα ανήκει στην κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία, αν δεν στηρίζεται σε συγκεκριμένες βασικές αρχές. Οι συνεταιρισμοί «έχουν αξία μόνον εφόσον είναι ανεξάρτητο δημιούργημα των εργαζομένων και δεν προστατεύονται ούτε από τις κυβερνήσεις ούτε από τους αστούς» [21], διότι, όταν οι εργαζόμενοι «θέλουν να δημιουργήσουν τους όρους της συνεργατικής παραγωγής σε μια κοινωνική κλίμακα και πρώτα απ’ όλα σε εθνική κλίμακα, στη χώρα τους, σημαίνει μόνο ότι αυτοί εργάζονται να ανατρέψουν τους σημερινούς όρους της παραγωγής και αυτό δεν έχει καμία σχέση με τη δημιουργία συνεταιρισμών με τη βοήθεια του κράτους» [21]. Και επιπλέον, όταν «οι υλικοί όροι της παραγωγής αποτελούν συνεργατική ιδιοκτησία των ίδιων των εργαζομένων, τότε και ο τρόπος διανομής των μέσων κατανάλωσης θα είναι διαφορετικός από το σημερινό» [21].

Μιλώντας για το συνεργατικό κίνημα, μιλάμε για «μια ακόμα μεγαλύτερη νίκη της πολιτικής οικονομίας της εργασίας επί της πολιτικής οικονομίας της ιδιοκτησίας» [22], που δημιουργεί καθημερινά, από τώρα και “από τα κάτω” έναν καινούργιο υπαρκτό κόσμο «όπου η ελεύθερη ανάπτυξη του καθενός είναι η προϋπόθεση για την ελεύθερη ανάπτυξη όλων».

Βιβλιογραφία

[1] International Co-operative Alliance – ICA, http://ica.coop
[2] CICOPA (International organisation representing worker and social cooperatives, a sectoral organisation of the International Cooperative Alliance – ICA), “World declaration on worker cooperatives”, approved by the ICA General Assembly, Cartagena, Colombia, 23 September 2005
[3] CICOPA, “World Standard of Social Cooperatives”, CICOPA General Assembly, Cancun, Mexico, 16 November 2011
[4] Marx K., “The Capital. A critique of political economy”, Ed. Lawrence and Wishart, London, 1954
[5] Marx K., “Κριτική της Πολιτικής Οικονομίας”, Εκδ. Οικονομικής και Φιλοσοφικής Βιβλιοθήκης, Αθήνα, 1956
[6] Νικολάου Κ., “Επιστήμη και κρίση: Προσεγγίζοντας την κοινωνικά δίκαιη έξοδο”, Πρακτικά 21ου Πανελλήνιου Συνέδριου Χημείας, ΕΕΧ, Θεσσαλονίκη, 9-12.12.2011. Επίσης στο: Διαλεκτικά, 10.12.2011, www.dialektika.gr
[7] Engels F., “Letter to Hans Starkenburg”, January 25, 1894, www.marxists.org
[8] Αργυρός Δ., “Οι δυναμικές της χειραφέτησης. Από το «δικαστήριο της ιστορίας» στους «ελεύθερους συνεταιρισμένους παραγωγούς»”, Εκδόσεις των Συναδέλφων, Αθήνα, 2015
[9] Marx K., “Οικονομικά και Φιλοσοφικά Χειρόγραφα”, Εκδ. Γλάρος, Αθήνα, 1975
[10] Marx K., “Μισθός, τιμή και κέρδος”, Εκδ. Αναγνωστίδη, Αθήνα
[11] Marx K., “Μισθωτή εργασία και κεφάλαιο”, Εκδ. Αναγνωστίδη, Αθήνα
[12] Marx K., “Grundrisse – Fondements de la critique de l’ économie politique”, Ed. Anthropos, Paris, 1968
[13] Brecht Β., “Deutsche Krigsfibel” (Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου), 1939
[14] Wolff R., “Ο θάνατος του καπιταλισμού και το αντιπαράδειγμα της συνεταιριστικής οικονομίας”, Συνέντευξη τουRichard Wolff στον Ed Rampell, http://www.counterpunch.org. Επίσης στο: https://barikat.gr, 2013
[15] Engels F., “Διαλεκτική της φύσης”, Εκδ. Αναγνωστίδη, Αθήνα
[16] Engels F., “Letter to August Bebel”, March 18-28, 1875, www.marxists.org
[17] Engels F., “Σοσιαλισμός ουτοπικός και επιστημονικός”, Εκδ. Μαρξιστικό Βιβλιοπωλείο, Αθήνα, 2006
[18] Lebowitz M., “Ανακαλύπτοντας εκ νέου το σοσιαλισμό και ανακτώντας τον Μαρξ”, Παρουσίαση στο φεστιβάλ ανατρεπτικού κινηματογράφου, συζήτηση για το «Σοσιαλισμό», 3-7 Μαϊου 2010, Ζάγκρεμπ, Κροατία. Επίσης στο: Θέσεις, τ.112, 2010
[19] Marx K., Engels F., “Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος”, Εκδ. Γνώσεις, Αθήνα, 1968
[20] Νικολάου Κ., “Σημειώσεις για τον Ολοκληρωμένο Συνεταιρισμό Καταλονίας”, Διαλεκτικά, 22.12.2015,www.dialektika.gr
[21] Marx K., “Κριτική του προγράμματος της Γκότα”, Εκδ. Καμπίτση, Αθήνα
[22] Marx K., “Inaugural Address of the International Working Men’s Association – The First International”, 1864, Marxists Org.



Η φύση της εργασίας στο συνεταιρισμό

Η «σιωπηλή επανάσταση» των συνεταιρισμών νερού

Οι συνεταιρισμοί νερού δεν είναι ένα μεμονωμένο τοπικό φαινόμενο. Αντίθετα, ευδοκιμούν σε χώρες με διάφορες περιβαλλοντικές και κοινωνικο-πολιτικο-οικονομικές συνθήκες, γεγονός που δείχνει την προσαρμοστικότητα τους. Χιλιάδες παραδείγματα αστικών ή αγροτικών συνεταιρισμών νερού υπάρχουν στις ΗΠΑ, τον
Καναδά, τη Λατινική Αμερική (Χιλή, Κολομβία, Βραζιλία, Αργεντινή, Μεξικό και Βολιβία) και την Ευρώπη (Φινλανδία, Δανία, Αυστρία κλπ) [1]. Επιπλέον, οι συνεταιρισμοί νερού έχουν κερδίσει υψηλή βαθμολογία για την ικανοποίηση των πελατών και τις λειτουργικές επιδόσεις σε παγκόσμιο επίπεδο [2].

Το διεθνές χρηματιστικό κεφάλαιο προωθεί την ιδιωτική ή τη δημόσια-ιδιωτική διαχείριση του νερού, πιστό στο νεοφιλελεύθερο φονταμενταλισμό, αν και οι έρευνες του δείχνουν άλλα πράγματα. Είναι πολύ χαρακτηριστικό το αποτέλεσμα μιας έρευνας της Παγκόσμιας Τράπεζας: «Οι συνεταιρισμοί καταναλωτών μπορούν να προσφέρουν ένα εναλλακτικό θεσμικό μοντέλο για την παροχή υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης σε αστικές περιοχές. Το συνεταιριστικό μοντέλο έχει μια σειρά από πλεονεκτήματα σε σχέση με το ιδιωτικό και δημόσιο μοντέλο. Όλοι οι συνεταιρισμοί κοινής ωφέλειας χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι ιδιοκτήτες και πελάτες είναι οι ίδιοι και ότι οι συνεταιρισμοί δεν έχουν σκοπό το κέρδος. Όλοι οι συνεταιρισμοί κοινής ωφέλειας έχουν δύο συμβούλια (Διοικητικό και Εποπτικό), και το σύστημα εκλογής: ένα μέλος-μία ψήφος. Το μοντέλο ιδιοκτησίας και η δομή διακυβέρνησης μπορεί να οδηγήσει σε ένα σαφή στόχο για την κοινή ωφέλεια: την παροχή βιώσιμων υπηρεσιών σε προσιτές τιμές. Το γεγονός ότι οι οποιεσδήποτε μειώσεις του κόστους μεταφράζονται σε χαμηλότερα τιμολόγια, αποτελεί ένα ισχυρό κίνητρο για να επιδιώκουν την αποτελεσματικότητα. Άλλα πλεονεκτήματα είναι η ευελιξία που συνδέεται με την απουσία των χρονοβόρων διαδικασιών, και ένα ισχυρό προσανατολισμό προς τον πελάτη που προέρχεται από την ευθυγράμμιση με τους στόχους »[3].

Παρά τον σημαντικό αριθμό επιτυχημένων συνεταιρισμών νερού σε παγκόσμιο επίπεδο, οι διεθνείς πολιτικές συζητήσεις τους έχουν παρακάμψει σε μεγάλο βαθμό. Επιπλέον, οι συνεταιρισμοί νερού έχουν αγνοηθεί σε μεγάλο βαθμό, τόσο στον τομέα της έρευνας όσο και της πολιτικής. Η συζήτηση έχει επικεντρωθεί στα συστήματα ιδιωτικής και δημόσιας ύδρευσης και αποχέτευσης αγνοώντας επιλογές που βασίζονται στην κοινότητα [4].

Γιατί;

Επειδή οι συνεταιρισμοί νερού αποτελούν ένα εναλλακτικό μοντέλο για τη διαχείριση του νερού εκτός από το δημόσιο (κυβερνητικό ή δημοτικό) και ιδιωτικό μοντέλο, που δημιουργούνται και λειτουργούν «από τα κάτω» σε μη κερδοσκοπική βάση, είναι ανεξάρτητοι από οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, εξασφαλίζουν τη μέγιστη δυνατή δημοκρατική συμμετοχή των πολιτών και δεν αφήνουν μια ξεχωριστή θέση για αφεντικά του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα. Αυτοί δεν είναι καλοί λόγοι για να τους αποκρύψουν;

Το παρακάτω κείμενο είναι μια συνοπτική και ενδεικτική επισκόπηση των συνεταιρισμών νερού στις ηπείρους της Ευρώπης και της Αμερικής (βόρεια και νότια).

Αυστρία: Πάνω από 5.000 συνεταιρισμοί νερού

Η Αυστρία είναι μία από τις ευρωπαϊκές χώρες όπου η συνεταιριστική διαχείριση του νερού παίζει τον πιο σημαντικό ρόλο. Περισσότεροι από 5.000 συνεταιρισμοί νερού στη χώρα εξυπηρετούν τους πολίτες στις αγροτικές περιοχές. Ένα παράδειγμα είναι ο Wassergenossenschaft Gramastetten (Συνεταιρισμός Νερού τουGramastetten), που ιδρύθηκε το 1947 και παρέχει πόσιμο νερό σε περίπου 2.000 άτομα. Η ιδιότητα του μέλους είναι συνδεδεμένη με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των ακινήτων και τα διαμερίσματα. Όλες οι σχετικές πληροφορίες είναι διαθέσιμες σε όλους και οι σημαντικές αποφάσεις λαμβάνονται από τη γενική συνέλευση όλων των μελών. Το διοικητικό και το μεγαλύτερο μέρος του τεχνικού έργου γίνεται σε εθελοντική βάση. Η περιφερειακή ένωση των συνεταιρισμών νερού παρέχει τεχνογνωσία, έλεγχο της ποιότητας, και την κατάρτιση για τους εθελοντές. Η ποιότητα του νερού είναι καλή και οι τιμές είναι πολύ κάτω του μέσου όρου. Η αρχή της αυστηρής μη κερδοσκοπικής διαχείρισης, η χρήση τοπικών πηγών νερού και το χαμηλό διοικητικό κόστος που οφείλεται στην εθελοντική εργασία των μελών είναι οι κύριοι λόγοι για τις χαμηλές τιμές.

Ο Wassergenossenschaft Gramastetten, με τα 569 μέλη του, είναι ένας από τους μεγαλύτερους συνεταιρισμούς νερού στην Αυστρία και ένα παράδειγμα μιας αυτόνομης, αυτοδιαχειριζόμενης και αποκεντρωμένης παροχής νερού με δημοκρατική διαχείριση του νερού και έντονα στοιχεία συμμετοχής (καθιστώντας σχεδόν κάθε νοικοκυριό μέλος). Οι αρχές της μη-κερδοσκοπικής και αλληλέγγυας συνεργασίας είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία του [5].

Δανία: Πάνω από 2.500 συνεταιρισμοί νερού

Η Δανία έχει μια μακρά παράδοση συνεταιρισμών νερού. Ούτε ένα υπουργείο στην κυβέρνηση της Δανίας είναι υπεύθυνο για την ύδρευση και την αποχέτευση, η οποία θεωρείται πρώτιστα μια αρμοδιότητα τοπικής διακυβέρνησης. Η παροχή νερού στη Δανία είναι ιδιαίτερα αποκεντρωμένη, με μεγάλα και μικρά έργα ύδρευσης που βρίσκονται σε όλη τη χώρα. Το 2001 υπήρχαν 2.740 «υπηρεσίες κοινής ωφελείας», εκ των οποίων στους δήμους ανήκαν 165 και 2.575 ανήκαν σε συνεταιρισμούς καταναλωτών [6].

Φινλανδία: Περίπου 1.400 συνεταιρισμοί νερού

Η Φινλανδία έχει επίσης μια μακρά παράδοση οργάνωσης των υπηρεσιών νερού μέσω συνεταιρισμών, ιδιαίτερα στις αγροτικές περιοχές, αλλά και σε μεγαλύτερες πόλεις. Σήμερα υπάρχουν περίπου 1.400 συνεταιρισμοί νερού στη χώρα που παρέχουν υπηρεσίες ύδρευσης και αυξανόμενες επίσης υπηρεσίες αποχέτευσης. Μια ερευνητική ομάδα του Tampere University of Technology χρησιμοποιώντας την ουσιαστική εμπειρία σε συνεταιρισμούς νερού και τα δεδομένα που συλλέχθηκαν με μια ποικιλία προγραμμάτων στη Φινλανδία συζητούν τα γενικά χαρακτηριστικά, την ποικιλομορφία και τους κύριους ενδιαφερόμενους των συνεταιρισμών νερού και τελικά, υποστηρίζουν ότι οι συνεταιρισμοί νερού έχουν μεγάλες δυνατότητες [4 ].

Ισπανία: Συνεταιρισμός νερού στη μέση του Εμφυλίου Πολέμου

Υπήρχε συνεταιριστική διαχείριση του νερού στη Βαρκελώνη κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου. Η εταιρεία Agbar, που ανέλαβε τη λειτουργία μετά την ήττα των δημοκρατών, χαρακτήρισε απίστευτες τις μεταρρυθμίσεις που πέτυχε ο συνεταιρισμός νερού [7].

ΗΠΑ: Σχεδόν 3.300 συνεταιρισμοί νερού

Σχεδόν 3.300 συνεταιρισμοί νερού στις ΗΠΑ είναι δομές κοινής ωφέλειας που ανήκουν σε καταναλωτές, δημιουργημένες για να παρέχουν ασφαλείς, αξιόπιστες και βιώσιμες υπηρεσίες νερού σε λογικό κόστος. Παρέχουν νερό πόσιμο, πυροπροστασίας και άρδευσης. Επιπλέον, πολλοί από αυτούς παρέχουν υπηρεσίες λυμάτων. Οι συνεταιρισμοί νερού είναι πιο συχνά σε ημιαστικές και αγροτικές περιοχές που βρίσκονται πολύ μακριά από τις δημοτικές εταιρείες ύδρευσης για παροχή υπηρεσιών.

Οι περισσότεροι συνεταιρισμοί νερού είναι μικροί (εξυπηρετώντας 501 – 3.300 καταναλωτές) ή πολύ μικροί (εξυπηρετώντας λιγότερους από 500 καταναλωτές). 89% του πληθυσμού που εξυπηρετείται από δημόσια συστήματα νερού εξυπηρετείται είτε από δημόσιας ιδιοκτησίας, δημοτικής ή συνεταιριστικής ιδιοκτησίας σύστημα. Το υπόλοιπο 11% των Αμερικανών εξυπηρετούνται από ιδιωτικά συστήματα νερού. Μη κερδοσκοπικοί συνεταιρισμοί αποτελούν την πιο κοινή οργανωτική μορφή σε μικρές κοινότητες [8].

Καναδάς: Περίπου 200 συνεταιρισμοί νερού

Στον Καναδά το συνεταιριστικό μοντέλο είναι πιο διαδεδομένο στις αγροτικές περιοχές. Υπάρχουν περίπου 200 συνεταιρισμοί ύδρευσης στον Καναδά, κυρίως στην Alberta, Manitoba και Quebec [9].

Λατινική Αμερική: Οι μεγαλύτεροι στον κόσμο συνεταιρισμοί νερού σε αστικές περιοχές

Υπάρχει μια μακρά ιστορία των συνεταιρισμών ύδρευσης και αποχέτευσης στη Λατινική Αμερική. Μια ερευνητική ομάδα από την Cochabamba, Βολιβία (University Mayor San Simón και Food and Water Watch) και τον Canada(University of Ottawa) τεκμηρίωσε 26 επιτυχημένες εναλλακτικές λύσεις στον τομέα του νερού στη Λατινική Αμερική. Τεκμηρίωσαν 9 περιπτώσεις ενιαίου δημόσιου πάροχου (δημοτικό νερό κοινής ωφέλειας), 12 μη κερδοσκοπικών μη κρατικών πάροχων (περιλαμβανομένων συστημάτων κοινοτικής λειτουργίας και συνεταιρισμών), 3 μη-κερδοσκοπικών / μη-κερδοσκοπικών συνεργασιών, και 2 συνεργασιών δημόσιου / μη κερδοσκοπικού. Υποστηρίζουν ότι το συνεταιριστικό μοντέλο συνιστά δυνητικά μια εναλλακτική μορφή συλλογικής ιδιοκτησίας που αψηφά την καπιταλιστική λογική της ατομικής ιδιοκτησίας. Σε σύγκριση με τις ιδιωτικές ή κρατικές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, οι οποίες ελέγχονται από τους μετόχους ή τους εκλεγμένους αξιωματούχους, οι συνεταιρισμοί που παρέχουν βασικές υπηρεσίες έχουν ορισμένα οργανωτικά πλεονεκτήματα που τους καθιστούν δυνητικά πιο δημοκρατικούς [10].

Στη Βραζιλία, το συνεταιριστικό μοντέλο εισήχθη με επιτυχία για την αγροτική ύδρευση και την αποχέτευση κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1990 [2].

Στο Μεξικό, στην επίσημα Ελεύθερη και Κυρίαρχη Πολιτεία Chiapas (μια από τις 31 ομοσπονδιακές πολιτείες), που διαιρείται σε 118 δήμους, οι συνεταιρισμοί είναι ο οικονομικός πυλώνας των Ζαπατίστας. Όλα είναι συνεταιρισμός με πολιτική που βασίζεται στην άμεση δημοκρατία, την εκπαίδευση στην αλληλέγγυα οικονομία και συλλογική ιδιοκτησία, την ενεργό συμμετοχή των πολλών στη ζωή της κοινότητας [11].

Στην Αργεντινή, περίπου το 10% του πληθυσμού εξυπηρετείται από συνεταιρισμούς. Στο Buenos Aires, μετά την αποχώρηση της εταιρείας Enron, ο συνεταιρισμός καταναλωτών και εργαζομένων διαχειρίζεται με επιτυχία την παροχή νερού [7]. Μεταξύ αυτών των συνεταιρισμών είναι επίσης μια περίπτωση στο Δήμο Moreno στη Μητροπολιτική Περιοχή του Buenos Aires [2].

Η εμπειρία της υπό εργατικό έλεγχο εταιρείας ύδρευσης στην επαρχία του Buenos Aires, Aguas BonaerensesSociedad Anónima (ABSA), ανακηρύχθηκε από τον ΟΗΕ ως πρότυπη εταιρεία νερού. Η επαρχία του Μπουένος Άιρες έχει 10 εκατομμύρια κατοίκους κατανεμημένους σε πάνω από 74 πόλεις με 48 δήμους, που εξυπηρετούνται από την ABSA. Στην Azurix, θυγατρική της ENRON, της χορηγήθηκε παραχώρηση το 1999, αλλά αυτό κράτησε μόνο για τρία χρόνια, διάστημα κατά το οποίο η εταιρεία απέτυχε να επενδύσει στη συντήρηση και επέκταση των υπηρεσιών, αφήνοντας πίσω της μια σοβαρά εξασθενημένα εταιρεία. Στον απόηχο της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2001-2002 και την πτώχευση της ENRON, η εργατική ένωση πρότεινε να αναλάβει την εταιρεία ως τεχνικός διαχειριστής της (αντικατάσταση της Azurix), σχηματίζοντας ένα συνεταιρισμό που διοικείται από τους εργαζομένους ονομαζόμενο 5 de Septiembre. Η επαρχιακή κυβέρνηση συμφώνησε με την ιδέα και αγόρασε μετοχές της Azurix, αφήνοντας την ένωση με το 10% των μετοχών που ήδη είχε.

Η ερευνητική ομάδα από τη Βολιβία και τον Καναδά καταλήγει ότι η ABSA είναι μια επιτυχημένη δημόσια εταιρεία νερού υπό τη διοίκηση του συνεταιρισμού των εργαζομένων, ελεγχόμενη από το SOSBA (ένωση εργαζομένων νερού του Buenos Aires) έχοντας επιτύχει 70% κάλυψη σε νερό και 45% κάλυψη αποχέτευσης σε μια μεγάλη, διάσπαρτη και πυκνοκατοικημένη γεωγραφική περιοχή [10].

Στη Βολιβία, μεγάλες υπηρεσίες νερού σε αστικές περιοχές διαχειρίζονται συνεταιρισμοί υπό την κυριότητα των πελατών, όπως ο Συνεταιρισμός Saguapac στο κεντρικό τμήμα της πόλης της Santa Cruz de la Sierra. Αυτή είναι η μεγαλύτερη υπηρεσία ύδρευσης στον κόσμο, που λειτουργεί ως συνεταιρισμός (183.000 μέλη). Ο συνεταιρισμός ιδρύθηκε το 1979 και σήμερα, παρέχει υπηρεσίες νερού σε περίπου 871.000 κατοίκους (αν και ο συνολικός αστικός πληθυσμός της Santa Cruz είναι περίπου 1,5 εκατομμύριο). Σύμφωνα με μια μελέτη που διεξήχθη από την Corporación Andina de Fomento, η Santa Cruz de la Sierra έχει επιτυχία 99,3% στην ποιότητα του νερού, ένα από τα πιο καθαρά στη Λατινική Αμερική. Στην αποστολή της Saguapac δηλώνεται ότι θα αναπτύξει τις δραστηριότητές της, διατηρώντας παράλληλα το περιβάλλον, και εργάζεται για τη διατήρηση της ποιότητας του υδροφόρου ορίζοντα των υπόγειων υδάτων [12].

Μια μελέτη από ερευνητές στο University of Birmingham, που διεξήχθη στα τέλη της δεκαετίας του 1990 διαπίστωσε ότι η Saguapac είναι μια από τις καλύτερες εταιρείες νερού στη Λατινική Αμερική μετρημένη με κριτήρια αποτελεσματικότητας και ισότητας.

Ενώ ο συνεταιρισμός Saguapac έχει αναγνωρισθεί εκτός της Βολιβίας ως μοντέλο, βολιβιανοί ακτιβιστές νερού υπογραμμίζουν το γεγονός ότι η περιοχή ευθύνης της κοινής ωφέλειας είναι μια περιορισμένη γεωγραφική περιοχή στο κέντρο της πόλης. Οι περιαστικές περιοχές εξυπηρετούνται από εννέα μικρούς συνεταιρισμούς. Απόδειξη του γεγονότος ότι ο Saguapac δεν είναι ο μοναδικός πάροχος υπηρεσιών στο Santa Cruz de la Sierra είναι η ύπαρξη του Συνεταιρισμού Νερού Σχεδίου 3000 (La Cooperativa de Aguas del Plan Tres Mil, COOPLAN) στο φτωχό προάστιο του Σχεδίου 3000. Όπως περιγράφει ο ουρουγουανός ακτιβιστής και πολιτικός αναλυτής Raúl Zibechi, «Στη μέση μιας ρατσιστικής πόλης των λευκών ελίτ, τον πυρήνα της ολιγαρχίας αγρο-εξαγωγών, το Σχέδιο 3000 είναι ένα τεράστιο και φτωχό προάστιο σχεδόν 300.000 κατοίκων, ένας μικρόκοσμος που αποτελείται από 36 Βολιβιανές εθνοτικές ομάδες. Είναι μια πόλη που – στο όνομα του αγώνα κατά της ανισότητας – οι κάτοικοι του Σχεδίου 3000 αντιστέκονται στην καταπιεστική και βίαιη κουλτούρα της τοπικής ελίτ». Ο COOPLAN ιδρύθηκε το 1986 από τους κατοίκους του Σχεδίου 3000, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που δημιουργούνται από την απροθυμία του Saguapac να επεκτείνει τις υπηρεσίες στην περιφερειακές γειτονιές. Σήμερα παρέχει με πόσιμο νερό περίπου το 80% των νοικοκυριών εντός της περιοχής ευθύνης του (121.000 από τους 151.000).

Μια άλλη επίσης επιτυχημένη περίπτωση συνεταιρισμών νερού στη Βολιβία είναι ο Cosmol, ένας τοπικός πάροχος υπηρεσιών στο Montero [10].

Προς συνεταιρισμούς νερού κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας και άμεσης δημοκρατίας

Η προσέγγιση και αναγνώριση του νερού ως κοινό αγαθό και όχι ως εμπόρευμα ή ως μέσο για τη φορολόγηση των πολιτών αποτελεί προϋπόθεση για τη συνεταιριστική διαχείριση του νερού [13, 14]. Προϋποθέσεις είναι επίσης, η δημιουργία και λειτουργία συνεταιρισμών νερού «από τα κάτω» σε μη κερδοσκοπική βάση, η ανεξαρτησία τους από οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα, η διασφάλιση της μέγιστης δυνατής δημοκρατικής συμμετοχής των πολιτών [14].

Η παγκόσμια εμπειρία έχει δείξει ότι κάθε ονομαζόμενος συνεταιρισμός δεν ανήκει υποχρεωτικά στην κοινωνική αλληλέγγυα οικονομία και άμεση δημοκρατία, αν δεν βασίζεται στις αρχές και τις διαδικασίες της κοινωνικής αλληλέγγυας οικονομίας και της άμεσης δημοκρατίας. Επιπλέον, αυτές οι αρχές και διαδικασίες δεν είναι μόνον ένα θέμα καταστατικού του συνεταιρισμού. Η υλοποίησή τους απαιτεί την πραγματική συμμετοχή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων μέσω των γενικών συνελεύσεων, που δεν μπορεί να γίνει χωρίς ένα κοινωνικό κίνημα να το υποστηρίζει και αποτελούμενο από πολίτες εκπαιδευμένους για αυτό [14-16].

Βιβλιογραφία

[1] Douvitsa I., Kassavetis D., “Cooperatives: an alternative to water privatization in Greece”, Social EnterpriseJournal, 10(2): 135-154, 2014
[2] Castro J.E. and Heller L. (Eds), “Water and sanitation services. Public policy and management”, Routledge,London, 2012
[3] Ruiz-Mier F., van Ginneken M., “Consumer cooperatives: an alternative institutional model for delivery of urban water supply and sanitation services?”, Water Supply and Sanitation Working Notes, The International Bank for Reconstruction and Development / The World Bank, 2006
[4] Takala A.J., Arvonen V., Katko T.S., Pietilä P.E., Åkerman M.W., “The evolving role of water co-operatives in Finland”, International Journal of Co-operative Management, 5(2): 11-19, 2011
[5] Hachfeld D., Terhorst P., Hoedeman O., “Progressive Public Water Management in Europe. In search of exemplary cases”, Transnational Institute and Corporate Europe Observatory, 2009
[6] DANVA – Danish Water and Waste Water Association, “Water in Figures. DANVA’s Benchmarking and Water Statistics 2010”, http://www.danva.dk
[7] Καλλής Γ., “Το νερό είναι υπόθεση όλων μας – Υπάρχουν εναλλακτικές στην ιδιωτικοποίηση”, http://greeklish.info/gr/greece/environment, 24.1.2014
[8] University of Wisconsin Center for Cooperatives, “Research on the Economic Impacts of Cooperatives”, Report, 2009, http://reic.uwcc.wisc.edu/water/
[9] Bakker K. (Ed.), “Eau Canada: The future of Canada’s water”, UBC Press, 2007
[10] Spronk S., Crespo C., Olivera M., “Struggles for water justice in Latin America. Public and ‘social-public’ alternatives”, In: ‘Alternatives to Privatization: Public Options for Essential Services in the Global South’, D. A. McDonald and G. Ruiters (Eds), Routledge, 2012
[11] Rodríguez S., «Las cooperativas son el pilar económico del zapatismo», La coperacha, 11.6.2014
[12] Ranicki C., “Clean water, cooperative principles”, ICA – International Co-operative Alliance, http://ica.coop/en/media/co-operative-stories/clean-water-cooperative-principles
[13] Νικολάου Κ., “Το νερό στον κόσμο: Κοινωνικό αγαθό ή εμπόρευμα;”, Για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση, 3 (48), 2013. Επίσης στο: Διαλεκτικά, 22.3.2012, www.dialektika.gr
[14] Νικολάου Κ., “Κριτική της πολιτικής οικονομίας του νερού και η συνεργατική εναλλακτική”, Διαλεκτικά, 25.8.2014, www.dialektika.gr
[15] Initiative K136, www.136.gr
[16] Nikolaou K., “The referendum on the water of Thessaloniki”, European Water Movement, http://europeanwater.org, 2014

* Το κείμενο αποτελεί μετάφραση στα ελληνικά του αγγλικού πρωτότυπου, που είναι δημοσιευμένο στον ιστότοπο του FAME – Forum Alternatif Mondial de l’Eau (Παγκόσμιο Εναλλακτικό Φόρουμ Νερού):
http://www.fame2012.org/en/2014/09/17/water-cooperatives-on-the-planet/



Ένας άλλος κόσμος υπάρχει: Χιλιάδες συνεταιρισμοί νερού στον πλανήτη

Στην Ελλάδα θα γίνει μετά από δύο χρόνια η επόμενη ευρωπαϊκή συνάντηση για την Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία (ΚΥΓΕΩ), καθώς η προηγούμενη έλαβε χώρα στην Οστράβα της Τσεχίας, στις 16 και 17 Σεπτεμβρίου, με συμμετέχοντες από 25 χώρες της ΕΕ.
Πυκνώνουν οι Ευρωπαϊκές συναντήσεις με ράγες την περαιτέρω

ανάπτυξη της ΚΥΓΕΩ και την Διατροφική Κυριαρχία και στόχους την ενίσχυση των μικρών Αγροτών που δεν έχουν πρόσβαση στις Αγορές και κυρίως τον έλεγχο της επιλογής της Διατροφής μας!
«Θέλουμε να βοηθήσουμε τους Αγρότες μικρής έντασης και κλίμακας, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη βιωσιμότητα του επαγγέλματός τους. Μας ενδιαφέρουν οι Αγρότες που εφαρμόζουν αγρο-περιβαλλοντικές πρακτικές και επιμένουν να σπέρνουν και να καλλιεργούν τους ντόπιους σπόρους και που τηρείται το δίκαιο εμπόριο και οι εργασιακές συνθήκες που αρμόζουν στο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Αυτούς στηρίζουμε». Αυτό τόνισε μιλώντας στην ΕΡΑ Κομοτηνής η Ακτιβίστρια Διαχειριστικής κυριαρχίας και μέλος του Παγκόσμιου κινήματος ΚΥΓΕΩ, Τζένη Γκιουγκή.
Επιπλέον η κ. Γκιουγκή πρόσθεσε πως όλα τα μέλη αυτών των κινημάτων στις ευρωπαϊκές χώρες εντείνουν τις δράσεις τους, καθώς φοβούνται υφαρπαγή της ΚΥΓΕΩ…-όχι από το ΔΙΑ, όπως έκανε με την Ευρώπη-αλλά από το Κεφάλαιο, «που θέλει τα πάντα στο βωμό του κέρδους».
Όπως εξήγησε η κ. Γκιουγκή παρουσιάζονται στους πολίτες διάφορες εταιρείες και πολυεθνικές που παράγουν μεν προϊόντα μέσω ΚΥΓΕΩ, αλλά έχοντας να εργάζονται παράτυποι μετανάστες, ή με εργαζόμενοι σε εξοντωτικές συνθήκες.
Η Ελληνική αποστολή έλαμψε και γαστρονομικά στην Οστράβα, καθώς παρασκεύασε την Ελληνική σούπα και κατέπληξε τους συμμετέχοντες, οι οποίοι είπαν τα καλύτερα για την Ελληνική κουζίνα. Η Ελληνική σούπα δεν ήταν άλλη από τον τραχανά!
Η επόμενη συνάντηση για την Διατροφική Κυριαρχία θα γίνει από τις 26-30 Οκτωβρίου στην πόλη Κλουζ της Ρουμανίας. Πρόκειται για ένα μεγάλο φόρουμ στο οποίο θα συμμετέχουν 1.000 άτομα στο οποίο θα δουλέψει σε ομάδες τα εξής αντικείμενα: Παραγωγή –Κατανάλωση Τροφής, Διανομή της τροφής(χωράφι…στομάχι), Συνθήκες εργασιακές ανθρώπων, Πρόσβαση στα κοινά(σπόρους), Προσπάθεια για προστασία κεκτημένων και πίεση για αλλαγή νομοθεσιών σε παγκόσμιο επίπεδο, προς όφελος των κοινωνιών και του περιβάλλοντος(σ.σ. Μέσα και η ΤΤΙΡ).
Στόχος όλων αυτών των δράσεων και στην Ελλάδα είναι να συσταθεί και να ενδυναμωθεί ένα κίνημα για τον έλεγχο της Διατροφής μας από εμάς τους ίδιους και παράλληλα να ιδρυθεί και να προχωρήσει δυνατά το Ελληνικό Δίκτυο Αγρο-Οικολογίας
.

Πυκνώνουν οι δράσεις για ΚΥΓΕΩ

Γραμματοσειρά
Αντίθεση