20 August, 2017
Home / Περιβαλλον (Page 27)

H Σουηδία δίνει φορολογικές απαλλαγές σε όσους επιδιορθώνουν σπασμένα και χαλασμένα αντικείμενα και συσκευές, αντί να αγοράσουν καινούρια. Πρόκειται για δυο διαφορετικά μέτρα που θα αρχίσουν να εφαρμόζονται από τον Ιανουάριο 2017: αφ’ενός μείωση του ΦΠΑ για τις επισκευές αντικειμένων και αφ’ετέρου επιστροφή φόρου για την επιδιόρθωση ηλεκτρικών συσκευών.

Οι Σουηδοί νομοθετούν ενάντια στην «κουλτούρα του πετάγματoς» (throw-away culture), δίνοντας οικονομικά κίνητρα υπερ της μείωσης της άσκοπης κατανάλωσης. Επιπλέον, σύμφωνα με τον υπουργό οικονομικών και καταναλωτικών θεμάτων της χώρας,«αυτή είναι μια πολιτική που μπορεί να οδηγήσει και σε νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και νέες θέσεις εργασίας. Η επιδιόρθωση είναι δραστηριότητα έντασης εργασίας και μπορεί να ανοίξει νέες αγορές για ανθρώπους που δεν έχουν τόσο μεγάλη μόρφωση αλλά πιάνουν τα χέρια τους».

Η προώθηση της επισκευής και της επιδιόρθωσης μπορεί να φαίνεται ανούσια όταν υπάρχουν τόσα φλέγοντα περιβαλλοντικά προβλήματα, αλλά είναι ακριβώς ο ακατάσχετος καταναλωτισμός που ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για αυτά τα προβλήματα… Είναι η κυρίαρχη οικονομική σκέψη που μετρά την ανάπτυξη με την αγορά νέων προϊόντων (consumer spending). Είναι και η αντίστοιχη νοοτροπία που συστηματικά, εδώ και δεκαετίες, έχει καλλιεργηθεί στους ανθρώπους και συνδέει την ευημερία με την κατανάλωση. Το σύστημα δουλεύει άψογα και φροντίζει τα νέα, γυαλιστερά και λαχταριστά προϊόντα να επιδοτούνται ποικιλοτρόπως και να έρχονται στους καταναλωτές φτηνότερα από την επισκευή των παλιών – και μερικές φορές να προσφέρονται εντελώς δωρεάν. Η τεχνητή ζήτηση για όλο και περισσότερα καταναλωτικά αγαθά καταβροχθίζει τους φυσικούς πόρους του πλανήτη και διογκώνει εκθετικά το πρόβλημα των σκουπιδιών, που είναι τα καταναλωτικά αγαθά της προηγούμενης μέρας… Οι μεγάλοι ωφελημένοι (και, τελικά, αυτοί που φτιάχνουν τους νόμους) είναι οι βιομηχανίες σε όλη την αλυσίδα της παραγωγής, συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών που παρέχουν τις πρώτες ύλες (εξορυκτικές, εταιρείες ξυλείας κλπ).

Οι Σουηδοί λοιπόν έκαναν ένα μικρό βήμα για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προβλημάτων στην πηγή – που είναι τα μυαλά των ανθρώπων – και όχι στη χωματερή. Ανεπαρκές το μέτρο; Ναι, σίγουρα δεν θα τους πιστώσει κανείς με την πρόθεση να ρίξουν τον καπιταλισμό. Σταγόνα στον ωκεανό; Ίσως, αλλά … είπαμε, στο μυαλό είναι ο στόχος.

Μιλάμε βέβαια για τους Σουηδούς που έχουν ήδη λύσει τα προβλήματα με τη διαχείριση των σκουπιδιών αφού επιτυγχάνουν ένα πρωτοφανές ποσοστό ανακύκλωσης 99% σε εθνικό επίπεδο. Το σύστημα να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από την υπευθυνότητα των κατοίκων της χώρας που διαχωρίζουν οι ίδιοι τα οικιακά τους σκουπίδια. (Η κριτική στη Σουηδία για την πρακτική αποτέφρωσης των μη ανακυκλώσιμων οικιακών απορριμμάτων – που δεν τους φτάνουν κιόλας και εισάγουν από άλλες χώρες – δεν είναι αντικείμενο αυτής της ανάρτησης).

Και ας μη μας πρήζουν κάτι ξεχασμένοι δόκτορες γεωλογίας, που κατοικοεδρεύουν στη Σουηδία αλλά καίγονται να προχωρήσει το φαραωνικό σχέδιο εξόρυξης στη Χαλκιδική, με τα επιτεύγματα της χώρας στον εξορυκτικό τομέα. Σε μια χώρα με στοιχειώδη σοβαρότητα, ένα περιβαλλοντικό, οικονομικό και επιστημονικό φιάσκο, όπως αυτό της Ελληνικός Χρυσός (ο δόκτωρ έχει αρθρογραφήσει μέχρι και για την εγκυρότητα της μεταλλουργικής μεθόδου flash smelting!), δεν θα είχε ΚΑΜΜΙΑ πιθανότητα να εγκριθεί και να προχωρήσει.



Σουηδία: Φοροαπαλλαγές με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης

Η γεωργία και η διατροφή είναι ο τομέας από τον οποίο θα ξεκινήσουμε για την απαραίτητη αλλαγή στο σημερινό κυρίαρχο αναπτυξιακό-καταναλωτικό μοντέλο, το οποίο με αφορμή τη σημερινή συνολική κρίση έδειξε τα όριά του. Μέσα από καλλιέργειες-εκτροφές που θα μπορούν να θρέφουν τους ανθρώπους, καλά και συνεχώς. Μια γεωργία που χωρίς να καταστρέφει τον υπόλοιπο κόσμο και χωρίς να μπαίνει στον ζουρλομανδύα της μεγιστοποίησης του κέρδους μέσω της αγοράς, θα μπορεί να εξασφαλίζει την «ευζωία» των νέων γενιών των ανθρώπων.
Οι κυρίαρχες σήμερα οικονομικές-πολιτικές ελίτ στηρίζονται στην ουτοπία ότι το «μαγικό ραβδί» της αγοράς και η περισσότερη επιστήμη-τεχνολογία θα μας λύσουν τα προβλήματα και στον αγροδιατροφικό τομέα, μέσα από την καλλιέργεια και εκτροφή βελτιωμένων (υβριδίων) και γενετικά τροποποιημένων (μεταλλαγμένων) ποικιλιών και ρατσών. Αντίθετα, η πλειοψηφία των «από κάτω» δε μπορεί παρά να στηριχθεί στη συνεργασία των αγροτικών κοινοτήτων για την παραγωγή αρκετής και υγιεινής τροφής, αν θέλει να επιδιώξει την ευζωία της σε ένα καλύτερο κόσμο. Είναι σήμερα κατανοητό ότι τα ανθρώπινα σώματα χρειάζονται ενέργεια για την ανάπτυξη και συντήρησή τους. Αλλά όχι μόνο. Oι διατροφολόγοι λένε ότι εκτός από ενέργεια χρειάζονται και «λάδωμα» για τις διάφορες λειτουργίες τους (χρειάζονται π.χ. ουσίες που δρουν σαν μεσάζοντες σε διάφορους μεταβολικούς κύκλους και διαδρομές), καθώς και διάφορα «δομικά υλικά» για να «κτίζουν» ή να «ανακαινίζουν» τη σάρκα. Όλα αυτά εξασφαλίζονται από τη κατανάλωση της τροφής[1], από τα συστατικά που την απαρτίζουν.
Τα απαραίτητα συστατικά της τροφής είναι: υδατάνθρακες, λίπη, πρωτεΐνες-τα λεγόμενα «μακροθρεπτικά» συστατικά- και επίσης μέταλλα, βιταμίνες, ανόργανα στοιχεία-τα λεγόμενα «μικροθρεπτικά» συστατικά. Οι άνθρωποι χρειάζονται κατά Μ.Ο. περίπου 2700 θερμίδες[2], σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τροφίμων. Το διατροφικό μοντέλο των πλουσίων δυτικών περιέχει πολύ κρέας, άρα πολλά λίπη. Συνήθως εξασφαλίζουν το 40% των θερμίδων τους από το λίπος. Τα πολλά λίπη όμως επιφυλάσσουν όχι μόνο μεγάλο βάρος, αλλά και πολλά είδη καρκίνων και καρδιακά νοσήματα (στεφανιαία κυρίως). Η ιδανική δίαιτα θα ήταν αν εξασφαλίζαμε γύρω στο 20% των θερμίδων από λίπη[3]
Οι πρωτεΐνες είναι –μαζί με το νερό-κύριο συστατικό του σώματος (στους μυς, στις μεμβράνες, ερυθρά αιμοσφαίρια, αντισώματα, ορμόνες, ένζυμα κ.λ.π). Παλιότερα στη Δύση-Βορρά κυριαρχούσε η άποψη ότι χρειαζόμαστε καθημερινά μεγάλες ποσότητες ζωικών πρωτεϊνών για να είμαστε υγιείς (δίαιτα με 12-15% πρωτεΐνη). Σήμερα μελέτες δείχνουν ότι το καλύτερο είναι μια δίαιτα με λιγότερο από 5% πρωτεΐνη[4] και αντιλαμβανόμαστε ότι οι άνθρωποι μπορούν να πάρουν την απαραίτητη για αυτούς πρωτεΐνη από τα δημητριακά και τα όσπρια, πράγμα που έκαναν μέχρι τώρα μόνο οι χορτοφάγοι (αποδεδειγμένα πιο υγιείς σε σχέση με τους ευτραφείς υπέρβαρους αυτού του κόσμου). Φυσικά τα ζωικά προϊόντα μας εξασφαλίζουν και κάποια απαραίτητα συστατικά όπως τα βασικά μέταλλα ασβέστιο και ψευδάργυρο, που δεν υπάρχουν σε ικανές ποσότητες στα φυτικά αντίστοιχα. Δεν θα πρέπει να τα διαγράψουμε εντελώς από τη καθημερινή μας δίαιτα, αλλά δεν χρειάζεται να στηρίζουμε τη δίαιτά μας κύρια στα ζωικά προϊόντα.
Αυτό θα έχει επιπτώσεις για τη μελλοντική «φωτισμένη» γεωργία: θα πρέπει να σταματήσει η σημερινή επιμονή στην εντατική κτηνοτροφία και η μεγάλη ζήτηση για τα προϊόντα της, ώστε να είναι δυνατόν να διατρέφεται ο παγκόσμιος πληθυσμός πλουσιοπάροχα με σιτηρά και όσπρια. Τα ζώα να είναι ενταγμένα με ισορροπία σε ολοκληρωμένα αγροκτήματα και τα ζωικά προϊόντα να είναι συμπληρωματικά στην ανθρώπινη διατροφή. Από την άλλη θα χρειασθεί να επανέλθει στην πρακτική των αγροτικών κοινοτήτων η καλλιέργεια των ντόπιων εγκλιματισμένων ποικιλιών, που δεν χρειάζονται πολλές εξωτερικές εισροές και αντέχουν καλύτερα στις ντόπιες συνθήκες κλίματος και εδάφους, καθώς αντίστοιχα και η εκτροφή των ντόπιων ρατσών ζώων και πουλερικών. Όσον αφορά στα σιτηρά, εκτός των άλλων επιτυχημένων τοπικών ποικιλιών (στην Ελλάδα π.χ. μαλακό σιτάρι: Βεργίνα, Δίο, Αιγές, σκληρό: Καπέιτι, Σαπφώ, Σάμος, Σκύρος, κ.α. ) που καλλιεργούνται και σήμερα, να επανέλθουν και στην καλλιέργεια των «ντυμένων» σιταριών[5] (του μονόκοκκου, δίκοκκου, σπέλτα) και κάποιων τέτοιων που καλλιεργήθηκαν με επιτυχία στο παρελθόν (στην Ελλάδα π.χ. Καπλουντζάς -Ερέτρεια- Μαυραγάνι-Ντεβές, Λεβέντης), και που εγκαταλείφθηκαν λόγω της δυσκολίας αποφλοίωσης και των χαμηλότερων αποδόσεων σε σχέση με τα «γυμνά» σιτηρά της εντατικής χημικής γεωργίας.
Σε παγκόσμιο επίπεδο: η υπάρχουσα παραγωγή τροφίμων μπορεί να θρέψει με τροφή 2700 θερμίδων ημερησίως, 12 δισεκατομ. ανθρώπους. Δεν θα έπρεπε να πεινάει κανείς, δεδομένου ότι είμαστε προς το παρόν περίπου 7 δις. Όμως 40 εκατομμ. πεθαίνουν από πείνα κάθε χρόνο και κάπου 850 εκατομμ. υποφέρουν από υποσιτισμό, εκ των οποίων το 34% (Αφρικανοί) ζουν με κάτω από 300 θερμίδες την ημέρα. Το πρόβλημα βεβαίως δεν είναι της παραγωγής, που θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε, αλλά της διανομής της τροφής[6] και του εισοδήματος (φτώχεια) και άρα κοινωνικοπολιτικό και παίρνει διαφορετική μορφή, ανάλογα με τη χώρα και την περιοχή.
Στη χώρα μας το πρόβλημα εκφράζεται με 3 διαφορετικές μορφές ανάλογα με το εισόδημα του πληθυσμού:
1. Η έλλειψη θερμίδων αφορά στα φτωχά λαϊκά στρώματα(κύρια άνεργους και συνταξιούχους), λόγω της ακρίβειας και χαμηλού εισοδήματος. Η ακρίβεια όπως είναι γνωστό οφείλεται λιγότερο στο μεγάλο κόστος παραγωγής των εγχώριων γεωργικών προϊόντων και περισσότερο στο όλο σύστημα διανομής τους. Το οποίο σύστημα αντιμετωπίζει το θέμα της ακρίβειας, όχι συμπιέζοντας τα δικά του κέρδη (αντίθετα προσπαθεί να τα μεγιστοποιεί κάθε φορά), αλλά συμπιέζοντας τις τιμές παραγωγού, που φθάνει μέχρι την εισαγωγή φθηνότερων υποβαθμισμένων ομοειδών προϊόντων από τρίτες χώρες και την εισαγωγή παράνομων μεταλλαγμένων. Τα φτωχά λαϊκά στρώματα από τη μεριά τους θα μπορούσαν να το ξεπεράσουν εν μέρει, αν διέθεταν μεγαλύτερο ποσοστό του εισοδήματός τους για τροφή (σε πανευρωπαϊκό επίπεδο ο μέσος καταναλωτής διαθέτει περίπου το 18% του εισοδήματός του για αυτό) και εν μέρει αν απαιτούσαν μεγαλύτερα εισοδήματα ικανά για να τρέφονται καλά, όχι μόνο από άποψη θερμίδων, αλλά με ποιοτικά και υγιεινά προϊόντα.
2. Η ποιότητα της τροφής και η επιβάρυνσή της με ανθυγιεινά και χημικά-τοξικά κατάλοιπα και γ.τ.ο., αφορά στην πλειοψηφία του πληθυσμού και για ένα μέρος του (χωρίς οικονομικό πρόβλημα, αλλά που έχει ενστερνισθεί τον καταναλωτισμό) έχει πάρει τη μορφή της παχυσαρκίας(κατανάλωση λιπαρών τροφών κ.λ.π.). Εδώ το ζήτημα έχει να κάνει με την ενημέρωση και την αλλαγή της νοοτροπίας, ιδίως της ταχυφαγίας.
3. Η φυσική και υγιεινή τροφή αφορά ένα μικρό μέρος του πληθυσμού, όχι κατ ανάγκην «πλούσιου», αλλά «συνειδητού» (με την έννοια ότι προτιμούν την ποιότητα παρά την ποσότητα), που όμως από την μια αντιμετωπίζει το πρόβλημα της έλλειψής της (δεν καλύπτεται η ζήτηση από την παραγωγή ποιοτικής τροφής ) και από την άλλη των υψηλότερων τιμών της. Εδώ το ζήτημα έχει να κάνει με την στήριξη και επέκταση της βιολογικής και οικο-γεωργίας, που αν γενικευθεί θα μπορέσει να απαντήσει όχι μόνο στο πρόβλημα της έλλειψης και της σχετικής ακρίβειας, αλλά θα μπορέσει να θρέψει όλο τον πληθυσμό και γενικότερα να αναζωογονήσει την επαρχία, να μειώσει την ανεργία και να βοηθήσει στην αλλαγή της νοοτροπίας, ώστε να στραφούμε προς την ποιότητα και να μη προσκολλάμε στην ποσότητα.
Η Ελληνική παραδοσιακή (μεσογειακή) διατροφή, που αποτελεί έκφραση της κοινωνικής και πολιτισμικής μας κληρονομιάς, έχει απόλυτα τεκμηριωμένη επίδραση στην υγεία και τη μακροζωία του ανθρώπου. Αυτή χαρακτηρίζεται από:
• Υψηλή κατανάλωση: Φρούτα εποχής, Λαχανικά και χόρτα εποχής, Δημητριακά όπως ψωμί, ζυμαρικά, ρύζι κλπ. ολικής άλεσης ,Ελαιόλαδο κατά προτίμηση ωμό ,Ελιές , ξηροί καρποί και σπόροι όπως π.χ. αμύγδαλα, καρύδια, ή 3 ηλιόσποροι.
• Μέτρια κατανάλωση: Ψάρια και θαλασσινά, όσπρια, πατάτες
• Χαμηλή κατανάλωση: Λευκά κρέατα μέχρι (κοτόπουλο, κουνέλι, πουλερικά). Αυγά 3-4 την εβδομάδα. Γάλα και γαλακτοκομικά (Προτιμάμε γιαούρτι, τυρί και άλλα προϊόντα ζύμωσης με χαμηλά λιπαρά).
• Ελάχιστη κατανάλωση: Αλλαντικά, λουκάνικα, κόκκινο κρέας (μοσχάρι, βοδινό, χοιρινό, αρνί, πρόβατο κατσίκι, γίδα, κυνήγι). Γλυκά, παγωτά και αναψυκτικά μια φορά τη εβδομάδα

[1] Όταν τρώμε τη τροφή μας, στην ουσία τρώμε φυτικούς και ζωικούς ιστούς με όμορφες δομές στις οποίες έχει αποθηκευθεί χημική ενέργεια. Η βάση αυτών των δομών είναι η γλυκόζη-μια όμορφη τρισδιάστατη κρυστάλλινη μορφή- που δημιουργείται από το διοξείδιο του άνθρακα και το νερό μέσω της φωτοσύνθεσης στα φυτά και παροχής ενέργειας από τον ήλιο. Στην ουσία η χημική ενέργεια που παίρνουμε από τη τροφή είναι ηλιακή ενέργεια που έχει μετατραπεί.

[2] Οι υδατάνθρακες αποτελούν τη βασική πηγή ενέργειας στα περισσότερα ανθρώπινα σιτηρέσια. Δίνουν περίπου 420 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια. Ο «μέσος άνθρωπος» λοιπόν μπορεί να πάρει την ενέργεια που χρειάζεται καθημερινά από 500-700 γραμμάρια υδατάνθρακες. Στις παραδοσιακές δίαιτες και σιτηρέσια, τα φυτά οι σπόροι και οι βολβοί είναι η πρωταρχική πηγή ενέργειας. Σε αυτές τις τροφές υπάρχει και πολλή κυτταρίνη στον φλοιό και επειδή η κυτταρίνη δεν μας παρέχει ενέργεια, οδήγησε παλιότερα στην άποψη ότι δεν μας χρειάζονται τα «πίτουρα» και είναι πιο εύπεπτα τα «λευκά» αλεύρια. Στη συνέχεια όμως αποδείχθηκε ότι τα πίτουρα είναι πολύ σημαντικό συστατικό για την δίαιτα του ανθρώπου. Η παρουσία τους ή η απουσία τους έχει μεγάλη επίδραση στη φυσιολογική λειτουργία του εντέρου, που παίζει σημαντικό βιοχημικό ρόλο για όλο το σώμα. τρώγοντας παραδοσιακά «ανεπεξέργαστους» υδατάνθρακες λοιπόν, έχουμε στη διάθεσή μας πιο υγιεινή τροφή.

[3] Γιατί το λίπος είναι απαραίτητο όχι μόνο σαν πηγή ενέργειας, αλλά σαν σημαντικό δομικό συστατικό του σώματος, σημαντικότερο από τους υδατάνθρακες. Κυρίως είναι χρήσιμο για τη μεμβράνη των κυττάρων(με τη μορφή «λιπιδίων»), τα μέρη του εγκεφάλου και για τα νεύρα. Όμως σαν δομικό συστατικό των παραπάνω πρέπει να είναι με τη μορφή «βασικών» λιπών (κυρίως του τύπου των «πολυακόρεστων». Τέτοια είναι τα λίπη που προέρχονται από τα φύλλα και τους σπόρους των φυτών, καθώς και από τα ψάρια, ιδίως τα λιπαρά, όπως το σκουμπρί. Αλλά τα ψάρια σε παγκόσμιο επίπεδο είναι τροφή για τους λίγους και λόγω της υπεραλίευσης και της μόλυνσης τα αλιεύματα σπανίζουν πια. Πιο ρεαλιστικό είναι να εξασφαλίζουμε τα βασικά λίπη από τα φυτά.

[4] Και καλύτερα με φυτικές πρωτεΐνες που παίρνονται από τον συνδυασμό δημητριακών και οσπρίων. Οι άνθρωποι που ακολουθούν παραδοσιακές δίαιτες μπορεί να μη ξέρουν από βιοχημεία, αλλά ξέρουν από τη μακροχρόνια εμπειρία τους ότι δημητριακό και όσπριο είναι ο καλύτερος συνδυασμός στη μαγειρική τους, ώστε να είναι υγιείς. Αποτέλεσμα της μέχρι τώρα κυρίαρχης άποψης για πολλές ζωικές πρωτεΐνες στη διατροφή μας, ήταν τα εντατικά συστήματα ζωοεκτροφής και πτηνοτροφίας με όσο γινόταν πιο πολλά ζώα –πτηνά. Παράλληλα τα δημητριακά, τα όσπρια και η σόγια θεωρούνταν «δεύτερης τάξης» τροφή και προορίζονταν κυρίως για ζωοτροφές. Το αγροδιατροφικό σύστημα χρησιμοποιούσε μέχρι τώρα το 50% της παγκόσμιας παραγωγής σιταριού και κριθαριού, το 80% του καλαμποκιού και το 90% της σόγιας σαν ζωοτροφές (οι Ευρωπαίοι καταναλωτές π.χ. επιδοτούν με 2 ευρώ την ημέρα κάθε εκτρεφόμενη με δημητριακά αγελάδα τους, ενώ πάνω από 2 δις άνθρωποι στον τρίτο κόσμο ζουν με 2 ευρώ την ημέρα).

[5] Σήμερα υπάρχει αναγκαιότητα να καλλιεργηθούν τα «ντυμένα» σιτηρά επειδή αντέχουν σε δυσκολότερες εδαφοκλιματολογικές συνθήκες (ξηρασία, άγονα εδάφη), είναι πολύτιμο γενετικό υλικό για τη μελλοντική γεωργία σε συνθήκες κλιματικής αλλαγής, ενώ παράλληλα μπορούν να δώσουν προϊόντα υψηλής διατροφικής αξίας (χωρίς βέβαια να τα θεωρούμε και «υπερτραφές», όπως σκόπιμα διαδίδουν κάποια επιχειρηματικά συμφέροντα εκμεταλλευόμενα τη σύγχυση και τη μόδα των «προϊόντων χωρίς γλουτένη».
Γλουτένη: είναι μια πρωτεΐνη των μαλακών κυρίως σιτηρών (υπάρχει και στα σκληρά).Στο νερό παίρνει τη μορφή κολλοειδούς ουσίας, στην οποία οφείλεται και το «φούσκωμα» του ζυμαριού για το ψωμί. Στη βρώμη και το κριθάρι υπάρχει μια χαμηλότερη αναλογία της γλουτένης, όπως και στο μονόκοκκο και στα δίκοκκα σιτάρια. Το κεχρί, καλαμπόκι, ρύζι, κινόα, αμάρανθος, φαγόπυρο δεν περιέχουν γλουτένη. Είναι πλεονέκτημα για την αρτοποιία, αλλά κάποιοι άνθρωποι(όχι όλοι) δεν μπορούν να τη χωνέψουν και τους προκαλεί αλλεργία, δυσανεξία ή «ευαισθησία στη γλουτένη»(πόνο στο στομάχι, καούρες, φούσκωμα και αέρια στα έντερα, πονοκέφαλο, κόπωση κ.λ.π.). Στο 1% του πληθυσμού περίπου προκαλεί την επικίνδυνη χρόνια νόσο κοιλιοκάκη στο λεπτό έντερο. Ο κάθε άνθρωπος έχει το δικό του όριο στη ανοχή της γλουτένης και θα πρέπει να το διερευνήσει, ώστε να βρει τρόπους αντιμετώπισης της τυχόν ευαισθησίας του σε αυτήν.
Η σύγχρονη διατροφή μας (τα τελευταία 50 χρόνια κυρίως στη Δύση) είναι «υπερφορτωμένη» με γλουτένη, λόγω της παρουσία της παντού σχεδόν(μπαίνει σαν πρόσθετο) και της υπερκατανάλωσης επεξεργασμένων τροφών που στηρίζονται στο ραφιναρισμένο αλεύρι.

[6] Μέσα από το εμπορικό σύστημα διανομής, εκτός των άλλων προβλημάτων που δημιουργούνται, έχουμε και το γεγονός ότι πηγαίνει πάνω από το 30% της παραγόμενης τροφής στα σκουπίδια. 14 δισ. στρεμμ. (28% των καλλιεργούμενων εδαφών) χρησιμοποιούνται για παραγωγή 1,3 δισ. t πεταμένης από το εμπορικό σύστημα τροφής σε παγκόσμιο επίπεδο.


Για μια φωτισμένη και έξυπνη γεωργία

Αναρωτιέμαι, τι θα κάνατε αν είχατε τη δύναμη να ονειρευτείτε τη νύχτα κάθε όνειρο που θα θέλατε να ονειρευτείτε . Και αν είχατε την δυνατότητα να αλλάξετε την αίσθηση του χρόνου σας, και να ονειρευτείτε 75 χρόνια υποκειμενικού χρόνου σε 8 ώρες ύπνου; Υποθέτω θα ξεκινούσατε με την εκπλήρωση
όλων των επιθυμιών σας. Και αν η πραγματικότητα είναι το όνειρο και πεθαίνουμε όταν ξυπνάμε;


«Allan Watts»

O Alan Watts (1915-1973) ήταν ένας Βρετανός φιλόσοφος, συγγραφέας και ομιλητής. Ήταν από τους πρώτους που προσπάθησε να ερμηνεύσει διάφορες πτυχές της Ανατολικής Φιλοσοφίας και να τις κάνει γνωστές στον Δυτικό κόσμο.

Αν ο Θεός έπληττε ( Βίντεο)

Αναρωτιέμαι, τι θα κάνατε αν είχατε τη δύναμη να ονειρευτείτε τη νύχτα κάθε όνειρο που θα θέλατε να ονειρευτείτε . Και αν είχατε την δυνατότητα να αλλάξετε την αίσθηση του χρόνου σας, και να ονειρευτείτε 75 χρόνια υποκειμενικού χρόνου σε 8 ώρες ύπνου; Υποθέτω θα ξεκινούσατε με την εκπλήρωση
όλων των επιθυμιών σας. Και αν η πραγματικότητα είναι το όνειρο και πεθαίνουμε όταν ξυπνάμε;


«Allan Watts»

O Alan Watts (1915-1973) ήταν ένας Βρετανός φιλόσοφος, συγγραφέας και ομιλητής. Ήταν από τους πρώτους που προσπάθησε να ερμηνεύσει διάφορες πτυχές της Ανατολικής Φιλοσοφίας και να τις κάνει γνωστές στον Δυτικό κόσμο.

Αν ο Θεός έπληττε ( Βίντεο)

Αναρωτιέμαι, τι θα κάνατε αν είχατε τη δύναμη να ονειρευτείτε τη νύχτα κάθε όνειρο που θα θέλατε να ονειρευτείτε . Και αν είχατε την δυνατότητα να αλλάξετε την αίσθηση του χρόνου σας, και να ονειρευτείτε 75 χρόνια υποκειμενικού χρόνου σε 8 ώρες ύπνου; Υποθέτω θα ξεκινούσατε με την εκπλήρωση
όλων των επιθυμιών σας. Και αν η πραγματικότητα είναι το όνειρο και πεθαίνουμε όταν ξυπνάμε;


«Allan Watts»

O Alan Watts (1915-1973) ήταν ένας Βρετανός φιλόσοφος, συγγραφέας και ομιλητής. Ήταν από τους πρώτους που προσπάθησε να ερμηνεύσει διάφορες πτυχές της Ανατολικής Φιλοσοφίας και να τις κάνει γνωστές στον Δυτικό κόσμο.

Αν ο Θεός έπληττε ( Βίντεο)

Και φτάνεις στην άκρη του νήματος γεμάτος ερωτήσεις, μ’ όλο που ξεχνάς τι ήθελες να ρωτήσεις, το μόνο που θυμάσαι, αυτό που σε τσιγκλάει, από τ’ ανώδυνα προπάντων, και στο τέλος, όταν αποθαρρύνεσαι, αρπάζεσαι από τις ερωτήσεις μπας και σε βοηθήσουν να θυμηθείς. Μα αυτές σαν τη φωτιά, άχρηστο δώρο θεϊκό, θα κάψουν κάθε τι το άχρηστο εντός σου, κι ότι άλλο κάψουν θα σου είναι άχρηστο
πια· και τότε θα καταλάβεις πως ο χαμένος δεν τα παίρνει πάντοτε όλα.
Κι αν δεν έχεις τις απαντήσεις, θα αλλάξεις τη σειρά των ερωτήσεων, το νόημα δεν έχει σημασία αν δεν το βρεις, κι αν το βρεις δεν θα έχει πια και τόσο νόημα, δεν είναι έτσι; Άλλαξε τη σειρά και θα αλλάξει το νόημα. Δώστους να το διαβάσουν και θα του αλλάξουν το νόημα. Κάθε αναγνώστης είναι μια άλλη ανάγνωση, το είπε ο Πιερ Μενάρ, ο ρεβιζιονιστής του Δον Κιχώτη, το ξέρουν κι οι γραφιάδες που έχουν πάψει να μονομαχούν με τις βεβαιότητες.
Κι όσες λίστες και να φτιάξεις θα διαφέρουν σε κάτι βασικό, το περιεχόμενό τους θα αλλάζει την ώρα ακριβώς που τις σημειώνεις στο χαρτί, πριν αδιαμαρτύρητα στεγνώσει το μελάνι· οι λέξεις, θα χάσουν την υπόστασή τους, αμέσως μόλις καταφέρεις να τις ορίσεις. Στον αγώνα μεταξύ του πράττειν και του γράφειν κερδισμένος θα είναι πάντα ο λόγος, να ξέρεις.

Στη λογική συνδιαλλαγή με τον εαυτό σου, το ουσιαστικό είναι το προφανές, ο προσδιορισμός το αναπόφευκτο, το επίρρημα, ίσως άχρηστο, απαραίτητο για να σε φρενάρει όμως, καθώς σταματάς να το υπολογίσεις, να το μετρήσεις – την προπαίδεια δεν την ξεχνάς ποτέ, τις πιθανότητες τις μαθαίνεις μόνο στο δρόμο.

Κι αυτή η ίδια η αναζήτηση θα σε οδηγεί πάντα πίσω σε σένα, εκεί που ανήκεις, η εμπειρία εκεί έξω είναι που γεννά το ταξίδι προς τα μέσα, σαν τον μίτο που αέναα ξεδιπλώνεται, για να σε βγάλει –ή να σε βάλει; στο λαβύρινθό σου, σαν το πλεχτό που το κοιτάς από την ανάποδη κι όταν το στρέψεις προς στο φως νιώθεις το σκοτάδι.
Κι εκεί που όλα έτειναν να βρουν τη θέση τους, και το μήλο έπεφτε κάτω από τη μηλιά, κι όλα είχαν την εξήγησή τους, και οι ερωτήσεις κούμπωναν στις απαντήσεις τους, και ο αιτών αμοιφθήσεται, κι η εξέλιξη είχε πάρει το δρόμο της κι η επανάσταση είχε βρει το δικό της, τα άτομα δεν είναι πράγματααποφάνθηκε ο Χάιζεμπεργκ, και δεν υπάρχουν παρά μόνο τυχαία στο χωρόχρονό μας, και τότε η σκεπτομορφή υποκλίθηκε, μια ολόκληρη εποχή έγινε παρωχημένη, κι απέμεινες μόνος, εσύ και κάποιοι λίγοι, να παλεύεις με το σύστημα.
Μα όσο προχωράς τόσο πιο αδυσώπητο αντρώνεται το σύστημα κι εσύ πασχίζεις να βρεις την κρυψώνα σου, φυγή, λέξεις, νότες, αλητεία, τζόγος, πάθος, έρωτες…κι ο ντράμερ θα παίζει συνεχώς το ρυθμό στα 4/4 κι εσύ θα φτύσεις το τσιγάρο μέσα από το στόμα.

Είσαι μοναδικός και μόνος, αυτή είναι όλη κι όλη η δύναμή σου – φυγόκεντρος και κεντρομόλος – προς τους άλλους, τους πολλούς, τον έναν, αυτή είναι η απολαβή σου, και ίσως εντέλει να φτάνει μονάχα αυτό, για να καταλάβεις πως η απροσδιόριστη ευτυχία είναι στο κάτω-κάτω να μη θέλεις να είσαι κάπου αλλού, με κάποιον άλλο, κάνοντας κάτι άλλο.




Jupiter lines

Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Παρανεστίου http://kpeparanestiou.gr μαζί με το Πελίτι www.peliti.gr μαζί με την οργάνωση kokopelli https://kokopelli-semences.fr από τη Γαλλία το Δήμο Παρανεστίου http://www.paranesti.gr και με την υποστήριξη της Ένωσης Βιοκαλλιεργητών Βορείου Ελλάδας http://www.biologikesagores.gr οργανώνουν: τριήμερο σεμινάριο στις 26, 27 και 28 Φεβρουαρίου 2017, στον οικισμό φιλοξενίας του Κ.Π.Ε Παρανεστίου και στη γη του Πελίτι στο Μεσοχώρι Παρανεστίου Δράμας, για επαγγελματίες βιοκαλλιεργητές, με θέμα: σποροπαραγωγής παραδοσιακών ποικιλιών για τη διατήρηση της διατροφικής βιοποικιλότητας.

Κύριος εισηγητής του σεμιναρίου θα είναι ο κ. Ντομινίκ Γκυγιέ (Dominique Guillet) Ο κ. Γκυγιέ είναι ο ιδρυτής της οργάνωσης kokopelli στη Γαλλία, ο οποίος εργάζεται πάνω από 25 χρόνια σε όλο τον κόσμο πάνω στο θέμα της σποροπαραγωγής και διάδοσης παραδοσιακών σπόρων με στόχο τη διατήρηση της διατροφικής βιοποικιλότητας.

Στόχος του σεμιναρίου είναι να δημιουργηθεί μια ομάδα επαγγελματιών βιοκαλλιεργητών που θα ασχοληθούν με τη σποροπαραγωγή με στόχο τη διατήρηση και διάδοση των παραδοσιακών ποικιλιών.

Το σεμινάριο είναι δωρεάν.

Αίτηση συμμετοχής για το σεμινάριο.

Όσοι ενδιαφέρεστε για το σεμινάριο αντιγράψτε και συμπληρώστε τα παρακάτω στοιχεία και στείλτε τα στο Πελίτι:peliti(ατ)peliti.gr αντικαταστήστε το (ατ) με @

Εποικινωνία με το ΚΠΕ Παρανεστίου: e-mail: kpe-paran(ατ)sch.gr αντικαταστήστε το (ατ) με @ Τηλέφωνο: 2524021005

Όνομα:

Επίθετο:

Τηλέφωνο:

e-mail:

Έτος γέννησης:

Επαγγελματίας Βιοκαλλιεργητής:

Είδος καλλιέργειας:

Έναρξη καλλιέργειας:

Περιοχή καλλιέργειας:

Φορέας πιστοποίησης:

Κάτι άλλο.

Σεμινάριο σποροπαραγωγής παραδοσιακών ποικιλιών

Την πρώτη φορά που τον είδαμε χιόνιζε. Παραμονή πρωτοχρονιάς, το κρύο τσουχτερό, πελάτες πουθενά. «Το χιόνι μας έλειπε τώρα», σχολίασε από την πόρτα του μαγαζιού του ο Τάκης. «Κανείς δε θα βγει για ψώνια, μαύρες γιορτές θα κάνουμε», σιγοντάρισε η κυρία Ελένη από απέναντι. Κούνησα το κεφάλι συμφωνώντας. «Ώρα να κλείνουμε», είπα, έτσι για να πω κι εγώ κάτι, να συνεισφέρω το κατιτίς μου στη συζήτηση.

[Έτσι μιλάμε πια, εμείς οι έμποροι. Αποσπασματικά. Μονόλογοι που δεν τέμνονται πουθενά. Μιλάμε για το ίδιο – την οικονομική κατάσταση, την κατάρρευση της αγοράς, την έλλειψη ρευστού – αλλά ο καθένας σκέφτεται την πάρτη του, τα δικά του βάρη. Ούτε κοιταζόμαστε πια. Στρέφουμε το βλέμμα στον άδειο δρόμο και παραμιλάμε φωναχτά. Έτσι μιλάμε πια, εμείς οι άνθρωποι].

Και τότε εμφανίστηκε αυτός από το πουθενά. Κατέβηκε τον δρόμο γρήγορα χωμένος στο παλτό του κι έστριψε αποφασιστικά στη στοά του παλιού εμπορικού που εδώ και χρόνια ρήμαζε αβοήθητο. Καμιά αβεβαιότητα στο βήμα του, ήξερε ακριβώς πού πάει και τι πρέπει να κάνει. Πλησίασε τους άστεγους της στοάς, έβγαλε από την τσέπη του ένα πακέτο τσιγάρα και τα μοίρασε ακριβοδίκαια σε όλους. Σε δευτερόλεπτα είχε αδειάσει το εμπόρευμα, χαιρέτησε τους εμβρόντητους ταλαίπωρους με ένα νεύμα και ξεμάκρυνε γρήγορα.

Από τότε, δυο τρεις φορές την εβδομάδα, περνάει από τη γειτονιά, στρίβει στη στοά, μοιράζει τσιγάρα και εξαφανίζεται. Ποτέ δεν κοντοστέκεται σε κάποια βιτρίνα, ποτέ δεν περιμένει στη στάση, ποτέ δεν ανταλλάζει κουβέντα με κανέναν. Ούτε καν με τον Γιώργο, τον κουλουρά της γωνίας που τον ξέρουν και οι πέτρες εδώ. «Δεν μου αρέσει η φάτσα του», λέει ο Τάκης. «Μα είναι δυνατόν να δίνει τσιγάρα σε άστεγους? Αυτό τους λείπει?», σιγοντάρει η κυρία Ελένη από απέναντι.

[Ποτέ κανένας μας δεν έδωσε τίποτα σ΄ αυτούς τους ανθρώπους. Ούτε τυρόπιτα, ούτε καφέ, ούτε καν μια καλημέρα. Η κυρία Ελένη δε, έχει ζητήσει επανειλημμένα από την αστυνομία να τους πάρει από εκεί. «Βρωμίζουν τη γειτονιά, είναι εστία μολύνσεως», λέει και τονίζει την κάθε συλλαβή. Πάντα έτσι κάνει, όταν ξεστομίζει δύσκολες λέξεις].

Κι αυτοί οι ίδιοι έκπληκτοι παρακολουθούν το νεαρό με το παλτό που τους χαρίζει τσιγάρα. Είναι που είναι ασυνήθιστοι σε ανάλογες χειρονομίες. Είναι που δεν περίμεναν να φροντίζει κάποιος όχι για τα απαραίτητα (φαί, κουβέρτες), αλλά για τη διασκέδασή τους, το μεράκι, το πάθος τους. Πίσω από τη θαμπή βιτρίνα μου είδα τον Μένιο, τον πιο παλιό της στοάς, να χαμογελάει στο νεαρό, απλώνοντας το χέρι.

[Ο κυρ Μένιος δεν ήταν πάντα άστεγος. Λίγα χρόνια πριν ήταν ένας από εμάς. Ανησυχούσε για το ΦΠΑ, πλήρωνε το ενοίκιο, κατσούφιαζε όταν χιόνιζε και άδειαζε ο δρόμος. Έβγαινε κι αυτός στο πεζοδρόμιο, να εδώ λίγο πιο πάνω από το καπνοπωλείο που τώρα είναι τα γραφεία της Χρυσής Αυγής και κατέθετε το δικό του μονόλογο στη γειτονιά των εμπόρων].

«Δε μου αρέσει η φάτσα του», επιμένει ο Τάκης. «Για ποιος περνιέται? Εμείς δεν έχουμε να φάμε κι αυτός μοιράζει τσιγάρα». Τσιγάρα στους άστεγους. Τσιγάρα στα φαντάσματα της στοάς. Στους ανθρώπους που κάθε μέρα αντικρίζουμε και ποτέ μας δε μιλάμε. Ακόμα και ο κυρ Μένιος με τον καιρό αφομοιώθηκε, μάζεψε, έγινε μια άμορφη, ξεδοντιάρικη μάζα, κρυμμένη κάτω από σαρακοφαγωμένες κουβέρτες και ξεχάσαμε ότι κάποτε, όχι πολύ παλιά, ήταν ένας από εμάς. Ενώ τώρα δεν είναι. Γιατί αν δεν αγκομαχά για το ΦΠΑ, δε λογίζεται δικός μας.

[Κάπνιζε και παλιά ο κυρ Μένιος. Άναβε το ένα τσιγάρο μετά το άλλο, δεκάδες γόπες συνωστίζονταν στη βάση της νεραντζιάς έξω από το μαγαζί του. Ρουφούσε το καπνό μανιωδώς, πάντα βιαστικά. Χθες όμως, τον είδα να απολαμβάνει το δώρο του νεαρού, να ρουφάει τον καπνό αργά, να γεμίζει τα πνευμόνια του με δαύτον κι έπειτα να τον αδειάζει στον αέρα κάνοντας κυκλάκια. Αργά κι ιεροτελεστικά, όπως αρμόζει σε κάποιον που δεν βιάζεται και ξέρει να απολαμβάνει].

Θα ήθελα πολύ να τον ρωτήσω γιατί το κάνει. Γιατί προσφέρει σ’ αυτούς τους ανθρώπους μια απόλαυση που σε καμία περίπτωση δεν ταιριάζει με τη ζωή τους. Οι περισσότεροι είναι μονίμως άρρωστοι, βήχουν, έχουν πυρετό, παραμιλάνε. Ακόμα και οι πιο εξαθλιωμένοι όμως, όταν βλέπουν το νεαρό χαμογελούν. Αυτός ποτέ δε στέκεται, δεν ανοίγει συζήτηση μαζί τους. Τους μοιράζει τα τσιγάρα, χαιρετά και φεύγει. Θα έλεγε κανείς ότι τρέμει μην ακούσει κάτι. Κάτι σαν ευχαριστώ, ίσως.

Η κυρία Ελένη από απέναντι, βρήκε τον τρόπο. Απευθύνθηκε στα «παλικάρια με τα μαύρα» και θα καθαρίσουν στο πι και φι τη στοά. «Αφού η αστυνομία δεν ενδιαφέρεται, το κράτος αδιαφορεί, πρέπει να κάνουμε εμείς κάτι». Έτσι λέει η κυρία Ελένη. Και σκύβοντας συνωμοτικά μου ψιθυρίζει : «τους είπα ψέματα ότι είναι και αλλοδαποί που κοιμούνται στην στοά…καταλαβαίνεις, για να ενδιαφερθούν…».

«Και ο κυρ Μένιος?» της λέω, «τι θα απογίνει ο κυρ Μένιος? Εδώ είναι η γειτονιά του». Κουνάει το κεφάλι, σα να απευθύνεται σε μικρό παιδί που δεν καταλαβαίνει τίποτα : «Ας πρόσεχε ο κυρ Μένιος…ας πρόσεχε…».

[Έχει δίκιο η κυρία Ελένη. Δεν είναι πια ένας από εμάς ο κυρ Μένιος. Σ’ αυτόν τον τόπο μόνο οι νοικοκυραίοι επιζούν].

Το ερώτημα όμως παραμένει. Ποιος είναι ο νεαρός με το παλτό και γιατί μοιράζει τσιγάρα σε ανθρώπους με αναπνευστικά και όχι μόνο προβλήματα?

Άγγελος πρέπει να είναι. Που θέλει να τους πάρει από τη στοά της κυρίας Ελένης και να τους πάει μια ώρα αρχύτερα στην αντίπερα όχθη. Πόσο χειρότερα θα είναι εκεί?

[Μόνο να μην έχει νοικοκυραίους. Μόνο αυτό, τίποτε άλλο].
Nick Gami

Τα τσιγάρα

Κάλαντα ενάντια στο ξεπούλημα του νερού από το Κρουστόφωνο στη Θεσσαλονίκη

Στο ΤΑΙΠΕΔ μας ρίξανε και το νερό πουλάνε
να ξεπουλήσουν θέλουνε χωρίς να μας ρωτάνε.
Πικρά το μετανιώσανε όσοι τό ‘χαν πουλήσει
Πίσω ξανά το πήρανε στη Βιέννη, στο Παρίσι.
Σώστε το νερό, για να ‘ναι

καθαρό.
Σώστε το νερό για να ‘ναι και φτηνό.
Σώστε το νερό, για να ‘ναι καθαρό.
Σώστε το νερό, για να ‘χουμε αρκετό…
Ακούστε ολόκληρα τα κάλαντα στο παρακάτω βίντεο:


Στίχοι: SOSτε το νερό
Μουσική: Παραδοσιακά κάλαντα Κεφαλονιάς
Ενορχήστρωση: Κρουστόφωνο


Κάλαντα ενάντια στο ξεπούλημα του νερού

Το ντοκιμαντέρ «Πέρα από την Εκδίκηση» που έκανε πρεμιέρα στις 2 οκτωβρίου στο Βερολίνο, και στη συνέχεια σε πολλές άλλες πόλεις παγκοσμίως, έχει ανέβει στο youtube, όπως μας είχαν υποσχεθεί οι παραγωγοί του, Álvaro Orus και LuzJahnen. Είναι υποτιτλισμένο σε τρεις
γλώσσες, Ισπανικά, Αγγλικά και Γερμανικά. Και σύντομα θα προστεθούν τα Ιταλικά, Ελληνικά, Γαλλικά και Πορτογαλικά.

Το ντοκιμαντέρ πραγματεύεται το μηχανισμό της εκδίκησης που είναι βαθιά ριζωμένος στον άνθρωπο και τον οποίο οι παραγωγοί του φιλμ εντοπίζουν στο προϊστορικό παρελθόν της ανθρωπότητας. Στα πρώτα μεγάλα κράτη της Μεσοποταμίας ο μηχανισμός αυτός θεσμοθετήθηκε υπό τη μορφή του νόμου και της τιμωρίας και εκτελέστηκε από τις κρατικές αρχές που σήμερα τις έχει διαδεχτεί το σύστημα αποκατάστασης της αδικίας. Η κατοχύρωση της εκδίκησης σε νόμο οδήγησε στην απώλεια μιας εσωτερικής διαδικασίας συμφιλίωσης και σήμερα πλέον δεν έχουμε στη διάθεσή μας τα κατάλληλα εργαλεία που θα μας βοηθούσαν να φτάσουμε σε μια πραγματική εσωτερική συμφιλίωση μετά την αδικία που υποστήκαμε. Λαχταράμε την τιμωρία αλλά αυτή δεν μπορεί να γιατρέψει την εσωτερική διάσπαση που βιώσαμε και βιώνουμε. Στο ντοκιμαντέρ, πολλοί διαφορετικοί άνθρωποι μάς μιλούν για τη δική τους προσωπική διαδικασία συμφιλίωσης με τη βία, που κάποιες φορές συνέβη αφού υπέφεραν επί πολλές δεκαετίες από τις συνέπειες της μνησικακίας, του φόβου και της πικρίας. Εντύπωση προκαλούν οι περιγραφές τους για την απελευθέρωση, την αύξηση της ενέργειας και την ευτυχία που πέτυχαν μέσω της συμφιλίωσης που δεν μπορεί να ερμηνευτεί ως απλή συγχώρεση αλλά προϋποθέτει μια βαθιά εσωτερική κατανόηση.

Οι πρώτες αντιδράσεις στο φιλμ, σύμφωνα με το Luz Jahnen, συμπαραγωγό και συγγραφέα της μελέτης που αποτέλεσε τη βάση του ντοκιμαντέρ ήταν «ευγνωμοσύνη». «Ευγνωμοσύνη που το θέμα αυτό παρουσιάστηκε με τέτοιο τρόπο ώστε οι θεατές να μπορέσουν να συγκρίνουν καλύτερα με τις δικές τους εμπειρίες». Πολλοί επίσης εξέφρασαν την επιθυμία να δείξουν αυτό το ντοκιμαντέρ σε άλλους επειδή το θεώρησαν ως μια τελείως καινούρια και σημαντική θεώρηση αυτού του θέματος.

Το «Πέρα από την εκδίκηση» δεν ήταν, όπως αστειευόμενοι είπαν οι παραγωγοί, ένα «Low-Budget» φιλμ, αλλά ένα «No-Budget» φιλμ, που φτιάχτηκε χάρη στην υποστήριξη ενός τεράστιου αριθμού ανθρώπων. Είναι διαθέσιμο στο youtube δωρεάν για όλους.

Πηγή

Απέναντι Όχθη

Πέρα από την εκδίκηση (Βίντεο)

Γραμματοσειρά
Αντίθεση