18 October, 2017
Home / Περιβαλλον (Page 2)

«Τα κοινά προσφέρουν ένα πλαίσιο και μία διαδικασία αποτελεσματικής και δίκαιης επιστασίας των πόρων που χρειάζονται οι κοινότητες ώστε να ζήσουν με αξιοπρέπεια. Εφόσον έχουμε το συλλογικό δικαίωμα πάνω σε έναν πόρο, θα πρέπει και να μπορούμε να συμμετέχουμε στις αποφάσεις για τη χρήση αυτού του πόρου.[…] Τι θα λέγατε λοιπόν, αυτό να ήταν η ριζοσπαστική μας ιδέα: να μπορούν οι άνθρωποι να συμμετέχουν στις αποφάσεις που επηρεάζουν άμεσα την καθημερινή τους ζωή.»
Chris Tittle[1]

Τα τελευταία χρόνια υπάρχει ένα αυξημένο ενδιαφέρον για το παράδειγμα των κοινών. Πολλά έχουν γίνει και έχουν γραφτεί σε αυτό το πεδίο. Έχει υπάρξει μία έκρηξη των ψηφιακών κοινών με τις νέες συνεταιριστικές πλατφόρμες, τα wiki-projects και το ελεύθερο λογισμικό που αμφισβητούν επιτυχώς την κυριαρχία των πολυεθνικών σε αυτή τη σφαίρα. Πρόοδος, όμως, έχει γίνει και στον μη ψηφιακό κόσμο με πρότζεκτ αστικών καλλιεργειών, σειρά δικαιωμάτων και δημοτικές πλατφόρμες να αναπτύσσονται και να πειραματίζονται.

Μπορούμε να πούμε πως τα κοινά αγαθά έχουν αποκτήσει μία ορισμένη δυναμική και τοποθετούνται μεταξύ των βιώσιμων εναλλακτικών απέναντι στο υπάρχον πολιτικο-οικονομικό σύστημα. Παρ’όλα αυτά, οι σημασίες και οι στρατηγικές προσεγγίσεις για τα κοινά ποικίλουν, με την καθεμία από αυτές να διαφέρει ως προς την ένταση του ανταγωνισμού που έχει με τον σύγχρονο καπιταλισμό και κρατισμό.
Η Οικονομικοποίηση των Κοινών Αγαθών

Ανάμεσα στις πιο συνηθισμένες ερμηνείες των κοινών βρίσκονται αυτές που γίνονται στη βάση της προσβασιμότητας και της χρήσης. Η ερώτηση του ποιοςμπορεί να τα χρησιμοποιεί γίνεται το κεντρικό χαρακτηριστικό τους. Επομένως, τα κοινά αγαθά συχνά εξισώνονται με τις έννοιες της οικονομίας του δώρου ή ακόμα και του κομμουνισμού, κάνοντας ασαφή τη διάκριση μεταξύ τους και δίνοντάς τους μία οικονομίστικη εικόνα.

Υπάρχουν ορισμένες προβληματικές που απορρέουν από αυτούς τους ορισμούς.Δίνοντας έμφαση στην πρόσβαση και στη χρήση επιτρέπουμε την αναπαραγωγή παλαιών παρερμηνειών και θολών νοημάτων. Έχει σημασία ποιος έχει τον έλεγχο αν οι διαθέσιμοι πόροι βρίσκονται στη διάθεση όλων; Είναι η χρήση το ίδιο με τη διαχείριση και επιτρέπει ή όχι την πλήρη επιστασία;

Ιστορικά μιλώντας, η οικονομίστικη λογική παρήγαγε μαζικές αντιφάσεις όπως τον ολοκληρωτικό σοσιαλισμό. Οι σοσιαλιστές έχουν υποστηρίξει την ανωτερότητα της οικονομίας στις ανθρώπινες σχέσεις καθώς και την ικανοποίηση των φυσικών αναγκών ως αναγκαία βάση για μία “ουσιώδη” ζωή. Αυτό όμως επέτρεψε την ύπαρξη διαφορετικών ερμηνειών που αργότερα αποδείχτηκαν καταστροφικές. Η κρατικοποίηση ειδώθηκε ως πιθανό εργαλείο για μία τέτοια προσβασιμότητα, παρέχοντας στο κράτος απεριόριστη εξουσία με υποτιθέμενο αντάλλαγμα την ίση μοιρασιά της οικονομικής πίτας σε όλους. Όλοι υποτίθεται πως είχαν πρόσβαση στη στέγαση, στην εκπαίδευση, στην τροφή, στο ρεύμα, κ.τ.λ. όσο οι κομμουνιστές διατηρούσαν τον έλεγχο του κράτους. Επομένως, ο αγώνας για εξουσία έπαιζε τον κεντρικό ρόλο.

Όντας ουσιαστικό κομμάτι της ετερονομίας, ο οικονομισμός εμφανίζεται να διατηρεί την εξουσιαστική του φύση ακόμα κι όταν βρίσκεται μεταξύ των λεγόμενων ελευθεριακών τάσεων. Όσο η ελεύθερη πρόσβαση για όλους αποτελεί τον κύριο σκοπό, το ποιος κάνει κουμάντο έχει μικρή σημασία. Έτσι, η ανάδυση ενός νέου χειραφετικού φαντασιακού παρεμποδίζεται από τη διατήρηση της σημερινής λογικής για “ορθολογική” κατανάλωση με κάθε κόστος.

Σήμερα αυτή η λογική συναντάται συχνότερα στα ψηφιακά κοινά[2] αλλά η επιρροή της αρχίζει να επεκτείνεται πέραν αυτής της σφαίρας. Πολλές πλατφόρμες και προγράμματα λογισμικού εκθειάζονται ως κοινά αγαθά λόγω της ελεύθερης πρόσβασης που παρέχουν στους χρήστες[3]. Στην πραγματικότητα όμως διαχειρίζονται από ιδιώτες και πολυεθνικές που αποσπούν αξία από την προαναφερόμενη προσβασιμότητα.

Υπάρχουν φυσικά πολλοί, ακόμα και στις τάξεις των υποστηρικτών του οικονομίστικου ορισμού, που αναγνωρίζουν τη σημασία που παίζει η δημοκρατική συμμετοχή στη διαχείριση των κοινών. Για αυτούς αποτελεί όμως συχνά ένα ζήτημα δευτερεύουσας σημασίας, κάτι δηλαδή που είναι δυνατό μόνο στις καλύτερες των περιπτώσεων. Ως τέτοιο, επιτρέπει την ευελιξία του να “είμαστε ρεαλιστές” και άρα τη μίξη του με κάθετες μορφές διακυβέρνησης. Έτσι λοιπόν, ανοίγεται ο χώρος για ιεραρχικές και γραφειοκρατικές οντότητες, όπως το κράτος, που επιχειρούν να διαχειριστούν τα κοινά προς όφελος των ανθρώπων. Βλέπουμε πως πολλά πολιτικά κόμματα χρησιμοποιούν αυτό το θέμα ακόμα και στις προεκλογικές τους εκστρατείες[4].
Από τον Οικονομισμό στην Άμεση Δημοκρατία

Μέσα σε αυτό το τοπίο αναδύεται η ανάγκη για έναν επαναπροσδιορισμό του τι είναι τα κοινά αγαθά. Μπορούν να οριστούν πρωτίστως στη βάση της ελεύθερης πρόσβασης που επιτρέπουν; Αποτελεί το “commonism”[5], όπως προτείνουν κάποιοι, ένα νέο δόγμα για τον 21ο αιώνα;

Αν θέλουμε τα κοινά να παραμείνουν μία ολοκληρωμένη και περιεκτική εναλλακτική στον καπιταλισμό τότε δεν θα πρέπει να συμμετέχουν στο φαντασιακό του -τον οικονομισμό. Δεν είναι η χρήση και η προσβασιμότητα που τα κάνει να διαφέρουν τόσο ριζικά από τις σύγχρονες κλειστές μορφές της ιδιωτικής ιδιοκτησίας. Είναι η ουσία τους -το ότι αποτελούν δηλαδή κοινό συμφέρον της ευρύτερης κοινότητας, η οποία απ’την πλευρά της παίζει συλλογικά τον ρόλο της επιστασίας τους.

Η Έλινορ Όστρομ στο βραβευμένο με νόμπελ έργο της, Η διαχείριση των κοινών πόρων, επικεντρώνεται, όπως φαίνεται και από τον τίτλο, στον τρόπο διαχείρισής τους. Διεξάγοντας την έρευνά της σε πολλές χώρες ανά τον κόσμο ανακάλυψε το πώς τοπικές κοινότητες κατάφεραν να αποτρέψουν τις υποτιθέμενες “τραγωδίες” των κοινών τους πόρων μέσα από την αμεσοδημοκρατική διαχείρισή τους.

Παρόμοια παραδείγματα διαχείρισης βρίσκουμε στους συνεταιρισμούς του νερού[6]σε αρκετά μέρη του κόσμου και ειδικά σε χώρες όπως η Βολιβία όπου τέτοιες μορφές διαχείρισης έχουν αποδειχθεί αρκετά επιτυχημένες συγκριτικά με τις κρατικές και ιδιωτικές δομές. Εφόσον το νερό αποτελεί κοινό συμφέρον, η συνεταιριστική του διαχείριση από την ίδια την κοινωνία επιτρέπει σε αυτό το συμφέρον να αποκτήσει μια πιο φυσική διάσταση. Όχι μόνο οι άνθρωποι έχουν ελεύθερη πρόσβαση σε έναν ανεκτίμητο πόρο αλλά παίρνουν και την τύχη του στα χέρια τους -καθιστώντας το ένα πραγματικά κοινό αγαθό.

Επίσης, στη σύγχρονη εποχή του διαδικτύου παρόμοιες προσπάθειες δημοκρατικής διαχείρισης γίνονται και στα ψηφιακά κοινά αγαθά. Η ιδέα της δημιουργίας πλατφόρμων που ανήκουν και διαχειρίζονται από όλους τους χρήστες καθώς και η συλλογική διαχείριση των λεγόμενων “πάρκων εξυπηρετητών” (server farms) μπορούν δυνητικά να αντιμετωπίσουν την οικονομικοποίηση των κοινών. Θα πρέπει βέβαια να έχουμε κατά νου ότι αυτές οι προτάσεις αποτελούν ένα μικρό μόνο μέρος του σύγχρονου τοπίου των κοινών.

Ας σημειώσουμε εδώ πώς αν συλλαμβάνουμε τα κοινά αγαθά απλώς ως πηγές που πρέπει να είναι προσβάσιμες σε όλους, τότε πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά το τι θα μπορούσε αυτό να σημαίνει. Όταν η πρόσβαση αυτή επιτυγχάνεται με μία εξω-κοινωνική δομή όπως το κράτος, τότε εξαρτόμαστε από αυτήν και βρισκόμαστε εκτεθειμένοι μπροστά σε έναν εκβιασμό. Όποτε αυτή η δομή-Λεβιάθαν έχει την τελευταία λέξη πάνω στα κοινά, δεν μιλάμε παρά για μία διαφορετική μορφή ιδιωτικής ιδιοκτησίας. Εάν όμως η ίδια η κοινωνία θελήσει να ασκήσει το πλήρες της δικαίωμα πάνω στα κοινά τότε θα πρέπει να τα διαχειρίζεται η ίδια άμεσα, χωρίς τη διαμεσολάβηση τρίτων, όσο “προοδευτικοί” και “πεφωτισμένοι” και να’ ναι αυτοί.

Το να σκεφτόμαστε όμως για τα κοινά με απλούς όρους ιδιοκτησίας δεν αρκεί για να μας απαλλάξει από το οικονομίστικο και επί της ουσίας καπιταλιστικό φαντασιακό. Αυτό που συχνά εννοούμε ως “κοινά” αποτελεί στην πράξη μέρος του πλανητικού οικοσυστήματος και ανεκτίμητο κομμάτι για την ύπαρξη τη δική μας και της ίδιας της φύσης. Χρειάζεται επομένως να αντιληφθούμε τη σχέση μας μαζί τους ωςεπιστασία. Αυτό σημαίνει ότι τα διαχειριζόμαστε με δημοκρατικό και βιώσιμο τρόπο, ο οποίος επιτρέπει την επαναδημιουργία τους χωρίς να βλάπτει το περιβάλλον. Κάτι τέτοιο απαιτεί και διαδικασίες συνειδητού αυτοπεριορισμού, που επιτυγχάνονται μέσα από δημοκρατικές διαβουλεύσεις όπως έχουν αποδείξει στην πράξη πολλές κοινότητες των κοινών.

Μιλάμε λοιπόν για ένα ριζικά διαφορετικό, σε σχέση με το υπάρχον, φαντασιακό το οποίο τοποθετεί στον πυρήνα του το ερώτημα της πολιτικής, δηλαδή το ποιος αποφασίζει. Στην αρχαία Αθήνα οι άνθρωποι ονόμαζαν “κοινά” όλες τις υποθέσεις που αφορούσαν στο γενικό συμφέρον της κοινότητας και επομένως όλοι οι πολίτες είχαν το δικαίωμα να παρεμβαίνουν στη διαχείρισή τους. Αυτή ήταν η κουλτούρα της άμεσης δημοκρατίας, αντίθετα με το σημερινό σύστημα, το οποίο μας λέει πως μπορούμε να συμμετέχουμε μόνο ως καταναλωτές και ψηφοφόροι.
Συμπερασματικά

Το παράδειγμα των κοινών αναδύεται ως πολύτιμη πηγή έμπνευσης για τους ακτιβιστές και τις κοινότητες ώστε να αρχίσουν να σκέφτονται πέρα από τα σύγχρονα πολιτικά και οικονομικά δόγματα. Αλλά όπως και όλα τα άλλα δεν μπορεί να υπάρξει μέσα στο κενό. Είτε θα συνδεθεί με το σημερινό φαντασιακό, όπου θα βοηθήσει τον καπιταλισμό να μπαλώσει τα συστημικά του αδιέξοδα εώς ότου φθαρεί και το ίδιο και έρθει μια νέα “κουλ” ιδέα, είτε θα συμπεριληφθεί στο ευρύτερο σχέδιο της άμεσης δημοκρατίας που βρίσκεται βαθιά ριζωμένη στην ανθρώπινη ιστορία.

Στην τελευταία περίπτωση, το παράδειγμα των κοινών θα μπορεί να αμφισβητήσει σε θεωρία και πράξη τους βασικούς πυλώνες του συστήματος όπως την ιεραρχία, την εκμετάλλευση, τις περιφράξεις, τις διακρίσεις και να προσφέρει νέες φαντασιακές σημασίες, επιτρέποντάς μας ταυτόχρονα να χτίσουμε από σήμερα την υποδομή του αύριο.

—————————————————

Σημειώσεις:

[1]http://geo.coop/story/community-development-and-commons
[2]https://www.theatlantic.com/technology/archive/2012/02/facebook-google-and-the-future-of-the-online-commons/252522/
[3]https://hbr.org/2015/09/how-companies-can-help-rebuild-americas-common-resources
[4]https://blog.p2pfoundation.net/reinventing-politics-via-local-political-parties/2017/01/05
[5]http://www.globalproject.info/it/in_movimento/nick-dyer-witheford-the-circulation-of-the-common/4797
[6]http://www.fame2012.org/en/2014/09/17/water-cooperatives-on-the-planet/

Yavor Tarinski
Μετάφραση: Ιωάννα Μαραβελίδη


Το παρόν κείμενο δημοσιεύεται στο Περιοδικό Βαβυλωνία #Τεύχος 19

Κοινά Αγαθά: Από την Ελεύθερη Πρόσβαση στη Δημοκρατική Διαχείριση.

Διανύουμε τον 7ο χρόνο κρίσης και είναι φανερό ότι οι λύσεις που έχουν προταθεί ή πραγματοποιηθεί δεν έχουν αποτέλεσμα. Είναι καιρός να πάρουμε τις ζωές μας στα χέρια μας και να φτιάξουμε τα δικά μας εργαλεία-συνεταιρισμούς σε βασικούς τομείς της καθημερινότητάς μας, για την επίλυση των προβλημάτων μας.
Ένας βασικός τομέας είναι ο χρηματοπιστωτικός. Οι ιδιωτικές τράπεζες στην Ελλάδα είναι από τα κύρια αίτια της κρίσης. Καταστρέφουν τον κόσμο, έχουν κλείσει τις στρόφιγγες δανεισμού στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τους συνεταιρισμούς και δανείζουν σε επιχειρήσεις που λειτουργούν με κακές αμοιβές και εργασιακές σχέσεις.
Είναι ανάγκη ο κόσμος που πλήττεται να απεμπλακούμε από τις ιδιωτικές τράπεζες, δημιουργώντας τον δικό μας χρηματοπιστωτικό συνεταιριστικό φορέα.
Πήραμε την πρωτοβουλία να φτιάξουμε την πρόταση για τη λειτουργία του 1ου Πανελλαδικού Πιστωτικού και Αλληλέγγυου Συνεταιρισμού και στη συνέχεια – στην εξέλιξή του- της 1ης Πανελλαδικής Συνεταιριστικής & Αλληλέγγυας Τράπεζας.
Σας περιμένουμε

Φεστιβάλ των Κοινών
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6/10 20:10-20:40
Αίθουσα Γραμμικού Σχεδίου (Καρατζόγλου)
Φορέας της πρότασης: Φεστιβάλ Αλληλέγγυας & Συνεργατικής Οικονομίας
Πληροφορίες-Παρουσίαση: Παναγιώτης Χαλέμος, τηλ. 6984421318

Παρουσίαση Πανελλαδικού Πιστωτικού & Αλληλέγγυου Συνεταιρισμού

1.Η επανανοηματοδότηση της καθημερινότητάς μας

Σήμερα στα πλαίσια της συνολικής κρίσης και του «ναυαγίου» του μοντέλου ανάπτυξης που ακολουθήθηκε στη χώρα, θεωρούμε ότι είναι καταρχήν απαραίτητο να δώσουμε νέα νοήματα στη ζωή μας και την καθημερινότητά μας σαν πολίτες της.
Περισσότεροι πολίτες της βλέπουν ότι είναι αναγκαίο να ξεπερασθεί το παγκοσμιοποιημένο καπιταλιστικό μοντέλο «ανάπτυξης» που μας οδηγεί σε οικονομικές και οικολογικές καταστροφές. Από την άλλη αντιλαμβάνονται όλο και περισσότεροι, ότι για να είναι αυτό δυνατό, θα χρειασθεί ένα σημαντικό μέρος της νεολαίας και των ανέργων των πόλεων να μετεγκατασταθεί με δημιουργικό τρόπο στην περιφέρεια. Για να την αναζωογονήσουν και να στραφούν στην ενδογενή παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας με εφαλτήρα τον αγροδιατροφικό τομέα και την μεταποίηση και όχι μόνο με τις υπηρεσίες και τον υπερδιογκωμένο μέχρι σήμερα τριτογενή τομέα και τον τουρισμό.
Θα χρειασθεί να αγνοήσουμε όλα τα μέχρι τώρα ανυπόστατα για την ευζωία μας κριτήρια, όπως τα χρήματα που κατέχουμε, το ατομικό ή συνολικό ΑΕΠ, τα χρέη κ.λπ., και να νοηματοδοτήσει με νέες έννοιες και αξίες, την καθημερινότητα του «μέσου» πολίτη. Να δημιουργήσουμε μια νέα ατομική και κοινωνική συνείδηση, η οποία συνδέοντας το παλιό με το καινούργιο θα κατανοήσει ότι επιτέλους θα χρειασθεί να αλλάξουμε πορεία και αντί να τρέχουμε σήμερα όλο και πιο γρήγορα και να αντιμετωπίζουμε τα πράγματα επιφανειακά, να πηγαίνουμε πιο αργά και σε βάθος, όπως παλιότερα. Αντί να επιδιώκουμε όλο και περισσότερα, να στραφούμε στην ποιότητα και την επάρκεια, γιατί τα λιγότερα είναι συνήθως αρκετά. Αντί να συμπεριφερόμαστε όλο και πιο ανταγωνιστικά, να αρχίζουμε να συνεργαζόμαστε με αλληλοστήριξη και αλληλεγγύη. Αντί να τα κάνουμε όλα πιο μεγάλα και να ταξιδεύουμε όλο και πιο μακριά, να γλυκοκοιτάξουμε τα πιο μικρά που είναι συνήθως όμορφα, τα πιο κοντινά και τοπικά που μας είναι γνώριμα. Αντί να αγοράζουμε και να χρησιμοποιούμε πράγματα μιας χρήσης και με ημερομηνία λήξης, να προτιμάμε τα πιο γερά και να τα επισκευάζουμε για επανάχρηση, όπως το κάνανε οι παλιότεροι, ίσως από ανάγκη τότε, αλλά από ανάγκη δε θα το κάνουμε και στο μέλλον; Αντί για τα απρόσωπα και ομογενοποιημένα αντικείμενα της μαζικής βιομηχανικής παραγωγής, να αναπτύξουμε τα πιο όμορφα που θα ταιριάζουν στον καθένα χωριστά και προσωπικά, χρηστικά κατασκευάσματα της μεταβιομηχανικής εποχής. Και το πιο βασικό: Αντί μόνο για όποιον έχει χρήματα να τα εξασφαλίζει μέσω της αγοράς, να διανέμονται πιο δίκαια, για τον καθένα που το έχει ανάγκη, από τον καθένα που μπορεί!
Για να είναι όλα αυτά κατανοητά προτείνουμε τον όρο «ευζωία» (ευ ζωή, καλή ζωή) για να τον ξεχωρίσουμε από τον όρο «ευημερία» (ευ ημέρα, καλή ημέρα) που χρησιμοποιείται σήμερα από όλους σαν στόχος της «ανάπτυξης». Άλλο να περνάς τη μέρα σου καλά, και άλλο να έχεις μια ποιότητα συνολικά σε όλη τη ζωή σου. Άλλο να νομίζεις ότι ήλθες στη ζωή για να τρέχεις, να δουλεύεις όσο γίνεται περισσότερο, να αποκτάς περισσότερα χρήματα για να καταναλώνεις όσο γίνεται περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες-εμπορεύματα, θεωρώντας-χωρίς να έχεις το χρόνο να σκεφθείς- ότι «ευημερείς» και άλλο να περιορίζεις τις καταναλωτικές σου ανάγκες υιοθετώντας ένα μοντέλο «εθελούσιας ολιγάρκειας», να καταναλώνεις δηλαδή λιγότερους αλλά επαρκείς πόρους και ενέργεια, ζώντας μια καλύτερη συνολική ζωή, ανακαλύπτοντας την ποιότητα και την αξία χρήσης των προϊόντων και έχοντας επαρκή χρόνο στη διάθεσή σου για αυτοανάπτυξη, αυτοπραγμάτωση και εμβάθυνση στα νοήματα της ζωής.
Κατευθυντήρια γραμμή για την ευζωία -αξιοβίωτη ζωή προτείνουμε μια σειρά όρους που αρχίζουν όλοι από το γράμμα Ε:

Επιβράδυνση στον χρόνο: Όχι όλο και πιο γρήγορα και επιφανειακά, αλλά πιο αργά και σε βάθος!
Εγγύτητα στον χώρο: Όχι όλο και πιο μεγάλα, όλο και πιο μακριά και παγκοσμιοποιημένα, αλλά πιο μικρά, πιο κοντά και τοπικά!
Επάρκεια στην ιδιοκτησία, στα μέσα και τους πόρους διαβίωσης: Όχι όλο και περισσότερα, αλλά ποιότητα, επάρκεια, τα λιγότερα είναι συνήθως αρκετά! Όχι μιας χρήσης και με ημερομηνία λήξης, αλλά καλύτερα και πιο γερά! Όχι απρόσωπα και ομογενοποιημένα, αλλά πιο όμορφα και προσωπικά !
Ενσυναίσθηση στις διανθρώπινες σχέσεις και στις σχέσεις με τις άλλες μορφές ζωής: Όχι εμπορευματοποίηση και ωφελιμισμός, αλλά αναγνώριση της διαφορετικότητας και συμπάθεια-αλληλοστήριξη!
Επαναοικειοποίηση τόπων, Κοινών συλλογικών αγαθών και χρόνου: Όχι καταστροφή τόπων και Κοινών με «ανάπτυξή» τους και αύξηση του εργάσιμου χρόνου, αλλά αποκατάσταση, επανάκτηση, υποστήριξή τους και αύξηση του ελεύθερου προσωπικού χρόνου για αυτοπραγμάτωση-αυτοανάπτυξη!
Ευρύτητα στη γνώση και τις δεξιότητες: Όχι εξειδίκευση και προώθηση του μονοδιάστατου οικονομικού ατόμου, αλλά ολιστική πολύπλευρη γνώση και ολοκληρωμένα πρόσωπα!
Επανανοηματοδότηση στη συνείδηση και τη ζωή: Όχι όλο και πιο ανταγωνιστικά, αλλά συνεργατικά και αλληλέγγυα! όποιος φροντίζει για όλους, φροντίζει και για τον εαυτό του!

Το παράδοξο του Easterling (Δεκαετία 70: 6000 αντικείμενα ικανοποίηση, αύξηση της κατανάλωσης και του ΑΕΠ όχι αύξηση της ευτυχίας, σήμερα ο μέσος Γερμανός καταναλωτής με την μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη στην Ευρώπη κατέχει περίπου 10.000 αντικείμενα και δεν έχει ούτε τον χρόνο να τα χρησιμοποιήσει ούτε τον χώρο να τα αποθηκεύσει, χωρίς να είναι ικανοποιημένος από τη ζωή του αφού τρέχει όλη τη μέρα για να αποκτήσει αυτά τα αντικείμενα)

2. Η επανανοηματοδότηση της κοινωνικοπολιτικής πρακτικής μας

Υπάρχει βάσιμη ελπίδα ότι ο άνθρωπος θα επιλέξει- ή τελικά θα αναγκασθεί- να στραφεί πάλι προς τις δύο «μάνες» που τον έφεραν σαν είδος ως εδώ. Την πρωταρχική μάνα γαία που τον γέννησε και τον τρέφει, και τη δεύτερη μάνα του που είναι η ομάδα, η κοινότητα, η κοινωνία, στα πλαίσια των οποίων μπορεί να εξασφαλίσει όχι μόνο την επιβίωση, αλλά και το ευ ζειν που λέγανε οι αρχαίοι μας, το buen vivir που λένε σήμερα οι ιθαγενείς λαοί.
Η επιστροφή προς αυτές τις δύο μάνες δεν θα είναι προς τα πίσω, αλλά… προς τα εμπρός. Οι κόρες και οι γιοί, τα παιδιά και τα εγγόνια της σημερινής γενιάς των ανθρώπων, θα χρειασθεί, όχι μόνο να παίρνουν από αυτές τις μάνες και να τις εξαντλήσουν, όπως το κάνανε οι μέχρι τώρα γενιές. Θα χρειασθεί να τις φροντίσουν κιόλας, για να μπορούν να πορεύονται μαζί και στο μέλλον. Η ελπίδα μας στηρίζεται ακριβώς εκεί, ότι δηλαδή κάποια στιγμή ο σημερινός homo oeconomicus θα ξαναγίνει ο homo sapiens sapiens, ο «σοφός μοντέρνος άνθρωπος», και θα παραιτηθεί από την επέκταση της κυριαρχίας του σε όλο τον πλανήτη και θα αποφασίσει να ενταχθεί με ισορροπία στο φυσικό και κοινωνικό οικοσύστημα.
Να επιστρέψουμε λοιπόν στον κάθε Τόπο, για να δημιουργήσουμε τον νέο ανθρωπολογικό τύπο που θα βάλει σε κίνηση όλη την κοινωνία, ώστε να βρεθεί σε περίοδο μετάβασης προς έναν μετακαπιταλιστικό πολιτισμό, αφήνοντας πίσω τη δυστοπία του σημερινού κόσμου, που έχει βάλει στόχο «να αυτοκτονήσει με το κουστούμι και το πυρούνι»(Γιάννης Μακριδάκης).
Nα αναβιώσουμε το κοινοτικό πνεύμα για να ξεπεράσουμε όχι μόνο την κρίση, αλλά και για να αποχαιρετήσουμε τον καπιταλισμό.
Η νέα γενιά πρέπει να κάνει γρήγορα για να βρει τις λύσεις για το μέλλον της, όσο είναι καιρός. Να στηριχθεί για παράδειγμα στις γνώσεις και στην εμπειρία των Ζαπατίστας, των οποίων κάποιοι νέοι μορφωμένοι στα πανεπιστήμια των πόλεων, επιστρέφοντας στη ζούγκλα της Λαγκαντόνα στο νότιο Μεξικό, δεν πήγαν πίσω στον πρωτογονισμό, αλλά μαθαίνοντας επί δέκα χρόνια από τον πολιτισμό των παραδοσιακών κοινοτήτων τους, προχώρησαν πολύ πιο μπροστά από οποιοδήποτε άλλο κίνημα. Οργάνωσαν και σε στρατιωτικό επίπεδο την αντίσταση των Εξεγερμένων Αυτόνομων Κοινοτήτων των Ζαπατίστας, αλλά ολοκλήρωσαν και την αυτοκυβέρνησή τους με την κοινωνική και πολιτική τους οργάνωση και τα «συμβούλια καλής διακυβέρνησης». Τόσο μπροστά ώστε να γίνουν παράδειγμα για όλους τους ριζοσπάστες του κόσμου.
Παράδειγμα επίσης αρχίζουν να γίνονται και οι Κούρδοι, ένας άλλος ιστορικός λαός που είναι διασκορπισμένος σε τέσσερα κράτη, την Τουρκία, τη Συρία, το Ιράκ και το Ιράν. Στη συνάντηση του πρώτου Κοινωνικού Φόρουμ της Μεσοποταμίας που έγινε στο Ντιγιαρμπακίρ, το 2009, διατυπώθηκε η νέα ιδέα του κουρδικού απελευθερωτικού κινήματος: Δημοκρατική Αυτονομία και Λαϊκός συνομοσπονδισμός! Απέρριψαν όλες τις μορφές εθνικισμού, κάνανε γενική κριτική του κράτους, ακόμα και του σοσιαλιστικού, και προτάσσουν πια την αυτονομία των κοινοτήτων τους με άμεση δημοκρατία και αυτοκυβέρνηση, στηριζόμενη στην ισότητα των εθνικών και θρησκευτικών ταυτοτήτων, στην απελευθέρωση των γυναικών και την ισότητα των φύλων, καθώς και στην οικολογική ισορροπία.
Διαβάζοντας τους νέους στόχους τους δεν μπορεί παρά να σκέφθούμε: Να, εδώ έχουμε και ένα κοντινό σε μας παράδειγμα για το πώς μπορεί να επιστρέψει μια κοινωνία …προς τα μπρός! Όχι προς τα πίσω, στον εθνικισμό και το αστικό κράτος, αλλά προς τα μπρος, προς την ανθρώπινη κοινότητα των ισότιμων προσώπων, ενταγμένης με ισορροπία στη φύση και το οικοσύστημα. Και όλα αυτά σε συνθήκες πολέμου και εμπάργκο!
Τέτοιες δύσκολες συνθήκες οικονομικού πολέμου, έχουν έρθει και έρχονται σιγά σιγά και στην χώρα μας, με τις πολιτικές των μνημονίων από τη μεριά της ευρωπαϊκής και παγκόσμιας ελίτ. Μα τα μνημόνια δεν πετύχανε –χωρίς να το θέλουμε-αποανάπτυξη; Τι είναι η συρρίκνωση κατά 25% του ΑΕΠ της χώρας, αν δεν είναι αποανάπτυξη; Λένε μερικοί κυνικοί!
Απαντάμε: πρώτα -πρώτα το ΑΕΠ μιας χώρας δεν είναι κατάλληλος δείκτης για την ευζωία των κατοίκων της και σήμερα αμφισβητείται αυτό από οικονομολόγους, κυβερνήσεις και διεθνείς οργανισμούς, διότι η προσήλωση στο ΑΕΠ θέτει στο περιθώριο της κοινωνικής συνείδησης το περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος της ανάπτυξης.
Στη συνέχεια λέμε ότι: αποανάπτυξη κάνεις με συνειδητό σχεδιασμό και όχι με καταστροφή μέσω των μνημονίων!
Η βασική ιδέα της αποανάπτυξης-τοπικοποίησης είναι η αλληλέγγυα, δημοκρατική, κοινωνική και οικολογική οικονομία με χαμηλή κατανάλωση πόρων – και όχι η φτώχεια και η ύφεση με ντιρεκτίβες λιτότητας, συνδυασμένη μάλιστα με καταστροφή του περιβάλλοντος και οικολογική υποβάθμιση που βιώνουν οι άνθρωποι σήμερα στην Ελλάδα.
Την ίδια στιγμή η κρίση έχει και ένα θετικό: Μας αναγκάζει να αναζητήσουμε νέες δυνατότητες και τρόπους ζωής, συνύπαρξης και εργασίας, καθώς και διευρυμένους χώρους για να δοκιμάζουμε όλα αυτά. Εγχειρήματα που πριν την κρίση για χρόνια διαχειρίζονταν από μικρές μειοφηφικές πρωτοβουλίες ( από ελευθεριακές, αντιφασιστικές ή ομάδες αλληλεγγύης για παράδειγμα), βρίσκουν τώρα μεγάλη απήχηση και δημιουργούνται καινούργια, με νέες ιδέες. Υπάρχουν αυτοδιαχειριζόμενοι χώροι και εγχειρήματα γειτονιάς, κοινωνικά-αλληλέγγυα ιατρεία, δίκτυα-οάσεις μη χρηματικής οικονομίας και ανταλλαγής, κοινωνικά παντοπωλεία με δωρεάν διάθεση προϊόντων και αντικειμένων κυρίως από «δεύτερο χέρι», νέας μορφής συνεταιρισμοί(χωρίς διοικητικά συμβούλια , με συνέλευση μελών), εργαστήρια και πρότζεκτ αυτοβοήθειας. Μοντέλα συλλογικής εργασίας και συνεργατικές με αποφάσεις στη βάση της συναίνεσης και της άμεσης δημοκρατίας, γίνονται πλατιά γνωστά και οικεία. Μερικοί άνθρωποι λοιπόν στην Ελλάδα αναγκάσθηκαν και αναγκάζονται να συνευρεθούν και να οικοδομήσουν στοιχεία μιας ενωμένης και ειρηνικής κοινωνίας «από τα κάτω». Με επιστροφή στον κοινοτισμό και την άμεση δημοκρατία, που πάντα συνόδευε σαν κόκκινο νήμα τις ιστορικές εξελίξεις στο χώρο που άκμασε η δημοκρατία των αρχαίων ελληνικών πόλεων, με προεξάρχουσα την Αθήνα των κλασικών χρόνων.
Η κλασική πολιτική πρόταση-από όλα σχεδόν τα κόμματα- για μια μονόπλευρη εστίαση στην μια από τα ίδια «ανάπτυξη» και στις επενδύσεις με στόχο το κέρδος κερδών, δεν μπορεί να είναι η απάντηση και αυτό είναι ολοφάνερο. Παραμένουν άλυτες-και σε παγκόσμιο επίπεδο-οι αντιθέσεις και οι συγκρούσεις για ισότιμη και δίκαιη κατανομή των βαρών και των πλεονασμάτων, καθώς και η οικολογική καταστροφή. Χρειαζόμαστε μια εναλλακτική λύση, η οποία θα αντιμετωπίζει μαζί τα οικολογικά και κοινωνικά προβλήματα και τις αιτίες τους. Αυτό σημαίνει ότι χρειαζόμαστε αλλαγές σε πολλαπλά επίπεδα: στο προσωπικό και συλλογικό επίπεδο συνείδησης, στην οργάνωση και αυτοοργάνωση, στο θεσμικό πολιτικό επίπεδο. Να επανέλθει το πνεύμα του κοινοτισμού για να βρούμε συλλογικά τις απαιτούμενες σήμερα ριζοσπαστικές λύσεις. Να στηρίξουμε και να πολλαπλασιάσουμε τα αυτοοργανωμένα εναλλακτικά εγχειρήματα σε όλους τους ζωτικούς τομείς της κοινωνικής και οικονομικής δραστηριότητας, ώστε να αναπνεύσει ο πληθυσμός και να επανέλθει η ελπίδα για το μέλλον, κόντρα στη δυστοπία των μνημονιακών πολιτικών.
Θα χρειασθεί λοιπόν να στηριχθούμε στις κοινότητες κάθε είδους- αστικές ή της υπαίθρου, αλλά και επαγγελματικές, κοινωνικής ή συνεργατικής οικονομίας, τις κοινότητες ενδιαφερόντων ή του διαδικτύου(π.χ. κοινότητες «κοινής χρήσης» κατοικιών, αυτοκινήτων κ.λπ) -σαν κύτταρα της νέας κοινωνίας που θα επιδιώξουμε.(προβολή διαφανειών τέτοιων παραδειγμάτων)
Μιας κοινωνίας που αν μπει σε κίνηση, θα αλλάξει τη μέχρι τώρα πορεία της και θα στραφεί όχι στον «αναπτυγμένο» παγκοσμιοποιημένο χρηματοοικονομικό καπιταλισμό του «παγκόσμιου καζίνου», ούτε προς τα πίσω στο κεντρικό εθνικό κράτος, καπιταλιστικό ή σοσιαλιστικό, αλλά θα περάσει κατευθείαν στην άμεση δημοκρατία και την αποκεντρωμένη τοπική οικονομία της εγγύτητας, που θα ικανοποιεί τις μετρημένες ανάγκες των πολιτών, τις οποίες θα διαχειρίζονται οι ίδιοι και θα αυτοκυβερνώνται με κοινοτίστικες κοινωνικές και διανθρώπινες σχέσεις-Δημοκρατική Αυτονομία έχει ονομασθεί αυτό. Σε κοινωνία που θα έχει επανακάμψει ο κοινοτισμός, τα συμβούλια και η ομοσπονδία δήμων και κοινοτήτων, σαν μορφή κοινωνικοπολιτικής οργάνωσης.


Η επανανοηματοδότηση της καθημερινότητας και της κοινωνικοπολιτικής πρακτικής μας

Η ακροδεξιά στην Ευρώπη ισχυροποιείται. Φταίνε για αυτό οι ανώριμοι Ευρωπαίοι πολίτες ή η πολιτική ελίτ η οποία έχει αποκοπεί από τις ευρωπαϊκές κοινωνίες; Είναι αυτά τα φαινόμενα προβλήματα της δημοκρατίας (με ή χωρίς εισαγωγικά στην λέξη) ή
σημάδια μίας ολιγαρχίας που προτιμά έναν κακό αντίπαλο, δηλαδή την ακροδεξιά, από τον εχθρό του συνόλου των πολιτών, την πραγματική δημοκρατία και την λαϊκή κυριαρχία που αυτή προϋποθέτει και συνεπάγεται; Υπάρχει άλλη λύση στα προβλήματα της «δημοκρατίας» πέρα από περισσότερη δημοκρατία;

Με αφορμή της άνοδο του AfD στην Γερμανία ας δούμε τι λέει ο Andreas Gross, πρώην βουλευτής του Ελβετικού Ομοσπονδιακού Κοινοβουλίου και δραστήριος υποστηρικτής της άμεσης δημοκρατίας και των θεσμών της.

“Κ. Gross, το AfD εισήλθε στο γερμανικό κοινοβούλιο. Τι σημαίνει αυτό για την κατάσταση της δημοκρατίας στη Γερμανία;

Το γεγονός αυτό σημαίνει πολλά περισσότερα για την ίδια την Γερμανική κοινωνία παρά για την δημοκρατία της. Η τελευταία έχει μάλλον λειτουργήσει καλά. Μέσω της δημοκρατίας εκφράστηκε με σαφήνεια η έντονη δυσαρέσκεια πολλών Γερμανών για τις συνθήκες που επικρατούν στην χώρα τους. Κάτι το οποίο ήταν ιδιαίτερα εμφανές και σε εμένα, όταν το καλοκαίρι επισκέφτηκα για δύο ημέρες περιοχές στην Βαλτική Θάλασσα και άλλες δύο στον Μέλανα Δρυμό, μιλώντας με περίπου 100 ψηφοφόρους. Η δυσαρέσκεια ήταν εμφανής. Τα δύο κυβερνώντα κόμματα έχασαν το ένα πέμπτο των ψηφοφόρων τους, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τόσο αυτά εντός όσο και αυτά εκτός του κοινοβουλίου, κέρδισαν όλα περισσότερα από όσα περίμεναν.

Οι επικριτές του AfD το κατηγορούν, μεταξύ άλλων, για λαϊκισμό. Είναι αυτό καθαυτό κακό για τη δημοκρατία;

Αυτό εξαρτάται από τον ορισμό που δίνει κάποιος στον λαϊκισμό. Εκείνοι που βλέπουν τον λαϊκισμό κυρίως ως μία μορφή απλοϊκής λογικής, ελαφρώς εκμαυλιστικής, η οποία επιβεβαιώνει τις απόψεις του «κοινού», παρακάμπτοντας δύσκολες ερωτήσεις και ψάχνοντας για αποδιοπομπαίους τράγους, δεν θα το θεωρήσουν κακό για τη δημοκρατία, ειδικά επειδή υπάρχουν λαϊκιστές τόσο στα αριστερά όσο και στο κέντρο του πολιτικού φάσματος.

Από την άλλη πλευρά, αν κάποιος εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο ο J.W. Müller ορίζει τον λαϊκισμό, όπου άνθρωποι που σκέφτονται διαφορετικά δεν ανήκουν πλέον στην ομάδα μας, οι αλλοδαποί και οι πρόσφυγες ευθύνονται για τα περισσότερα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε και τα σύνορα πρέπει να κλείσουν, τότε πρέπει να παραδεχτούμε ότι ο λαϊκισμός είναι ιδιαίτερα αντιδημοκρατικός και μάλιστα δημιουργεί πολλές απειλές για τη δημοκρατία. Αυτός είναι ο λόγος που θεωρώ ότι η έννοια του λαϊκισμού είναι αναλυτικά μη παραγωγική και δεν μου αρέσει να την χρησιμοποιώ.

Προτιμώ να χρησιμοποιώ έννοιες όπως εθνικός – συντηρητικός, εθνικιστικός, ξενοφοβικός, δημαγωγικός, αυταρχικός και φονταμενταλιστικός Υπάρχουν σίγουρα ορισμένα μέλη του AfD που δικαιολογημένα θα μπορούσαμε να τους ταξινομήσουμε στις παραπάνω κατηγορίες, αλλά δεν μπορούμε να περιγράψουμε όλους τους ψηφοφόρους του AfD ως τέτοιους. Κάτι αντίστοιχο βλέπουμε με το Ελβετικό SVP, το Γαλλικό Front National, το Βέλγικο Vlaams Blok, το FPÖ στην Αυστρία ή το Λαϊκό Κόμμα της Δανίας.

Κάποιοι βλέπουν την επιτυχία της AfD ως ένα επιχείρημα κατά της άμεσης δημοκρατίας. Έχουν δίκιο;

Σίγουρα όχι. Πρέπει να αντιταχθώ στο γερμανικό ποδόσφαιρο μόνο και μόνο επειδή υπάρχουν τόσοι πολλοί φίλοι του ποδοσφαίρου μεταξύ των ψηφοφόρων του AfD; Μόνο κάποιος που ήταν ήδη επικριτικός σχετικά με την άμεση δημοκρατία και τις πρωτοβουλίες πολιτών θα μπορούσε να ακολουθήσει αυτή τη λογική, χωρίς να ξέρει στην πραγματικότητα το γιατί. Ή κάποιος που είχε πάντα αμφιβολίες για την πολιτική ωριμότητα και τη σοφία του λαού, αλλά δεν τολμούσε να το πει στο παρελθόν. Με αυτή την λογική όμως, οι άνθρωποι αυτοί θα πρέπει να αναρωτηθούν γιατί εξακολουθούν να εμπιστεύονται τον λαό να εκλέγει ένα Κοινοβούλιο;

Όχι λοιπόν, το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην άμεση δημοκρατία. Νομίζω ότι τα αποτελέσματα αυτών των εκλογών εκφράζουν την έντονη δυσαρέσκεια που πολλοί Γερμανοί αισθάνονται για τις συγκεκριμένες περιστάσεις. Πιστεύω επίσης ότι αποτελεί μία ένδειξη μεγάλης δυσαρέσκειας για τη γερμανική δημοκρατία. Πολλοί άνθρωποι θέλουν να είναι σε θέση να εκφράζονται με περισσότερες επιλογές και πιο συχνά από την μία φορά των εκλογών στις οποίες επιλέγουν μεταξύ κομμάτων, εκ των οποίων συχνά κανένα δεν είναι πραγματικά πειστικό.

Το εκλογικό αυτό αποτέλεσμα μπορεί να γίνει αντιληπτό ως μια έκκληση για την επέκταση της έμμεσης και ισχνής δημοκρατίας ώστε να συμπεριλαμβάνει εργαλεία και θεσμούς της άμεσης δημοκρατίας. Για παράδειγμα, το 60% των ψηφοφόρων του AfD ψήφισαν το κόμμα αυτό επειδή απογοητεύτηκαν από τα άλλα κόμματα. Με τους θεσμούς της άμεσης δημοκρατίας, θα ήταν σε θέση να διορθώνουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την πολιτική που προτείνουν τα κόμματα μέσω δημοψηφισμάτων πρωτοβουλίας πολιτών. Έτσι, δεν θα χρειαζόταν να ψηφίσουν το AfD με κίνδυνο να παρεξηγηθούν ή να θεωρηθούν ακραίοι.

Η άμεση δημοκρατία αντιμετωπίζει τουλάχιστον τρία από τα μεγαλύτερα προβλήματα που οδήγησαν στην επιτυχία του AfD: φέρνει την πολιτική και τους πολιτικούς πολύ πιο κοντά στους πολίτες, δεν τους αφήνει στην απομόνωση και τους αποδεικνύει, τέσσερις φορές τον χρόνο, πως η άποψη τους μετράει και μάλιστα με αποφασιστικό τρόπο, ότι δηλαδή «οι πολιτικοί» δεν μπορούν απλά να κάνουν ό,τι θέλουν. Αλλά πάνω απ’ όλα, επειδή οι θεσμοί της άμεσης δημοκρατίας οδηγούν σε συχνότερες, με περισσότερες πραγματικές επιλογές και πιο ουσιαστικές συζητήσεις, εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι θα μάθουν περισσότερα, θα γνωρίσουν δεδομένα και λογικές και εν τέλει θα είναι λιγότερο επιρρεπείς και ευάλωτοι στα παραπλανητικά σλόγκαν και τις κατηγορίες των κομμάτων τα οποία δεν μπορούν να βοηθήσουν κανέναν.

Πώς πρέπει να σταθούν οι Γερμανοί απέναντι στο AfD και ποια συμπεράσματα οφείλουμε να αντλήσουμε από την άνοδο του;

Πρώτα απ’ όλα, πρέπει όλοι να προσπαθήσουν να καταλάβουν γιατί οι άνθρωποι ψήφισαν υπέρ του AfD. Για παράδειγμα, πολλοί άνθρωποι ήθελαν να εκφράσουν έτσι την κριτική τους για τις υπερβολικά χαμηλές συντάξεις ή το φόβο τους πως θα φτωχοποιηθούν και παραμεληθούν. Πολλοί από αυτούς ζουν σε περιοχές στις οποίες δεν υπάρχουν επαρκείς δημόσιες συγκοινωνίες, ταχυδρομείο, γρήγορο internet και πιο σημαντικό από όλα αξιοπρεπείς εργασίες.

Δεύτερον, όλοι πρέπει να προσπαθήσουν περισσότερο να προσεγγίσουν αυτούς τους ανθρώπους, να τους ακούσουν και να προσπαθήσουν να καταλάβουν τα προβλήματά τους. Μόνο έτσι μπορούμε στη συνέχεια να προσπαθήσουμε να τους δείξουμε ότι το AfD δεν αντιμετωπίζει αληθινά τις πραγματικές αιτίες αυτών των προβλημάτων τους και ότι αυτά δεν αντιμετωπίζονται πραγματικά στις ρίζες τους.

Τρίτον, είναι απαραίτητο να αντιταχθούμε, να αντικρούσουμε και να διαψεύσουμε τον δημαγωγικό, παραπλανητικό και κακόβουλο λόγο του AfD όπου αυτός ακούγεται, στην παμπ, στο κλαμπ, στα τηλεοπτικά πάνελ ή στο κοινοβούλιο.”

Μπορείτε να δείτε ένα άλλο ιδιαίτερα ενδιαφέρον σχόλιο του Gross εδώ, καθώς και πολλά άλλα κείμενα στο προσωπικό του site www.andigross.ch

Η παραπάνω συνέντευξη δόθηκε στην οργάνωση Mehr Demokratie και το γραφείο της στην Βόρεια Ρηνανία – Βεστφαλία. Δημοσιεύτηκε πρώτη φορά εδώ.


Ολιγαρχία και άκρα: μία ταυτόσημη σχέση

Με φύτεψαν αιώνες πριν αλογάριαστους χθόνιοι θεοί. Ούτε από πατρικό χάδι ξέρω, ούτε από μητρική στοργή. Έτσι ορφανό κι ολομόναχο πορεύτηκα μέσα στο χρόνο. Πάντα περήφανο κι αγέρωχο και φορτωμένο μπερεκέτια ατέλειωτα που χόρτασαν λαούς και λαούς. 

Οι πιο κοντινοί μου γείτονες είναι οι ουράνιοι θεοί. Εκείνοι ορίζανε παλιά τα πεπρωμένα μου. Όποτε μου ’κλειναν το μάτι, με φώτιζαν ολόκορμο και μ’ έκαναν ν’ αστράφτω. Όταν είχαν σεκλέτια, με φυλάκιζαν σε καταχνιά απροσπέλαστη. Άλλοτε μ’ έλουζαν με καταρράκτες νερού κι άλλοτε ξεφλούδιζε τη σάρκα μου ο ήλιος κι έμενα φαλακρό κι ολοτσίτσιδο να με δέρνουν τα ξεροβόρια.
Προτού να φτιάξουν τις πολιτείες οι άνθρωποι, δεν κοτούσαν να με ζυγώσουν, γιατί με λογάριαζαν κι εμένα σαν ένα μικρό αυτεξούσιο και κραταιό θεό. Κι επειδή τους κερνούσα σπάταλα τα δώρα μου, έδιναν ισόβιους όρκους πίστης και σεβασμού ότι ποτέ δε θα με πειράξουν και θα με προστατεύουν σαν ό, τι πιο ιερό στον κόσμο.
Με τον καιρό, όταν ξεκίνησαν οι μεγάλες φατρίες να μάχονται για την κυριαρχία της γης, οι ταπεινές φυλές εύρισκαν καταφύγιο στις κατωφέρειες, σε απόκρημνες σπηλιές, σε ευρύχωρα λαγούμια και σε απρόσιτες σκάφες στα ριζά μου. Άρχισαν να χτίζουν κατοικίες με πρώτη ύλη απ’ τις δεντρόφυτες πλαγιές μου και φερτή ύλη απ’ τα αστείρευτα ποτάμια μου.
Οι κρυστάλλινες πηγές μου, γάργαρες και κελαρυστές, μιλούσαν και τραγουδούσαν πιο όμορφα απ’ τους ανθρώπους. Σε μια τέτοια πηγή βάφτισε η Θέτις τον μοναχογιό της, στο νερό της τ’ αθάνατο, κρατώντας τον αψήφιστα απ’ τη φτέρνα. Τα ξωτικά κι οι νεράιδες δε μ’ άφησαν ποτέ τις νύχτες της ερημιάς μου ασυντρόφιαστο και τα φεγγάρια, πότε στη χάση, πότε στη φέξη τους, μου ’στελναν στα όνειρά μου τα φιλιά τους και με κρατούσαν σ’ έναν οίστρο ερωτικό.
Σιγά σιγά κάποιες φυλές που τις κουμαντάριζαν η αψάδα κι η αχορταγιά μπήκαν στον πειρασμό ν’ ανεβούν πιο ψηλά, να ανακαλύψουν όλα μου τα μυστήρια και να με φτάσουν ως την κορφή. Στην αρχή τρυγούσαν τα φρούτα και ξερίζωναν τα χόρτα μου. Κυνηγούσαν τα ωραία μου ζαρκάδια, τις αλεπούδες και τους σκαντζόχοιρους. Οι αρκούδες μου χτυπήθηκαν στις νεροφαγιές σκύβοντας να ξεδιψάσουν, τα τομάρια τους γδάρθηκαν για να γίνουν ζεστές φορεσιές. Ύστερα τους μιμήθηκαν κι άλλοι, που απέκτησαν τα χούγια τους κι αποθρασύνθηκαν. Τα λημέρια μου πατήθηκαν, οι στέρνες μου μαγαρίστηκαν, οι χείμαρροί μου πήραν να στερεύουν. Οι δρακόλιμνες που βασίλευαν στα οροπέδιά μου φαρμακώθηκαν. Οι καστανιές μου έγιναν έπιπλα για τα σπίτια, τα πλατάνια μου μαδέρια για πλωτά σκάφη, οι οξιές μου μανίκια για κιθαρομπούζουκα. Τα τορνευτά πλευρά μου πελεκήθηκαν, λαξεύτηκαν άτσαλα και μεταμορφώθηκαν σε άγαρμπα νταμάρια. Έχωναν μπαρούτι σε φουρνέλα και τρυπούσαν την ραχοκοκαλιά μου ως το μεδούλι μου. Ποτέ τους δεν αναρωτήθηκαν πως άντεξα σε τόσο πόνο! Όλες αυτές οι πηγές που στάζουν απ’ το σώμα μου είναι οι παλιές μου πληγές που δεν κλείνουν!
Έβαλα μεράκι βαθύ και μ’ έπαιρνε κάθε τόσο το παράπονο. Πώς να τα βγάλω πέρα με τις άπληστες ορδές των απογόνων εκείνων των πρωτανθρώπων που οι καινούριοι τους έλεγαν άγριους, οι αγριάνθρωποι, και που όταν έκαναν και καμιά ζημιά οι καψεροί, την έκαναν για να παλέψουν με τις μάστιγες των καιρών εκείνων, των τόσο μακρινών, που οι νέοι άνθρωποι με τα εξελιγμένα εργαλεία τους, όσο και να μελετούν, δε θα μπορέσουν να φτάσουν ποτέ στην αρχική φύτρα της γέννησής τους.
Είμαι ένα απροστάτευτο κι ανυπεράσπιστο βουνό· ένας πανάρχαιος θεός που του έκλεψαν τη δύναμη. Εγώ, που δε με βούλιαξε ούτε ο πιο άγριος κατακλυσμός, δε με γκρέμισε ο πιο θυμωμένος σεισμός, δε μ’ έλιωσε η πιο καυτή ηλιαχτίδα, δε με πλάνεψε το πιο ωραίο φεγγάρι, πάντα κρατούσα βαθιά στα σωθικά μου κάποιο μυστικό αφανέρωτο: το χρυσάφι της γης, σ’ αδιάβατα μονοπάτια. Μα τα πατήσανε κι αυτά, έσκαψαν κι έφτασαν μέσα στα έγκατά μου και βάλθηκαν να ξεπατώσουν τη μαλαματένια μου μήτρα, ν’ αρπάξουν το χρυσάφι μου, που είναι για μένα ίδιο, όπως η λάσπη στον πυθμένα των ποταμών μου.
Δε ζητώ να εκδικηθώ τον άνθρωπο, ούτε εύχομαι να γυρίσει σ’ εκείνα τα πρώτα πρώτα χρόνια που ροβολούσε τις καταρραχιές μου ολόγυμνος και λυσσασμένος απ’ την πείνα. Μα ας σταθεί ως εδώ και ας μ’ αφήσει στη γαλήνη μου, να ξαναγεμίσω δώρα κι ομορφιές, να ζήσω όπως μου έλαχε, όπως μου δόθηκε απ’ τη φύση. Αλλιώς, -ποιος ξέρει!- ίσως και να ήρθε η ώρα της ιερής αράς! Η ώρα του γδικιωμού λόγω της υψίστης Ύβρεως! Όχι από μένα, η μάνα-φύση είναι πιο δυνατή κι από μένα κι απ’ όλα τα πλάσματα. Ο άνθρωπος, που αποδείχτηκε αχάριστος, μπορεί και να ’ναι μόνο ένα καπρίτσιο της κι εκείνη τώρα πια, με τον πόλεμο που της άνοιξε, να το ’ χει μετανιώσει και να τον τσακίσει για πάντα.

* Θωμάς Κοροβίνης: από την συλλογή αφηγημάτων μου ‘ΤΙ ΠΑΘΟΣ ΑΤΕΛΕΙΩΤΟ’, εκδ. ΑΓΡΑ, αφιερώνω το παραπάνω στους αγωνιστές των Σκουριών



Οι Σκουριές και η ύβρις

Με φύτεψαν αιώνες πριν αλογάριαστους χθόνιοι θεοί. Ούτε από πατρικό χάδι ξέρω, ούτε από μητρική στοργή. Έτσι ορφανό κι ολομόναχο πορεύτηκα μέσα στο χρόνο. Πάντα περήφανο κι αγέρωχο και φορτωμένο μπερεκέτια ατέλειωτα που χόρτασαν λαούς και λαούς. 

Οι πιο κοντινοί μου γείτονες είναι οι ουράνιοι θεοί. Εκείνοι ορίζανε παλιά τα πεπρωμένα μου. Όποτε μου ’κλειναν το μάτι, με φώτιζαν ολόκορμο και μ’ έκαναν ν’ αστράφτω. Όταν είχαν σεκλέτια, με φυλάκιζαν σε καταχνιά απροσπέλαστη. Άλλοτε μ’ έλουζαν με καταρράκτες νερού κι άλλοτε ξεφλούδιζε τη σάρκα μου ο ήλιος κι έμενα φαλακρό κι ολοτσίτσιδο να με δέρνουν τα ξεροβόρια.
Προτού να φτιάξουν τις πολιτείες οι άνθρωποι, δεν κοτούσαν να με ζυγώσουν, γιατί με λογάριαζαν κι εμένα σαν ένα μικρό αυτεξούσιο και κραταιό θεό. Κι επειδή τους κερνούσα σπάταλα τα δώρα μου, έδιναν ισόβιους όρκους πίστης και σεβασμού ότι ποτέ δε θα με πειράξουν και θα με προστατεύουν σαν ό, τι πιο ιερό στον κόσμο.
Με τον καιρό, όταν ξεκίνησαν οι μεγάλες φατρίες να μάχονται για την κυριαρχία της γης, οι ταπεινές φυλές εύρισκαν καταφύγιο στις κατωφέρειες, σε απόκρημνες σπηλιές, σε ευρύχωρα λαγούμια και σε απρόσιτες σκάφες στα ριζά μου. Άρχισαν να χτίζουν κατοικίες με πρώτη ύλη απ’ τις δεντρόφυτες πλαγιές μου και φερτή ύλη απ’ τα αστείρευτα ποτάμια μου.
Οι κρυστάλλινες πηγές μου, γάργαρες και κελαρυστές, μιλούσαν και τραγουδούσαν πιο όμορφα απ’ τους ανθρώπους. Σε μια τέτοια πηγή βάφτισε η Θέτις τον μοναχογιό της, στο νερό της τ’ αθάνατο, κρατώντας τον αψήφιστα απ’ τη φτέρνα. Τα ξωτικά κι οι νεράιδες δε μ’ άφησαν ποτέ τις νύχτες της ερημιάς μου ασυντρόφιαστο και τα φεγγάρια, πότε στη χάση, πότε στη φέξη τους, μου ’στελναν στα όνειρά μου τα φιλιά τους και με κρατούσαν σ’ έναν οίστρο ερωτικό.
Σιγά σιγά κάποιες φυλές που τις κουμαντάριζαν η αψάδα κι η αχορταγιά μπήκαν στον πειρασμό ν’ ανεβούν πιο ψηλά, να ανακαλύψουν όλα μου τα μυστήρια και να με φτάσουν ως την κορφή. Στην αρχή τρυγούσαν τα φρούτα και ξερίζωναν τα χόρτα μου. Κυνηγούσαν τα ωραία μου ζαρκάδια, τις αλεπούδες και τους σκαντζόχοιρους. Οι αρκούδες μου χτυπήθηκαν στις νεροφαγιές σκύβοντας να ξεδιψάσουν, τα τομάρια τους γδάρθηκαν για να γίνουν ζεστές φορεσιές. Ύστερα τους μιμήθηκαν κι άλλοι, που απέκτησαν τα χούγια τους κι αποθρασύνθηκαν. Τα λημέρια μου πατήθηκαν, οι στέρνες μου μαγαρίστηκαν, οι χείμαρροί μου πήραν να στερεύουν. Οι δρακόλιμνες που βασίλευαν στα οροπέδιά μου φαρμακώθηκαν. Οι καστανιές μου έγιναν έπιπλα για τα σπίτια, τα πλατάνια μου μαδέρια για πλωτά σκάφη, οι οξιές μου μανίκια για κιθαρομπούζουκα. Τα τορνευτά πλευρά μου πελεκήθηκαν, λαξεύτηκαν άτσαλα και μεταμορφώθηκαν σε άγαρμπα νταμάρια. Έχωναν μπαρούτι σε φουρνέλα και τρυπούσαν την ραχοκοκαλιά μου ως το μεδούλι μου. Ποτέ τους δεν αναρωτήθηκαν πως άντεξα σε τόσο πόνο! Όλες αυτές οι πηγές που στάζουν απ’ το σώμα μου είναι οι παλιές μου πληγές που δεν κλείνουν!
Έβαλα μεράκι βαθύ και μ’ έπαιρνε κάθε τόσο το παράπονο. Πώς να τα βγάλω πέρα με τις άπληστες ορδές των απογόνων εκείνων των πρωτανθρώπων που οι καινούριοι τους έλεγαν άγριους, οι αγριάνθρωποι, και που όταν έκαναν και καμιά ζημιά οι καψεροί, την έκαναν για να παλέψουν με τις μάστιγες των καιρών εκείνων, των τόσο μακρινών, που οι νέοι άνθρωποι με τα εξελιγμένα εργαλεία τους, όσο και να μελετούν, δε θα μπορέσουν να φτάσουν ποτέ στην αρχική φύτρα της γέννησής τους.
Είμαι ένα απροστάτευτο κι ανυπεράσπιστο βουνό· ένας πανάρχαιος θεός που του έκλεψαν τη δύναμη. Εγώ, που δε με βούλιαξε ούτε ο πιο άγριος κατακλυσμός, δε με γκρέμισε ο πιο θυμωμένος σεισμός, δε μ’ έλιωσε η πιο καυτή ηλιαχτίδα, δε με πλάνεψε το πιο ωραίο φεγγάρι, πάντα κρατούσα βαθιά στα σωθικά μου κάποιο μυστικό αφανέρωτο: το χρυσάφι της γης, σ’ αδιάβατα μονοπάτια. Μα τα πατήσανε κι αυτά, έσκαψαν κι έφτασαν μέσα στα έγκατά μου και βάλθηκαν να ξεπατώσουν τη μαλαματένια μου μήτρα, ν’ αρπάξουν το χρυσάφι μου, που είναι για μένα ίδιο, όπως η λάσπη στον πυθμένα των ποταμών μου.
Δε ζητώ να εκδικηθώ τον άνθρωπο, ούτε εύχομαι να γυρίσει σ’ εκείνα τα πρώτα πρώτα χρόνια που ροβολούσε τις καταρραχιές μου ολόγυμνος και λυσσασμένος απ’ την πείνα. Μα ας σταθεί ως εδώ και ας μ’ αφήσει στη γαλήνη μου, να ξαναγεμίσω δώρα κι ομορφιές, να ζήσω όπως μου έλαχε, όπως μου δόθηκε απ’ τη φύση. Αλλιώς, -ποιος ξέρει!- ίσως και να ήρθε η ώρα της ιερής αράς! Η ώρα του γδικιωμού λόγω της υψίστης Ύβρεως! Όχι από μένα, η μάνα-φύση είναι πιο δυνατή κι από μένα κι απ’ όλα τα πλάσματα. Ο άνθρωπος, που αποδείχτηκε αχάριστος, μπορεί και να ’ναι μόνο ένα καπρίτσιο της κι εκείνη τώρα πια, με τον πόλεμο που της άνοιξε, να το ’ χει μετανιώσει και να τον τσακίσει για πάντα.

* Θωμάς Κοροβίνης: από την συλλογή αφηγημάτων μου ‘ΤΙ ΠΑΘΟΣ ΑΤΕΛΕΙΩΤΟ’, εκδ. ΑΓΡΑ, αφιερώνω το παραπάνω στους αγωνιστές των Σκουριών



Οι Σκουριές και η ύβρις

Το commonsfest και το φεστιβάλ Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας
ενώνουν τις δυνάμεις τους σε
3 μέρες για τα ΚΟΙΝΑ και την ΚΑλΟ

9 εκδηλώσεις και στρογγυλά τραπέζια

29 παρουσιάσεις αστραπή

34 εργαστήρια μάθησης

7 συμπράξεις

6 παιδικά εργαστήρια

7 πολιτιστικά εργαστήρια

13 προβολές ταινιών

2 μουσικές σκηνές

χώρος δίκαιου εμπορίου

γωνιά αλληλεγγύης

έκθεση εικαστικών έργων

63 συλλογικότητες, συνεταιρισμοί, κινήματα & δίκτυα

από Ελλάδα και Ευρώπη

25 παραγωγοί

19 μουσικοί καλλιτέχνες και συγκροτήματα

ν x 10 ακτιβιστές, παραγωγοί, ερευνητές, δημιουργοί, ακαδημαϊκοί, hackers, καλλιτέχνες

συνευρίσκονται, συζητάνε, σχεδιάζουν και δοκιμάζουν την ανάπτυξη συμπράξεων, συνεργειών, κοινών τόπων, μορφών δράσης, εργαλείων και τεχνολογιών, πολιτικών και μορφών συμμετοχικής πολιτικής δράσης με βάση τα /και

για τα Κοινά και την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία

είσοδος στο Φεστιβάλ ελεύθερη

Το φεστιβάλ των Κοινών αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία της νεοσύστατης Συμμαχίας των Κοινών.

Επιθυμούμε το Φεστιβάλ των Κοινών να γίνει ένα πανηγυρικό σημείο συνάντησης συνεργατικών εγχειρημάτων, γνώσεων, πρακτικών και κοινωνικών κινημάτων που παράγουν και προασπίζουν τα Κοινά, αλλά και ένα φόρουμ και εργαστήριο για τα Κοινά και την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία.

Επιθυμούμε, με εφαλτήριο το Φεστιβάλ των Κοινών να εκτεθούν κάθε είδους ιδέες, προτάσεις, προκλήσεις και εμπειρίες και να συσταθούν ομάδες εργασίας για την ανάπτυξη και δοκιμασία παραγωγικών συμπράξεων, πολιτικών, πολιτικής κουλτούρας και θεσμίσεων που αντιστοιχούν και ενδυναμώνουν ολόκληρο το οικοσύστημα των Κοινών και της ΚΑλΟ.

Επιθυμούμε με αυτόν τον τρόπο οι δεκάδες δράσεις του φεστιβάλ όχι απλά να αποτυπώνουν τον υπαρκτό κόσμο των Κοινών και της ΚΑλΟ στην χώρα μας, αλλά να συμβάλουν στον εντοπισμό των δυνατοτήτων και των προκλήσεων που υπάρχουν, αλλά και των Κοινών, Αλληλέγγυων και Συνεργατικών πρακτικών αντιμετώπισης τους.

ΟΛΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ

6-7-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ – ΑΣΚΤ

Συμμαχία των Κοινών media@commons.gr www.commons.gr

Αναλυτικό πρόγραμμα ΕΔΩ



Φεστιβάλ των Κοινών – Όλα για όλους

Το commonsfest και το φεστιβάλ Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας
ενώνουν τις δυνάμεις τους σε
3 μέρες για τα ΚΟΙΝΑ και την ΚΑλΟ

9 εκδηλώσεις και στρογγυλά τραπέζια

29 παρουσιάσεις αστραπή

34 εργαστήρια μάθησης

7 συμπράξεις

6 παιδικά εργαστήρια

7 πολιτιστικά εργαστήρια

13 προβολές ταινιών

2 μουσικές σκηνές

χώρος δίκαιου εμπορίου

γωνιά αλληλεγγύης

έκθεση εικαστικών έργων

63 συλλογικότητες, συνεταιρισμοί, κινήματα & δίκτυα

από Ελλάδα και Ευρώπη

25 παραγωγοί

19 μουσικοί καλλιτέχνες και συγκροτήματα

ν x 10 ακτιβιστές, παραγωγοί, ερευνητές, δημιουργοί, ακαδημαϊκοί, hackers, καλλιτέχνες

συνευρίσκονται, συζητάνε, σχεδιάζουν και δοκιμάζουν την ανάπτυξη συμπράξεων, συνεργειών, κοινών τόπων, μορφών δράσης, εργαλείων και τεχνολογιών, πολιτικών και μορφών συμμετοχικής πολιτικής δράσης με βάση τα /και

για τα Κοινά και την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία

είσοδος στο Φεστιβάλ ελεύθερη

Το φεστιβάλ των Κοινών αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία της νεοσύστατης Συμμαχίας των Κοινών.

Επιθυμούμε το Φεστιβάλ των Κοινών να γίνει ένα πανηγυρικό σημείο συνάντησης συνεργατικών εγχειρημάτων, γνώσεων, πρακτικών και κοινωνικών κινημάτων που παράγουν και προασπίζουν τα Κοινά, αλλά και ένα φόρουμ και εργαστήριο για τα Κοινά και την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία.

Επιθυμούμε, με εφαλτήριο το Φεστιβάλ των Κοινών να εκτεθούν κάθε είδους ιδέες, προτάσεις, προκλήσεις και εμπειρίες και να συσταθούν ομάδες εργασίας για την ανάπτυξη και δοκιμασία παραγωγικών συμπράξεων, πολιτικών, πολιτικής κουλτούρας και θεσμίσεων που αντιστοιχούν και ενδυναμώνουν ολόκληρο το οικοσύστημα των Κοινών και της ΚΑλΟ.

Επιθυμούμε με αυτόν τον τρόπο οι δεκάδες δράσεις του φεστιβάλ όχι απλά να αποτυπώνουν τον υπαρκτό κόσμο των Κοινών και της ΚΑλΟ στην χώρα μας, αλλά να συμβάλουν στον εντοπισμό των δυνατοτήτων και των προκλήσεων που υπάρχουν, αλλά και των Κοινών, Αλληλέγγυων και Συνεργατικών πρακτικών αντιμετώπισης τους.

ΟΛΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ

6-7-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ – ΑΣΚΤ

Συμμαχία των Κοινών media@commons.gr www.commons.gr

Αναλυτικό πρόγραμμα ΕΔΩ



Φεστιβάλ των Κοινών – Όλα για όλους

Το commonsfest και το φεστιβάλ Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας
ενώνουν τις δυνάμεις τους σε
3 μέρες για τα ΚΟΙΝΑ και την ΚΑλΟ

9 εκδηλώσεις και στρογγυλά τραπέζια

29 παρουσιάσεις αστραπή

34 εργαστήρια μάθησης

7 συμπράξεις

6 παιδικά εργαστήρια

7 πολιτιστικά εργαστήρια

13 προβολές ταινιών

2 μουσικές σκηνές

χώρος δίκαιου εμπορίου

γωνιά αλληλεγγύης

έκθεση εικαστικών έργων

63 συλλογικότητες, συνεταιρισμοί, κινήματα & δίκτυα

από Ελλάδα και Ευρώπη

25 παραγωγοί

19 μουσικοί καλλιτέχνες και συγκροτήματα

ν x 10 ακτιβιστές, παραγωγοί, ερευνητές, δημιουργοί, ακαδημαϊκοί, hackers, καλλιτέχνες

συνευρίσκονται, συζητάνε, σχεδιάζουν και δοκιμάζουν την ανάπτυξη συμπράξεων, συνεργειών, κοινών τόπων, μορφών δράσης, εργαλείων και τεχνολογιών, πολιτικών και μορφών συμμετοχικής πολιτικής δράσης με βάση τα /και

για τα Κοινά και την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία

είσοδος στο Φεστιβάλ ελεύθερη

Το φεστιβάλ των Κοινών αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία της νεοσύστατης Συμμαχίας των Κοινών.

Επιθυμούμε το Φεστιβάλ των Κοινών να γίνει ένα πανηγυρικό σημείο συνάντησης συνεργατικών εγχειρημάτων, γνώσεων, πρακτικών και κοινωνικών κινημάτων που παράγουν και προασπίζουν τα Κοινά, αλλά και ένα φόρουμ και εργαστήριο για τα Κοινά και την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία.

Επιθυμούμε, με εφαλτήριο το Φεστιβάλ των Κοινών να εκτεθούν κάθε είδους ιδέες, προτάσεις, προκλήσεις και εμπειρίες και να συσταθούν ομάδες εργασίας για την ανάπτυξη και δοκιμασία παραγωγικών συμπράξεων, πολιτικών, πολιτικής κουλτούρας και θεσμίσεων που αντιστοιχούν και ενδυναμώνουν ολόκληρο το οικοσύστημα των Κοινών και της ΚΑλΟ.

Επιθυμούμε με αυτόν τον τρόπο οι δεκάδες δράσεις του φεστιβάλ όχι απλά να αποτυπώνουν τον υπαρκτό κόσμο των Κοινών και της ΚΑλΟ στην χώρα μας, αλλά να συμβάλουν στον εντοπισμό των δυνατοτήτων και των προκλήσεων που υπάρχουν, αλλά και των Κοινών, Αλληλέγγυων και Συνεργατικών πρακτικών αντιμετώπισης τους.

ΟΛΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ

6-7-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ – ΑΣΚΤ

Συμμαχία των Κοινών media@commons.gr www.commons.gr

Αναλυτικό πρόγραμμα ΕΔΩ



Φεστιβάλ των Κοινών – Όλα για όλους

Το commonsfest και το φεστιβάλ Αλληλέγγυας και Συνεργατικής Οικονομίας
ενώνουν τις δυνάμεις τους σε
3 μέρες για τα ΚΟΙΝΑ και την ΚΑλΟ

9 εκδηλώσεις και στρογγυλά τραπέζια

29 παρουσιάσεις αστραπή

34 εργαστήρια μάθησης

7 συμπράξεις

6 παιδικά εργαστήρια

7 πολιτιστικά εργαστήρια

13 προβολές ταινιών

2 μουσικές σκηνές

χώρος δίκαιου εμπορίου

γωνιά αλληλεγγύης

έκθεση εικαστικών έργων

63 συλλογικότητες, συνεταιρισμοί, κινήματα & δίκτυα

από Ελλάδα και Ευρώπη

25 παραγωγοί

19 μουσικοί καλλιτέχνες και συγκροτήματα

ν x 10 ακτιβιστές, παραγωγοί, ερευνητές, δημιουργοί, ακαδημαϊκοί, hackers, καλλιτέχνες

συνευρίσκονται, συζητάνε, σχεδιάζουν και δοκιμάζουν την ανάπτυξη συμπράξεων, συνεργειών, κοινών τόπων, μορφών δράσης, εργαλείων και τεχνολογιών, πολιτικών και μορφών συμμετοχικής πολιτικής δράσης με βάση τα /και

για τα Κοινά και την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία

είσοδος στο Φεστιβάλ ελεύθερη

Το φεστιβάλ των Κοινών αποτελεί την πρώτη μεγάλη δοκιμασία της νεοσύστατης Συμμαχίας των Κοινών.

Επιθυμούμε το Φεστιβάλ των Κοινών να γίνει ένα πανηγυρικό σημείο συνάντησης συνεργατικών εγχειρημάτων, γνώσεων, πρακτικών και κοινωνικών κινημάτων που παράγουν και προασπίζουν τα Κοινά, αλλά και ένα φόρουμ και εργαστήριο για τα Κοινά και την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία.

Επιθυμούμε, με εφαλτήριο το Φεστιβάλ των Κοινών να εκτεθούν κάθε είδους ιδέες, προτάσεις, προκλήσεις και εμπειρίες και να συσταθούν ομάδες εργασίας για την ανάπτυξη και δοκιμασία παραγωγικών συμπράξεων, πολιτικών, πολιτικής κουλτούρας και θεσμίσεων που αντιστοιχούν και ενδυναμώνουν ολόκληρο το οικοσύστημα των Κοινών και της ΚΑλΟ.

Επιθυμούμε με αυτόν τον τρόπο οι δεκάδες δράσεις του φεστιβάλ όχι απλά να αποτυπώνουν τον υπαρκτό κόσμο των Κοινών και της ΚΑλΟ στην χώρα μας, αλλά να συμβάλουν στον εντοπισμό των δυνατοτήτων και των προκλήσεων που υπάρχουν, αλλά και των Κοινών, Αλληλέγγυων και Συνεργατικών πρακτικών αντιμετώπισης τους.

ΟΛΑ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΩΝ ΚΟΙΝΩΝ

6-7-8 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ – ΑΣΚΤ

Συμμαχία των Κοινών media@commons.gr www.commons.gr

Αναλυτικό πρόγραμμα ΕΔΩ



Φεστιβάλ των Κοινών – Όλα για όλους

Γραμματοσειρά
Αντίθεση