29 April, 2017
Home / Περιβαλλον (Page 19)

Αυτή τη στιγμή στον ελλαδικό χώρο δραστηριοποιούνται περίπου 1000 Μ.Κ.Ο, φωτογράφοι χτίζουν καριέρες και κάνουν δημόσιες σχέσεις πυροβολώντας τα πρόσωπα ταλαιπωρημένων γερόντων και νεκρών παιδιών, 700 εκατομμύρια ευρώ μοιράζονται σταδιακά από το 2015 ως το 2018 σε «αλληλέγγυες» επιχειρήσεις-πλυντήρια μαύρου χρήματος, στα νησιά του βορειοανατολικού αιγαίου οι Μ.Κ.Ο έχουν μοιράσει τις παραλίες έτσι ώστε η καθεμία τους να έχει το δικό της πεδίο δράσης, περιμένοντας σαν όρνεα στις ακτές να αρπάξουν και να κατασπαράξουν ανθρώπινες ψυχές.
Πολλές Μ.Κ.Ο συνεργάζονται με διακινητές και με την τουρκική ακτοφυλακή προκειμένου να προκαθορίζεται το ακριβές σημείο απόβασης των προσφύγων, με τις φωτογραφικές μηχανές και τις κάμερες κάθε είδους ανά χείρας να παρουσιάζουν το «έργο» τους μέσω του διαδικτύου. Ιδιαίτερη ζήτηση για τους μισθοφόρους-φωτογράφους των Μ.Κ.Ο παρουσιάζουν τα μικρά παιδιά και οι μανάδες τους. Η ανάρτηση μιας μάνας να κλαίει με το μωρό της στην αγκαλιά εκτοξεύει την δημοφιλία της σελίδας που προμοτάρει την όποια Μ.Κ.Ο.

Αν κάποιος ρίξει μια ματιά στα ετήσια βραβεία φωτογραφίας θα δεί πως οι 7 στις 10 υποψηφιότητες αφορούν τους πρόσφυγες, με φωτογραφίες (στο 99% των περιπτώσεων) που το μόνο που απεικονίζουν είναι ο πόνος, ο θάνατος, η εξαθλίωση και η φρίκη στα βλέμματα μικρών παιδιών. Ασελγούν στα σώματα αθώων κυνηγημένων ανθρώπων, θυματοποιώντας τους και τρομοκρατώντας τους με το που πατούν το πόδι τους σε μια χώρα που υποτίθεται βρίσκεται σε ειρήνη, σε μια χώρα που υποτίθεται έρχονται για να σωθούν..Και τι αντιμετωπίζουν; Κοράκια, αρπαχτικά που τους τραβολογούν από δω και από κει και τους σημαδεύουν όπως ακριβώς τους σημάδευαν και στη πατρίδα τους, πατώντας το κουμπάκι της φωτογραφικής μηχανής σαν άλλη σκανδάλη σκοτώνοντας σε κάθε καρέ την ελπίδα τους, την γαλήνη που έψαχναν να βρουν μακριά από την παράνοια του πολέμου.

Με το που κατεβαίνουν από τις βάρκες, όσοι τα καταφέρνουν, συνειδητοποιούν πως στη δύση μαίνεται ένας άλλος πόλεμος, πιο ύπουλος, που ο εχθρός είναι παντού και που δεν μπορείς να του ξεφύγεις όπου και αν κρυφτείς, η ανηλεής μάχη της διατήρησης του ανθρωποφάγου καπιταλισμού.Τα στρατόπεδα είναι δύο, το ένα στάζει αίμα και με το μότο,»ο θάνατός σου η ζωή μου», προελαύνει και συνεχώς μεγαλώνει πατώντας πάνω στις κουρελιασμένες αξιοπρέπειες των γενιτσάρων που σκάβουν τα αναχώματα στη πρώτη γραμμή. Το άλλο είναι οι ΑΝΘΡΩΠΟΙ που με δάκρυα στα μάτια τραβούν από τα σαγόνια των όρνεων τα παιδιά, τις μανάδες και τους γέροντες για να τους σώσουν, να τους βρουν απάγκιο. Είναι οι ΑΝΘΡΩΠΟΙ που παλεύουν με το ίδιο το κράτος και το παρακράτος για να βροντοφωνάξουν με την περήφανη στάση τους μαζί με τους πρόσφυγες πως κανένας άνθρωπος δεν είναι λαθραίος, πως κανένα από αυτά τα παιδιά δεν είναι για λύπηση, πως η αλληλεγγύη είναι το όπλο των λαών και πως οι πρόσφυγες και οι μετανάστες δεν είναι ακόμη μια ευκαιρία πλουτισμού των ίδιων μεγαλοεργολάβων και των παρατρεχάμενων τους…

Θα έρθει η μέρα που αυτά τα πιτσιρίκια που τώρα παίζουν στις λάσπες και κοιμούνται στα χιόνια, θα μεγαλώσουν και θα προσπαθήσουν να επουλώσουν τις πληγές που εσύ τους άνοιξες στη παιδική τους ψυχούλα. Και εγώ μαζί με τους υπόλοιπους ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ θα είμαστε ένα, θα συνεχίσουμε να είμαστε ένα και θα είμαστε πολλοί, πολλοί περισσότεροι από σήμερα και εσύ με τον μικρό φασίστα που κουβαλάς μέσα σου θα τρέχεις να σωθείς όπως εκείνοι τώρα μα δεν θα τα καταφέρεις…Και ξέρεις γιατί; Γιατί εσύ είσαι και θα είσαι δειλός και λίγος…


Οι άνθρωποι και η μπίζνα

Το 1960, επιστήμονες που καταπιάνονταν με την νεογέννητη τότε ψηφιακή τεχνολογία είχαν μια τρομαχτική και συνάμα πολύ γοητευτική ιδέα..Να δημιουργήσουν και να εξελίξουν ηλεκτρονικούς υπολογιστές,έτσι ώστε να σκέφτονται ακριβώς όπως οι άνθρωποι.Πέρασαν πολλά χρόνια προσπάθειας για να φτάσουν στο σημείο να μπορέσουν να κατηγοριοποιήσουν και να «προγραμματίσουν»τις σκέψεις που κατευθύνουν την ανθρώπινη σκέψη,μα δεν τα κατάφεραν.Μετά από αρκετά χρόνια ένας προγραμματιστής ηλεκτρονικών υπολογιστών στο αμερικάνικο πανεπιστήμιο MIT ονόματι Joseph Weizenbaum ο οποίος μελέτησε αυτές τις προσπάθειες των συγκεκριμένων επιστημόνων βάλθηκε να τους βάλει τα γυαλιά δημιουργώντας όπως υποστήριξε,ένα πρόγραμμα που θα ήταν ούτε λίγο ούτε πολύ ένας «ψηφιακός ψυχοθεραπευτής».Έτσι λοιπόν,ο…ασθενής καθονταν στο γραφείο του με τον ηλεκτρονικό του υπολογιστή και «μιλούσε» στην οθόνη πληκτρολογώντας τα προβλήματα του ή οτίδήποτε τον απασχολούσε.Ακριβώς όπως σε έναν κανονικό ψυχοθεραπευτή..

Ο Weizenbaum ονόμασε το πρόγραμμα «Eliza».Eπειδή όμως ο ίδιος δεν είχε γνώσεις ψυχολογίας για να ολοκληρώσει την εργασία ζήτησε βοήθεια από έναν αληθινό ψυχοθεραπευτή,τον Carl Rogers.O Carl Rogers ήταν διάσημος για την ψυχοθεραπευτική του ταχτική.Ποιά ήταν αυτή..;Απλώς επαναλάμβανε στον ασθενή αυτό που μόλις είχε πεί.Αυτό ακριβώς έκανε και το πρόγραμμα «Eliza»…Oι ασθενείς καθόντουσαν μπροστά στην οθόνη και πληκτρολογούσαν αυτό που ενοιωθαν. Το πρόγραμμα,κατόπιν, επαναλάμβανε αυτό που ο χρήστης έλεγε σύχνα με τη μορφή ερώτησης..Ένα από τα πρώτα άτομα που χρησιμοποίησαν το συγκεκριμένο πρόγραμμα ήταν η γραμματέας του Weizenbaum και η αντίδρασή της τον άφησε άναυδο..Ενώ η γραμματέας είχε ξεκινήσει την διαδικασία των ερωτοαπαντήσεων με τον ψυχοθεραπευτή «Eliza»και ο Weizenbaum παρακολουθούσε διακριτικά,εκείνη μετά από λίγο γύρισε προς το μέρος του και του ζήτησε να φύγει από το δωμάτιο..Προτίμησε ξεκάθαρα την «συντροφιά»του μηχανήματος από την ανθρώπινη παρουσία.Σαφώς και δεν μας κάνει καμία εντύπωση σήμερα,μα τότε ήταν κάτι εξαιρετικά ασυνηθιστο.Εκεινη παρότι γνώριζε πως η «Eliza»δεν κατανοούσε λέξη από αυτά που έγραφε προτίμησε να συνεχίσει τη «συνεδρία»..

Πολλοί άλλοι συνεργάτες του Weizenbaum ως πειραματόζωα αρχικά , οικιοθελώς μετά την πρώτη επαφή,περνούσαν ώρες «μιλώντας» στη μηχανή για προσωπικά τους ζητήματα , ενδόμυχα συναισθήματα ,φόβους ,ανησυχίες και λεπτομέρεις που αφορούσαν τη ζωή τους.Ένοιωθαν απολύτως ασφαλείς αφού το μηχάνημα δεν επρόκειτο να τους κρίνει για οτιδήποτε από αυτά που περιέγραφάν και βεβαίως δεν υπήρχε περίπτωση να τους κοιτάξει στραβά ή να τους κατηγορήσει για οποιαδήποτε από τις πράξεις ή τα μυστικά που μπορεί να «εκμυστηρεύονταν» στο μηχάνημα.Oυσιαστικά αυτό που ανέδειξε πρόωρα το συγκεκρίμενο «πείραμα»είναι αυτή η εποχή της αρρωστημένης ατομικότητας που ζούμε σήμερα . Το μόνο που κάνει τους ανθρώπους να νοιώθουν ασφαλείς είναι να έχουν μπροστά τους την αντανάκλαση του εαυτού τους.Σαν να στέκονται μπροστά σε έναν καθρέφτη..

Η τεχνητή νοημοσύνη,άλλαξε κατεύθυνση,έκανε ακριβώς αυτό που έκανε η «Eliza»,μα τώρα πια σε μεγαλύτερη κλίμακα.Πλέον όλοι έχουμε μια οθόνη μπροστά μας,όλοι μας καθημερινά «μιλάμε» σε(με) αυτή την οθόνη πληκτρολογώντας επιθυμίες μας,κάνοντάς της ερωτήσεις για ζητήματα που μας απασχολούν ή δεν ξέρουμε,ρωτάμε και εκείνη μας απαντάει…H οθόνη παίζει το ρόλο της προστατευτικής ζελατίνας από τον έξω κόσμο και της αλληλεπίδρασης με άλλους ανθρώπους, ο θρίαμβος της ατομικότητας ενάντια στην κοινωνικότητα και την συναναστροφή..Ο τρόπος του συστήματος όχι μόνο να σε απομονώσει μα και να προβλέπει τις επόμενες ενέργειες σου.Αν ξέρει μέσα από τους διαλόγους σου με τον άψυχο ψυχοθεραπευτή σου,την οθόνη,τί είναι αυτό που σου αρέσει είναι πολύ απλό να προβλέψει τί είναι αυτό που ΘΑ αγαπήσεις αργότερα..

Αυτό που άρχισε να συμβαίνει το 1960 από μια χούφτα επιστήμονες με δυστοπικά οράματα για τη τότε εποχή,ουσιαστικά ήταν η απαρχή της δημιουργίας ενός κόσμου απόλυτα προβέψιμου και φυσικά η αφετηρία της κατάστασης που βιώνουμε σήμερα.Το μόνο απάγκειο του συστήματος είναι να μπορεί να προβλέψει τις αντιδράσεις μας ,να γνωρίζει εκ των προτέρων τί θα συμβεί ΑΝ…Η μόνη πιθανότητα να επιβιώσει το τέρας.Ναι,τίποτα αυθόρμητο δεν μπορεί να συμβεί εφόσον περνάει από το παγκόσμιο ψηφιακό σουρωτήρι.Έχουμε πλέον την δυνατότητα να επικοινωνούμε με τον άψυχο ψυχοθεραπευτή μας οπουδήποτε και αν βρισκόμαστε,στο μετρό,στη δουλειά,στη βόλτα..Παντού.Στην ιστορία της εξέλιξης του είδους μας διεκδικούμε,μάλλον χωρίς αντίπαλο το τίτλο του Ηοmo Monahicus..

Το παράδοξο του ζητήματος είναι πως αν υπάρχει ακόμα ελπίδα να ξανακερδίσουμε το δικαίωμα της αυθόρμητης έκφρασης,αυτή η ελπίδα ίσως εντοπίζεται και πάλι στον άψυχο ψυχοθεραπευτή μας..Τί θα συνέβαινε αν σε μια παγκόσμια κλίμακα και για ένα αρκετά μεγάλο διάστημα, οι αναζητήσεις μας ,τα like ,αυτά που γενικότερα συζητούσαμε με τη οθόνη ήταν τελείως διαφορετικά από αυτά που πραγματικά πιστεύουμε και θέλουμε..;



Το πείραμα της «Eliza»και η εξάρτηση από τις οθόνες

Μια ερευνήτρια από την Ρωσία έχει πετύχει να κάνει ανοιχτή και δωρεάν την διαδικτυακή πρόσβαση σε περισσότερα από 48 εκατομμύρια άρθρα – σχεδόν στο σύνολο τους αξιολογημένα και ήδη δημοσιευμένα-. Και τώρα αρνείται να «κατεβάσει» το site, παρά το ότι αγωγή έχει κατατεθεί εναντίον της από την Elvesier, μία από τις μεγαλύτερες εκδοτικές εταιρίες παγκοσμίως.

Για εσάς που δεν το έχετε χρησιμοποιήσει ακόμη, το site για το οποίο γίνεται τόσος λόγος είναι το Sci-Hub, και θα μπορούσε να περιγραφεί ως το Pirate Bay του κόσμου των επιστημών. Φτιάχτηκε το 2011 από την νευροεπιστήμονα Alexandra Elbakyan, η οποία δυσφορούσε έντονα που δε μπορούσε να πληρώσει την πρόσβαση σε άρθρα που ήταν απαραίτητα για την συνέχιση της έρευνας της και από τότε έχει γίνει viral, με εκατοντάδες άρθρα να «κατεβαίνουν» από αυτό ημερησίως. Όμως, στο τέλος του περασμένου χρόνου αποφασίστηκε από το δικαστήριο της Νέας Υόρκης το site να «κατέβει»- μια απόφαση την οποία η Elbakyan έχει αποφασίσει να πολεμήσει, ανοίγοντας με αφορμή το γεγονός αυτό μια συζήτηση αναφορικά με το ποιοι εν τέλει κατέχουν πραγματικά την επιστήμη.


«Η καταβολή αντιτίμου της τάξης των $32, είναι κάτι τρελό όταν χρειάζεσαι να διαβάσεις δεκάδες ή εκατοντάδες τέτοια άρθρα για να κάνεις έρευνα. Εγώ απέκτησα πρόσβαση σε αυτά τα κείμενα κάνοντας πειρατεία» είπε η Elbakyan στο Τorrent Freak πέρσι. «Όλοι και όλες πρέπει να έχουν πρόσβαση στην γνώση ανεξάρτητα από το εισόδημα τους ή την επαγγελματική και κοινωνική τους ιδιότητα. Και αυτό είναι απολύτως νόμιμο».

Αν ακούγεται σαν μια μοντέρνα εκδοχή καθημερινής μάχης με χαρακτήρα Ρομπέν των Δασών, είναι γιατί με ένα τρόπο γι’ αυτό πρόκειται. Όμως σε αυτή την ιστορία, δεν είναι μόνο οι φτωχοί οι οποίοι δεν έχουν πρόσβαση σε επιστημονικά κείμενα – πλέον οι εγγραφές σε Επιθεωρήσεις και Επιστημονικά Περιοδικά έχουν γίνει τόσο ακριβές που ακόμη και κορυφαία πανεπιστήμια όπως το Harvard και το Cornell έχουν παραδεχτεί ότι δε μπορούν να πληρώνουν για αυτές. Ερευνητές και ερευνήτριες έχουν επίσης πάρει θέση- με 15.000 επιστήμονες να υποστηρίζουν το μποϊκοτάζ στις εκδόσεις Elvesier για το ζήτημα των υπέρογκων αντίτιμων πρόσβασης στα κείμενα που θεσπίζουν.

Μη μας παρεξηγήσετε, οι εκδότες των περιοδικών έχουν κάνει επίσης αρκετό καλό- έχουν ενθαρρύνει την υψηλότερης ποιότητας έρευνα μέσα από την επιστημονική αξιολόγηση των κειμένων που παρέχουν και πριν το ίντερνετ έχουν παίξει καθοριστικό ρόλο στην διάδοση της γνώσης.

Όμως τα τελευταία χρόνια είναι αμφίβολο αν βοηθούν ακόμη την πρόοδο της επιστήμης. Μάλιστα, σε ορισμένες περιπτώσεις η νοοτροπία ότι είτε κάτι δημοσιεύεται είτε χάνεται μπορεί κάποιες φορές να δημιουργεί περισσότερα προβλήματα από λύσεις, με τον διαρκώς αυξανόμενο αριθμό επίδοξων εκδοτών να χρεώνουν τους ερευνητές ώστε να δημοσιεύουν την δουλειά τους – συχνά χωρίς να προβλέπουν διαδικασία επιστημονικής αξιολόγησης ή ακόμη και επιμέλειας αυτών των άρθρων .

«Αισθάνονται υποχρεωμένοι να το κάνουν αυτό» έγραψε η Elbakyan σε ένα ανοιχτό γράμμα της προς τον δικαστή της Νέας Υόρκης πέρσι. «Αν ένας ερευνητής ή μία ερευνήτρια θέλει να αναγνωριστεί και να εργαστεί στο αντικείμενο – εκείνος ή εκείνη χρειάζεται να κάνει δημοσιεύσεις σε τέτοια περιοδικά».

Εκεί είναι που εμφανίζεται το Sci-Hub. Το site λειτουργεί σε δύο επίπεδα: Πρώτα από όλα, όταν αναζητάς ένα άρθρο, το Sci-Hub προσπαθεί αμέσως να το κατεβάσει από την φίλια πειρατική βάση δεδομένωνLibGen. Αν αυτό δε λειτουργήσει, το Sci-Hub είναι ικανό να διαπεράσει την «πύλη» επιστημονικών άρθρων χάρη σε μια ευρύτατη γκάμα κωδικών πρόσβασης που έχουν δωριστεί από ανώνυμους ακαδημαϊκούς (σας ευχαριστούμε επιστήμονες – κατάσκοποι).

Αυτό σημαίνει ότι Sci-Hub μπορεί στιγμιαία να δώσει πρόσβαση σε κάθε άρθρο που δημοσιεύεται από τους «μεγάλους παίχτες» συμπεριλαμβανομένων και των JSTOR, Springer, Sage, και Elsevier, και να το φέρει σε εσάς μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Τότε το site στέλνει αυτόματα ένα αντίγραφο του άρθρου στο LibGen, για να συμβάλλει στο μοίρασμα αυτής της αγάπης.

Είναι ένα ευφυέστατο σύστημα , όπως εξηγεί ο Simon Oxenham:

«Mονομιάς ένα δίκτυο έχει δημιουργηθεί που έχει μάλλον μεγαλύτερο επίπεδο πρόσβασης στην επιστημονική γνώση από κάθε πανεπιστημιακό ίδρυμα, ή ακόμη και κάποια κυβέρνηση, οπουδήποτε στον κόσμο. Το Sci-Hub αντιπροσωπεύει το άθροισμα των αμέτρητων διαφορετικών πανεπιστημιακών προσβάσεων –κυρικολεκτικά- σε ένα κόσμο της γνώσης».

Όλα αυτά είναι ωραία και θετικά για τους χρήστες, όμως, όπως είναι αυτονόητο, οι μεγάλοι εκδότες να είναι εκνευρισμένοι. Τον τελευταίο χρόνο, ένα δικαστήριο της Νέας Υόρκης διατύπωσε ένσταση κατά του Sci- Hub, κλείνοντας την πρόσβαση στο domain του (κάτι που η Elbakyan αντιμετώπισε αλλάζοντας την τοποθεσία), ενώ επίσης η Elsevier έχει μηνύσει το site για «ανεπανόρθωτη βλάβη» – μια υπόθεση την οποία οι ειδικοί προβλέπουν ότι εν τέλει θα κερδίσει η Elvesier με επιδίκαση αποζημίωσης που θα κυμαίνεται μεταξύ $750 με $150,000 για κάθε άρθρο που είναι αντικείμενο πειρατίας.

Όμως η Elbakyan δεν εξαντλείται στο δικό της ζήτημα, έχει βγει δημόσια υποστηρίζοντας ότι στην Elsevier ακολουθούν ένα παράνομο επαγγελματικό μοντέλο.

«Νομίζω ότι το επαγγελματικό μοντέλο της Elsevier είναι από μόνο του παράνομο» είπε στο Torrent Freak,αναφερόμενη στο άρθρο 27 της Διακήρυξης των Ηνωμένων Εθνών το οποίο επισημαίνει ότι «όλοι έχουν το δικαίωμα να συμμετέχουν ελεύθερα στην πολιτιστική ζωή της κοινότητας, να απολαμβάνουν τις τέχνες και να μοιράζονται την επιστημονική γνώση και τις θετικές της συνέπειες».

Επίσης εξηγεί ότι η συνθήκη στις ακαδημαϊκές εκδόσεις είναι διαφορετική από αυτή της μουσικής ή κινηματογραφικής βιομηχανίας, όπου η πειρατεία απομυζεί τους δημιουργούς. «Όλα τα άρθρα που βρίσκονται στο site μας έχουν γραφτεί από ερευνητές και ερευνήτριες που δεν παίρνουν χρήματα από αυτά που η Elvesier συγκεντρώνει. Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από την μουσική ή κινηματογραφική βιομηχανία, όπου οι δημιουργοί παίρνουν αμοιβή από κάθε αντίγραφο που πωλείται», λέει.

Η Elbakyan ελπίζει ότι η νομική διαδικασία θα θέσει ένα νέο δεδομένο και θα κάνει σαφές στον επιστημονικό κόσμο με κάθε τρόπο σε ποιον πραγματικά ανήκουν οι ιδέες τους. «Αν η Elsevier καταφέρει να καταργήσει όλα μας τα πρότζεκτ ή να τα καταδικάσει στο σκοτάδι του διαδικτύου, αυτό θα αναδείξει ένα σημαντικό δεδομένο: ότι το κοινό στερείται το δικαίωμα της ελεύθερης πρόσβασης στη γνώση» λέει. «Πρέπει να επικρατήσουμε της Εlvesier και των άλλων μεγάλων εκδοτικών οργανισμών και να τους δείξουμε ότι αυτό που κάνουν οι εμπορικές εταιρίες είναι θεμελιακά λανθασμένο».

Για να είμαστε δίκαιοι η Elbakyan προστατεύεται με κάποιο τρόπο γιατί βρίσκεται στη Ρωσία και δεν έχει περιουσία στις ΗΠΑ, οπότε ακόμη κι αν η Elvesier κερδίσει την αγωγή, θα είναι μάλλον κάπως δύσκολο για αυτούς να πάρουν τα λεφτά τους.

Σε κάθε περίπτωση, είναι μία τολμηρή κίνηση, και ενδιαφερόμαστε αρκετά να δούμε ποια θα είναι η έκβαση αυτής της αντιπαράθεσης – γιατί αν υπάρχει ένα πράγμα που σίγουρα αυτός ο κόσμος χρειάζεται, αυτό είναι περισσότερη επιστημονική γνώση. Στο μεταξύ, το Sci-Hub παραμένει σε λειτουργία και προσβάσιμο για τον καθένα και την καθεμία που θέλει να το χρησιμοποιήσει, κάτι που η Elbakyan δεν έχει πρόθεση να αλλάξει κάποια στιγμή σύντομα.
                                                        της Φιόνα Μακ Ντόναλντ
                                                   Μετάφραση: Αλίκη Κοσυφολόγου
Πηγή: sciencealert.com via k-lab

Καλώς ήρθατε στο Pirate Bay των επιστημών!

Ήδη από τη δεκαετία του 1930, ο οικονομολόγος John Maynard Keynes προειδοποίησε για τον αντίκτυπο που θα έχει η αυτοματοποιήση για τον κόσμο της εργασίας. Στο δοκίμιό του «οικονομικές δυνατότητες των εγγονών μας», ο ίδιος επινόησε τη φράση «τεχνολογική ανεργία». Βασικά, αυτό σημαίνει ότι η τεχνολογία κινείται τόσο
γρήγορα για να αντικαταστήσει παραδοσιακούς τρόπους εργασίας και ότι αδυνατούμε να βρούμε νέους τρόπους για να απασχολούμε τους ανθρώπους με τον ίδιο ρυθμό.

Η αυτοματοποίηση είναι ένα από τα πιο σημαντικά θέματα σε οποιαδήποτε συζήτηση για το μέλλον της εργασίας. Αλλά πόσο μεγάλο μέρος των επαγγελμάτων που ασκούμε σήμερα μπορεί να αντικατασταθεί από τους υπολογιστές ; Το παρακάτω εξαιρετικό βίντεο διερευνά ακριβώς αυτό το ερώτημα, και παρέχει μια τρομακτική απάντηση: σχεδόν σε όλα.

Απέναντι Όχθη

Humans Need not Apply(Εξαιρούνται οι άνθρωποι).Βίντεο, ελληνικοί υπότιτλοι.

Μια ανεξιχνίαστη υπόθεση εξαφάνισης απασχολεί από χθες το βράδυ τους άνδρες της ελληνικής αστυνομίας, αφού από χιλιάδες νοικοκυριά της χώρας χάθηκαν μονομιάς τα χριστουγεννιάτικα έλατα τα οποία βρίσκονταν σ’ αυτά απ’ τις αρχές του περασμένου μήνα.
Η συντριπτική πλειονότητα των ελάτων ήταν τοποθετημένη στα σαλόνια των σπιτιών κι έφεραν πάνω τους στολίδια και φωτάκια, ενώ οι ντετέκτιβ των κατά τόπους αστυνομικών τμημάτων, ερευνούν αν η ύπαρξη μιας φάτνης στο κάτω μέρος του δέντρου παίζει κάποιο ρόλο στην εξαφάνισή τους. Προς το παρόν, καμία οργάνωση δεν έχει αναλάβει την ευθύνη ενώ πηγές της αντιτρομοκρατικής δεν αποκλείουν τη σύνδεση της πιθανής απαγωγής με οργανώσεις του εξωτερικού, δίχως ωστόσο να αφήνουν εκτός κάδρου και τους εξωγήινους.

Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, αντίστοιχη είχε εξαφάνιση είχε λάβει χώρα και περασμένες χρονιές και πάλι στην αρχή του έτους, όμως οι υποθέσεις έμπαιναν κάθε χρόνο στο αρχείο λόγω έλλειψης επαρκών στοιχείων. «Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε τίποτα. Αν καταφέρουμε να εντοπίσουμε έστω κι ένα απ’ τα εξαφανισμένα έλατα, ίσως ξετυλίξουμε την άκρη του νήματος, φτάνοντας στη λύση του μυστηρίου», σχολίασε αξιωματικός της αστυνομίας, μιλώντας στο «Κουλούρι».

Τέλος, πηγές των ελληνικών αρχών αρνήθηκαν να επιβεβαιώσουν πως μέσα στα δέντρα που εξαφανίστηκαν ήταν κι αυτά που βρίσκονταν στη ΓΑΔΑ.



Μυστήριο: Χιλιάδες έλατα εξαφανίστηκαν χθες από σπίτια της χώρας

Σκέψεις που γεννήθηκαν μπροστά στο ψηφιακό παράλογο
Δεν περηφανεύομαι ότι καταλαβαίνω τα πάντα. Για την ακρίβεια όλο και περισσότερο αισθάνομαι να καταλαβαίνω όλο και λιγότερα.
Ίσως να φταίει η αδυναμία μου

να συγκρατήσω πια όλη την πληροφορία που περνά μπροστά από την οθόνη μου.

Για παράδειγμα δεν μπορώ να καταλάβω πραγματικά τη φάση με τον Σώρρα, τα 500 δισεκατομμύρια, την ιστορία με ένα δικαστήριο, τη σχέση με μια δολοφονία και με αυτό το αστείο βίντεο με τον παπά. Κατανοώ ότι υπάρχει μια εξήγηση, είδα διάφορα κείμενα αναρτημένα, αλλά νομίζω ότι κάτι χάνω. Δεν είναι μόνο ότι βαριέμαι να διαβάσω, αλλά κυρίως δεν μπορώ να προλάβω όλα αυτά τα θέματα που με τόση ένταση προκύπτουν κάθε μέρα στα κοινωνικά δίκτυα. Νομίζω ότι το μυαλό μου δεν μπορεί κάπως να τα επεξεργαστεί.

Δε θέλω να πω για τη νέα εποχή και τα facebook και αυτά. Τη βαριέμαι λίγο και αυτή την κουβέντα. Ξέρω ότι μπορείς να προστατευτείς, να αποδράσεις λίγο από αυτή τη συγχρονία, αν το επιθυμείς. Έχω αρχίσει να το κάνω κι εγώ περισσότερο.

Δεν ήμουν από την πρώτη γενιά «ιντερνετάκηδων», ωστόσο από σχετικά νωρίς μπήκα στον κόσμο του «αριστερού» διαδικτύου. Το indymedia, το πολιτικό καφενείο που μπαίναμε μικροί. Στα πρώτα χρόνια της κρίσης είχαμε την άνοδο των blogs, και μετά είδαμε το μαρασμό τους και το μετασχηματισμό κάποιων προσπαθειών σε νέα μονοπάτια. Είχα από σχετικά νωρίς λογαριασμούς σε διάφορα κοινωνικά δίκτυα. Πολλές φορές συμμετείχα κι εγώ σε αυτήν την πλημμύρα μπουρδολογίας και ατελείωτων τσακωμών σε site ή ατομικά προφίλ, και προσπαθώ να το σταματήσω.

Μπορεί να είναι το δικό μου μπούχτισμα, όμως αισθάνομαι ότι πλέον είμαστε σε ένα διαφορετικό στάδιο που τις χειρότερες μέρες του δεν έχουμε δει. Σε μια αρχική φάση, τα νέα μέσα έδωσαν τη δυνατότητα στις δυνάμεις του κινήματος και της Αριστεράς, να πολλαπλασιάσουν το λεξιλόγιο των μορφών παρέμβασής τους και να απευθυνθούν σε πολύ μεγαλύτερα ακροατήρια. Με τη σχετική νεανικότητα και δημιουργικότητα που υπάρχει στον κόσμο του αγώνα, φτιάχτηκαν αρκετά γρήγορα διάφορα εργαλεία ενημέρωσης, αντιπληροφόρησης, ιδεολογικής αναζήτησης και συγκροτήθηκαν μικρότερες ή μεγαλύτερες κοινότητες. Προσωπικά δεν είμαι από τους ανθρώπους που τις υποτίμησαν ποτέ αυτές τις ηλεκτρονικές παρέες.

Στην εξέλιξη των πραγμάτων, τα ίδια εργαλεία έγιναν συχνά η αρένα για «ενδο-αριστερές» μονομαχίες, συχνά ιδιαιτέρως θλιβερές. Δε μπορώ να κουνήσω το δάχτυλο σε κανένα και καμία που συμμετείχε. Παρά τη σφοδρότητα και τον προσωπικό τόνο που μπορεί να έπαιρναν, αποτελούσαν ένα ακόμα πεδίο μια ζωντανής αναμέτρησης, που είχε, υποστηρίζω, και θετικές πλευρές.

Σήμερα, έχουμε ξεπεράσει πια και τους εμφυλίους, έχουμε ξεπεράσει και την αυταρέσκεια και την υπερπροβολή. Σήμερα, από την οθόνη μας ξεχειλίζει η αηδία. Μια αηδία κραταιά, που φεύγει από τα timeline και σφίγγει όλο μας το κορμί, χαλάει τη σκέψη και τη διάθεσή μας, μαραζώνει την καρδιά μας. Ένα ηλεκτρονικό ψέκασμα. Είμαστε όλες και όλοι ηλεκτρονικά ψεκασμένοι.

Κάποιοι θα αναγνωρίσουν στην ήττα της Αριστεράς και στο αλληλοφάγωμα τα αίτια της κατάστασης αυτής. Κάποιες θα αναδείξουν σωστά ότι πλέον έχει αυξηθεί και ο αριθμός των χρηστών του διαδικτύου και άρα προσεγγίζει όλο και περισσότερο την πραγματικότητα του γενικού πληθυσμού. Και σίγουρα, για το πόσο επηρεάζεσαι φταις και εσύ, μαζοχιστή εαυτέ μου, που πάλι άφησες ένα βιβλίο στη μέση, δεν πήγες για ένα ποτό, δεν κοιμήθηκες μια ώρα παραπάνω για να κυλήσεις πάλι σε αυτό το ναρκωτικό που σε κατατρώει μέσα από το κινητό ή το λαπτοπ σου.

Δεν ξέρω τις αιτίες, αλλά δε θέλω να σταματήσω την περιγραφή.

Πριν λίγες μέρες πέτυχα ένα από τα πιο αηδιαστικά άτομα που έχω γνωρίσει στη ζωή μου, ευτυχώς όχι από την πολιτική μου δράση, να σχολιάζει μια ανάρτηση συντροφικού μου προσώπου. Δεν ήταν κάτι τρομερό, αλλά ήμουν σίγουρος ότι δε γνωρίζονταν. Αν συναντιόντουσαν έξω από το facebook θα είχαν έστω και την παραμικρή σχέση; Θα θεωρούσαν ότι έχει νόημα να συζητήσουν για οτιδήποτε; Ποιοι είναι οι διάλογοι που αναπτύσσουμε; Με ποιους ανθρώπους; Τι είδους κοινότητες και συζητήσεις συγκροτούνται;

Όντας όλοι και όλες ηλεκτρονικά ψεκασμένοι/ες, και η πολιτική που παράγεται αρχίζει να απευθύνεται πια σε ψεκασμένους. Η Ζωή Κωνσταντοπούλου κατήγγειλε δημόσια στον ΣΚΑΙ, απόπειρα δωροδοκίας συνεργάτη της με πρόσχημα ένα μάθημα ορθοφωνίας και απόδειξη μια συνομιλία στο facebook. Έκατσα να σκεφτώ, αν πράγματι το πιστεύει, αν έχει χάσει κάθε λογική, αν παίζεται κάτι βαθύτερο, αν, αν, αν. Επειδή δε μπορώ εύκολα να πιστέψω σε κάποια φοβερή σκευωρία, νομίζω ότι ο λόγος είναι ότι κάνει πολιτική για ψεκασμένους.

Και δεν είναι μόνο αυτή. Όσο περνά ο καιρός, όσο θολώνουν οι κρίσεις και οι διαχωριστικές, όλα γίνονται ψεκασμένα. Τα μισά ειδησεογραφικά μέσα αναπαράγουν αποκαλύψεις ΣΟΚ με τιποτένιες ειδήσεις. Ακόμα και τα αριστερά site αναπαράγουν τέτοιου είδους «ειδήσεις». Η ψεκασμενοπολιτική παράγεται σχεδόν από παντού, σαν δημοσιογραφία, σαν πολιτική, σα συνδικαλισμός. Την κάνει η μνημονιακή κυβέρνηση, ειδικά με διάφορα μέσα τύπου Βαξεβάνη, την κάνει προφανώς η μνημονιακή αντιπολίτευση, την κάνουν τα ακροδεξιά μέσα, την κάνουν φοβάμαι, συχνά, και αριστεροί/ες.

Αποκαλύψεις του τίποτα, διάλογοι σε inbox, ατομικές σταυροφορίες, δηλώσεις, εξυπνάδες, απαντήσεις και καταγγελίες σε ατομικά προφίλ, εμπλοκή όλων με τα πάντα, συζητήσεις σε τοίχους, βλακείες, βλακείες, βλακείες, ψέκασμα. Διαρκές ψέκασμα.

Είναι πολλές φορές που αισθάνεσαι ότι βασιλεύει η βλακεία. Κι όμως. Κάνεις λάθος.

Βλέπουμε τόσους και τόσες ψεκασμένες επειδή γινόμαστε σιγά σιγά κι εμείς. Επειδή παράγουμε λόγο σα να είμαστε ή να απευθυνόμαστε σε ψεκασμένους. Με μια έξυπνη ατάκα, με κάτι σοκαριστικό, με κάτι εύκολο.

Κι όμως. Εδώ που είμαστε, δεν είμαστε από τους ψεκασμένους, όσοι και αν είναι αυτοί. Δε μας έφεραν εδώ οι χαζοί, οι έξυπνοι μας φέρανε. Καθηγητές πανεπιστημίου, γάτες πολιτικάντηδες.

Για την ήττα της Αριστεράς και του κινήματος δε φταίνε οι ψεκασμένοι. Φταίνε οι ηττημένες ρεφορμιστικές στρατηγικές, φταίνε τα όρια του κινήματος, φταίει η αδυναμία ενός αποτελεσματικού σχεδίου ρήξης. Και η πολιτική που θα μας βγάλει από το βούρκο δε θα είναι ψεκασμένη. Θα είναι ένα σύγχρονο, αναγκαίο και λογικό, απελευθερωτικό πρόταγμα.

Ψεκασμενοπολιτική

“Εάν φοβάσαι τον θάνατο, ας τον φοβάσαι. Το θέμα είναι να ξεκολλήσεις από αυτό, να το αφήσεις να αναλάβει – ο φόβος, τα φαντάσματα, οι πόνοι, η παροδικότητα, η διάλυση και όλα. Και τότε έρχεται η μέχρι τώρα απίστευτη έκπληξη, δεν πεθαίνεις επειδή ποτέ δεν γεννήθηκες. Απλώς είχες ξεχάσει το ποιος είσαι.” – Alan Watts


Απέναντι Όχθη

Αποδοχή του θανάτου

Αλήθεια είναι αυτό που έχεις βιώσει εσύ ο ίδιος, αυτό που έχεις δει εσύ ο ίδιος, με τα δικά σου μάτια. Ακόμη κι αν εγώ έχω δει την αλήθεια και σου την πω, τη στιγμή που σου την λέω, θα γίνει για σένα ψέμα, όχι αλήθεια. Για μένα ήταν αλήθεια, ήρθε μέσα από τα δικά μου μάτια, ήταν δική μου όραση. Για σένα, δεν θα είναι δική σου όραση, θα είναι κάτι δανεικό, θα είναι μια πίστη, δεν θα είναι γνώση. Κι αν αρχίσεις να την πιστεύεις, θα πιστεύεις σε ένα ψέμα. Να το θυμάσαι αυτό. Ακόμα και η αλήθεια γίνεται ψέμα, αν μπαίνει μέσα σου από τη λάθος πόρτα. Η αλήθεια πρέπει να μπει από την μπροστινή πόρτα, από τα μάτια. Η αλήθεια είναι όραση. Πρέπει κανείς να τη δει.
ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΟΥ ΝΑΡΟΠΑ
Ο Ναρόπα ηταν ενας μεγάλος λόγιος ένας μεγάλος σοφός, με δέκα χιλιάδες μαθητές. Μια μέρα καθόταν ανάμεσα σε χιλιάδες αρχαία και πολύ σπάνια χειρόγραφα. Ξαφνικά αποκοιμήθηκε. Πρέπει να ήταν πολύ κουρασμένος και είδε ένα όραμα. Είδε μια γυναίκα πάρα πολύ γριά, άσχημη, μια φοβερή γυναίκα, μια στρίγκλα. Ήταν τόση η ασχήμια της, που άρχισε να τρέμει μέσα στον ύπνο του. Ήθελε να το βάλει στα πόδια, μα πού να πάει. Τον είχε υπνωτίσει με τα μάγια της. Τα μάτια της ήταν σαν μαγνήτες. «Τι μελετάς;» Ρώτησε η γριά. Εκείνος είπε; «Φιλοσοφία, θρησκεία, επιστημολογία, γλώσσα, γραμματική, λογική.» Η γριά ρώτησε: «Τα καταλαβαίνεις αυτά;» Ο Ναρόπα είπε: «Ασφαλώς και τα καταλαβαίνω.» Η γυναίκα ξαναρώτησε: «Καταλαβαίνεις τις λέξεις ή το νόημα;» Σε όλη του τη ζωή, του είχαν κάνει χιλιάδες ερωτήσεις. Χιλιάδες μαθητές τον είχαν ρωτήσει τα πάντα, κανένας όμως δεν το είχε ρωτήσει αυτό, αν καταλαβαίνει τις λέξεις ή το νόημα. Και τα μάτια τής γυναίκας ήταν τόσο διαπεραστικά, που τού ήταν αδύνατον να τής πει ψέματα. Ένιωσε τελείως γυμνός, διάφανος. Σε οποιονδήποτε άλλον θα μπορούσε να έχει πει: «Ασφαλώς και καταλαβαίνω το νόημα.» Όμως σ’ εκείνη τη γυναίκα, με αυτή την τρομακτική εμφάνιση, έπρεπε να πει την αλήθεια, Είπε: «Καταλαβαίνω τις λέξεις.» Η γυναίκα χάρηκε πολύ. Άρχισε να γελάει και να χορεύει και τότε όλη της η αοχήμια μεταμορφώθηκε και άρχισε να βγαίνει από μέσα της μια απαλή ομορφιά. Ο Ναρόπα σκέφτηκε: «Την έκανα τόσο ευτυχισμένη, γιατί να μην την κάνω ακόμα πιο πολύ. Πρόσθεσε: «Καταλαβαίνω όμως και το νόημα… Η γυναίκα σταμάτησε να γελάει και να χορεύει. Άρχισε να κλαίει γοερά και όλη της η ασχήμια ξαναγύρισε και χίλιες φορές χειρότερη. Ο Ναρόπα ρώτησε: Γατί κλαις και θρηνείς; Και γιατί πριν γελούσες και χόρευες;» Η γυναίκα είπε: «Χάρηκα γιατί ένας μεγάλος σοφός σαν εσένα δεν είπε ψέματα.. Τώρα όμως κλαίω επειδή μου είπες ψέματα. Και οι δυο μας ξέρουμε ότι δεν καταλαβαίνεις το νόημα.»
Το όραμα εξαφανίστηκε και τότε ο Ναρόπα άλλαξε. Εγκατέλειψε το πανεπιστήμιο και δεν ξανάπιασε ποτέ γραφές στη ζωή του. Έγινε εντελώς αδαείς. Κατάλαβε ότι η γυναίκα δεν είχε έρθει απ’ έξω. Ήταν απλώς μια προβολή. Ήταν το ίδιο το είναι που είχε γίνει άσχημο μέσα από τη γνώοη. Μόνο τόση κατανόηση, ότι «δεν καταλαβαίνω το νόημα» και η ασχήμια μεταμορφώθηκε αμέσως σε ομορφιά
Αυτό το όραμα του Ναρόπα είναι πολύ σημαντικό. Αν δεν νιώσεις ότι η γνώση είναι άσχημη δεν θα αναζητήσεις ποτέ τη σοφία. Θα κουβαλάς ένα κάλπικο νόμισμα και θα νομίζεις πως είναι ο αληθινός θησαυρός.
Πρέπει να συνειδητοποιήσεις ότι η γνώση είναι ένα κάλπικο νόμισμα. Δεν είναι κατανόηση, το πολύ-πολύ είναι διανόηση. Έχει κανοηθεί η λέξη αλλά έχει χαθεί το νόημα.


Osho: το ταρώ της μεταμόρφωσης

Παρατώντας την γνώση

Αν η εικόνα που έχετε για τον εαυτό σας και την αξία του καθορίζεται από το τι σκέφτονται οι άλλοι για σας, αυτή είναι η χειρότερη μορφή φυλάκισης που μπορεί κανείς να διανοηθεί.

Ο τρόπος να βγείτε απ’ αυτή τη φυλακή είναι να σταματήσετε
να επηρεάζεστε από τις πράξεις των άλλων απέναντί σας. Η πρώτη αντίδραση που έχει πάντα κανείς, όταν κάποιος άλλος του φέρεται με τρόπο που δεν του αρέσει, είναι να υπερασπιστεί τη θέση του. Πριν αρχίσετε όμως να υπερασπίζεστε τον εαυτό σας, αναρωτηθείτε τι συμβαίνει μέσα σας και όχι πώς μπορείτε να αμυνθείτε πιο αποτελεσματικά.

Ο σοφός άνθρωπος θα σταματήσει αμέσως να υπερασπίζεται τον εαυτό του, επειδή η άμυνα απορροφά την ενέργεια που απαιτείται για να παρατηρήσει πραγματικά εκείνο που συμβαίνει μέσα του.

Κάθε φορά που κάποιος εκδηλώνει συγκεκριμένη στάση απέναντί σας, σας παρέχεται μια ευκαιρία να εξασκηθείτε στην τέχνη της παρατήρησης, με την προϋπόθεση ότι θα εστιάσετε την προσοχή σας στον εαυτό σας.

Από τη στιγμή που αντιδράτε, ο χώρος για να αντιληφθείτε αυτό που συμβαίνει μέσα σας, καθώς και κάθε πιθανότητα επιλογής, έχουν ήδη χαθεί.

Ενώ έχετε επίγνωση για όλα εκείνα που συμβαίνουν στον εξωτερικό κόσμο, η παρατήρηση συμβαίνει εσωτερικά. Τότε δεν υπάρχει ανάγκη αντίδρασης προς τον εξωτερικό κόσμο. Η αντίδραση θα είναι πάντα το σημάδι που θα σας υποδεικνύει ότι απουσιάζει η ολοκληρωμένη παρατήρηση.

Να μην αντιδράτε δεν σημαίνει να γίνετε παθητικοί. Σημαίνει να παρατηρείτε ολοκληρωτικά οτιδήποτε υπάρχει, έτσι ώστε να έχετε την επιλογή κάθε δευτερόλεπτο να παρατηρείτε τι συμβαίνει μέσα σας.

Οτιδήποτε κι αν παρατηρείτε, ακόμη και στον εξωτερικό κόσμο, δεν έχει καμία σημασία, αν δεν είναι ταυτόχρονα συνδεδεμένο με τον εσωτερικό, εκεί όπου εσωτερικός και εξωτερικός κόσμος γίνονται ένα.

* Απόσπασμα από το βιβλίο του Μάνουελ Σοχ, Παρατήρηση το “κλειδί” της ελευθερίας – Η αρχαία φιλοσοφία του Ashtavakra, εκδόσεις Ισόρροπον


Απέναντι Όχθη

Η τέχνη της παρατήρησης

Η ανάπτυξη των χρηματοοικονομικών καινοτόμων προϊόντων και η ριψοκίνδυνη κερδοσκοπία, η άμετρη επέκταση του τραπεζικού δανεισμού, η αύξηση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων χωρίς καμία οικονομική βάση, ο προσανατολισμός προς άμεσα ρευστοποιήσιμα στοιχεία, η ξαφνική και απρόσμενη μείωση των τιμών των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων είναι αναπόφευκτες συνέπειες, όσο οι επενδυτές κυνηγούν τις αποδόσεις και την κερδοσκοπία.

Σε συνδυασμό με την αδυναμία των εθνικών κυβερνήσεων να ελέγξουν αποτελεσματικά την κατάσταση, η εμφάνιση οικονομικών κρίσεων δεν είναι άλλη μια καινοτομία, αλλά καθοριστικό χαρακτηριστικό του συστήματος, ιδιαίτερα καθώς το παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον επιτρέπει τη μετάδοση και εξάπλωσή τους.

Σύντομα μετά το πρώτο μούδιασμα της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης του 2008, είδαμε την εμφάνιση μαζικών κινημάτων πολιτών, όπως το Occupy που ξεκίνησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τους αγανακτισμένους από τις πλατείες της Ευρώπης, και διάφορων αντικαπιταλιστικών κινημάτων. Βασικό αίτημα τους η κοινωνική δικαιοσύνη και η δημιουργία ενός οικονομικού συστήματος στην υπηρεσία των πολιτών.

Tο ευρύ κοινό, ωστόσο, δεν φαίνεται να γνωρίζει ότι υπάρχουν ήδη ηθικές και βιώσιμες επιλογές για τις συντάξεις και τις αποταμιεύσεις του. Η ηθική τραπεζική υπάρχει ως εγχείρημα από τη δεκαετία του 80, με αρκετά επιτυχημένα μέχρι στιγμής παραδείγματα.

Η Triodos και η Opinion Research δημιοσιεύσαν μια έρευνα στα πλαίσια της Εβδομάδας Καλού Χρήματος (Good Money Week, 30 Οκτώβριου – 5 Νοέμβριου) – μιας ετήσιας βρετανικής εκστρατείας για την ευαισθητοποίηση για την ηθική χρηματοδότηση και τις επενδυτικές επιλογές των ατόμων, των οικονομικών συμβούλων, των συνταξιοδοτικών ταμείων και των φιλανθρωπικών ιδρυμάτων. Η έρευνα κατέγραψε το μεγάλο ενδιαφέρον των πολιτών της Βρετανίας για τέτοιες δυνατότητες, αλλά και την άγνοια που υπάρχει για τα υπάρχοντα εγχειρήματα.

Συνολικά, το 54 τοις εκατό των Βρετανών πολιτών δεν γνωρίζει ότι υπάρχουν ηθικά χρηματοπιστωτικά προϊόντα. Το ποσοστό αυξάνεται σε πάνω από 63 τοις εκατό στις νεότερες ηλικίες. Η έρευνα σε δείγμα 2.003 βρετανών επενδυτών κατέγραψε επίσης ενθουσιασμό για ένα σύμβολο τύπου kitermark. Στόχος είναι α άμεση αναγνώριση των χρηματοοικονομικών προϊόντων που λειτουργούν με βιώσιμο ή ηθικό τρόπο.

Σαφώς, υπάρχουν διακριτές διαφορές μεταξύ των υφιστάμενων ηθικών τραπεζών, ωστόσο όλες μοιράζονται ένα κοινό σύνολο αρχών. Πιο σημαντικές ανάμεσα τους είναι η διαφάνεια και η χρηματοδότηση κοινωνικών και περιβαλλοντικών έργων, όπως οι βιολογικές καλλιέργειες, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και το δίκαιο εμπόριο. Οι ηθικές τράπεζες μερικές φορές μπορεί να συνεργάζονται με στενότερα περιθώρια κέρδους από τις παραδοσιακές τράπεζες. Ως εκ τούτου μπορεί να έχουν λίγα καταστήματα ή να λειτουργούν αποκλειστικά μέσω τηλεφώνου και internet.

Η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Ηθικών και Εναλλακτικών Τραπεζών (FEBEA), αριθμεί ήδη 26 μέλη από 14 ευρωπαϊκές χώρες. Από το 2015 έχει και ένα μέλος από την Ελλάδα, τη Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας.
H Ελλάδα έχει τη δική της ηθική Τράπεζα

Η Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας, με ιστορία 20 χρόνων, αριθμεί σήμερα 7.000 μέλη, 20.000 πελάτες και 4 καταστήματα. Η φιλοσοφία της είναι πελατοκεντρική, βάζοντας προτεραιότητα στις ανθρώπινες ανάγκες. Ελέγχει πού πηγαίνουν τα δάνειά της, καθώς και την προέλευση των χρημάτων των καταθετών. Διαχειρίζεται τοπικά κεφάλαια έχοντας ως στόχο την ενίχυση και ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας.

O Πρόεδρος της Συνεταιριστικής Τράπεζας Καρδίτσας, Γεώργιος Μπούκης μπορεί να είναι περήφανος. Παρουσιάζοντας την δράση της τράπεζας δήλωσε: “Τα χρόνια αυτά της κρίσης, επεκταθήκαμε, θέλοντας έτσι να είμαστε κοντά στον κόσμο. Οι τράπεζες παρέχουν πίστη. Χωρίς πίστη, τράπεζα δεν υπάρχει. Η δική μας τράπεζα δεν διατρέχει αυτήν την στιγμή κανένα απολύτως κίνδυνο, που μπορεί να διατρέχουν άλλες τράπεζες. Η μόνη πηγή των χρημάτων μας είναι τα μέλη και οι καταθέτες μας. Ο ρόλος μιας συνεταιριστικής τράπεζας είναι να βρίσκεται κοντά στις ανάγκες και την τοπική κοινωνία.”

Πιο συγκεκριμένα, επεσήμανε ότι: “η τράπεζα του Νομού μας, σύμφωνα με τα στοιχεία του εννεαμήνου συνεχίζει να βρίσκεται σε κερδοφόρα πορεία και υπάρχει η βεβαιότητα ότι με κερδοφορία θα κλείσει όλο το 2016. Επιτυχία σημαντική μέσα σε ένα οικονομικό περιβάλλον ασταθές και συνεχώς επιδεινούμενο. Η προσεκτική διαχείριση των διαθεσίμων της τράπεζας φάνηκε στις δύσκολες στιγμές όπου δεν αντιμετώπισε ποτέ πρόβλημα. Δεν χρειάστηκε ποτέ να αναζητήσει ρευστότητα από τους μηχανισμούς στήριξης.”

Η Triodos Bank της Ολλανδίας

Καινοτόμος στην ηθική τραπεζική, η Triodos Bank έχει έδρα της στην Ολλανδία. Πλέον δραστηριοποείται και στο Βέλγιο, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ισπανία. Η ηθική αυτή τράπεζα χρηματοδοτεί εταιρείες που προσθέτουν πολιτιστική αξία και όφελος τόσο για τους ανθρώπους, όσο και για το περιβάλλον. Αυτό περιλαμβάνει εταιρείες στους τομείς της ηλιακής ενέργειας, τη βιολογική γεωργία και τον πολιτισμό. Το όνομα της Triodos προέρχεται από την ελληνική λέξη “τρὶ ὁδος” και σηματοδοτεί την “προσέγγιση τριών δρόμων” (άνθρωποι, πλανήτης, κέρδος).

Οι καταθέτες της τράπεζας μπορούν να ανοίξουν συμβατικούς λογαριασμούς ταμιευτηρίου. Επίσης μπορούν να επενδύσουν σε ηθικά κεφάλαια και κεφάλαια επιχειρηματικού κινδύνου. Η Triodos έχει επίσης ενεργό διεθνές τμήμα, υποστηρίζοντας τις πρωτοβουλίες μικροχρηματοδότησης σε όλο τον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Το 1980 Triodos ξεκίνησε με το «πράσινο κεφάλαιο», ένα ταμείο για έργα φιλικά προς το περιβάλλον, στο Χρηματιστήριο του Άμστερνταμ. Το 1994 ανέλαβε την παλαιότερη βρετανική ηθική τράπεζα, τη Mercury Provident. Η Triodos είναι πλέον η μοναδική εμπορική τράπεζα στο Ηνωμένο Βασίλειο που δημοσιεύει ετήσιο κατάλογο με όλα τα δάνεια που χορηγεί.

Οι δραστηριότητες της Τράπεζας και οι σχέσεις με τους πελάτες βασίζονται κυρίως στο διαδίκτυο. Ωστόσο, προσαρμόζεται στα τοπικά έθιμα. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, τα φυσικά γραφεία προτιμώνται από τους πελάτες και, ως εκ τούτου έχουν ανοίξει πολλά εμπορικά γραφεία στις μεγάλες πόλεις.
Η Triodos δανείζει μόνο σε επιχειρήσεις και φιλανθρωπικά ιδρύματα βάσει του κοινωνικού ή οικολογικού οφέλους τους. Αυτή η «θετική προβολή” επεκτείνει τις πολιτικές της πέρα από εκείνες των ηθικών τραπεζών, που αποφεύγουν απλώς να επενδύουν σε εταιρείες που κρίνονται επιβλαβείς (έργα πυρινικής ενέργειας, όπλα, επικίνδυνες περιβαλλοντικές ουσίες). Η τράπεζα χρησιμοποιεί τα χρήματα που κατατίθενται από περίπου 100.000 αποταμιευτές και δανείζει σε εκατοντάδες οργανώσεις, όπως πρωτοβουλίες δίκαιου εμπορίου (fair trade), βιολογικά αγροκτήματα, πολιτιστικές πρωτοβουλίες, έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και κοινωνικές επιχειρήσεις.

Η Banca Etica της Ιταλίας

Η Banca Etica είναι άλλο ένα εναλλακτικό τραπεζικό ίδρυμα, μια «αντι-τράπεζα», όπως αποκαλείται στη γενέτειρά της την Πάδοβα. Λειτουργεί με όρους κοινωνικής ευαισθησίας, παρέχοντας όλα τα προϊόντα και τις υπηρεσίες των γνωστών εμπορικών τραπεζών. Με τη διαφορά ότι το μοντέλο λειτουργίας της δεν στοχεύει στη μεγιστοποίηση του δικού της κέρδους, αλλά στην ανάπτυξη υγιών επενδύσεων με γνώμονα την κοινωνική ευθύνη, την αλληλεγγύη και την προστασία του περιβάλλοντος. Οι δραστηριότητές της επικεντρώνονται αποκλειστικά στην πραγματική οικονομία και όχι στη χρηματιστηριακή.
Ιστορία 22 χρόνων

Ολα ξεκίνησαν το 1994 από 22 μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς (περιβαλλοντικές οργανώσεις, κοινωνικοπολιτιστικούς συλλόγους, δήμους και νομαρχίες) που συνενώθηκαν και το 1998 συγκέντρωσαν το απαιτούμενο κεφάλαιο για την ίδρυση της. Το πρώτο υποκατάστημα άνοιξε στην Πάδοβα. Μέσα σ’ ένα χρόνο – λόγω της θερμής ανταπόκρισης – η τράπεζα απέκτησε υποκαταστήματα στο Μιλάνο, τη Ρώμη, το Τρεβίζο, τη Φλωρεντία, τη Βιντσέντζα και τη Μπρέσια.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα κεφάλαια της τράπεζας προέρχονται κυρίως από τον ανεπτυγμένο Βορρά. Μεγάλο μέρος τους, ωστόσο, επενδύεται στον Νότο. Στόχος είναι να εξυγιανθεί η τοπική οικονομία και να ξεφύγει από τον έλεγχο της μαφίας.

Βασική αρχή της τράπεζας είναι ότι η πίστωση αποτελεί δικαίωμα όλων και ιδίως των ασθενέστερων ομάδων. Δεν είναι τυχαίο ότι χορηγεί δάνεια σε άτομα που δεν έχουν πρόσβαση σε άλλα πιστωτικά ιδρύματα, όπως σε μετανάστες, άστεγους και ανέργους.

‘Οσον αφορά τα δάνεια που χορηγεί στις επιχειρήσεις, αυτά εγκρίνονται μόνον εφόσον οι επιχειρήσεις πληρούν 60 κριτήρια. Μεταξύ αυτών είναι ο σεβασμός στην εργατική νομοθεσία και το περιβάλλον, το γενικότερο κοινωνικό όφελος, η απουσία σεξισμού και ρατσισμού.



Οι ηθικές τράπεζες ζητάνε την προσοχή μας

Γραμματοσειρά
Αντίθεση